장음표시 사용
101쪽
matris pe-erefactus. Caput bois vis vivi
humore liquescant, vixque etiam serro caedantur. Hucusque Sach us de hac stat. sol. 67. in Resp. disertat. Idem de aliis hominibus etiam confirmant quamplurimi alii celebres Philosophi, &Historici, imo in aliquibus
Europae museis adhuc viva hujus veritatis testimonia extant. Habetur ex Auentιno lib. 7. Annal.Bavari plusquam quinquaginta rusticos mulgentes una cum vaccis in ingenti terrae motu a magna materiae terrestris mole sinbito obrutos in substantiam lapideam induruisse: sortum in utero matris Columbae Charicii illaesis visceribus petrefactum , & Agendi ciSenonum in Gallia Anno I 8 a. post moram 28. annorum extractum narrat Thuano lib. I 7. Histori Paraeus lib. 2 de monst. cap. a. aliumque foetum Musmponti in abdomine extra uterum matris lapidescentem describit Deusing , .ct Lauri Straussus inpari. de eo trant. Bartis. Hi risI. Cent.6. p. m. 338. refert: caput aliculus bovis Sueci ci vivi in lapidem commutatum misse , ita ut prae pondere inter alios in pascuis semper prono in terram capite incedere cogeretur, & ad lanienam ductias Oileo tuo cranio ictus securis summo cum impetu inflictae aliquoties repelleret, donec iteratis saepius ictibus oppremas conciderit, intra apertum osseum cranium, cerebrum quoque induratum erat,relictis tamen sinibus patulis ad liberum spisi tuum animalium, reliquorumque humorum transitum. Ut taceam de serpem te in ventriculo cervi petrificato Sachsii ct Dan. Majori paguris, aliti ueanimalibus, conchyliis & plantis in saxeam substantiam concretis , quorum descriptio apud plures Authores inveniuntur, & vix inustum occurrit, in quo non plures eorum species asservantur. Haec pauca petrificationis excmpla tanquam rariora, & summa admiratione digna enumerationi nostrarum specierum praemittere volui, ad hunc finem, ut clarius demonstretur, inlinitam Dei omnipotentiam in omnibus rebus etiam abiectissimis, &quae quotidie calcantur pedibus, prout sunt lapides, quam maxime clucere, deinde ut aliorum, animos ad contemplanda, & rimanda tam mi rabilia naturae producta eli vehementius alliciam, sicque viam sternam, ad plura lapidum petrificatorum genera & species inveniendas. Qui plura dein 1iderat, & magis curiosa, consulat musca Ferrand. Imperat Dalceol. Ermorm. nec non Ald. de Test. Gefm de aquai. Uirch. Mundinubter. Ephem.
nat. curios MartἰL .de Conch. 2 Cochi. Aril. Er Luid. in suo Lyhopol. nos species nostras adducemus, quarum sit GENos I. .
OUamvis sequentes species probabiliter etiam a primordiis suae generationis in substantiam lapideam accreverint, vel saltem accrescerepo ierant, ideoque ad lapides figuratos proprie dichos potius reducendae essent, & lapideae non vero petrificatae nominandae, cum tamen jam ab aliis praestantissimis viris inter petrificata repositae fuerint , methodum a majoribus susceptam sine urgente maxima necessitate invertere non volui, dc propterea etiam istas species cum pluribus aliis sublequentibus petrificatis adnumerandas censui, praesertim cum adhuc stib Iudice lis sit, an omnes
lapides figurati ad petrificata reserendi sint, & major dissicultas sit expli
102쪽
HELVETIAE, EI Us QIE VICINI R. 4
eandi, quomodo lapides figurati corpora viventia figura sua repraesentam res a vi plastica alicujus seminis e materia lapidescente intra montes producantur, quam reliqui corpora vitae expertia, aliasque figuras adhuc imcertas, ad quid reserri debeant, praeseserentes. Hujus generis duae adsunt species, quarum prima est. PMurus cinereus lapideus . Tab. Io. germanice : Eis Misener Meem oder Taschen Krabbe. Similis est magnitudine, &figura iconi in Tabula expressae, propterea ulteriore descriptione non indiget. De silice colore subluteo pagurum somma sua exprimente & in Rarithecio Tigurino asservato mentionem facit m nerus in sua Historia naturati Helverια DI. HI. nec non accuratissimus lapidum Scrutator Anselmus Boetius in suo Gemmarum ct Lapidum Historia lib. a. e. 3o3. Neapoli inceleb. Fer. p. mus quoque unus conse vatur, & alius in Mus Calceol. a montibus Vicentinis allatus , qui plures cancros petrificatos jam suppeditarunt, & passim Venetus asservantur,vid.Dan. Dan. Major Epi suae de Canc. ct Serp.perrespag.6 I. Noster lapis allatus est ex iisdem montibus, & praesesert pagurum descriptum a Rondeletis lib. I 8. c. 23. Secunda species est iΑranea macina lapidea. Tab. Io. Eine Melaene er-Spinm .i Colore cum priore convenit, formaveris& magnitudine cum figura in tabula expressa: hunc Lapidem ipsemet inveni in monte Legerio vulgo Legerbeet comitatus Badensis. Similitudinem habet cum corpore Araneae marinae descriptae a Rondeletis lib. I 8. c. 26. GEMos II.
Lapides Figurari Perνifiear, partes animalium reprasent anxo
ΙN hoc genere plures adducentur lapidum figuratorum species, de qui
bus merito dubitandum est, an sint corpora ex natura sua alterius su nantiae in substantiam lapideam commutata; cum autem figura sua partes animalium tam affabrd repraesentent , judicavi, eas ad aliud genus commodius non reduci posse. Species sunt: Caput Serpentis petrificatum. Tab. Io. Eis Misener schiangemmps Hic lapis cinerei est coloris & melius, ac ipsa figura illum exprimit , non potest describi, magnitudine ovum gallinaceum aequat , de serpente lapideo in Ventriculo cervi reperto disserat Clar. D. Jo: Dan. Maiori insua Diis Epist. de cancris, repenti spere catis solo. A me fuit inventus in monte, prope stoet mn comitatus Badensis. Lapis aurem humanam reserens Tab. 3r. Eis Misenes Mens en hr. Lapis est cinereus magnitudine figurae similis elegantissime aurem humanam auricula, helice, anthelice & concha instructam reserens: inventus est
in monte Legerio. t. . Matites. Tab. Io. l.
Lapis est coloris sublutei & in omnibus figurae similis mammas muliebres repraesentans. Germanice vocati potest: 'systein . inventus est in
103쪽
Dcus, Eodem monte, lapidum figuratorum sortilissimo. C si M. Colites major subluteus cum appensis ressibus, sed non integris. Tab. Io.
Colites minor cinereus cum appensis testibus integris . Tas. Iodd.a. Colites minimus sine testibus. Tab. IO. n. 3. in i t i omnes ista tres lapilli membrum virile repraesentant, α ideo Colitae di-L M ai cuntur. Reperti sunt in codem monte. . . t ' :...
Ralmites. Balanites malor subcinereus verrucosus Tab Io.
Tab. Io. Hic lapis glandem virilem repraesentat, unde nomen suum sortitur, GLocu . gurae quoad omnia similis est, & collectus In jam saepius citato monte. risereti. Hysterolithos major nigricans Tab. m. n. I. Hysterolithos minor Helveticus nigescans. Eis. Mater eis. b. Io. n. a. Licet prior Hysterolithos in nostris regionibus hucuiqvie nonfuerit col-Υib iis ιeretis, Cum tamen cum nostro Helvetico inagitam similitudinem habeat, utriusque descriptionem addere .volui. Hystexolithos Cardano: Hysterinvisis iis. Petra, lapiSest ita Vocatus, quia pudendum muliebre figura sua repraesem tat, ducidimus est,& colotis cineret,vel nigri cantis, ita ut serrugine quadam tinctus videatur; magnitudine juglandem non superat, ex una parte est limmisphaericus , dc non adeo politus, ex altera vero Inaequalis pudendum m. liebre reserens. Ab eo, quem describit Erinitissim s VHormius in suo m so DL M. dissert, quod ex parte eonvexagenitalia vitilia non exhibeat ,
praeterHemisphaerium inaequale nil praeses rens . lai 3 I imo. Hysterrentios Helveticus minor priore durior, gravior, &magis nigricans existit, atque ad naturam marcinue accedit, mucitudine aequalia est figurae h. Io. Q. a. expressae; e parte convexa praecedente longe ina qualior est, ex altera vero parae non adeo divaricatus , & rima angustiore donatus, quam ambit series lineolarum transversarum per labia aequalid illantia producta.
Generatio praecedentium quinque lapidum lusui naturae potius, quam alicui corpori in substantiam lapideam converso adscribi debere videtur. . . . Hysterolithas vero quod attinet, inter illos de Urticas marinas magna 'strifolia prosecto intercedit similitudo, ita ut valde dubitem , an non ad peculiaretha lyrii. genus reducendi sint. Conseratur prima nostra species cum Urtica mar, eis mari- na alla triplici a*ectii Aldrovand. lib. . de Zoophyt. pag. 7o. & secunda uis non cum Urtica contracta ejusdem Authoris lib. citi pag. 368. magna certo dein s prehendetur tam quoad structuram quam ipsem figuram inter illos afflabs Mi r. ias , quo in casu lapis melius Urescites diceretur, dc in lingua nostra vulgari : Ein Ruiner Menesset eis, quod tamen dubium decidendum 1is commendo, qui majorem marinorum cognitionem possident, . quam unus R. . mari iunge dissitus. Ultra similitudinem , quae habetur inter Hysteroli, thas,&Utticas marinas meam opinionem perluadere videliu aequalis, dcconsimilis omnium Hysterolitharum structura,&figura ad Urticas aliquomodo accedens. Quod in aliis corporibus, quae lusui naturae, vel casui Et si, dis rantum Ortum suum debent, non observari solet.
- . isti De Viribus hujus lapidis quas tamen Boetius in citata. historia BL Eoo. D adsi=L merιto i ubium revocat) ita disserit Clarus mus Τo: Dan. Hostus. Pro-buniis . sunt hi lapides hystericis mulieribus in aberratione scilicet, & suffocatione
106쪽
Hieri. Et certe si physiognomiae aliquid tribuendum , non solum mulier, bus, sed&viris consurri puto, ac forsan Venerem in utroque sexu prominuere non inepte quis crediderit. V.
Primus colligitur in Dioecesi Trevirensi prope arcem Hreniseitenstein, dein Mariaeburgi, & etiam in vinetas Lohenstespensibus occurris . Nosteria montibus comitatus Neobursensis suit transmissus,-huic ciam ob sim, lirudinem, quam habet cum priore , Iadjunctus. -ingua Carpionis lapidea. Tab. IQ. Suinem Xar en ungen. Figurae est triangularis, & in acumen desinit, lutei coloris , superficiei inaequalis, ac serro, quo sagittae antiquis temporibus munitae erant, haud
diissimilis. - ' . . N. . . l. Fuit transmissa e comitatu Neoburgensi, & in ipso lacu inventa, ac pro lingua Carpionis petrificata donata: Glosso petra, seu potius Odontopetra cuspidata major livida margine dent,ia. Tab. Io. Glossopetra major si meri. iGlos -seu Odonto petra culpidata major livida. Glos seu Odontopetra cuspidata mediocris livida curVa. Tab. IosiII. Gufβntra ros um coruinum referens Luidio. Glo -seu odontopetra cuspjdata mediocris nigra curVa. AG ui seu Odontopetra cuspidata mediocris livida recta. Tab. IO.A.2. Glosso-seu Odontopetra cuspidata mediocris nigra recta. Glos s*u Odontopetra cuspidata minor triangularis nigra. Tab. Io.R. 3. Glasso-seu Odontopetra cuspidata minor livida subrotunda valde acuminata Tecta . b. Io. sina. Glossopetra Picae lingκam referens Luidio. Ophialossum
petraeum magneri. illo Glosso-seu Odontopetra cuspidata minor nigra subrotunda valde acuminata
Glossi seu Odontopetra cuspidata minor livida subrotunda valde acumin ta
Matrix Glosso-seu Odontopetrae cuspidatae minoris. Tab. Io. fidi . Strin-ruingo beser Misene FV Ma . : 1 Lapides Figurati Petrificati, communitex Glotapetrae dicti, Germanis et Ste Angemoder Stetnene Natter muli, ita vocantur, quia figura sui Picat avis seu serpentis linguam reserr videntur, aqua tamen multum disse runt, cum lingua serpentuin non triquetra, sed teres, &bifida sit, dentes potius piscium maris praescrtim canis CaruiMiae , & Lamiae incisocios r praesentant, cum quibus structura S figura conveniunt, Sideo rectiva Odontopetrae, gemanice: Stram Mappellandae essen . Legatus Anat mia capitis canis Carchariae Menonis, & videantur figurae elegantissimaerios. D. August' Scilia pictoris neua sua vana speculatione iusina ta dat senso . Lapides sunt diversae figurae, prout etiam pisces diversis dentibus muniuntur, ut plurimum ramen sunt figurae triangularis, qua oque o, longae , acuminatae, dc subrotundae, margine interdum laevi, interdum demtata, basi crassiore porosa& scabra, quae radicis vicem gerit, instructi , to alioquin corpore laevi, &c9rneo, coloris caesii, ni ricantis, .lividi, nec non quandoque lutei,& albicantis: longitudo & crassities quoque diveret
107쪽
so His roRIA LAPIDUM FIGURATORUM
cisores, & Molares: perIncisores intelligit dentes magis acuminatos, de eos Ichtrodontes cumidatos appellat; per Molares vero magis obtusos, &eos Ichtyodontes scutellatos vocat, de quibus infra quoque pauca disseram
De generationis modo odontopetrarum hic nil addam,tum eadem disicultas occurrat, quae in explicatione originis fossilium marinorum habe. rur. Sunt enim, qiu volunt a vi plastica feminis in subterraneis Glossi seu Odontopetras gigni,& pro tundamento non parvo adducunt radicem, quae in omnibus hujusmodi lapidibus deprehenditur, alii verὸν contendunt, esseveros piscium marinorum dentes petrificatos, quod quam plurimis rationibus ab experimentis desumptis probare conatur iam hora citatus Avuin Scilla in loco addhcto. Tenuem meam opinionem dubie tamen proponam inparte reνιid lib. est ultimo huius Tractanta, ubi pluribus quaestionem de orisine fossilium marinorum exponam. oclossi seu odontopetrae sunt lapides naturae alcatinae,edulcorantis, Alex, pharmacae, Anti epilepticae, Diureticae, & Anti hydropicae:pulvis eorum ad scrupulum unum exhibitus variolas, & morbillos expellit, nec non malignitati febrium resistit. Aquae fontanae inditi excitant bullas, quibus su sidentibus aqua gargarisata inflammationes saucium Sc colli, ejusque exul cerationes curat, si credendum iis, quae Olaus G ormius in suo musto asducit. Externe suspenduntur e collo puerorum auro vel argento Inclusi, ad arcendam corum epilepsiam , & pavorem, nonnunquam dentisticiis admiscentur ad dealbandos dentes, gingivarumque acidum absorbem
Inveniuntur inter rupes, &commissuras saxorum in monte michen prope pagum Reiden Ditionis Lucernensis, in lapidicina prope Badenam Helvetiorum , in Liberis Provinciis prope pagum Megenis en, ad radicem lachelii montis apud Euenibat juxta pagum Beet, demum ad villam Sevυ, prope Bulacum, sc ad Monasterium S. Urbani. Post Lapides Figuratos Petrificatos, qui dentes Incisorios exhibent, ii exponendi veniunt; qui Molares Videntur, quorum species sunt. Dens fossilis, seu Odontopetra Molaris major striatus longissimus. Tab. tr. M.LDens fossilis, seu odontopetra Molaris major mandibularis. Tab. II. n. a. Stetnene meerneta etiam Coloris sunt stiblutei, & eum dentibus equi marini, seu Hippopotami magnam similitudinem habent, quos Observavi Mediolani in celeberrimo mulio Septaliano, ubi conservatur caput ingentis molis Hippopotami ἐCongo transmissum cum duodecim dentibus magnis se quorum numero Irimus noster esse videtur in praeter mandibulares, quibus secundus valde milis est. Uterque magnitudine figuram impressam bis superat, Rasura horum dentium ad sistendos mulierum fluxus mirabilis est, exhibetur iis adstrepulum semis cum aqua Pimpinellae sangui sorbae; fiunt quoque ex iis annuli contra spasmum. Hi duo lapides allati sunt e comitatu Neoburgensi, figurae eorum ex ic
Odontopetra Molaris cinerea biretisormis. Tab. I9. inseris infima, πη-
110쪽
Lapillus hie magnitudinis est ejusdem cum figura biretum repraesentans, quo antiqui usi sunt; in parte superiore hemisphaericus est, in cujus centro punctum nidostylum excavatur, reliqua superficie hinc inde punctutis minoribus ornata, basi vero plani existente . Odoinopetra vocatur propter maximam similitudinem , quam habet cum dentibus molaribus piscium marinorum Synagridis, Sargi , & Auratae, ad quos lure merito resertur . non minus ac Busonitae Luidio vulgo: και di erat Melitensium germanicς:Schlangenesili, vid. Tab.a. Adit L, in qua mandibula piscium praeda rum una cum dentibus diveria speciei , & figurae elagantissime exprimuntur.
Inventus est in monte Legerio , Spina piscis lapiucta. I adi. II. Einsteιπener Fis gradi. Lapis similis est fissili, coloris nigri, & lapis figuratus pictis videretus, nisi spina ita emineret, ut faciliter cognosceretur,eam lapidi immersam esse, quod in lapidibus figuratis pictis corpora naturatiarepraesentantibus non evenit: longitudine ad dimidiam spithamam accedit, latitudine duos polluces vix aequante. Spina incipit trunco crassiore, qui sensim imminuitur,& in minores ramos, seu spinas costularuminstar distribuitur, donec in ipso lapide prorsus obliterentur.
Hunc lapidem in summo cacvnune altissimi montis miser H Diticinis subsylvanae collegi. Pes alicujus animalis aquatici lapideus. Tab. II. n. I. Eis Misener fuerit-
Lapillus parvus est, magnitudine figurae similis, striatus, cinereus , p dam cum membrana digitos jungente animalis aquatici petrificatumrepraesentans, inuemus en in monte Legerio Lapis Percae piscis . Tab.2O. Q. n αδις em oder Rehiamstiis. Hic lapis cum figurari Tamao.expressa magnitua1ne, o parie sua intema concava convenit, squamatus enim est millepedum instar in circumierent dentatus, & oblongus,de cstero albus & ex parte opposita planu ac laevis, sermanice vocatur: Ein Eglearichiivoder Rechtiusteis, quia in capite ercae piscis aculeati circa exortum spinae invenitur, ubi duo occurrunt , utrinque imus , utriculis quibusdam inclusi, in piscibus tamen coctus f cile separabiles. Lapishic etiam describitur a mormio insuo museopag. Is s ab Ans Boet. in cιt lap. Histiam. a. c. 18M Quod ad ejus vires attinet, renibus & vesicae dicatus est, nam escaeos in praedictis partibus latente addrachmam unam cum vino exhibitus co minuere creditur, deinde, teste Mimaeero , egregium subministratia et, cum , quod facilaus oculis cancri solvitur, & maiori cum emacia acida infringit , unde in dysaria, ab intempestivo acidorum usu exorta tanquam praesentaneum commendatur remedium: Germanos&Bohemos esse persuasios, quod hic lapis etiam externe loco dolenti appositus calculum comtentum in renibu&detrudat in vesicam, vel ex hac in urethram, habetur ex Boetio loci est