장음표시 사용
301쪽
46 Hippo LYTI A COLL I A. mometi sunt; ut si proPrincipis siluto vita cXponere aut alia in comoda ferre c5- ueniat: sed & in cςteris rebus vilioribus licet,si necessitas postulet. Huic rei sume proderit Principis natura, & corum quib' utitur familiariter, non minus qua sua nosse, & quo inclinet obseruare. Suo .n. que*studio maxime duci perspicuuest; ac non ullos qui depalqsfra, alios mi litia, quosda aucupium & venatio, alios musica,alios liter delectat. Aristoteles qua Alexadri ingeniti cognitu habuerit, historiae multis exel lis docent. Amoris
signa & h c sunt;no solii Principe ipsum,
sed eos omnes quos Princeps obseruat vel amat, honore adficere & diligere, ae se deniq; totu ad Principis ingentu finge re,ita ut cu illis versari caueat quos Princeps suspectos habeat. verum duo hic tamquam scopulos vitari moneo; ne scilicet vel adulari videatur, vel adsectare . Mobsequio ut Ciceronis verbis utar 2 mitus adst et entatio, vitiorum adiutrix, proculamoueatur. Est adulatio indicium animi angusti, mendacis, ignaui, seruilis, futilis, humilis, abiecti, qui priuatis odio,Principibus vero summo detrimeto est,
302쪽
l to est, quos infatuare selet, immo &in
exitium saepe trahere. Itaque quemad-
modum in eum qui in publicum fonte,
unde omnis ciuitas aquam adbibe lumi haurire consueuit, venenum spargit, se-i uere inquiri videmus: sic etiam in cuml qui Principem sta adulatione corrumpit, & ab aequitatis studio ad iniuriam, a continentia ad libidine traducit, quouis licet magno supplicio animaduertendu. None Princeps quasi fons quida est, Vnde leges accipiuntur,iudicia postulatur,
virtutis exempla petu tur; a quo auxiliu Aroditis contra perditos homines imploratur,& Diaιοπαμ
virtuti praemiu flagitatur3 Alteru quod Aulico fugiendu dicebamus, est adfectatio, qua non adeo odiosam quide esse patet; leuis tamen, immo stulti animi indi- .ctu magnu.Sed&habet nimia ista dilige-tia, nimia ista ad Principis vol u tatem & studi uacc6modatio, species mulationis; a qua longe nos semperabesse oportere, paullo ante diximus. Haec non ita intel ligenda, quasi ex Aulico statuam facere volum reperi uturnonulli qui, quicquid accidat, siue Princeps rideat sue doleat, ipsi truces manet non alitur ac si cuPrin
cipe pugnis decertarem animo haberet.
303쪽
48 Hippo LYTI A COLLIB. Vt echinus, inquit ille, ins nisi reditur quod 'in ecum circumferat: ita quibusdain omni negotio acerbitas eis: propterea quod animo secum Edferant asperitatem, etiam res ipsa nihil habeat incommodi. Est reuera morositas ista inimicitiae similis, quemadmodum contra adfabilitas, amicitiae. Quis dubitat in rebus pro speris congratulationem optime animati viri indici ucsse: ut contra, eum qui Principi prosperos euentus non gratulatur, suspectum se reddere , & male robus praesentibus animatum Z Hoc oprium eia aitCicero animi bene constituti, is titari bonis rebus . , o doleret contrariis. Quibus duo haec addo: unum, ventos securidos non semper in aulis Principutii spitare: quare ubi spirant, arripiendam occasionem: . Fortuna adess, aer te ac reformida 'nihil. Urerum,si quid a Principe petere decretum sit ; ea praecipue petenda quae
princeps sine suo sumptu largiri potest
magno. Iam paucis quid in aequalium c uersatione Aulico notadum sit, persequamur. Primo autem omnium, consultum est yt ea vitet, per quae in aequalium offensionem
304쪽
spςςiς dedecoris N contemptus vehemmentius ad vindictam concitata cimty
ωntumesi . N dpspiciens contemnix; qu* ςnim parui facimus, e despicimus, s ς0nxςmnimus. Siς qui incommod lisonrςmnit; quia incommodatio est inlapedimentum voluntatibus oblatum, novi aliquid sibi, sed ne illi postremo Mqui contumelia adficit, contemnit; qui
contumelia est, nocere & damnum ad ,sςxxς initi xςbus in quibus dedecus sescupix ille qui patitur, no ut siquid sibi sup petat aliud, qu In quod suprςtit i sςdux volUptate adfici tur. Ad primam spe
ciem reseruntur illi quos sui oblitos, in qualium ope pudet, eosque non nosse
simulant; ut x ij quos si de tuis praecipuς rebus qlloquaris, aliti inperiti, quid dico non xxςnduim i cri ii 'vos si per uri, mcomiteris, & splendidioribus vestibus
305쪽
1, Hippo LYTI A COLL 1 rasque integras perdunt; te interea, ut exspectes, relicto. Ad secundam forma spectant, qui publicis in locis pudore aliquem adficiunt, trudendo puta; de loco mouendo,pileum abiiciendo; item ii qui aliorum commoda obstinate impediunt,licet nullam inde utilitatem senti ant; adde irrisores & scommata iacientes non loquor de iis qui loco & cogrue dicterio ututur; sed de iis qui non lacessiti, sed destinate rodendo alterum, risum Quintil. bb. adstantium captant: & pu saepe amicum
quam dictum perdere malunt, quum multo tutius sit etiam salse dictum perde re, quam auctoritatem minuere. Semper diligenter considerandum,&quis,&qua eaussa, & apud quem, & in quem, &quid dicatur. Vitandum itaque ne petu-Ians, ne superbum, ne loco, ne tempore alienum, ne praeparatum, ne domo allatum videatur quod dicimus. Aduersus J2.bb.a. miseros inhumanus iocus est. Male etiam dicitur quod in plures conuenit: si aut nationes totς incessantur, aut ordines,autcoditio,aut studia multorii. Huc pertinet vanissimum genus hominii, lus
vi Vniuersales citaenini hodie ab Italis
306쪽
Ρ Α L A et i N V s. si Vocantur ii, qui de qualibet repropositacu iudicio disterere valent) videant, impudenter se doctorum colloquiis immistent, ea interrupunt, & , quicquid pro ponatur,contradicere,& quod mel dixerunt, mordicus , liccesine ratione, defendere non verentur. Ad postremum
membrsi vocatur, qui iniuriosis delectatur verbis, nulla saepe de caussa. Sed & ii qui alios debito honoris titulo fraudant, columelia adficere iudicantur. Ab histigitur omnibus diligeter sibi caueat Au-
licus perquamnecesse est, nisi omnium in se odium concitare volet. Exemplis in re tam aperta non est opus: quin potitius erga omnes largissimus eorum praecipue ossicioru sit, quae ipsi nihil aut parum adserui impendii. Alterii non mirutii Aulico necessarium est ut adulatores, quorum plurimos aula gignit Agmen adulantiι media procedit ab aula, fugiat. Hi .n. se tu aliis,tu hac etia de causa insinuat,ut secreta exploret, conatus tuos data occasione impediant; istos ab amicis discernere, difficile admodum est: nam quemadmodum Quintilianussu praecipuum artu esse, i amarum celare:
307쪽
Hippo LYTI A COLLIB. , idemilli obseruant,tumque maxime ad uiantur, cum minus id facere videntur. nam & reprehendere & vituperare audent. Cum aliquando Alexander morioni cuidam ingentia munera largiretur, exclamare coepit Agis adulator , O rem perabsurdami hac voce cxcitatus Rex , quid aisὶ inquito at ille, Fateor mihi dis licere, quod omnes Iove prognatos adsentator sim delectari videam. Sed non mirum . na& IupiterVulcanum pro morione habebat : & Hercules Cercopibus delectari consueuit: Bacchus , Silenis. Eodem artificio utebantur Antonii adulatores.inhumanum enim & superbum appellabant, quod Cleopatram amare nollet: Malur, inquiebant, tanto regno res amar-nis θρondidis locis relictis, misera, caura apellicissecissequitur: inni immota tibi dura sub pectore
Ille, qui non inuitus coarguebatur Vt in istam iniquior , imprudens hoc laqueo captus, imperio tandem & vita priuatus est. Non omnem escam amant pisces, sed alius alia delectatur, unde piscatores, gnari quam quisque magis appetat, ea potis
308쪽
potissimum obiecta fallunt. ita adulato-ies, deprcheso hominis ingenio, quibus rebus delimatur, a quibus abhorreat, quod illi gratissimum intellexerint, eopo tisii inum captat illum. Nihilominus, si Aulicus semetipsum undique circumspiciat,& iuxtaApollinis vel sapietiae potius oraculum se recte nosse discat, inq; veros amicos inquirat, facile adulatoruartificium deteget. Vt medicus operam dat, quo sanitatem tueatur & augeat: ita amicus. aliter adulator qui lacerosas ta tum partes titillat. Qui igitur ingenium tuum subinde laudant, virtutem esserunt, urbanitatem extolluntihumiles ac
demi sit videntur honorum exhibitione, salutationibus prodigi sunt, ne dubita eos suspectos habere ; sed & eos qui vitia
tua proximis virtutibus tegunt . Fallit enim vitium stiricia virtutis oumbra: qui ignauum & timidum, cautum; temerarium,fortem; crudelem, seuerum; negligentem , clementem , prodigum, magnificum vocant,& in os laudantmeque tamen semper, ut neque omnia apud omnes, vituperant. Adde eos qui
309쪽
14 Hlypo LYTI A COLLIA nihil, licet turpissima petas, denegare audet.in hos si diligenter animaduertas, sacile fucatos a veris amicis separabis Recte L lius apud Ciceronem: In mon re ct monexipropria est vera amicitia, cta
rerum libere facere, non assere; alterum patia enter accipere, Non repugnanter sic habendu, nudam in amicitiis pepem esse capitaliorem, quam adulatione Manditias, adsentationem. Sit igitur in amico delicendo cautus, ita tame, ut & ceteros am ore & honore pro
sequatur: quod facile fiet, si humanus,liberalis, adfabilis, suauis & iucundus cum istis eriti erga illos etiam vere gra tus & ossiciosus. Atque haec de bis ha
Diximus quibus disciplini structu
aliquem esse, antequam aulae se dedat: quo pacto aulicu se iam factu erga Principem, quo item erga aequales gerere oporteat: superest ut quibusipse virtutibus pollere debeat,dispiciamus his enim nihil es quod magis homines ad diliget dum alliciat. quippe quum propter virtutem e probitatem ut recte Tulli us) eos e iam quos numquam vidimus, quodammodo ollamui. Et sibi:Gquantur animi homi
310쪽
PRIAT IN Vs. Sinum dignitate, rebus gestis, Uimatione viatae ; ab alienanturque ab iis in quibus haec non
sunt. Quis enim est qui desidem & ignauum non despiciat λ quis libidinem,
auaritiam, perfidiam, Crudelitatem non oderit Z Nemo tam malus est, qui si trumuis licuisset, non multis partibus maluisset ad ca quae scelere consecutus est, sitne scelere peruenisse, eos enim ipsos qui se vitiis dediderunt , tam grauiter ostendit suscepti flagitii turpitudo,ut sibi ipsis odio sint.
Exemplo quodcumque malo committis tur, ipsi Displicet auisori prima es haec vitio. Et qu nauis omnes virtutes nos ad se alliciant, faciantque ut cos diligamus in quibus ea inesse videntur: aliae tamen alios magis decent. Magnificentia exempli gratia) Principi conueniti plebeio non item. Primo autem quia Aulici variis casibus saepe agitantur, Palatinum nostrum forti animo esse velim, ut si res postulet, animo intrepido se periculis pro Principe,pro patria, vel pro seipso offerre possit.