장음표시 사용
96쪽
quarum una pars variolas maturantes, altera vero ad siccitatem jam tendem'. ' .
tes, & in medio sui subsidentes exhibet: primae minores sunt secundis, &colore suo albescente pus in variolis delitescere solitum ad vivum reserunt; minimae caput miculae sua magnitudine non adaequant, & gradatim ita aim gentur, ut majores lenti nequaquam cedant,. quas inter praecipue pustulae
adsiccitatem tendentes numerantur,mediam lapidis partem Occupantes, reliqua minoribus &magis albescentibus relicta, quorum nonnullae fusci sunt coloris variolarum in modum iamiam exsiccare incipientium. Omnes figurae sunt subrotundae, & modo seorsim, modo plures simul unitae apparent , ita tamen, ut facilὸ inter se distingui & numerari possint: in earum centro macula obscurior adumbrata est , prout in pustulis naturalibus ad maturitatem perductis, vel lam subsidentibus passim deprehenditur. Pinstulae in superficie exhibitae lapidem non solum inaequali altitudine penetrant, sed tota ejus interna substantia quoque iis reserta est, coloris tamen obscurioris, & propter admixtas micas splendentes a naturali variolarum effigie non parum deflectunt. Materia, e qua constant, Videtur defaeca- Cano ρα-tissimus Selenites marcasitaceis micis imbutus, qui in prima coagulatione syniarum lapidis ut materia subtilior 8c ad concretionem minus apta confluebat, din Iovinioli- nec simul figeretur, sulphure subtilissimo ad superficiem usque penetrante , D vpar ubi primo per superficiem lapidis diffusum tandem cum illo obriguit, de- xv m. scriptasque maculas efformavit. 'Hunc lapidem amuleti loco appensum & gestatum variolarum expulsionem promovere plures credunt. 4
Inventus est in torrente Hrima, e cujus arena magna quantitas auri elic, νtur, & a Lucerna media leuca distat, quamobrem Variolitem Luce
LapidesFigurati Picti reprasentantes imagines incertas,ad quid referri debeant.
SΙ lapides picti tales repraesentent imagines, quae cum nullo corpor naturali figura sua conveniunt, incertae vocantur, ad quid reserri debeant, hujus generis lapidum sequentes sunt Species: Draconites, seu Draconius Lapis Lucernensis spurius. Et assuer drac, henstein in appenae adsecundam Clas. Hunc lapidem ita voco, quia mihi pro vero Draconite donatus est; &cum Draconite vero Lucernensi C ais magnam assinitatem habet, ut ex utriusque descriptione patebit. Draconites spurius magnitudine & figura ad ovum anserinum proxime accedit, gravissimu est, & durus ut marmor. , laevis, atque politus, nigroque colore tinctus, maculis luteis seu flave stentibus hinc inde perexiguas strias unitis interspersis. Inventus est in e
Draconites Lucernensis verus Osari insua praciari descriptione Lacus Lu- Cernensistam .Ein' rer Drachenstein. In Appendice ad Cias. De hoc lapide, quem lapius propriis oculis vidi, mentionem faci- , uni plures Authores celeberrimi. Primus eum descripsit Casatus loci cit. να ex eo Ciari mus P. X G.Muni subterranei tom. a. lib. 8. stat. q. capit. I. 'p VIV. n.
97쪽
Drachen- V o. quoq; illius mentionem facit inflιά hist. turai. Helv. mos pag. 326. Dein. Figura lapidis rotunda est, magnitudo pilae ordinariae,qua pueri ludere solent, Append. suntlis: pondus unciarum medicarum novem. Durus est, laevis, &poli-Σ tus, coloribus atro, rubicundo &albo mire inter se commixtis ac distinctis δεορ ερ- ornatus. Mediam lapidis regionem circumdat fascia digitum transversum lata, albicans & striis sulcis admodum salcis seu Lunae crescentis formatis, sibique ita cohaerentibus, ut cornu cervinum reptaesentent per totum sui Φ.,mia. tractiin insignita. Inventus est ab avo Rudolphi Stemphitrustico Rotem D. i, a. burgensi Ditionis Lucernensis, qui in prato foenum metens viderat horrem Motu . dum Draconem a monte Regio supra lacum Lucernensem ad Paleatum v lantem, & aliquid in terram decidere permittentem, citi tamen illic. Imstrando ob tam inopinatum hujus terribilis bestiae aspectum attonitus factus impar erat, sed ad se reversus invenit praedictvin lapidem languini pallido Et a qui- gelatinae instar congelato immersum, qui adhuc hodie pro singulam &ina, σημης stimabilis pretii ci melio Lucernae a nobilissima familia Cloos de Maulaea riser servatur, ac magno cum fructu tam nobilium quam pauperum frequenter 'U- aegrotantibus applicatur, inprimis autem in se bribus malignis &pestilem tialibus, quarum viriis membro alligatus ad extremitatem trahit, dein in iuri , fluxibus sanguinolentis, quos Belicissime sistit, partibusque in serioribus as morbi, is morus partum promovet, superioribus autem applicatus aborrum pricaver, adi, quae virtutes Omnes iam Plurimis experimentis comprobatae sunt, & actis
a noei apud Cysatum extantibus confirmatae . Essigiem lapidas inpendix ad Clas. di x. a. it. Guntas Grammites Helveticus micans lineolis nigris rectis brevioribus, &seor- te Linien. sim hinc inde per lapidem di spersis. Appen. ad 3. Class. n. I.
ste in . Grammites Helveticus micans lineolis nigris rectis longioribus ad se paral-Αppem telis, dehinc inde coacervatim sitis. Append. ad a. Clas g. g. ita. Grammites Helveticus micans lineolis nigris rectis longioribus coacervatim sitis, & in medio obliquὰ sese inter'canti bus. Appen.ad α. Clas. Ag. 3. germanicὰ appellari poterunt Glantete e Linienseis. Hos lapides Grammitas voco, qvia insigniuntur plurimis lineolis, quae Vες variae magnitudinis sunt, & per superficiem lapidum modo separatae disper ' guntur, modo hinc inde plures simul colliguntur, dc aliquando etiam in m dio sese intersecant, appellanturque micantes, quia tota substantia eorum micis splendore suo auro vel argento simillimis imbuta est, & quidem tam Aura πιι copiose, ut in aliquo rivulo jacentes & per limpidissimam aquam apparem me tes ita splendeant, ac si seu sta integra e puro auro vel argento fusa essent, im-. primis , si fulgor solis accedat, &splendorem micarum exaltet. Hae micae κδ ῆς si . Germanis aurum vel argentum selium id est Duabensi eroder Nimmer d, sis . contur, quia noctu instar oculorum sellum lucere volunt. observantur ' quoque in arenulis , Iapidibus fissilibus , marmoribus , & divenis aliis saxis. Nullius usus sunt, neque fixae substantiar, cum igne sicile consumamc otia tur ad modum marca sitae, cum qua conveniunt. Lineolas per lapidum sit xeousam. stantiam dispersas quod attinet, earum origo valde obscura est, nisi sorte causa illarum productiva coniicienda sit in siilphur erassum & crudum m gna salium quantitate impraegnatum, qui, cum in sua crystallisatione ob crassitiem sulphum vertus latera sese in pandere non poterant, in colume laS
98쪽
HELVETIS, EIUSQUE VICINIAE. 43
las rectas tenuissimas coacti sunt, & cum sulphure in lapideam substantiam
Grammuae ex parte meridionali montis S. Gothardi in ipsa via, qua Mediolanumitur, per Iongum terrae tractum in magna copia occurrunt, ubi ingentia saxa hujusmodi lineolis referta deprehenduntur. Cum saepius jam mentionem secerim de sabulo aureo, ejus destriptionem a magnero lib. cit. pag. 3 6. adductam pro coronide huic libro addam . Aurum, seu Aureum Sabulum, Chrysammos Gr. Pala Lat. seu Auri ramenta. Gol serner, oder odigene Stustem und Zaehntem Gold: Eius seraces sunt Rhenus, Einma major, &Emma minor, Urtena, Ursa, Arola , fluviolus ad arcem Birsellum, & Αdda seu Addua apud Rhaetos. Aurificum studio in arenis inquiritur, lavatur, purgatur, ac constatur. Flumina autem haec non tantum seu ramenta Auri perenni suo cursu, sed saepe etiam massulas pisi magnitudine, praesertim in inundationibus, magnorumque imbrium delapsu rapiunt. In quibus autem montibus nativae Amri venae delitescant, hactenus incompertum . In Thesauris Urbis Salodu-rensis lamellae auri, ex Arolae, & minae aureo sabulo conflatae asservantur, teste Francisco Hassero Archigrammateo Salo durensi, Annal. Iodur. P. a. p. m. 32o. qui & hanc observationem notatu dignam annectit. Aurum, quod ex Arola & Emma lavatur, optimum est, &22. ceratia puri conti net e quod si per Antimonium tertio tundatur,& post modum per plumbum in capella purificetur, praestantissimum eit aurum, ita ux Aurum Hungaricum seu Arabicum quo ad colorem vel tenacitatem ab hoc parum ditarat. De Rheni vero aureo sabulo D. D. Hetibus Roesis ita disserit: Rhenus db ves est auro, cum copiose aurei sabuli in seris, quod multis in locis ejicit: sua natura aurum est praestantissimum pro ducatis conficiendis; quod si v
ro additamentum aliquod addatur, e tali auro omnes Rheni, Electorum, Principum ac Civitatum Imperialium aurei nummi cuduntur, qui nomen Auri Rhenani obtinent, massaque illorum I8. ceratia auri puri continet. In fissuris rupium Thermarum Fabariensium aurum quoque Invenitur, quod praeter Mumphisma borogr. Helist. lib. Io. cap. 23. etiam Fabricius Hi danus testatur, ubi inter alia: Arenam, inquit, quae in lotione luti remansit, cum Ensistaemii in Alsatia probandam dedissem, aurum in ipsa repertum fuit, sed pauxillum. Propter gravitatem enim suam aurum per fissuram rupis) semper deorsum tendit. Apud Subsylvanos in Monte Vbridi, dem Gruenberg, der Munalper al1as dicto, in valle Melae, vulgor Melchthat; nec non ad Angelorum Montem, EDdem xeraxn ieracta, metalla auriferi indicia extam.
aurum asser tur. Aurum Rhenansi.
99쪽
Et incru- pari Exponitur modus pe
IN QUO DESCRIBITUR CL Assis TERTIA
ΡEr Lapides Figuratos Petrificatos intelliguntur ii, qui sunt corpora
ex narura sua alterius substantiae in substantiam lapideam mediante petrifieatione commutata, vel crusta lapidea obducta , & Lapides Figurati Incrustati vocantur. Petrificationis, & Incrustationis modum Qpra jam exposui, nimirum Aquam per saxa decurrentem eorum ramenta imbibere, dc secum rapere , quae, cum in corpus impingunt, cujus pori ad ramenta lapidea suscipienda proportionati sunt , eos penetrant, &paulatim sese intinia insinuando , integrumque corpus hujusmodi lapideis ramentis imbuendo, illi duritiem, regravitatem duas praecipuas lapidum qualitates, per quas ab alijς corporibus disserunt, inducunt, reliqua corporis stritet ira, & forma illaesa, ac immutata. Incrustationem verb fieri, cum ramenta lapidea , quae aqua secum vehit, obinaequalitatem poros corporum penetrare nequeunt, sed mediante liquore viscido, & tenaci superficiei externae tantum adhaerent, ullamquctsensim sine sensu crusta lapidea totaliter obducunt, substantia corporis HS hac crusta latentis nullomodo immutata. Hic bene animadvertendum est, me plura corpora lapidea ad Lapides Figuratos Petrificatos reducere, de quibus ipsemet dubito, utrum ad hanc classem reducenda sint, fit autem potissimum, vel propter communem Authorum opinionem, vel ipsam figuram, Bessini litudinem lapidum, quam cum aliis corporibus naturalibus obtinent, de propter quam petrimcata dici merentur, licet sorte, & probabiliter non minus ac reis liqui lapides figurati statim in primordiis suae generationis e materia lapidescente producta suerint, ita ut nullam . aliam substantiam habuerint a substantia lapidea diversam, sed in descriptione cujuslibet g neris tenuem meam opinionem ei a. hoe dubium fusius aperiam. ΤΑ-
100쪽
Lapidum Figuratorum, Tertiae Classis.
Animalia integra. eorum partes. Vegetabilia integra.
Lapides Figurati Petrificati Animalia integra, ves eorum
Am omnis generis corpora e triplici rerum naturalium regno suis ει ρει se petrificata, nullus inficias ibit ; homines in lapides convcrsos esse hominiamo ipsa restatur Sinis Pagina docens: Uxorem Lothi Sodomis egrediem pestificato. tem in statuam salis commutatam fuisse , de hac praecipue mirandiuncst , rum. quod ad multa tacula duraverit, cum & Barchardus, qui vixit in hinc tre- Staru centis annis, testetur, statuam hanc sua adbuc aetate inter Engaddi &M, dior L. re mortuum extitisse, quamque suo tempore visam memorat Aurishomius tri . in Theat. Tere. Sanctae, est Abulensis ima Pari Hierosiom. statuit, duraturam hanc statuam usque ad Extremi Iudicii diem , ut 1it aeternum Iustitia: -- Divinae monumentum. Omnium tamen pene fidem excedit, quod nata sta--αι tua, quae est est Cippus, & cui Cippus ponitur, Viventis more quasi men' Irri strua quaedam effundat, hoc enim asserit Tertullianus in Carmine de Sodo- fuadi, .
Ipsaque imago sibi tormam sine corpore servans ni eaν- Durat adhuc, nunquam pluviis, nec diruta ventis, ': vade ea. Quin etiam siquis mutilaverit advena formam, Protinus ex sele suggestu vulnera complet. Dicitur & vivens alio jam corpore sexus Munificos solito dispungere sanguine menses. Unde autem huic salariae statuae, cum sal alioqui aquisficile dissiuat, e .. tanta firmitas, ut pluviam, εc tempestates sustinuerR an sapit naturam tisi eis salis merallici, cujus meminit Ptimus 3 I. a. in Africa circa Uticam coinrui , .Era. acervos silis ad collium speciem, qui, ubi Sole, dc Luna induruere, nullo