장음표시 사용
71쪽
ao HIs TORIA LArIDUM FIGURATORUM
Maximus est hic lapis, longitudine enim tres pedes Augustanos superat,&crassitie brachium humanum adaequale in lapidicina oeningensi vivem
Stalactites Stiriae-formis minor. Stalactites Stimae formis minor armatura splendente purpurea insignitus: Vid. b. m. r. sit. A. hic lapis magnitudine sua figuram ter superat - . Stalachites Stirit sermis armatura splendente viridi & aurea ornatus νδ p η' Stalactites Stiriae-formis columnaris. Tab. . D. a. Stalactites Stiriar.sormis Bouites reormii in suo musto. fol. Io. Stalactite Stitiae-formis guttatim concretus. Stalactites Stiriae-formis collem cum arboribus reserens. Stalactites Stitiae rinis arborem reserens. Stalactites Stiriae-formis mammiliaris opacus. Stalactites Stirlaedormis muscum reserens. TAEA .R. 3. Stalactites Stiria,sormis Crystallum reserens, Pseuda C stallus xircheroia 1 r. Stalactites invenitur sub terra in cryptis lapideis, & canalibus , pePquos aqua decurrere solet, plurimae species ex lapidicina ciningensi prope oppidulum Suis ad Rhenum estodiuntur, invenitur etiam In ditione Bernatum non procul ab arce munera, & circa cataracten Rheni inseri
agri Tigurini. Ex V Vallesia eos quoque afferri magnerus lib. cit.
Tab. Malactites Crustaceus durior est primo, dc colore saturatior e plurimis: crustis sibi invicem incumbentibus concretus, quoad locum nativum , modum generationis, & proprietates cum priore convenit Species IStalachites Crustaceus vulgaris. Tab. .
Stalactites Crustaceus caseum reserens . . ..
Stalactites Crustaceus saccharum crystallisa tum reserens GEMos III
Danaitis o lactites Tubulatus informamtubulorum minimorum congelatus estia tubislaia o qui praedicto modo supra paleas & stramina concrescit, quae postςa d descriptio. ciduae talia foramina post in relinquunt, plerumque est nivei coloris,uehetiam cineret, di quandoque striarinia b - , , perie ἀ Species: Db. 4. Stalactites Tubulatus niveus&striatus b. .M. I. Stalactites Tubulatus cinereus &striatus. Tab.ε. A. ἀλMalactites Tubularus albicans tuberosus
72쪽
74쪽
76쪽
Lapides Figurati Costallini opaci, oemtri instar leviter nitentes.
STalagmites est lapis figuratus opacus, albicans vel subrotundus, Vel cy- statum lindraceus nitens, ac bellaria referens, nascitur ut Stalactites ex aqua ro . non adeo depurata ia parva lubrotunda , vel cylindracea corpora si mina saccharo albissimo obducta non inepte inencientia concrescens . Itali cx iis optimam calcem ad aedificia construenda praeparant,&ab iis vO- cantur : Conferti de Tidioli. Species: Stalagmites bellaria subrotunda laevia reserens. Tab. s. Tab.s. Stalagmites bellaria cylindracea laevia reserens. Tab. I. Stalagmites bellaria subrotunda aspera reserens. Tab. s. Stalagmites bellaria cylindracca aspcia 1Cs Iens. Tab. I. In usdem locis cum Stalachite Occurrit.
T Alcum est lapis figuratus opacus non aded durus, albus leviter nitens
e laminis & fibris rectis argenti instar splendentibus conflatus, igni summe resistens: nam ab eo nec funditur, nec comburi u , imo nec colorem suum amittit nisi maxima ignis vehementia , a Germanis vocatur:
Nascitur ex aqua oblongis Sele arum vel ipsius Gypsi ramentis imbuta, quae, dum aqua in cryptis subterraneis stagnat , inter se implicantur, &paulatim in substantiam lapideam a vaporibus calidis superfluam aquae quantitatem absumentibus conglutinantur, non secus ac polypus in corde a filamentis candicantibus sanguineis sibi invicem irreritis efformatur . Haud dissimili modo ipsum Amianthum generari valde probabile est:utriusque enim lapidis striae seu lamellae rigore suo &.splendore maius ste indicant, quod vel a Selenite , aut alio simili lapide splendente & rigido de
Talcum astringit, & sanguinem sistit, ideo dysentericis , sanguinem spuentibus, nimio haemorrhoidum&menstruorum fluxu laborantibus ab aliquibus interne applicatur, non tamen sine periculo e crudum enim aD sumptum strangulare dicitur, externe adhibitum easdem vires ex selit, &abscessus mammillarum, parotidum , & testiculorum prohibet. Chyniaci
77쪽
31 HIs TORIA LAPIDUM FIGURATORUM
lieres, quo sibi nitorem concilient, ex crustis filo serreo c junctis fiunt quoque Thryallides perpetuae. Species: 'Talcum saxatile candidum magneri. lib.cis.fol. 323. Tab. s. Tal cum Rhaeticum crustosum subviride obscurὰ transparens. In pluribus locis Germaniae effoditur, in Helvetia apud Glaronenses inis venitur In monte Limmeren, ubi mineris Crystalli adnascitur, deinde prope sodinam metallicam supra Sargans, de circa pagum Evediuen ditionis Blasianae in Suevia.
CEraunias vulgd:α erseis est lapis figuratus opaeus levitemttens magnitudine pugnum vix adaequans, & compressu cinerei coloris, asper& inaequalis, atque hinc inde fissuris profundis insignitus. Generatur intra nubes a nitro, sulphure, aliisque terrestribus exhalationbbus simul accensis, & detonatis, prout fit lapis huic prorsus similis E sabulo aquae pluvialis, sulphure & nitro simul deflagratis. Cerauniam in quercum impingentem mollis adhuc fuisse substantiae, dicant fissurae a fragmentis ibgni fulmine divisi indume. Aliqui volunt, lapidem hunc, si in cunis, amovetur, insantem ab hernia curari, & praeservari, demde ejus praesentiam somnum provocare, quorum fides sit penes Authorem. Species: Ceraunias subrotundus, compressus, inaequalis, asper, cinereus, pluribus fissiiris insignitus . vid. Tab. 3. sit. A. Inventus en in quercu post sulmen, cum quo e nubibus decidisse retule
LIBER SECUNDUS.IN QUO DESCRIBITUR CLAss Is SECUNDA
LΑpides Figurati Picti vocantur ii, quorum figurae planam tantum la. pidum superficiem occupant, & tanquam coloribus pictae reprae sentantur sine sensibili lapidis elevatione, & quorum figurae in e timi saxorum fissilium superficie, qua contigua sunt, plerumque exprimum
Saxum Fissile autem ab aliis crustosum quoque vocatur, quia in crinstas findi potest, vulgo: Schisseis, &ad Hrata, tecta, nec non mensas&tabulas deletiles seu palimsfestos conficiendos aptum natum est, dive si est coloris, nunc durum, nunc molle, prout nimirum a peculiari primcipiorum misceli conflatur. O . .
78쪽
Ρeeuliaris Saxi fissilis Species extat apud silaronenses, quae Ardesia, vel in . . Ardosia vocatur, de qua n. in Heis. Cur . pag. 3o . Sequentia habet. M rmor Ardesia, seu Ardosia; Ardoes a Scaligero Exem . ia9. Lapis Fissilis; Saxum Me Gari Fissile seu Ctustolum; Marmor Mensarium nigrum Gordo; Gallis e ardose. Germ. Sthre Het. State eo in. Ejus minera elegantissima, colςberrima x , , se his ac maxima, quippe cum integer mons ex ei conster, apud Glaronensius in si si hvalle Serpsana,semileuca a pago Agati dicto extat, ex ea mensas pulsibelli tb is,mas, & nitidissimas . tabulas deletiles, aliaque Abricant, quae polita cum xi uia, Marmore certant Obsidiano 'i proinde in Germaniam , Hollandiam , Angliam, Sueciam, atque Daniam ea exportantur. Antequam vero Lapidum Figuratorum Pictorum genera proponentur, pauca quaedam dubia de eorum generatione & causis praemittam ; etenim valde dissicile est,in materia tam ardua, sensibusque nostris raro obvia quidquam certi statuere , siquidem hujusmodi lapides utplurimum e lapidic, nis prosundissimis eruuntur, &ad viginti, triginta vel etiam ultra pedam altitudinem intra terram & rupes sepulti jacent.
De Disserentiis Lapidum Figuratorum Pictorum ,
piaurarumque in us apparentium causis.
IN saxi fissilis superficie plana figurae Lapidum Figuratorum Pictorum Tri Ili;
triplici modo observari solent, Vel enim sunt simplices tantum colores modoFeu aliquod solium, herbam, fructum, aut insecta repraesentantes, dc inhae- ra picta intentes solum extimae lapidis fissilis superficiei, ipsumque lapidem nullo mo- idi , do penetrantes, vel praeter dictos colores adhuc adsunt reliquiae corporum, observari. quae exprimuntur supra lapidis planum leviter elevatae, Vel denique colores rur . disturam exhibentes ipsam lapidis substantiam penetrant, Sc percam distumduntur. Omnes hujusmodi lapides Picti In vulgari n0stro idio maledemaiare Schiseseis appellarι po erunt. t. iFigurae lapidum pictae primo dc secinido modo expressae semper aliquod eorpus naturale exhibent, id est, vel plantam, vel animalculum aliquod , vel eorum partes figurae vero, quae per substantiam lapidis distunduntur , certam alicui Is corporis naturalis imaginem non repraesentant, sed iis sunt tantum analogae, plerumque autem similes existunc ericae, vel musco, uris hibus , a turribus, quas confuse praeseserunt, quemadmodum sunt lapides fissiles Hetruriae, &ii in Tab.9. depicti. Lapidum superficietenus tantum pictorum figurae & colores iacile abraduntur vel vi ignis delentur, & si materia colorum abrasa carbonibus igni- Fenra raritis imponatur, odorem sulphureum& bituminosum exhalat; est observatio porum uma Clarus o Fere. Imperi jamdudum facta. Econtratio colores lapidem pe- urotium Detrantes nec abradi possunt, nec nisi veheinentissimo igne obliterari.
Reliquiae corporum, quae in plano lapidis pusti quandoque apparent , sunt, vel spinae, vel squamae piicium, quae levi studio a substantia lapidis separari queunt, & partes sunt corruptioni minus obnoxiae, suaeque tin- .
79쪽
uestiari sturae planum lapidis participant, prout videre est in Tab. 6. n. a. ubi lapis nes circa superior seu incumbens participat figuram lapidis inserioris, cui spinae pi-
Dpides pi- scis adhuc inhaerent. 1 . .
Observavit in tu per Praeclarus D. Seheux. in elerant. sed epist. ad D. Mich. Frid . Locis: 'imo. Lapides pictos , quorum figurae internam quoque, substantiam occopant; &Dendritas vocat, nil nisi ramificationes sine foliis, floribus, aut frumbus ramusculis ericae valde consimiles, vel imagines turrium, domuum, vel etiam urbium licet impersectas exhibere, ita expretas, ac si miniatum opus pictorum forent. Secundo : omnes istas ramificationes in lapide ita ede dispositas, ut nulla alteram intersecet.Comtrarium autem in lapidibus superficie tenus pictis non rub observatur, ut Tab.f. nimirum solium intresecet alterum, vel incumbat alteri. Viae Tab.8. g. Tertib : cepissime quoque comparere hinc inde circa ramificationes praedictas vestigia ramulorum quasi obsoletorum , prout in arboribus annosis tapius evenit, ut Hrculi extimi emarcescant, de a reliquo trunco separem tur . Quarto: radices seu principium istarum ramificationum initium suum sumere incommissuris lapidum i ubi sunt magis crassi, & se tangunt. Quinto: in qualiber inpklumitis ita novam, & a reliquis diversam rami GCa 1Onum dispositionem conspici. Sexto omnes istas ramificationes in
aliquibus lapidibut magis, in aliqvubus vero minus substantiain lapideam
in ipsa superficie , in aliis autem intra ipsar pliaritudinaritiam. Quibus demum addere licet , frequenter circa radices seu principium praedictarum raenificationum emorescere tincturam flavam vel etiam siqeream
Tab. . per longum radicum seu principii ramificatiomun tractum diffusam. Tasib.
catis. D. Ex his patet,causam imaginum in superficie Lapidum Figuratorum appa pitam pi- rentium, & aliquod corpus naturale repraesentantium probabiliter adstri m=tim posse substantiae sulphureae post putrefacia corpora intra lutum lapidescens
coryora superstiti, quae disposiri ne tua in lapide delineationem corporis, 1 quo .aIura- derivat, exprimit, &consereat, non secus ac Petroselimam,iana, ac fila se-
ιβ exH- rica diversi coloris ovis Paschalibus colligata & elixata, eis etfigiem suam. D m. communicant, sulphure subtiliore mediante elixatione mapOCanie,& cortici ovi inhaerente, hoc ipsum comprobant ipsae reliquiae corporum , quaeranquam partes corruptioni minus obnoxiae saepius in landibus post corruptionem substantiae mollioris deprehenduntur, & saxum impositum figurae
catis. s. Ca Gm vero ramificationum arbores , turres, & dotarus irepraesentat ris, tivi lium,id samque substantiam Lapidum Figuratorum Pustoriun penetrantiumcουονώu, esse materiam sulphureain dotii btiliorem ipsius lut1 lapauescetatis, quae tam naturati quam materia ad petrifidationem minus apta in principio condonlationis bus ran- luti e poris expreta hinc inde confluebat,&urgebatur, donec a lato lapi, riam an/- difico &fbrinan ipsis vaporibus ambientibus quoque figeretur, 3cuna cum tuarum. luto in massa I lapideam concrescunt, nec non, huiusmodi ramificationes efformaret, majores aut minoros, diversi etiam coloris secundum quant
talem nimirum , & qualitatem materiae sulphureae , & imais dispositionem luti petrificandi , parte eius temore vel statim in principio
80쪽
HELVETIAE, EIUS. Q Ut VICINIAE . . as
per poros luti efflorescente, vel in fine ultra reliquas ramificationes protensa, &per substantiam luti dispersa , a qua illa tinctura hinc inde dispersa, nullamque figuram persectam exhibens, quae In principio & fine ramificationum interdum observari solet, dependere videtur. vid. Tab.7. Hoc modo quoque facillime explicantur omnia phaenomena Dendritis communia de imperius adducta. Primo quidem: quod miniatum opus e sormare videantur, materiae per lapidem distusae tenuitas est. Secundo: ramusculorum miscelam impedit ipsa substantia luti densior reddita, & ad pe- trificationem disposita, quae materiae siilphureae exhalanti nullam aliam viam admittit, quam brevissimam, id est, rectam, & quo magis alii ramificationi se appropinquat, eo majori in luto duritiei ob compressionem Particularum ab ipsa exhalatione inductam occurrit. Tertio: vestigia ramorum quasi obsoletorum sunt eadem tinctura ab efflorescente sulphure tenuiore inducta, de qua stiperius dictum est. Quarib et ramificationes ex parte lapidum crassiore principium suum sumunt ob majorem materiae sulphureae copiam. Quinto: diversa denique ramificationum directio dependet ab ipsa sui phuris & luti petrificandi dispositione, sicuti & earum clarior aut obscurior expressio
An Figurae Lapidum Figuratorum Pictorum corpora nituralia praseferentium ab ipsis corporibus natura libus intra terram putrescentibus producantur , vel tantum ab eorum Seminio illuc delata .
E Xpositis causis, quae imagines corporum naturalium in superficie L
s- pidum Figuratorum Pictorum, eorumque ramificationes producea re possunt, alia difficultas enodanda occurrit, quae hucusque plurimorumPhilosophorum ingenia defatigavit, quomodo nimirum animalia& vegetabilia ad tam prosundum terrae sinum penetrent, ut ibi luto petrificando effigiem suam communicent, an a vi quadamplastica proprii sem, nil in subterraneis de novo generentur,. vel an a cataclysmo universali, aut ali 1 terrae inundatione arenatarumque coaceruatione in tam profundo terne sinu fuerint sepulta Quaelibet opinio suos habet sectatores , nec non rationes & difficultatex , quibus innititur, & propter quas potitu unam quam alteram eligit sententiam. In re tam difficili& dubia fundamenta & objectiones utriusque opinionis uni cum pro priis experimentis hucusque in hac materia observatis adducam , ut Ve- rritatis amator in materia tam ardua ebcertius iudicium suum dirigere possit
Clarissimus Gidias indoctissim sua Epist. des P. marin. O ff. minemL i