장음표시 사용
21쪽
MUNDUS vulgo dividitur in Archeis
typum, Angelicum, elementarem, magnum & parvum. Mundus Archetypus consistit in idcis omnium rerum quae sunt in mente divina: mundus Angelicus constat novem Angelorum choris : mundus Elementaris constat coelis & elementis. Mundus magnus est tota collectio omnium creaturarum. Mun dus parvus & abbreviatus est ipse homo qui ideo a Graecis dicitur micro cosmos, quia est veluti Epilogus omnium reruna; habet enim esse commune cum animatis , viverC cum Plantis, sentire cum animantibus & intelligere cum Angelis. Ibi agitur de mundo Elementari,& iste tractatus unicam dumtaxat quaestinem complectetur.
da occurrunt, nempe essentia, unitas,
22쪽
De mundo in commuηι. π crfectio , productio &duratio, haec autem,mnia in decem discutientur articulis.
. De essentia mundi. CONTRA PLATONE M.
Notandum est l.quod juxta Platonis sententiam , essentia mundi consistit in hoc, quod sit compositum per se unum , anima unica informatum, ita ut Plato , praeter mimam quae quasdam mundi parres inso mat , admittat animam quandam quasianiversalem quae sit per omnes. mundi partes liffusa. Docet insuper Plato ex illa univeris ali mundi anima , hominum omniumque inimantium animas originem ducere: ita ut iuxta Platonis mentem loquatur Virgilius, dum dicit.
Spiritus intus alit , totamque infusa per
Mens agitat molem , O magηo se corpora miscet ' . . Inde hominum, pecudumque gellus, vitaeque volantum Et quae marmoreo fera monstra sub aequore pontus. Notandum est a.quod juxtat communem Philosophorum sententiam mundus est aliquid mum per aSSrcgationem & per accidens Α Σ
23쪽
4 Secunda pars P0sicae , haec sententia probabitur, refMata prius PI
ionis opinione. Dicendum cst r. contra Platonem mundum non esse animatum. Prob. I. Si eadem anima per omnes mundi paries csset diffusa , singulae mundi partes esseni ejusdem speciei, quia species a forma
desumitur:& sic aqua esset essentialiter ignis , ignis essentialiter terra:atqui hoc esse absurdum nemo non latetur; ergo , Scis Prob. 2. Una & eadem forma non potest informare plurima subjecta numero distincta ut per se notum videtur: atqui si daretur anima per omnes mundi partes diffusa , informaret plurima subjecta numero distincta &non continuata ; in hoc enim universo sunt plurima composita numero diversa & sep
rata ; erg non potest dari ipsa Platonis
anima... Prob. 3. Illa anima esset vel sensitiva, vel vegetativa: si sensitiva, mundus eliceret op rationes sensitivas, videret audiret,&c.sic deis heret habere oculos aures, Sc. si vegetativa, eliceret operationes vegetativas , nutriretur scilicet & cresceret; & ita deberet habcrealiquod pabulum quo pollet nutriri r illa auiatem omnia non conveniunt mundo; & proinde mundus non est animatus. Respondem nonnulli, quod mundus Oculis non egebat, quia nihil extra, quod cerni posset, relictum erat;nec vero desiderabat ali- meta corporis, aut detractionem cibi confecti aut consumpti: neque ulla decessio fieri poterat , neque accessio; neque vero erat unde
ita seipsum consumptione & senio alebat sui
24쪽
Sed contra hanc responsionem invehitur u hamel prima parte Phil. lib. I. cap. 6. uid, inquit, absurdius quam fingere animal exliis infiniιis compositum, seipsum depascens, c visu , neque alio sensu praeditum rim omnibus organis O sensuum ossiciis desti-iatur Z quid enim si terra sensu viget, crudes sumus , qui illam aratris scindimus, effodius , O omni genere laboris vexamus. Nonne ec sunt portenta , O miracula non disserentium bilosophorum, sed DRhiantium. Praeterea si iundus seipsum depasceret, in seipsum saeiret, & proprium interitum moliretur : quod
9bj. i. Ex mundo generantur plurima habena animain;ergo & ipse mundus debet habe-& haec est praecipua ratio propter quam lato universalem mundi animam admiseriti affetit Bernerius lib. I. de Princ. cap. 7. Resp. Cum Bernerio neg. cons. ait enimico citato , Suam infirma ct debilis sit hae latonicorum ratio facile potes conjci. Totes iidem dici quod quidquid in mundo generaturitam habens, illam haurit ex aliqua mundi irae υitam pariter habente, non vero ex ali ia anima quae ρι dissusa per omnes mundi pars ; ita equus vitam habet ab altero equo, O
lem Platonicorum argumentum refutat dua mel loco jam citato his verbis , haec si plant,esscies mundum, O disertum, O mathema- 'cum , O tibiιinem: nam earum quoque artium ines ex Μundo procreantur. An necesse est, ut
25쪽
2 Ietumda pars vboicae, ditum p nonne satis erit si partes illius Daedam,
mentis , ct ratiοηis , O vita sint compotes. Obj. 1. Per mundi animam non aliud quiddam intelligi voluit Plato, quam Deum ipsum qui partes univcrsi dispersas continet &administrat ; ergo non est rejcienda Platonis sententia circa ipsam mundi essentiam. Sic Platonis opinionem interpretantur nonnulli ipsius Philo sphi famae consulent S. Resp. neg. an r. cum du Hamel loe. jam cit. Ne illud quidem, inquit, quaeri debet, quid de mumdi anima seenserit Plato : nam ipse in tim eo opinionem suam amrtissime exposuit. Postquam enim docuit unam esse mundum: quia ad ius factus 6i exemplum : addit eum esse pulcherrimum, quod Deus illi formam concesserit Fbi maxime cognatam ct decoram : a' quo enim inquit animante omnes reliquos vellet contineri animantes , hunc ea forma figuravit , qua a omnes reliqua formae concluduntur. Dicendum est 1. Essentiam mundi positam esse in quinque corporibus simplicibus, coelo nempe , & quatuor elementis. . Prob. destructis omnibus mixtis & remanen
tibus eorporibus quinque fimplicibus, semper remaneret mundus ; ergo essentia mundi posita est in quinque corporibus simplicibus. Prob. ant.in prima creatione Deus illum produxit sine mixtis quae deinde illi addidit alornatum ; ergo destructis omnibus mixtis, &remanentibus corporibus simplicibus,non dinarueretur mundus.
26쪽
Notandum est quod inter antiquos acriis. ter agitatum fuit sitne unicus mundus.,n multiplex. Credidere nonnulli plures nundos de facto existere ; sed quqt essent nundi, ab ipsis non fuit determinatum. Pu-avere alij infinitos esse mundos, hancqueententiam amplectitur Epicurus contra luem , & alios antiquos Philosophos Dicendum est unicum de facto mundum xistere. Prob. coclusio tribus modis. I. 'Auctoritatibus sic. Scrip. quae semper 3quitur in singulari de mundo : siquidem Ioannis dicitur Et mundus per i km factus, e Math. uir. euntes in mundum uηrυersum raedicate Evangelium omni creatura. Propterias & similes sacrae Scripturae auctoritates ibassendus Epicuri sententiam refutat, dicenisum, inquit tom. I. pag. 2 33. Epicuri βη ten- iam non repugnare modo sacris Litteris , inuibus nunquam mentio de mundi multitudinis umero habetur ι O quaecumque in iIs tradun- vir de rerum origine , de providentia , de Onditione hominis , de faelicitate , deque iisteriis omnibus , singularem indicant mun-
um ι sed opinioni quoque saniorum elebriorumue Thilosophorum.
27쪽
. Si sorent alij plures mundi, in eis essene homines peccati originalis immunes, vel dicendum esset homines mundi hujus in alios migrasse , ut per ipsos homines hujus mundi peccatum originale propagatum fuisset in alios hominas qui in aliis mundis commora
rentur : utrumque tamen absurdum est. Unia
de non immerito Sanctus Aug, in lib. de haeresibus, haeresi et . inter errores enumerat positionem plurium mundorum,3 potest probari unitas mundi ex unitate aristificis. Unde Plato probat unicum esse muniadum , quia est opus, imago ,& regnum unius Dei , ct Aristoteles, ex consensu omnium mundi partium in unum opus i colligit unitatem Dei. obj i. i. Deus facit quod melius est:atqui meis Ilus esset plures ese m udos quam unum; quia plura bona paucioribus meliora sunt; ergo Deus produxit plures mundos. Prob. maj.natura facit quod melius est ue ergo & a fortiori Deus qui est author naturae. Resp neg. maj. S ad prob. neg. uir. conc& par. quia maximum intercedit distrinen
inter Deum & naturam. Natura operatur
necessario, & proinde , si non deficiat, semper facit quod melius est , Deus autem operatur libere , & proinde non semper producit quod melius est , ed producit quod est convenientius suae bonitati juxta consilium sapientiae suae. Obj. x. nulla potest assignari rationabilis causa ; cur hunc tantum mundum Deus creaverit, maxime cum potuerit creare per fectiores 3 ergo, &c.
Resp. cum G assendo loco jam citato, Ia
28쪽
De mundo in eommuni stndum est, inquit, convinci demonstrationem po se noη esse m dos praeter hunc alios; iaηdo profitemur potuisse, o phre adhuc con-
re Peum alios ira umeriaiys s tum neque umtam exhauriri vis ejus infinita valea neque em'm nihili ab us, e qua iste eductus est, Mua νι =ne obsistere.Aι υero tueri aliunde plures mun-s rei a esse, praeter ratioηem omnino est, quiaeus nihil plane voluit, ns de hoc vero, inηο-
Obj. 3. Nemo adstitit Deo, eonsiliorum sius conicius, ut sciri possit, an non De
ios mudos praeter istum condiderit;ergo,&c. Resp. Retorquendo argumentum & dico
im G assendo quod , mi putarit Deum pluresndidisse mundos,non ad titere similiter consilio. m participes,ut asserere jam id valeant, resque saltem deducitur , ut non majore ratione pro-nt reipsa plures esse , quam caeteri esse plures sicientur ; cum nos insuper, dum asserimus undum hune esse iuni eum, loqu mur de re quam β υideamus, O quam solam Deus voluerit, 'jam dictum est. innoteseere ρ, si vero istis antur de re o sibi planὸ incomperta, is c usque Deum authorem, neque quempiam silium ii tale quidpiam υiderit, habeant.
Icendum cst mundum conditum fuisse Persectum. I
29쪽
Prob. I. ex sacra Scriptura gen . enim L
dieitur, Vidit Deus emcta qua fecerat O erant valde bona , hoc est perfecta ; erεo , &C. Prob. A. Ex ipso opifice , quia opifex sa pientissimus & perfectus omnia sapienter re Persecte facit; Deus autem est opifex sapientissimus & perfectissimus ι ergo omnia fecit sapientissime & persectissime. Probi. illud est perfectum cui deest nihil ex illis quae ad alicujus operis persectionem requiruntur et atqui mundo deest nihil ex illis
quae ad persectionem requiruntur 3 ergo, dic. Prob. min. tria ad operis perfectionem requiruntur nempe partium integritas , varieras &S ordo: atqui illa tria non desunt mundo; e so , &c. Prob. min. quoad omnes partes.
Mundus enim habet partes omnes quae pertinent ad suam perfectionem essentialem & ad suam pefectionem accidentalem, habet seliniicet suam essentiam & suas proprietareS. Praemterca omnes mundi partes sunt integerrimae illis enim nihil neeelsarium deest ut patet in animalibus, plantis, elementis, &e. a. Mundo non deest partium varietas;qua ta enim sit in elementis, metallis, plantis, S animalibus diversitas, sensibus patet, ver- his exprimi non potest. 3. Mundo non deest partium ordo. OmQ-bus quidem spectanctibus allubescit sapientissima omnium rerum dispositio, & admirationem omnium movet mitabilis ordo tempestatum , dierum, motuum , & aliorum quae
Obj. In mundo tot sunt superflua quae ad
30쪽
De mundo in eommuni tram usum inserviunt, tot sunt monstra quae veluti naturae opprobria, tot sunt vene- noxia animantia I ergo, &ς. esp. r. Reiiciendo Manichaeorum erro qui plurima in mundo esse superflua aia a ne ; concurrunt enim omnia ad inte-tem & pulchritudinem universi, nihil- in mundo parvum adeo & exiguum at tam vile & abjectum quod ad aliquemi ab auctore naturae non fuerit construi et si saepe ipsum usum ignorent ho-
.sp. a. Quod monstra non sunt naturarobria; licet enim sint defectus naturarcularis, sunt ramen bonum naturae unilis a qua intenduntur; imo & permittun-b au tore naturae, ut magis elucescat re illarum pulchritudo, sicut diversi pictulo res magis enitescunt ex umbrarum op
:*. 3. Quod omnia venenata pluribus ς homini prosunt ; illum enim ut docet te Genes contra Manichaeos,Aut poenalia dunt, aut salubriter exercent, aut utilitert, aut ignoranter docent ut non vitam i mi periculis O laboribus subditam,sed aliare em, ubi securitas summa es , disigamusideremus, ct etiam nobis pietatis mertiis