장음표시 사용
381쪽
De motibus qui tendunt, Oc. 6 snno quam de alio ; ergo rarefactio non potest fieri per introductionem alicujus materiae insensibilis. Sed contra secundam responsionem. Dicendum quod falsum cst quod omnis rarefactio fiat per introductionem corpusculorum. t. Quia ignis rare fit sine introductione corporis erit ranei, nullum enim est corpus igne rarius & subtilius, quod possu intra ignis poros introduci. a. Species Eucharisticae rare fiunt sine introductione corpusculorum , quia certe inconveniens est quod tanta corpusculorum copia i mra species Eucharisticas introducatur; ergo. Respondent nonnulli quod non est in eon. veniens quod inita poros specierum sit aer; ergo non est inconveniens quod intra eosdem poros sint aliqua corpuscula. Sed hane responsionem refutat honora.
tus Fabri tract. Phys. lib. 3. de raro & denso eo roll. post propositionem quintam. In hac , inquit, corpusculorum Θpotho, non υidetur quomodo decenter satis explicari possit rare.
. factio θecierum vini, sub quibus pretiosas christi Sanguis latet ; nempὸ si dicas, in trudi
tantam corpusculorum copiam , quorum moles
longὸ severet molem , seu quantitatem accidentium , mihi durum satis esse videtur ; scio quidem , in sipeciebus panis esse poros aere, vel balitu plenos , quis hoc netet; at per rarefactio-xem, accessere tantam vim peregrinae materia, indecens est. Obj. aqua ebulliens rare fit per introductionem aeris ; ergo rarefactio fit per introductionem corpusculorum prob. ant. in aqua.
382쪽
7o Tertia pars Fhurcae, bulliente & rarefacta apparent bul Ide quae non nisi aere instantur ; ergo aqua bulliens rarefit
per introductionem aeris. Resp. neg. ant.& ad prob. concesso ante- eedente, Reg. cons. quia verum quidem est,
quod illae bullae replentur aere, sed in illis bullis non consistit proprie rarefactio. Inst. illae bullae sunt intra totam aquam quae proprie larest; ergo in illis bullis ratefactio proprie dicta consistit.
Resp. ne g. subc propter plurimas rationes. x. Si bullae fierent intra totam aquam, & si in illis bullis eonsisteret propria aquae rarefactio , deberent esse bullae ante rarefactionem : tamen antequam bullae ilIae appareant , aqua dilatatur & rarefit. L. Si illa bullae itura totam aquam fierent, deberet ad infimas aquae partes aer descendere , quod ramen non potest dici, ut asserit Honoratus Fabri loco jam cit. Cur, inquit, aer cum aqua miscetuir ι cur sub praviorem aquam descendit, contra nativam nidolem ; a quo principio moυetur , ut eo feratur. Etiamsi aer ad infimas aquae partes descenderet, non diu posset rareis factionem causare , quia aer ex ipsis aquae p9ris cito exiret. Si aer, inquit, Hon. Fabri loco jam citato , poros ill aquae occssat, cur
non truditur sursum ; videmus enim , , vel patu, vel alio quoυis modo, vel minima aeris particula in aquam subeat, illam statim surgere , O ad instar lucentis gemmae sursum extrua;
ergo bullae non fiunt intra totam aquam rare tactam. & proinde rarefactio non fit per introductionem corpusculorum, ueque coa- densatio Per expulsionem.
383쪽
De molibus qui tendunt, Oc. TI
ARTICULUS III. De rarefactio ue se condensatione.
. & Pomponium. Notandum est Marsilium, Pomponium,
aliosque Philosophos asserere , in rar factione,& condensatione perire totam quantat italcm priorem & novam succedere, majorem quidem in rarelactione, & minorem in condensatione, Dicendum est eontra illos Philosophos, iurare factione non deperdi totam praecedentem quantitarem , & novam produci. Prob. destructio tu jussi bet accidentis proinvenit ex tribus causis,vel ex destructione subjecti , vel ex defectu causae conservantis , vel ex appositione contrarij: atqui nulla ex his causis potest esse causa destructiva quantitaris 3 ergo prior quantitas non destruitur. Piob. min. quo ad omnes partes : I. In rarefactione non perit subjectum quantitatis et x, Quantitas non dependet a causa conservante , quia est accidens permanens: 3. Quantitas non habet contrarium , ergo nulla est causa destructiva quantitatis. Praeterea omnia accidentia sensibilia inhaerent in subjecto mediate quantitate; ergo si quantitas destrueretur,perirent alia accidentia sensibilia: atqui in rarefactione non pereunt accidentia alia,
384쪽
ut constat experientia ; ergo non petit quantita, .
. De rarefactione o condensatione. CONTRA SCOTUM
NO iandum est Scotum putare, per rareis factionem pio duci D acquiri per se primo partem quantitatis, per condcndationem
Dicendum est contra Scotum , in rarefactione non acquiri novam partem quantitatis , nec in condensationc dc perdi aliquam partem quantitatis. Prob. non potest produci nova pars quantitatis, quin producatur nova pars maleriar in qua recipiatur nova quantitas, quia illa ' nova quantitas non potest manere sine subjecto : atqui non producitur nova parS materiae , secundum adversarios; ergo non producitur nova pars quantitatis. Prob. maj. illa
pars quantitatis non potest recipi in parte imatoriae jam praeexistentis, quae jam habet
suam quantitem ; alias duae partes quantita-tatis essent in cadem parte materiae , & ita se penetrarent naturaliter, quod non potest . dici , ut probatum fuit in I. pari. Phycergo deberet produci nova pars materiae. Obj. I. rarefactio terminatur ad quantitatem , ergo in rarefactione producitur nova paro
385쪽
we motibus qui tendunt , Oc. 7
pars quanti ratis. Prob. ant. quantitas augetur per rarefactionem; ergo rarefactio ter minatur ad quantitatem. Prob. ant. quando effectus formalis quantitatis augetur, tunc augetur ipsa quantitas , quia effectus
formalis nihil aliud est quam ipsa formae
atqui per rarefactioncm augetur cffectus formalis quantitatis, scilicet extensio partium; esgo per ipsam rare iactionem augetur
Resp. neg. utrumque ant. & al pxob dist. maj. quando effectus formalis augetur , augetur ip* quantilax , vel entitative , vel explicative cone. eqtitative tantum , Deg. quia in rarefactione quantitas non augetur enti- rarive ita ut producatur aliqua partialis quantitas , sed tantum explicative, quatenus per raritatem habet quod magis explicer, &extendat suas partes. Obj. x. & uir. in rarefactione acquiruntur
nova puncta & indivisibilia; ergo & novae partes quantitatis. Prob. ant. ipfI experieniatia: ponatur vas cujus mediam partem impleat aqua , tunc parteS aquae debent respontadere partibus medietatis vasis, & puncta punis Oisi deinde si rare fiat aqua implebit totum vas , & consequenter tot debebunt esse punis cta in aqua , quot sunt in altera medietate vasis: atqui illud non potest dici , nisi de novo producantur puncta in aqua; ergo in rarefactione aequiruntur nou puncta. Resip. dist. ant. in rarefactione acquiruntur nova puncta , quantum ad actualem termi nationem, conc. quantum ad entitarem,nez.
quia quando partes quantitatis per rareri Tertia para. ia
386쪽
De rarefactione o condensatione iuxta Sin Tbomae Dinrinam.
estpellatur raritas , M pre emisten ortem produci alteram maritatem , densitas. Et ita illa sententia vadi ratefacti nem & eonderesationem in mari ad quaIi vendere corpus ad majocem in initiorem lo.
meendumtionem tegminari ad quadraris' et 'd
& condensatio terminantur aε qualitaten Praeterea omnis motus proprih dictus tetra
sinar, veI ad abi,vel ad quantitaten vesqa utatem,ut jam probarum fure in qua, inem mota: atqui rarefactio est motus preprtem Hus,' non terminatur ad ubi, nec.alqmui
387쪽
De motibus qui tendunt, cto. 7stitatem , ut jam probatum est; ergo terminatur ad qualitatem. Obj. x raritas recipitur in subjecto habente partes dilatatas, sicut densitas recipitur in subjecto habente partes compressas , ergo illa dilatatio, vel compressio partium non prove nil ab illis qualitatibus. Resp. dist. ant. raritas recipitur in subjecto habente partes dilatatas, per ipsam, conc. sine ipsa S ante ipsam , ne g. quia sicuti anima est actus corporis per illam constituti, sic raritas est actus receptus in corpore per illam dilatato. Obj. ult. quod est formaliter in extensum, non potest reddere corpus magis, vel minus exrensum : atqui qualitas est formaliter inextensa; ergo non potest reddere corpus extensum.
Resp. dist. maj. quot est formaliter inextenissum , non potest reddere corpus magis, vel
minus extensum, tanquam causa formalis, conc. tanquam causa effectiva , ne g. quia verum est qubd raritas non potest esse causa foris malis extensionis partium in toto, vel in loco, quia illud ad solam quantitatem pertinet, tamen raritas est causa effectiva extensionis , quia facit ut eadem quantitas postulet majorem extensionem.