장음표시 사용
51쪽
tratum sit, quove me, omneisque Indigenas meos non modice provocas , ac lacessis , videamus .
Eorum, ad quos spectabat imperio, inde ab im
etiam diversari peregre longiore intervallo,sum jussus. Interea dierum feralis Lucubratio tua manibus sorte meis ingesta fuit, quasi diverticulum aliquod quod ex fronte rei opinatus fueram quo alieniSora taedium quantulumcumque levarem. At ecce,dum paginam secundum paginam voluto, incido inauspicatas in periodos, quibus PATRIAM, CIvITATEMQI meam, & quanta est , nobilissimam H GARIAE Ditionem, tetro veluti carbone foedari, maculari plinri indignissimo convicio, S ignominia, plane deprehendo . En verba tua,integerrima fide exscriptar
Nitriae a me totus habetur hoπor, quantus nosAtissimae Urbi mideatur esse tribuendus , non tamen dissimulabo illius , ιotrique illis Regionibus communem
in Litteris ealamitatem e quarum vel nulti e I. via certe prava, G inutilis tradendarum, colendarumque
ratio. Ex qua Litterarum inscitia, incredibile est , quantum detrimenti Res Ecclesiactica capiat a quam enormes Christiani Meti perversiones , quam multi , o pernicios errores in E mangelieam Doctrinam irropere possint. Et post pauca: flatuerat is Eeelesia Da Nitriensi Scholas , quae nul esunt , istatuere, in quibus plures Pumenes Heremur, imbuerenturque fitreris S rel. Es
52쪽
Efferbuit confestim sanguis ad istam verborum immoderationem, cum veritate toto quod clunt Coelo discrepantem, proindeque non immerito stomachum facientem . Atque illico admotis veluti facibus accensi PATRIAE Amoris calentiore sensu , S dolebat vehementius, ct qua ratione injuriam longe gravissimam retunderem, ac procul amolirer, solicitius animo agitabam . Τametsi enim, tutior illa,sibique non constans,ac temere conserta amplificatio clamquam ab homine sere novo evubgata , atque satis tenui) insuper omnino haberi posset; quia nihilominus in URBE omnium Principe, Divinae, humanaeque Eruditionis Matre , Orbis denique Μagistra , atque Arbitra scripta sit, ac etiam publicata ; minime autem cum vero congruat , immo per omnia unica sit, quae sane palpari queat hallucinatio, nulla equidem ratione impune , inulteque est toleranda. Τria sunt autem Anum Ru , e quibus op- MUM
timus quilque , ii luperiora illa , quae moae ex 66 Seri-cerpsimus, penitus expendat, te quidem & non mediocris postulet imprudentiae , ne dicam impudentiae ; ct, si non studium adfuisse alienam existimationem convellendi, prose sto cautionem Concludat, attentionemque tibi defuisse , indem. nem asservandi. Nam primum : nonnisi perperam, ac omnino inconsulte agi ab eo quisque videt, qui caecus alioqui, tamen de colore nedum qua e sti
53쪽
stionem instituere, atque persequi ; verum S judicium statuere pervicacius elaboret. Deinde : quis cum Prudentiae Regulis consentire illum, earumque ductum assectari, secum reputet, qui cum privati Hominis conditionem sustineat , necnon M.
Regione quapiam , cognitione forsan amplius, quam terrarum absit spatiis; tamen, & CiviTATI ipsius Nobili, & DiomEsi percultae, S PROVIN- et E illustri; toti denique eidem ipsi, a Natura haud magis , quam Arte, Virorumque lectissim
rum numero , perornatae REGIONI , Iuculentum
dedecus extremae inscitiae, projectaeque rudit iis, loquaciter , sin minus malevole assingat Postremor quis non protinus intelligat , susque deque existimatipnem alienam haberi ab eo, ac prae tetea egregie illum, immo nequiter palpari , qui
ita commendet, attollatque praedicatione EPH-PUM , paullo ante . quam e vivis excederet , renunciatum , ct a quo Dioecesis suae curae credita, ne cosspici quidem potuit; ut DECEsso S ejus continenti ordine reipsa conspicuos, ac de ECCLDara sua insigniter meritos,tacite, quinimmo intento sere indice , insimulet 3 tanquam ad informandum ovium Gregem , procurandamque animarum imstitutionem totis retro temporibus oscitanter asverterint , aut vix ullam solicitudinem putaverint
esse suscipiendam 3 Quod quisque percipit esse ,
cum Barbaria in mortuos desaevire. Quae
54쪽
Quae omnia sic inordinate abs te diista, gestaque suisse nimis compertum est. Neque sere operae pretium sit, ea tibi destinato, atque ex ordine accommodando, studium, laboremque aggredi; res siquidem seipsa liquido elucescat. Τ uenim ΑDvERsARIE, tantum abest, ut HUNGARIAM, Civitatemque NITRIAE , ac DIOE SIM unquam ubderis , aut peragraris; ut neque eorum narrationem , quae pro libidine confersisti, cui videlieet fides aliqua utcumque haberi valeat, te a quo quam accepisse, sit credibile r appelles licet AmTISTITEM, cujus Encomta concumulas et licet uni.
versos , quibus cum domi illius , dum viveret agebas. Enimvero S ipse PRAEsULUM optimus, ct sit , quotquot erant tanto cum Viro propius tractare haud indigni, probius omnino , ac ma gnificentius, de Regione HUNGARIAE, DIOECEsI,CivITATEque NITRIENsI senserint, censierint, judicarint. Id quod maxime est verisimile , pro ea scilicet , qua erant prudentia, religione, hinnestate; ac etiam ob SOLI viciniam, Mincipasque communionem amicitiae tum & non modica e perientia . Praesertim quum Joannes Ernestus HARRACHIus, etsi lammo inter silos loco natus, tamen in sinu gestiverit, seceritque plurimi, sese in Ordinem N IUUM HUNGARIAE , Μ Orum promerito, ac virtute filisse adseriptum . oei priniecto , neque sibi victuram gloriam , neque Ne e a po-
55쪽
potibus decorum , ac delectabile parassent, si nimirum intra imperitum , ct rude quemadmodum tu blatis HUNGARORUM vulgus cooptari, ac referri, ct meritis, ct impendiis contendissent. Quare, demus licet quosdam in verba projectos, ac fabularum prodigos , secius , atque iniquius suisse loquutos de H GHἈ ; isti sed vero non de intimis honestissimi illius PRMsuLis Famili ribus fuerint, pronum est intelligere: de novissima proinde Μediastinorum servitute , aut verius de nauci sorte , mercedula, ossellaque venalium. Inde percipis jam in ipso aditu Tra stationis no strae, quam deflexa ratione scripseris. Nisi vero
in excusationem obtendas , modo memoratorum
sublestissimae fidei hominum narratiunculis tibi fuisse impositum. Τum vero impingis in illam facundissimi ΤυLLII sententiam: Falli , deripique,
a) Det os. tam dedecet , quam diabare . ca) Hultitiae autem 'IjDeo . . , -cvsιιοπω non haset b . Verum enim , ista minime omnium ad te pertinere velim , pro ea scilicet modestia , quam adversum te gerere constitutum habeo . Quare , omnem Ego conscitae cumulatioris culpae injuriaeque complexionem , ad quandam inconsideratam , ac minime certe to terandam licentiam tuam , tamquam ad caput,
sontemque pertinere, satis adsequor . qua nemi ne impellente, atque adeo pro arbitrio tuo de
56쪽
Litterarum in II GARIA situ, peregrinitate, barbarieq; , praeter sis S aequum pronunciabas . Vel quod de REGIONE remotissima, ct vix ulli RoM NORUM uti putabas propius cognita , salso etiam
servire auribus non anxie metueris; utpote quum nemo esset, qui de veritate inquireret, quive
diem tibi diceret: Uel quod gratificari ambitiosius uni Homini , etsi jam a consortio vivemtium segregato usque pergravi cum injuria totius eximiae PROVINCIAE , Civrearis , ac DIOMoesis, religioni non duxeris , immo in partem laudis reposuisse videaris . Quasi vero desideratissimi PRAEsulas decoribus multum fuisset ademptum, dereptumque, ni, dum extuleras illum, ac magni seceras, alienum honorem diminuisses, immo detrivisses. Spondebas in illa tua LUD TIONE FuNEBRI, nullam ei famam Iaudem te velis affluere : quam vero salsa , adscitaque sit commemdatio , laudare quemquam cum alius derogati ne , nemo sanus non percipit . Ecquid namque genuinae ad laudis apparatum sacere potest , si nudes hunc , atque despolies samae honestamemtis , ut illum convestias O praeposteram, atq; perversam laudationem l Τu proinde quando pra cellenti PATRIAE nostrae summa injuria detracta
ornamenta ad Ioannem Ernestum HARRACHIuM referebas, repetundis excompsisti Corniculam ,
Iudificator potius, quam laudator PRAEs Is Or-
57쪽
natissimi. Quod, quam probrosum videri debeat Viro tam illustri, & ad summa quaeque iacto, ipse profecto si viveret, palam saceret, cum se, licet menda tua thibali proculdubio litura deleret , atque expunyret.
Quoniam autem idipsum ego pro virili exequi constitui , dispungamus agedum singulatim, quae indigne, atque insaniiter iisi tuae imnustae Praedicationi adplicasti. ebas quocirca a te dissimulaturum, NITRIAE , tussique illis Regionisus communem in litteris calamitatem , quarum via nulla sis , vel certe prava , cor inusilis trademdarum , colendarumque ratio. Totidem sane conubcia, quot verba. Ecquis tu vero es ADVERsARIE.
quod ista , porrectiore fronte, ac sere perfricta pquod ista adeo aperteῖ adeo libere p intemperanterpEgo vero dicam quod sentio: tum demum, neque prius, orbitatem LITERARuM sensuros ΗuNGARos, ac etiam NITRIENfEs , cum doctiores plerosque, ac magis peritos , aut etiam prudentiores haud connumerarint, quam tu mihi videaris, ac retria existas . Hujusmodi enim , quae tu improvide , atque arrogantius; nemini putem docto, prindentique Viro excidere poterant. Quotus enim quisque Sapientum est, qui praesertim non provocatus , GEMEM integram oneret contumelia palmaris nota oneret ignorantiae p ac GENTEM quidem de REP. CHRIsTIANA optime, de RE LI
58쪽
TERAMA haud postreme promeritam cujus ipse neque consuetudine usus fuerit , sed neque propemodum notitiam antea perceperiti Verum , uiuuenire saepenumero obs vatum suit , ut ii, qui de Litterarum incremento, instauratione , ducendisque coloniis tumidius , a que ultra , quam auctoritatis eorum angustiae sese porrigant, disserere, percrepareque consu verunt , ut plurimum vix mediocriter sint versati. Pares Gallinulae , quae si plusculum stro
pitet atque vocalius , parit minus . Pares vasi, quod , quanto vacuum magis tanto sonantius.
Aut etiam illi non dissimiles . qui Bibliothecam conquisitis de industria Codicibus quam instructissimam ambitiose ostentat, Auctores ex ordine nominat, mirifice praedicat, Nuperos Veteribus praestare copiose declamitat; sed vero tum p s totos dormire jubentur in annos Pulvere conspersi, praesent eomes via bivitis Ipse autem praeter titulos vix attigit unquam pQuamquam nihil ego hoc loco de tua AmvrRsARiE dolirina, nihil de eruditione statuere u lim , quum istud a proposito meo utcumque dis crepet. Quare non pertendo quicquam imminudire de aliqua fortasse , qua ob Litterarum perbitam suspiceris existimatione r esto tu multijugi Scientiarum apparatu praedives , esto potior loco conspicuus in ILLusTRIBUs Λ Dinus, qua
59쪽
vocatis ARCADUM , S INFOECuNDORuM r in eo tamen coercendus acrius, castigandusque omnino es, quod REGIONIS , ac PATRIAE nostrae decoro No mini , atque Famae , veluti contestatum est notoriis conceptisque verbis derogaris, cum videlicet in HuNGARIA nullas esse Litteras ; aut pravaiatis, inutilique ratione rudi colique , in Vulgus, publicumque spargere non sis veritus. Ecquas enim tu ibi LITTERAs requiris quas quas quaeso SUENTIAs illic atque DOCTRINAs desiderari putes Z quarum denique calamitosam odibitatem operose exaggeras p Percurramus velim speciatim) potiores quasque . Una proinde illarum fuerit fortasse, quam HINORIAM RUDERUM, sive SCIENTIAM LAPIDAREM , ac etiam NUMMA RIAM vocant Z utpote quae ex pervetustis rubi- disque nummis, ex semess dc vetustate collapsis molibus , nec non truncis mutilisque statuis, marmoreorum Numinum Hominumque, priscis monumentis, Cognitionem Chronographicam rerum antiquissimarum probe percipit, atque colligit et Anachronismos deprehendit et plura deniqueis cum stitu necessaria , tum S puleherrima , ad nostram usque aetatem per seriem temporum de. ducit , quae immortali olim pro memoria ger bantur . Fateor equidem hujusmodi SCIENTIAM haud ita pridem eruderatam, in II GARIA non tam non deficere , quam Iocum non habere a. Enim- Diqiliaco by oste
60쪽
Enimvero ut laudabilis , ac proficua ipsa sit quam sudate, ac etiam egregie vindicat contra cavillationes ΜACEDONIs doctissimus Nostisius a Ssrustra insectatur L. SE us nuperis suis modidacibus, ac lutulentis Satyricis b in HuNGMRIA nihilominus neq; materiam invenit, neq; proinde usui esse potest. Quippe Numismata Veterum Rom. Imperii Principum,vix quaedam in arcis abdimus, sed neque in arvis nostris iacile repererit Laterani Vinitor agri, suisquis er incurvo subigit latia arva ligone. Minus autem Deorum Simulacra, aut Antiquo rum essigies, aut Busta, sepultaque suismet rubnis Sepulchra , aut priscorum res temporum narrantes Iapides & recitantia saxa , e Τelluris nostrae sinibus usquam protrahuntur. Si quoci ca AovERsARIE , SCIENTIAM RuDERuM in HuNGARIAM inferri cupias, pro ea scilicet solicitud, ne, quam in nos Litteris excolendos inis, gerisque ardentiorem, Dosiliarium provideas oportet, qui Moles, inscriptaque vetustis characteribus saxa, illo comportet , a quibus eam demum opportu
ne ac percommode mutuemur. Potius namque
in his, quam in ingenio residere, quibusdam plus aequo argutis putatur. Quamquam si desectu illius , calamitosa tibi, ac Litterarum expers habeatur REGIO NosTRA , jam omnibus iacile Pro-Vinciis, praeter praecipuas Urbela ITALIAE quae