장음표시 사용
11쪽
illustrasti vit GaIlias lustrasti, sed sicut
magnam OrbiS terrarUm partem, Viri
tum TuarUm fama compleuisti, ita to tum plane sic animo comprehendisti , Ut quicunque in Te fiammam rerim cognitionem inspexerit, non Unius pamtri , sed orbis ciuem Te iure. dixeritia At laudes Tuae facilius moderationem Tuam possunt fatigare, qUam NOS C plere, ego igitur eas omitto, quς stibi Lmiora expiacUnt ingenia, si appliciter,siimmisseq , precatus, Vt hoc obseruam
tiae meae testimoni Um , cum Plurium
Patriae me ciuium, tum in primis Plo- censis Antistitis , multis nominibuS,
12쪽
14쪽
A1 omnibus inuitum his quoddam ἀnatura desidera- habendi aliquam eorum iιrorum notitram, fui in aliqua facultate nomine digni evadunt, ideo mi benevoli Lectoris hac in re optatis aliquatenus re ondeam,opportunum dμπι altem de praecipuis,
quorum orationes in hoc molumine continentur, pauca
hic subiu ere, his est holos honores V Magistratus, qui- illo Regno perfuncti Funt iIrictim attingere .
Stamslaus Lubiens j Episcopus Ploceu' uuenis admodum ceterum ingenio acri, is artium disciplinis exculto , Regiae aulia admotus , facile in ea dicendi , Icribendis laude enituit, moxq, Sigismundo Tertio Pio, Prudenti , Felici Polonia Regi, non dubijs argumentis , quid mirtute, es ingenio pristi probatus, ab eo simul cum fratre Hopiunc Epimpo stalassislauiensi migilantissimo, negotium actσi: Austrandi Archmj Regni, in quo praeter inita cum sinitimis Principibus pacta, faedera,transeactiones, ingens diuersarumfrapturarum, metustatisca- ' Mine obsitarum, copi Montinebatur. Itaque triennalis temporis statio huic rei impense, totam illam antiquorum mommentorum farraginem,accurate perlustrauit . . atque in ordinem compendium redegit. I gentis postmodum Retia Cancellaria munere pluribus annis sun- ctus,
15쪽
ctus, posteaquam Supremo Regni Triιunali ita mulas
vocantur iudιcia quae per lectos ex Ecclesiastica , gy aculari nobilitate iudices stemper exercemwr 'luries iudex
interfuitWpraefuit,ab U AB A N O VI II. Pont. t. Max. Luceoriensis Di copus su ιt renuntiatus, Rege Sigismundo eum commendante, qui inter situm de eo apud supremum Patrum Patrem iudicium , luculenter comprobauri,cum ad eum Visecancellariatum amplum admodum in Regno Polonise Magi iratum , paulo poli detulit. βuo ille aliquot annis publica cum millitate testo, eodem Sigi undo Regesauenteu Lucepriensi ad Ploccnstem Ecclesiam regendam, Apostolica auctoritate transi,t, curea migilantia, ses integritate hactenus praeest, idodisssimi ,, erudentissimi Pontificis et RE AN IV I II. iudicio,iam Bonus Pastor, iam Diuini honoris studiosissimus dici meruerit. Morte deinceps Sigismundi Ruis secuta, via diuaus auartus mune Potomia Rex .Potentissimus , laudandi Patris munus ad eum detulit. quod ille executus est, cum alam uerbum Jesuum iusta op-simo Principi solueret, Ariptis his duabus orationibus, des
16쪽
ω Laudatio Funebris SERE NISSIMI
. . si Scripta N theatro lugubris maestitiae , de aee bissimi doloris positum, intuemur Se 'reuissimum & Inuimissimum Princi
loniarum & Sueeorum Regem r ille sEuropae, Asiae,& Asricae, in potentissi- imo Turcarum Imperatore, quem non .
miniis sortiter qsam feliciter a ceruilo minus sortiter .am feliciter a cibus nostris repulit, victori ille late patentis Moschouiae,expugnato Smolensco,Vrbe Regia,ac tanti Regni,quod Europae ingentes recessiis sua harisdictione eomple. 'itur, Principe Suiscio, una cum duobus statribus capto, trium ui A phator
17쪽
phator magnificu si ille immanissimae omnium quae sub Sole extant Tartaricae nationis terror: ille omnium hostium doemitor rilla pietas, illa Religio, illa iustitia , ille humani generis amor &delitiae: ille, qui quadraginta quatuor & amplius annorum selicissimi imperij successit, id cosecutus est, ut Rex sui temporis Re gum dici haberi mereretur: ille qui Augustis domus Austriacae connubi , uniuersi Christiani orbis eges & Principes, illustrium assinitatum nexibus, sibi devinxerat: ille Regiae sobolis ad salutem Reipubl. Christianae natae selix Pater: ille inquam SIGIS MUNDUS, qui& originis nobilitate, & Regnorum quibus praefuit selicitate, & imperi j diuturnit te, omnes sui temporis Reges longe superauit,esse desijt , di se vixisse, hoc supremi
exitus sui tristi spectaculo, testatur. Lachrymisne eius mortem decorare,an memoria Heroicarum Magni Regis virtutum animos a maerore & tristitia auocare conuenit, Vobis, qui praesentes adestis. dimiciendum selinquo. Illas quidem poscit Domus Regia,tanto orbata parente: 'poscit in primis Serenissimus Prin
ctus,&Suecorum Gottorum q. Haereditarius REX poscunt om
nium ordinum & Statuum Regni Poloniae, & Mag: Duc: Lith: quos atratos & frequentes videmus, inclyti Senatores, Equites, di Proceres: poscit denique haec senebris pompa,ad excitandum
dolorem composita et caeterum haec omnia ad unius alteriusve diei, ut rerum humanarum conditio seri, decursum duratura,linquamus alijs. Deflebunt SIGIS MUNDUM , quos naturae lex, lachrymas fundere iubet: deflebit uniuersa Respubl. nostra,
quam diu nominis Polonici exstabit memoria '. deflebimus nos, . qui eius beneficijs crevimus, honoribus . ab eo aucti ac ornati H conspicimur. Fundemus non stipendiarias, nec tristi cohortatione extortas lachrymas; sponte illae fluent, maioremq. in pectOribus , animis'. nostris contineri dolorem quam palam ostendut stabuntur. Sed nos interim ad alia orationem nostram conia
ueItamu ,iage . di magnuia petasul virtutum,huiuo qui quod dam
18쪽
dam Magnus Rex, nunc exangue eadauer chrnitur, infesti,in earum admiratione aliquantisper immoremur. Neque sane quisquaexistimet temere vel audacter me hoc munus suscepisse: non temeth, nam haec Prouincia nutu Tuo Serenissime REX VLADI S L A E ad me delata est: non audacter nimis, nam prope quadraginta annorum obsequio, plus plerisque experimenti capere potui quod ad praesentem usum seruiat. Scio ego Regias virtutes, sub valgarem censoriae notae aestimationem cadere non posse. Sublimius & maius iudicium illae sibi deposcunt: de quibus cum multi multa dixerint, scripserintq., ego potissimum eas deligam,ex quibus Regiam S IGI S M V N DI Coronam com- . pactam fuisse, vel ipsa inuidia fateatur necesse est. Audeamu - igitur aliquid plus genio & ingenio nostro, ordiamurq. magis vera, quam ornata, oratione susceptum exequi munus . Christiani & Catholici Regis virtutes recensenti, viro Ecclesiastico, maxime conuenit, ut dicendi initium sumat a Pietate , a religione,a constanti augendi & promouendi cultus Diuini studio . Haec enim omnium virtutum esse prima,& praecipua landa menta, impius sit,qui negauerit: super hanc basim feliciter assurgunt parietes cunctarum perfectissimarum actionum , cum nihil rite,nihilq. prouidenter homines,si ne Dei immortalis ope,consi lio, honore, auspicari possint. Nisi sorte quispiam, ut sunt hominum ingenia, obstrepere voluerit, &'caeteras quidem virtutes aemulandas Principi non negauerit; pietatem religionemq. priuatorum hominum occupationem esse contenderit. Talem tale'. ego, si modo tanta impietas vilibi receptum habeat, extra eorbis Solis'. vias reiecerim, & indignos iudicauerim qui com- Cmuni aura , communibu'. vitae subsidiss, perfruantur. Regius vates Spiritu sancto amatus, cum sciret plero' Reges vel effer- 'ri superbia, ut homines se esse vix meminisse velint; vel certe,quq summa impietas est , pietatis studia caeteris actionibus postponere; vel accendi iracundia, ut ad erudelitatem exercendam prono strantur impetu is ab hac amentia avertere eos conatur. Et nunc,
19쪽
inquit, Reges intelligite, erudimini qui iudicatis terram, seruite
, Domino in timore, O exultate ei cum tremore 2.Apprebendite di sciplinam, ne quando irascatur Tominus, ct pereatis de via rusa. Intelligite, vos pari cum caeteris esse conditione, natura mortales, necessitate & lege sati mox morituros. Erudimini,na etiamsi terrae sitis Iudices, etiamsi ius ex aequo & bono dicatis, etiamsi viam iustam tenere videamini: nisi tamen disciplinam non terrenam e sed caelestem apprehenderitis, nisi Domino cum timore seruieritis; nisi trementes laudes eius decantaueritis, & nomen sanctissimum, Maiestatem illam omni maiestate maiorem, Lxaltaueritis, ex hac ipsa via , quae vobis iusta videtur, ita decide. Jis , ut vos periisse sero quidem sed serio, sitis dolituri. Caeterae virtutes, inquit Valerius Maximus admirationis rantummodo multum , pietas vero etiam amoris meretur pluriuum. Ad hanc Serenissimum Regem nostrum, non lactum , sed natum vidimus; hanc ex ipsis maternis traxit visceribus, hanc suxit ex ube. ribus. Merito S.Gregorius, vel ipse potius Spiritus sanctus , dum stupendum illud inuictae patientiae exemplar, Iobum, in terra Hus, quae erat erroribus imp ijs insecta, natum reseri , id illius laudi & praeconio adscribit ; quod vir pius, inter impios conuersatus,pietatis tramitem non deseruerit:.esse enim bonum inter malos, plus est , quam si inter optimos optimus appareres. Non obsuit SlGIS MUNDO, imo profuit, nasci in Regno Haeretico,& eo Patre qui ad suum arbitrium religionis causam reuocabat: blandimentis, quae iuuenilem animum facile commouerent urgebat Pater,sibi gratum sere, si filius sua sententiar, vel opinioni
potius erroneae,accederet, sed di minae, di ipsa pene vis admota, stabile, pectus loco mouere non potuerunt, seu vera seu ficta Se natus Suetici denunciatio, cariturum Regno , nisi nouae religioni nomen daret, id extorsit, ut peruicem potius se daturum , quam religionem Catholicam deserturum profiteretur. Haec admodum iuuenis, inter Haereticos Magistros, ac eorum & patris imperio
obnoxius, iam Matre sanctissima Remita orbatus, illius tamen A
20쪽
monitorum memor, dixit tectiq.prudenter,constanter, religiose. Tatis inliijs totus deinceps vitae decursus,optime respondit. Ita
semper vixit SIGI SMVNDVS, ut eius pietatem Summi Eccle siae Praesides Iaudarent, Reges Christiani admirarentur, Cives amarent, hostes pertimescerent: ipse inter maxima positus pericula,ea ubiq. tutus parata vitae discrimina inaudital felicitate euitarit,superariiq. Dum Christi religio, dum Eeilesia Catho. lica,dum sincera Euangelicae veritatis professio durabit . quae tamen omnia ad supremum totius uniuersi exitum duratura, Christus ipse spopondit: extabunt in Polonia & Lithuaniata, nobilissima monumenta SIGISMUNDI Regis, pietatis,magnificentiae,liberalitatis,Templa Basilico opere structa. Arae, Alta ria, Diuorum Statuae, auro & argento susis,testabuntur SIGIS, MUNDUM Regem, neque erga Deum pietate, nec erga Sanctos Dei veneratione , cuiquam etiam maximorum & sanctissi. morum Regum concedere voluisse . Loquetur & sponte agno stet Polonia, quae illo Regnum auspicante magnam Senatus partem, ut inferiorum ordinum homines silentio prςteream,diuersis insectam haeresibus vidit,se prope uniuersam cum amplisesimis Prouinciis suis, ad veteris Orthodoxς & Catholicae Romanae religionis normam, paterna di pia tanti Regis cura, tr
ductam. Neque ille ad id essiciendum ulla vi opus habuit e so la ipsius pietas, sola erga Deum religio,erga Sedem Apostoliacam Obseruantia, mentis puritas,corporis castitas, unum quemque commouere poterat,ad obseruandum, magniq. aestimand si,
tantum Principem,eiusque prs stantissimas virtutes smulandas.' itaque pij regiminis dulcedine,adeo mox cunctorum hominum animos pellexit, ut ad sui exemplum pene totam composuerit Poloniam. Multa hac de re dici possent,multa adferri,quae sortasse Catholicis viris grata essent ; aduersariorum vero aures
minus iucundo sono ferirent:sed ille,qui dum vixit, pietatis suetactus Deo soli notos esse voluit, ne nunc quidem, ut in publi cum proserantur velle admittere credendus est . Ad alia igitur