장음표시 사용
41쪽
stituta in totidem faciebus tripodis. Destria psiit Athenaeus lib. I . cap. Is eum triplici modo harmoniae, Dorico, Lydio. Phrygio . Versatilem tripodem fuisse . ut melos variaretur mira facilitate, tradit Athenaeus. In anaglypho sarcophagi Matthaejorum, cithara , quam num. s. in manu Euterpis exhibet Sponius licet in exigua mole figurae, apud eundem non satis dignosci possit artificium organi, ut in marmore visitur) tres modos compendiosius statui potuisse, facile deprehendi . Nam sinistra manus Musae, longiores chordas tractans, Doricum canere potuit sinterea dum dextra manus plectrum tenens , percuteret chordas breviores supra magadem, ex calamis superne junctis ad jugum citharae facile extensi es, & supra, parem numerum fidium mediocrium 3 quae ex eadem
G - ι; ut, . magade introrsum duci ' numero fidium
posse plerisque respondere compertum erit spraesertim cum eadem retenta meminerimus
apud eos populos, qui rescindi abundantes chordas Magistratuum Edicto jusserant. decachordem Dram Timotheo adinvenistam memorat Scaliger , pag. 3 8 . in Man, lium a cui par ignominia, ac Phrynidi coni,
42쪽
git, ex Ephororum decreto, quod recitat acceptum a Boetio in I. de Μ ica. Productus scilicet in Comitium, jussus est manibus propriis quatuor superfluas chordas amputa re , ut septem priscae tantum eadem in Lyra superessent. Doricachordon. Nablium, hoc est Psalterium, describimus infra pag. 3 s. ex Josepho
Antiquit. Iud. lib. I. cap. IO. Neutrum organum a Davidico Psalterio decachordo separamus genere, ex placito Euphorionis, complexi unicam speciem απολυ- ρδον. variis hisce nominibus , exiguo choris darum numero discrepantium: ac eorum usum esse antiquissimum statuentes, amerimus cum Strabone esse ab Asia repetendum . Confirmat sententiam Anacreon. qui ludere se canit magade chordis 2o. instructa . quas Athenaeus 2I. fuisse contendit. Chorindas decem a Davide numeratas suo in Psalterio , Fulgentius in Apollinea etiam describit ,
quod humanae vocis decem esse modulamina dicat, ut animadvertit Aleander in Expositione Tabulae Solaris pag. 3I. Coeterum excrevisse numerum fidium, supra ter septenas Anacreontis, ad triginta , Vel
43쪽
vel etiam plures, quae ab aliquibus SerIptoribus memorantur, mirum non est ι cum in
octavis repeterentur divisiones diatonicae,& enharmonicae praecedentium Quin ex ea animadversione, quam Athenaeus adhibuit ad magadem Anacreontis eXplicandam , una & viginti chordis instructam tria in heptachorda ordinatis, si conferatur cum
figura organi adhuc superstite in anaglypho Matthassano ad Montem Coelium , edita per Sponium pag. 44. & a me diligentius ex prototypo eXpressa n. I I. conciliatur mirifice sententia Athenari de triplici heptachordo , unicum in organum, aut citharam, seu barhyton compacto ι & intelligitur Psalterii, magadis, ac Lyrae figura, & triangulorum musicalium, ab Athenaeo ex Apollodori epistola ad Aristoclem memoratorum, & affinitas hujusmodi instrumentorum. In eo anaglypho Musa, num. s. distincta apud Sponium, fic Euterpis nomine ab ipso donata, harbylon ita tenet,ut, sinistro brachio organum illud quasi comple-Xa , manus laevae digitis carpat chordarum longiorum ordinem in postica organi parte extensilium : deXtra Vero manus plectro ammata , ita applicatur interioribus fidibus bar-bitis
44쪽
hiti, ut ordinem duplicem pulsare velle videatur, alterum superne extensilem in horizontali superficie magadum, alterum inde pensilem, & ad internam basim , seu βατῆρα protensum , licet chordae in ea sculptura noniint expressae. organi conlarmatio . & manuum positus, easdem satis indicat. Porro Euterpe Musae tribui harbiton, Sponius a guit ex Avieni carmine, Euterpe dulci concentu barbita movit. Attamen Lyricorum Poetarum organon id fuisse, Horatius ostendit non uno in loco , ut
rum Polyhymniae, ab hymnis Concinendis ita denominatae , esse tribuendum demonstrat. Euterpe vero tibias assignandas, Ode I fl neque tibias
Euterpe cohibet, nec Pol ymnia Lesboum refugit tendere barbiton .
Lesboum appellat barbiton, carmina Alcaei Lyricorum Principis, in Lesbo insula nati, ut eXOde 32. ad lyram suam : Age , dic Latinum
LLsbio primum modulate eivi ere. Interpretes veteres, & recentes docent. Si Ε attem
45쪽
attente consideretur dispositio partium in hujusce Musae Matthadanae lyra. cithara , seu barbito. tria heptachorda admittente , pa tim tentanda digitis , partim plectro pulsanda, intelliget unusquisque Anacreontis magadem triplici heptachordo, & fidibus una& viginti instructam; nec non caeteras species hujusce generis instrumentorum ἐυχομων descendere ex heptachordo filiorum Chanaani, Apollinis habiti a Poetis, necnon ex octachom
do , & decachordo Psalterio Davidis, & do- decachordo Iosephi . Siquidem heptachordon . & octachordon, est diatonicum systema
septem Vocum, cum adjectione octavae, primam chordam repetentis in auctioribus. Ennachordon Theophili, duas addit chordas diatonico, & totidem voces, quarta, & ΩXta destitutis in Systemate Guidonis, quo utimur,essent F. & B. nisi assiimerentur Bb. & F. ut in diatonico justi diatessaron proportio isignetur. Inde vero sit Davidis decacho don perficiens octavam hujusmodi chordarum assiimptione; at duodenarius chord rum numerus in Nablio Iosephi expressus, resert easdem ferme chordas XII. diatonici
siustematis , quae bis duci poterant ad infer
46쪽
num βατηρα, seu scamillum, in illis, Lydium , in his , Phrygium modum redditurae;
aut certe Diatonicum, Enharmonicum, &Chromaticum systema commisceri in eadem cithara eXpedite poterat, non secus ac in suo tripode versatili fecit Pythagoras ille Zacynthicus, quem retulimus ex Athenaeo. I 2. Psalterium decachordon , Hebraeis
de Graeci derivarunt Nαδλιον, & Latini Na-blium , seu Naublium, & Nabiam, organi genus est, quod a Sidoniis acceptum serunt ex Sopatre apud Athenaeum lib. q. cap. 2 . . . . . Neque Sidonii Naublii Crocitans chordis tens es sorma e . Adjectam fuisse Nablio unam, & alteram chordam, supra decem illas a Davide num ratas in suo Psalterio , cognoscimus ex Iosepho Hebraeo lib. . Antiquit. cap. IO. Citharae non admodum dissimile fuisse Psalterium, docemur ex Observatione S. Basilii relata a I,
cobo Benigno Bossuet Episcopo Meldensi in
notis ad Psalmos , ut in ejus praefatione n. 34. Citharam Latinorum , seu Κινυρ, Graecorum ab Hebraeorum Cinnor omnes deis
rivatam sciunt. Iosephus ita describit N, E et hilum,
47쪽
blium . & Cinyram . Civra decem chordi, intenditur, o pulsetur ple M. Nabia, duodecim sisnos continet, sed digitis carpitur. Quadratam Psalterii formam hoc I 2. chordarum numero expressimus ex simili in aeneo vase antiquo apud Bellorium, edito per Nicolaum Caus.
Dum in Musaeo Romano sect. s. art. I. num. 3..ubi decem tantum chordas caelator incidit.
Vel organi ejusdem figura fuit, vel symbolum; cum primus quadratus inter numeros, hoc est quaternarius, denarium contineat totius harmoniae, Omniumque numerorum arcana complexum s ut passim notant Arithmetici,& Musici ex Pythagoricis,cum Κircherio in Μusurgia lib. .p. I.f. I. Uidendus JO.Μeu situs in Denario Pythag. Trapezii figura praeditum fuisse Nablium seu Psalterium, dicit Schille apud eundem Κirch. p. 49. lib. 2. Praeter Psalterium Decachordum . In terpretes complures in Davidis musice reperiunt octachordum, quando in Psalmis Occurrit stequens iIle titulus, pro octa . Verba Episcopi Μeldensis dabo. num. 34. Praefationis in Psalmos is Psalterium fuisse decachoras dum Patet Psal. 32. Ver. 2. in alterio decem,i chordarum psallite illi, aliisque in locis, ut illud psal.
48쪽
,, Psal. 9 I. V. g. in Decachordo psalterio , quod inis Hebraeo legitur, non ad distinguenda orga- ,, na, sed ut ad unum, idemque organum descri- is hendum pertinere intelligatur. Νam cithmia ram, quae in eodem Versu memoratur, Octo-
,, chordam fuisse tradunt. Certe reperitur in is titulis Psalmorum Haschemminith, o quod nostri pro octama vertunt. Chaldaeus, is eumque sequuti gravissimi Authores odiocho is darum cithara interpretantur; quamquam alii is ad tonos magis, quam ad numerum chord, is rum restrunt is Species igitur citharae habemda sunt organa indicata Psalterii, seu Nabiit.& Cinyrae. Sunt qui Nablium a Psalteriodistinguant ex usu tantum . quo scilicet Psalterium sacris tantummodo hymnis peragendis adhiberetur, Nablium vero etiam profanis cantionibus praeter sacros usus praesto esset. Videndus ea de re Caesius in Asterismo Lyrae pag. I 89. & seq. ubi etiam Harpae nO-
strati, ac veteri a Venantio memoratae aequbparandum putat. Caeterum Octochorda, Decachorda, & Endecachorda instrumenta ab antiquis memorata hisce figuris' includimus, cum pro arbitrio Μusicorum plures, aut Pauciores nervi eisdem aptarentur. Enneachordon
49쪽
don etiam Orpheo tribuit Avienus pro M sarum numero fortasse chordas lyrae suae aptanti ; ut Caesius interpretatur loco indi.
Hic nam fila novem docta in modulamina movit. Rusdem usus quoque, inquit, tribuitur Phrynidi, cui duos amputavit nervos bipenni Em reps Lacedaemoniorum Ephorus, cujus censurae universa olim Graecia acquiescebat. Phillis quoque Delius apud Athenaeum lib.XIV. cap. I . memorat Enneachordon. Ibi etiam additur Apollodorus in responso Epistolae ad Aristoclem. ,, Quod nunc Psalterium vocamus . illud inquit esse magadem 3 vocatus V ro olepsiambus est Trigonus, ac Elymus, ac novem habens chordas ι quae rariori sunt in usu. Psalterium igitur cum magade componendum hic liquet: magadem rursus cum,
harbito Τerpandri, & cum Pectide Sapphus.1acile colliges ex auctoritatibus ibidem rei, tis ab Athenaeo . Sive igitur heptachordem lyram, sive octochordam, sive Psalterium enneachordon, ac decachordon Davidis, sive organa chordis pluribus instructa memorentur , Omnia ad citharae, psalterii, barbiti, &lyrae genus esse reserenda cognoVimus. Qu
50쪽
re figurae a n. I. ad n. I 2. Variant ab illis, quibus hodie utimur in communi systemate Gubdonis. Nam in singulis heptachordis diatonicis cum inserantur quinque chordae chromaticae , resultat numerus duodecim fidium unicuique chordae suas legitimas consonantias tribuentium. At Schille apud Κircherum Musurgiae lib. 2. pag. ψ9. dicitur Traperium , propter adjectam scilicet basim, quae trigono fidium, quartum latus inserne addit. ut expendenti figuram satis liquet ι ni placeat trigonam lyram pressius interpretari, quam harpam etiam dictam antiquitus discismus ex Versu Ven. Fortunati, Roman 'ue ora plaudat tibi barbarus harm. Licebit earundem figuras intueri numeris I 3.14. 1s. ιλ & IT. I 3. Figura Trigonae lyrae num. I 3. desumpta est ex anaglypho Egyptio in Hortis Mediceis a Kirchero edita tomo g. Oedipi
cap. II. pag. 26.14. Figurae I . & II. editae ab eodem . Musurg. Tom. I. pag. 49. ex antiquo Codice Vaticano. Figura I . dicitur I Cinnor Hebraeis . Graecis Κινυρα, & Latinis Cinyra, aut Cithara.