장음표시 사용
21쪽
APPARATUS Udebet, quod nomine ipso situs optimus atque
pulcherrimus indicetur 'sue Iebus aliquando appellaretur, hoc est calcata, t S. Hieronymus interpretatur, si equentia ciuium , aperte opi
Dor ostenditur , a quibus huius urbis amplissimae viae tererentur assidue, aedes, portiscus, compita calcarentur: siue Salem Hebraia ce Graece Sol ma nominaretur, hoc est,pax, incolumis in praesidium, integritas, atquepe semio satis huius urbis dignitas praefertur hoc nomine, quo ciuitas omnibω numeris ab
soluta significetur: siue Hierusalem, aut Hie
rosol ma postremo et ocaretur, id si pacis cou- templatio, atque probperitas; quae maior tamdem laus evrbis nomine ipsi contineatur, suo
scilicet inredigamus, nihil omnino singi potui se, quod ad pacem, boc est, urbeatam vitamdectet, quod non in hac urbe cerneretur Sed
me reprimo: neque liberis patiar diuagari orationem meam ne videar verborum suis conserirari, quos me de in Iuria repudiare profiteor praesertim cym sint alta maiora Solent enim iliae in primis magnae Ῥrbes ac praeniantes aberi, quarum permagni conditores ac tamquam parentes ut se tradantur. At haec ciuitas dicitur Regis magni, quo eius praecipue voluntate sit con ita , qu odi um Dominum mnum agnoseat, in colat; quod in eius nius tutela sit quὸ eius prouidentia contineatur sapiemia gubernetur benignitate locupletetur , augeatur, ornetur. y a porro urbs melioribus ausicijs , aut
magis faussis acclamationibus In aliquando fundata quam nostra ' quae fundari scribitur exultatione uniuersae terrae', non modo' eum nacta sit uotorem ac Dominum smeris etiam totius terrae populos , princi res , Leges, laudatores Y comprobatores habere videatur.
Iam 'Deros loci positionem contemplemur fundamenta eius in montibus sanetis a Za, mrbemque Esam loci natura munitissimam, cael bonitate saluberrimam, Jecae pulcherriamam fui is comperiemus Verum longe Isia magis ei erga se beneuolentia gaudere, quam ceteris rebus omnibus rure optimo potes. Diligit enim,Ῥt itidem ates, Dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob af ιod n minis gloriam , famaeque celebritatem qua rimus, Gloriosa, inquit, dicta sunt de te cibuitas Dei ae enim natio fuit m quum
tam remota, quae gens tam barbara , quae regio tam obscura, quam non huius nobilis Lmae, ac celeberrimae νrbis fama penetrarit 'Neque enim ciuium suorum untaxat est, a que indigenarum prope incredibili multitudine celebrat s merum etiam ab exteris assidue
eumfinitimis, tum longius ae sitis populis fre-
A quentata ut iure ipsa apud eundem suum Regem , Uatemque praeclari mum glorietur, Memor ero Raab, Babylonis scientium me: bH. . .
ecce alienigenae, Tyrus,& populus Aethiopum hi fuerunt illic auin etiam an stibus ipsis alienae religionis cultoribus in bonore fere semper est habitas vi ab Pis interdum noumodo multis, ac magnis muneribus ornaretur
merum etiam jumptus omnes ei ad sacrificia suppeditarentur a suid quod in Lacedaemonio rum in Romanorum florentissimit quondam Esublicas seme atque iterum cum hac ciuitate, totius videlicet Iudaeae principe libentissime sedus injsse memoriae proditum est a wid ego vel de mutua ciuium inter se com sensione dicam atque concordia, vel de optimis in tutis ac legibus , quibus eam pientissimus conditor temperaui, quod idem vates nora obscure videtur indicasse, cum ait. Numquid Sion dicet, homo inomo natus est in ea,& sat es ipse standauit eam altissimus 'uamuis enim esset haec secundissima ciuitas infinito propemodum ciuium numero referta dia tamen inter eos igit caritas, ac beneuolentias 'non am
plissima breq:ιentissimaque Respublica , sed
exigua quaepiam, optim tamen instituta semilia 'Dideretur . Ergo Torphyrius,
quamuis a vero iei cultu alientis, hoc tamen
Iudaeis testimonium luculentissimum dedit, mutua ipsos inter se beneuolentia est caritate ceteris omnibus prae lare mortalibus . seuod si ciuium ipsorum dignitas, stlendor, nobilitas esset oratione persequenda ; Pud credo verisλὰ dici posset, plures in hac una ciuitate sapientissimos principes, ac rue maximos atque for- tissimos, quam is ceteris pleri que milites aut opifices erepiti se ut iure idem quoque Natecce cinisse videatur Dominus narrabit in scripturis populorum, principum horum qui fuerunt in ea. cineri a Pirrho Epirotarum Rege orator a Romanos mi sus in Senatum ingressus ac Senatorum habitum, grauitatem sapientiam ad
miratus, dixi spe fertur singulos sibi siege sim
gulos Senatores videri Auanto id erius de singulis prope Hierosolymitanis ciuibus praedis care potuisset qui tanto Romanis praesitis sapientia, ac sortitudine censendi θnt quanto Deus ipse Romulo Deique leges, is instituta Solonis aut Romuli legibus antecellunt. hil hic dico de huius 'Drbis pomoerio, de suburbio, de hortis vijs portubus fontibus Taceo
turrium celsitudinem, arcium robur, murorum. firmitatem . Uraetereo agrorum, qui ad illam pertinent, bertatem, colitum amoenitatem vallium fertilitatem. Quis igitur miretur ciuitatem tot ac tantis opibus , e commodis circum entem summo omnium tum aduen
22쪽
rum, tum indigenarum gaudio celebrari, non A libertas nutu seruituti, ij o deprimitur ubi caeli temperies nultis vicissitudinum murijs
scies, ac si perpetuo dies omnes agantur festi, atque solumnes ' Vt iure idem vates laeta Lia mimum peroratione concludat Sicut laetantilam omnium habitatio est in te. Ac si dia sertis rurbem merbis alloquatur Non minore,
qui te incolunt, gaudio perfunduntur assidue, quam soleant ij, qui curis omnibus abiectis, molestisque perfuncti , sollemne aliquod cele-
brant magno apparatu laetitiaque conuiuium. Huare fretae ratiocinari voluerimus faciale intestigemus ceteras fere Prbes cum naHierusalem neque conditoris potestate , male
sate sapientias neque templi algustissimi sanctitate ac religione , neque loci positione soli
ubertate caeli salubritate, neque ciuium numero,probitate, nobilitate. neque ullo feregenere laudispos conferri. Verumtamen ne fomte magis ad Oratorie, quam vere dici quisi iam
sis icetur libet hoc loco grauissimi viri te-Πlarem ad timonium sanEctissimique Hieronymi proserre qui hoc idem in epistola, quam ad Marcellam seribit, Pi merbis diserte Uirmare non δε-
bitat sinu , tanto haec rbs cuncta sublimior es Iudaea in totius prouinciae gloria metropoli vindicatur qui tu in membris laudis e I, omne refertur ad caput. Magna haec sane laus censenda es, praesertim a tam laudato miro profecta e multio tamen illa maior mi eri debet, quae non ex his eaducis fluxisque bonis. Nerkm ex aeter m ac numquam perituris manat. Quis es enim in sacrosanctis nonrae religionis, si rijs vel mediocriter versatus, qui stat N
pore concident, turres nullis hostium machinis staruentur cuius aedificia vitiis ex lapidibus con Iructi, fundamentum lapis angularis precisus, probatus , Chrisius Iesu praeter quod haud ullum praeterea poni queat sportae margaritisgemmisque preciosis nitent,pla uae auro probat sim longe lateque collucent:
quae mirum civitas numquam Solis cerniti
caseum quicum se ser hic Sol, quem cernia mus, conferre se audeat, multo pluribuspar tibus, quam ab ipso minoris dera ,siperetur: cuius Rex omnipotens, ciues ipsi Reges ac beati cuius denique pulcritudinem, Plendorem, opes, maiestatem nullius mel angelica oratio consequatur nullius, nisi ei mens o cogntatio comprehendat. Eit semodi tamen Ῥrbis, de qua uos haec pauca pro nostra infantiabat butimus qua ibi aut ad Dei potentatem sapientiam probitatem demonstrandam accom-
modatius, aut ad hominum beatitit ine pro C esse perfectius eius inquam, Ῥrbis terrefrem hanc Hierosos mam Noluit viri que conditor
architectus Deus formam quandam esse, quoad eius fieri potuit, ab lutissimam qua
non modo rota illa caelesis clivitas leuiter Humbraretur, sed singulae quoque eius partes quodammodo describerentur.
aeuo cum sit in apertis vatum restimonise, patrumque grauissimorum scriptis comprobatum , in a nobis suis locis copiosius explicam
δι- uo ponam orationem in ea re demon-sranda longiorem omen igitur quidquambem Hiero obmam de qua nobis es agendum D quod fingi animo possit illustrius vel admira- Ecclesiae militantis exemplar esse , atque iuchoatam quaudam imaginem ' bi videlicet prima brisius ipse iecit eiusdem nouae Ecclesiae fundamenti ubi sacramenta nouae legis instituit unde primam uangelisj Iucem ceteris
orbis terrae partilis voluit importari r unde suae primi alumni disciplinae, doctrinae pra cones, in resurrectionis ses, mundi magistri prodiere indeque in omnes terras proseminati errorum tenebras discusserunt , celerum caliginem dissipauerunt, impium simulacrorum cultum, falsorumque deorum superstitionem ex Ui. i. st 3 hominum animis depulerunt me illud Isaiae Naticinium exitu comprobaretur De Sion exibit lex, vel bum Domini de Ierusalem. Quid quod bac terreniri Hierusalem caeles Iemillam Detis referri, ac prope exprimi voluit Pmbi se ipse qui est pax nostra, quae eXuperat omnem sensum, beatis ciuibuspalam, remotis mortalitatis . insititiae et elis ostendit e Ilias enim ciuitas omni ex parte perseeta, ubi pax nulla,mquam belli metu percellitur: bi
circo sit diuinitus instituta potissimum, ut supremam illam boni que omnibtis affluentem civitatem, tamquam imago quaedam pulcherri ma reserate tuo hanc intuentes, facile posissimus, quoad nos trae mortalitatis fragilitas pariitur , animum ad illam erigere in in eius immensum stlendorem mentis oculos aciem ued gere ' quidem nisi magnam hanc Hierosol mae laudem se confiteari, atque ita a
gnam, Ut reliquas omnes, quas attigimus facile obruat, amens sim. Verumtamen cum mecum, e reputo, Man-
ιιm sit illud huic urbi datum beneficium, quod
prae ceteris una deiecta est , ubi Dei filios, Deus ipse, humana indutus forma Nersaretur: ubi mortales e sempiterna animorum salute coram docere non grauaretur quam sua praesentia Ohoneniaret suam virtutum egregiarum documentis ad omne genus ossici atque honestatis instrueret quam admirandis, acsupra naturam operibus illustraret quam deni-
23쪽
que suo funguine, qui caelo est ipse longe prae A denique pulcherrimae urbis tamquam Deiam
subilior, consecraret haec, inquam, huius, his Atinitas ac latus tanto videtur ceteris eius Diarbus autecellere haec nari quamuis
reliquae siderentur , satis si sit his esse
contentas reliquae Nero omnes ne laudum quidem nomine, prae hac una, digna esse ideantur . O praeclarissimum Hierosel mae decus o singulare beneficium Do admirabilem planὰγ ei erga illam benignitatem l Non enim S fas nou Ecbatana, non 'abylonem, sedes veteris imperii Medorum atque Persarum nou sat
pristinam, vivamque referre praesertim cum
neque aedificiorum sigia Pasin reliqua effodientibus iasibus V ιι adfundamentum
in ea, ut habet fi mnographus Veris urget nos susceptum argumentum , ut tenuissimas ac paene obliteratas exemplaris tam praesa tis figuras in ipsis ruinis inuestigemus, non tfugientes Ῥmbras conses timur. Et ne inuitat sua nos pulcritudine admiranda, ac dignita te singulari tot nominibus sanesta ciuitas vultumque suum piAIoris ignorantia , vel defr
Buzantitim Thraciae metropolim non Athenas 'storas ignauia deformartim veluti manu praedoni, inurum domicilium sed nam Ierusalem Deo placuit ad tantum honoris gradum ac di nitatis euehere ubi se mortalem eus misendum praeberet , qui se immortalem iueaetenti illa 'eLZandum caelitibus praebet. Iure igitur nos hanc in terris mi bem nam
maximesusFicimus, colimus, eneramur quae
Christi est , veri Dei atque hominis impressa vestigijs e quoniam elegit Dominus Sion, ele it eam in habitationem sibi; nos quoque
introibimus in tabernaculum eius, adorabimus in loco, ubi non modo steterunt pedes
eius,sed eiusdem anguisprofusus, quo nihil LEprecisus quosilicet nospreta e dira ruitute is libertatem filiorum Dei vindicamur Tu autem exulta, clauda habitatio Sion, non tam
quia maenitudine , frequentia , celebritate , pulcritudine , salubritate, ceteri que fragilibus ornamentis olim reliquis rbibus praestitistis quam quia a anus in medio tui sanctus Israel: sanctus , inquam sanctorum christus, qui praelem sanctitatis muneribus maximis
pudore contegens , grauiter querItur e atque
adeo θbis exprobrat, quod nos, qui Theologi sumus, rem tam dignam Theotio negligamus ecum ue omnium fere urbium chemata erissima cy accuratissima quotidie cernamus
unum Hierosei mam pietatis magistram , Ecclesiarum originem, Theologiae scholam, Asiae
gloriam , mundi miraculum in sisis ruinis ILnamus iacere Vultam , eiusque memoriam perpetua quadam obhvione deleri Allicit nose vi mnographus ad urbisseae moenia inuisenda, cism dicat Circumdate Sion, com Psim. r. plectimini eam, hoc si circumlustrare eam: .il. m. narrate in turribus eius, scilicet jιιmerate turres e ponite corda vestra in virtute eius, nempe anImaduertit arcem e distribuit domos eius, Narra, inquam, palatia recensete,ut enarretis in progenie altera. His querelgis cohortationibus excitati, decreuimius nulli parcere labori, sanctorum patrum annales omnes
euoluere, urbis veteris ruinas, si quae fortia superessent, perfrutari, diligentissime choro- atque amplissimis cumulat et qui in medio tuti graphos omnes ink icere, tabulas inter se conoperatus fit salutem, P a buc sua virtute, atque efficacitate operari non desinit . In te, in quam rustica Sion , quae adhuc hauris aquas in aιι io de fontibιι Saluatoris r cum qua sanctus praelis erit seque ad consummationem saeculi. Verum ne laudationis huius qualisiumqueFnes, quos nobis initio circum seri simus, excedamus 3 ad rem no Tram tandem propius accedamus. Scimus quidem multas νrbis Hierusalem circumferri descriptiones, a viris eruditissimis elaboratas essed ut ille in Homer Homerum desiderabat nos has urbis illius
imagines contemplantes, erusialem eterem, suis, ut ita dicam, coloribus omnibus expressam adhuc requirimus qua pern ecta, innumerabilia paene dicam sanctorum oracula, quae
de ipsa ex iant, perspicere quoque possimus. Haud ignoramus rem essedi sicilem, eiustifisimae urbis undamenta refodere, murorum ambages sinus, recessus, munitiones portas,
arces, Regias , in palatia Dialocis effingere ιferret ut eram imaginem veteris Hierusalem proponamus.
si sod cym aliquot iam annis fecisemus i iud primis fori se consequuti sumus f in que consillium nostrum temerarium exintima ri psit Neque actum, ut dicitur , egisse via
deamur. Animaduertimus enim hac in re chorographos paene omnes, dum aliorum alij fomlasse auditoritate eqιιuntur, aut certe nonsi missimis argumentis innituntur , multis ac
Magnis in rebi s esse deceptos. Nam ut suis locis luce clarius ostendemus , deprehendimus in plerisque tabulis turrium vicinarum inter ruptam seriem portarum immutatum situm ementita nomina , palatia pro arbitrio confincta, in magnificis nominibus insignita, nomina eadem rebus accommodata quam diuersis imis, vel contra, diuersa eisdem attributas munitiones in praesidia nouae urbis adpripta meteri , murorum ductus ad regulam e lineam, ac si in campo esset ciuitas, non in curuatis montium iugis collocata , ma lium 'porta
24쪽
positarum confusas appetationes nempe oris in res ita repente eorum qui aderant, animos in talem pro occidentati surpatam, fontes usi quam isos Hierosel mis, atque alia ei modi sexcensa, quae in nostris descriptionibu se ipsa
prodent me etiam dissimulante. His Igitur in commodis N pro et tribus occurreremus, insti- . tutam topographiam persecuti sumus. At quoniam in re tam dubia, infiniti que mariarum visionum inuolucris contecta maxime vereba- mur, ne tιὸ in alijs reprehendimus, id in nos 1 os retorqueri maiore cum dedecore posset spraesertim is montes ipsi, quibus tum eius, tum noua ciuitas insidet, adhuc maxima ex parte videantur exstare, quos viri soPertissimiseragrarunt s noririno altis confisiiudicio, doctissimorum virorum sententiae rem totam subjciendam curauimus, pru quam incis ectam hominum lucem ue proferretur.
Et quia difficillimum es montium tumores , allium profunda , anteriora ue aedificia μmul ac posteriora in superfici plana meis describendes stagere, multoque dissicilius, j qui
nonsunt eidem scientiae assueta veram rei im ginem ob cere, qua per pecta tu icare de re tota facile possint iideo graphice praetermissa, adplacticen artem conjugi muris atque ex molti
creta montes, vades muros, turres palatia,
arces, praecipitia, fontes, eaque omnia, de qui bus nobissingultis hoc volumine agendum est, ad certam esuram proportionem ue effingenda
curauimista corrogatisque undique omnium nationum doctissimis avi ras, idispotissimum qui essent Hierosol mis diutius commorati, omniumque sententi, auditisu insem venimus, rei obscura simae pariter ac necessariae sedula opera
nauata, nonnihil nos esse lucis aliaturos prae- Dsertim propter id, quod cum pluribus ex noHra Societate tum inter alios, qui tunc forte aderant, Reuerendissimo, atque humanissimo Domino Leonar o Abel Melitano, electo Sidomo rum Episcopo contigit nam cum tanti Niri maxime iudicium expetendum Nideretur, quoniam
non sola m Hiero obmam perluserarat, sed
plures de ea conseriptos hbros diligente euoluerat , iis a nobis rogatus ad nos perhumaniter,
nit, secumque Abi num quendam Aethiopem
adduxit, qui plures annos Hierosol mis mer ssatus, tum forte a suis ad Sancti simum zo-miuium notirum clementem Octauum Ponti incem Maximum missus erat. Atque is quidem, quem dixi, Abi nus, qui neque linguam , qua ego terer , intelligere posset, in ex teretur ipse, quam ex ijs, qui aderant, usu Episcopus nos et statim, Hierosol=mae imaginem a Je-xito singulas eius partes, nemine iudicante, sentare digito coepit ita ut nobis Pud te
lis euenisse quodammodo videretur qui uas ementitus, aues imas dicitur fefelli se . uae
Ton. S. ApparatuS. admirationem rapuit, ut Pustri mi quopi deinde grauis mi ue Cardinales, luteum ad Hii m rudem modulum suo benigni sim non dedignarentur speci mirabili ue plausu com
probarent. uae nos res , praeter amicorum cohorta
tiones facile permovit ut e solidiore materia, quae diutius permaneret, idem exemplar comjectum e coloratum, suse ue nominibus sim-gulis eius partibus appetatis, aurata capsa clusium, ad Philippum Sect ndum His*aniarum egem Catholicum, optime de nobis meritum
Maecenatem clominum , mitteremus I rem
tenta tamen apud nos eiusdem arche pi imagine, quanta maxima digentia elaborata. Neque vero ob hanc nam causam studium nostrum eruditis viriti probatum iri speramus rverum etiam ultio magis, quo non ex civium Hierosol mit orum traditionibus, aut ex pia
cIorumsigmentis sede sacrae scripturae potis
simum monumentis rem totam accurate deprom
isimus cuius tamquam filum viae impeditae ducem in ab rintho tam caeco semper adhibuiamus, idem ue exitus dubi certi imum indicem foresperamus. Neque tamen propterea Flaui Ioseph testimonia pereenda putauimus, in ijs praesertim rebus, quarum ipse non se modo diligentem hirioricum,sed etiam testem oculatum eqse profitetur. uin etiam ne a recentioribus quidem eiusdem rei scriptoribus essentiendum nobis esse existimavimus sub maxime a sacro
rum voluminum veritate, aut a manifesta ra tione , aut a graui imorum virorum testimo-nj nulla exparte sexerint. Porro autem ne temere in tota hac de Hieroselyma urbe di putatione, sed via, in ratione progrederemur suam nobis maxime δε- quendam esse censuimus, tiam tenere in ceteris caductis rebus natura consueuit. Eadem enim fere urbibus su enire cernimus, quae hominibus ipsis a natura tribuuntur 3 ut primum quidem veluti nascantur cum a fundamentis excitantur deinde ver paulatim amplificenmtur spoHremo aut Netusate, aut heliorum vi, temporum ue iniurijs deleantur, in occidant. JNam ut ait Senecae certis eunt cuncta tempo- ribus , nasci debent, crescere,' exHingui. λιocirca nos quoque primum tamquam urbis ortumprimo hoc Apparatus libro persequimur quo scilicet eius nomina situs, ac prima fundatio continetur. Secundus vero eiusdem velut adolescentiam, ac reliqua aetates ad interiatum et sique complectitur quo de urbis amplias catione, magnitudine, capacitate, uersione di putatur. Verum cum haec ciuitas, quippe
quae leofuerat ante carissimi, non diu useem Dis iacere cineribusu excitata es velut ab
25쪽
inferis aliquando inpri linum honoris, atque amplitudinis gradum quodammodo restituta. Ergo iure nos quoque tertium brum in eiusdem instauratione consumimus in quo, ne
in plures libros di utationem tribuere cogeremur sigintim de portis, alijsque nonnul in
bilissimis urbis ornamentis agimus, quae a Ne
hemia quoque iisdem capitibus percensentur, quibus de instauratione disseritur.
uamquam ad vitam reuocata crustas non cautius, qssam antea tuendi rationem insiluit: immo vero in morbum incidit longe ceteris per culosiorem, atque in peccatum omnium graui
fimum prolapsa est. Etenim non iam falsis religionibus colendis Deum ad iracundiam conciarauit; veris Teum ipsum, qui hominis a tura suscepti, eandem rbem perhumaniter, ut ante diximus, tu olere maximi yue muneribus ornare benignis me oluerat, Deum in quam ipsum, eundemque hominem innocentem, ac de ista optime meritum contumelijs afficere flagessis caedere, in crucem toliere seque tamne ario parricidio non dubitauit obstringere. λιare merito tantum sibi exinum conciliat it, ut funditius uersa suis in perpetuum ruinis obrueretur. Ergo id quoque nos iu eodem ter
tio extremo libro breui me perfringemus. ulto enim es grauius, quam it possit Lia disputatione comprehendi. Reliquum erat,
A 'Di de locis, chrisii Domini perpessonibus aesanguine consecratis ageretur stica rbis imius interpretatione . Uticam disi utationem me in extremam AZparatus huius partem conjciemus , eamque persimilibus de templo commentari, adnectemus s me quam tum propterea huius primae partis librum, prout commodius et sim fuerit, instituemus. 4Ad extremum quoniam benignissimus atqile optimus Deus , Aeli Hadriani opera ex veteribus Hierosolymae cineribus, quasi Phoeniacem quandam, hoc est alteram urbem excitauit, quae hac na re duntaxat insignis esset,qiιod loca praecipua passionis Christi compleriteretur eiusque diuina m I teria referret. de hae
etiam Ῥrbe, quatenus eamprophetae describunt, quae ab eodem Imperatore Aeliae nomen inuenit, ibidem nonmul agemus ibi de myLZica Hierosol mae urbis significatione, locisque sacrosanctis nos e se in utaturos dicimus propterea quod haec nouissima urbs non tam et ris Hierosol mae splendorem praeseserat, cuiusperexiguam partem complectitur, tuam e- ram adumbret Hierosol mam. sacrosan D.
loca coerceat, quae sunt Christigessis, perpessione, morte, resurrectione, grauissimisque musteriis ita frata Atque his ita breuiter expositis, ad singula iam deinceps te bene iuuante pera tractanda pro viribus aggrediamur.
26쪽
Hierosolymae fuisse, deque eius etymologia. Caput .
non Iudaeae modorum totius Orientis γbium longe clarissima Plinio ; neque orientistant ina, sed etiam totius orbis urbium celeberri
ma, ut a multi commemorata , ita etiam varijs
fuit olim nominibus insignita. Quorum omnium notiones elicere haud ita in promptu est larijs enim incertisque multorum opinionibus res alioqui clarissima, tamquam tenebris, Obscuratur. Earum tamen aliquas percensere in animo est, ut ex illarum collatione nostra magis elucescat opinio: omnibusque plene peripectis integrum sit lectori de re tota iudicare Antiquum, seu potius an liquatum urbi nomen Algariga fuit , auetore Eupolemo, ut refert Alexander historicus apud Euseb lib. s. Eusebium quam vocem altissimum montem ridem historicus interpretatur . Neque immerito consimili nomine condecoratur ciuitas in alti simo monte sita,in quem delatum se e Babylonest statur Erechiel, ut templum, ciuitatemque ipsam attentius contempla fetur, dum ait: Et dimisit me super montem excessum nimis super quem erat quasi aedificium ciuitatis vergentis ad Austrum. Fuit aliud urbis nomen antiquitate insigne nombilitate celeberrimum , Hebraicae linguae pro sprium n, salem quod quidem Graeci paululum immutatum ad suae linguae phrasim inflectenteS, Solymam dixere pro Salem. Quos sequutus est Iosephus, utpote Graece scribens de consimilibus lynia Gra enim loquens nomina,inquit,ista decoris causa ini. rraecam formam mutata sunt ad aurium volupta
tem nosti ora enim huiusmodi rina non tuntur, sed eandem apud nos perpetuo speciem ob
Ioseph. ibid. tinent, necternunationem variant. Idemque Io
c. ii sephus , occurriste Melchisedechum Solymorum IEROSOLYM A urbs A Regem Abraham commemorat his verbis Ἀ-brahamus vero captiuis incolumibus reductis, parta pace, victor ad suos redij redeunti Rex
y. Hierom quaesHebr. in Genes. S. August. lem olim Sa lem dicta.
um usque in locum, quem campum Regium vocant, gratulabundus occurrit ubi a Solyma urbis Rege Melchisedecho est exceptus id nomen interpretatur Reκ iustus Erat enim reuera talis sacerdotio summi Dei ob iustitiam dignus habitus . Sed Solyma posterior aetas vocavit Hierosolyma Haec ille . Id ipsum cum Hieronymo WAugustino sanctissimis patribus Ecclesiastici fere omnes scriptores asseuerant, Hebraeos ' G nimirum sequuti. Hi enim regionem illam inco- IERUSA-
Ientes, quae a maioribus tradita acceperunt ea
memoriae posteris trad1derunt. Hoc tamen Vnum, mi
urbem nimirum Hierus ilem olim Salem dictam, .er a. in dubium vocari ab ullo cordato viro vi posse putamus, propter locum illum psalmi motus in Iudaea leus, in Israel magnum nomen eius factus es in pace locus eius, ct habitatio eius in
Sion. S. Hieronymus X Hebraeo sic reddit: Co S. Hierom gnoscitur in Iudaea Deus, in Israel magnum no in sesterimen eius, erit in Salem tabernaculum eius, ment. habitatio eius in Sion. Idemque in Commentariose scribit is factus es in pace locus eius, quod
Hebraice dicituri, Salem. Videtur ergo secundum litteram dicere, Hierusalem, quae ante Vo
cabatur Salem: post pauca subdit In Hebraico . habetur: sectum est in Salem umbraculum eius. Videte quid dicat, secundum tropolo2iam non est umbraculum Domini nisi ubi lia est . Haec Hieronymus . Quibus verbis duplicem videtur eius loci expositionem indicare litteralem alteram de Salem, hoc est de Hierusalem alteram vero tropologicam de pace,siue pacifica,quae est vocis Salem interpretatio. Eandem sententiam amplectuntur Rabbini fere omnes , arbitrantes Salem nomen esse proprium Hierosolymae, non autem appellatiuum , Id autem manifestissime do
27쪽
GLADIUS quid signis Ephes. 2. .
duorum inter se illidetium reduategratio. PAX OP- ponitur per turbationi.
cet illa psalmi interpretatione Chaldaeus Et fuit in Hierusalem domus sancti viiij eius, 'abitaculum diuinitatis sinctae ipsius in Sion. Neque vero Septuaginta interpretum versio, qui notionem vocis Salem respicientes ei t runt Hi se irini, id est pax, siue pacifica eosque imitata vulgata nostra
versio,reddens iactus es iis c neque alioru versiones nostrae aduersantur sententiae ; quin imo eam confirmant maxime siquidem testari viden
tur, in archetypo haberi Salem, ac si scripsissetit: Factus es in Salem,quae Graece dicitur H irini, Latine paX,loctes eius: nihil enim significari potest
Graeca voce ρήνη irini, aut Latina pax, quod non expresilius Hebraica n, Salem significetur; cuius multo latius quam Latinae aut Graecae vocis 136tio patet Deducitur enim a radice cibo Salem, quae significat aliquid esse integrum , perfectum, sui numeris absolutum et per metalepsim , habere pacem , quam Hebraeus sermo consen sum, concordiam, seu integritatem vocat; qiuod pax lit partium inter se distentientium compositio ct redintegratio. Quare nomen inde deductum si gnificat integritatem, perseetionem, concordiam, unanimitatem, consensum, incolumitatem, salutem, felicitatem, pacem Cuius vocis Vim respexisse videtur apud Malachiam Dominus, felicem quondam statum Leviticae Tribus enumeranS, dum ait Pactum meum fuit cum eo vitae,is pacis, hoc est incolumitatis. subdit In pace, hoc est in inte oritate, se in aequitate ambulauit mecum. Hanc vocem gladio tello sacrae litterae trequenter opponunt Ut videre est apud Matthaeu, dicente Domino : Nolite arbitrari quin pacem venerim mittere in terram non eni pacem mittere
sedgladium. Qiud vero nomine gladi intelligat,
mox explicat Veni enim, in quit, parare hominem aduersus patrem suum. c. Itaque separationem opponit paci, quae pro unanimitate, con sensione, & concordi accipitur Apertius etiam Paulus, quid nomine ob salem significent He braei disertis verbis persequitur quod totum paci tribuit Latinus interpres, ait enim , Vos ut
aliquando eratis longp, facti si prope in inguine Christi. Ipse enim est pax nostra, qui fecit ira
que unum, c. Est ergo, definiente Paulo, Hebraeis pax duorum inter se dissidentium redin tegratio, seu reconciliatio poniturque pro tranquillo felici rerum statu; opponitur pertu bationi, ut in Genesi Tu autem ibis adpatres tuos in pace sepultus in fenecit te bona. Hac illi voce in salutationibus utebantur , salutem , felicita tem, incolumitatem precantes: ut videre est
in eo, quod dispensator domus Ioseph respondit timore turbatis iiiij Israel, lait: Pax vobiscum, nolite timere. Et in libro Iudicum: Cui resondit
senex pax tecum sit. Quem morem seruasse Vi detur Christus Dominus, suos hac voce filutanS, maxime post resurrectionem , dicens : Pax v bis. Quinimo discipulos suos hortatur, ut hac viantur salutatione, dicens : In quamcumque do mum intraueritis, dicite: Pax huic domui, is c. Et de hac incolumitate sciscitatur David nuncium,
dicens: Esne pax puero Absalon Et in psalmo:
Non est pax spibus meis a facie peccatorum mes rum Est autem omnium salutationum amantis sit ma illa , qua praecepit David Nabalem alii re dicens : Salutabitis eum ex nomine meo p cis dicetiscis fratribus meis θ tibi pax ct domui tuae pax, ct omnibus, quaecumque a bes,sit pax. Quibus omnibus locis blategritatem
Caticorum tamquZm aismatori u Sa
lomonis car. me rei jctutiscant. 6. . a.
CANTICA de Ecclesia Christi in
Ain incolumitatem significat, ut Opponitur pertu bato rerum statui. Ab hac voce deducitur nu, Selomo Regis, i) Sulaminiti eiusdem Regis di lectae, ab integritate formae, cincolumitate, pace, ac felicitate desumptum nomen. ii ergo haec nomina, Salem, Salomon, Sulammit his, ex eadem radice derivata, Christi Dolrnini, eiusque dilectae Ecclesiae felicitatem , integritatem, pacem mirifice innuunt. E quo infertur, quam sit damnandus Rabbinorum error, arbitrantium
Cantico Canticorum Salomoni amatorium cammen contineri, clim Sulaminith non certam aliquam, sed speciosam potius, si nominis origi nem spectes, Hiero ibi; mitanam mulierem , seu Hierusalem ipsam significet. Quapropter etiam eidem aptissune conueniunt sponsi encomta dicentisci Pulcra es amica mea, fisaui ct decora sicut Hierusalem , terribilis mi afrorum acies ordinata . Sive ut ali ex Hebraeo reddunt Pulcra es amica mea, sicut Thirsa, decora sic sit Hierusa lem, terribilis sicut castra cum vexillis. Quibus symboli quis non videat ingentem, atque optime caelestibus armis instructam Christi fidelium multitudinem , ni capiti Christo copulatam , eius sanguine, tamquam purpura fulgentem, eius augustistima cruce tamquam vexillo conspicuam, sub eius quasi Imperatoris auspici js, in hoc saeculo se lici ausu, feliciorique spe militantem, in futuro
Vero aeterna pace omnium bonorum accretione
tas, Salem dicta, de alia vocis huius signiscatione. Cap. I. OSTQUAM explicatum estiam, quid nomine Salem si
gnificetur qua ratione Hierosolyinae proprium hoc nomen fuerit, illud unum a huc examinandum Videtur, an alia fuerit eiusdem nominis Palaestinae ciuitas. Quam quaestionem in Hiero deuet soluit Hieronymus propter locum Gene quaeI .Hesis, quem refert his verbis: Et venit Iacob Salem, braic. ciuitatem Sichem in terram Chanaam,ctim e Geno 33
nisi et de Mesopotamia Syriae , Quaesito obori
tur, quomodo Salem Sichem ciuitas appelletur, Genesi e c im Hierusalem, in qua habitauit Melchisedech, piae uim Salem ante sit dicta P Aut igitur unius utraque urbs nominis est, quod etiam de pluribus Iudaeae locis possumus inuenire, ut idem urbis&locino men in alia atque alia Tribu sit aut certe istam Salem, quae nunc pro Sichem nominatur, dicimus hic interpretari consummatam atque perfe- tam Millam, quae postea Hierusalem dicta est, pacificam nostro sermone transferri Vtrumqtie enim accentu paululum declinato, hoc vocabu tum sonat. Tradunt Hebraei, quod claudicanti femur Iacob ibi conualuerit, Tanatum sit; pro ι cpterea eandem ciuitatem, curati, atque perfecti Vocabulum consecutam. Et post pauca hoc idem confirmat, dicens: Et venit Hemor, o Sichemii
28쪽
D. Hieron. ad Euagriu. Hieron delam Hebr. Iudi c. II.
PLURESVrbes eo dem nomi ne compellata in a laetima.
Salem nonnumqua est proprii lo ci, quandoque appellativum
lius eius ad portam ciuitatis suae, locuti sunt ad viros ciuitatis, dicentes viri isti pacifici sunt. Vbi nunc Septuaginta interpretes pacificos transtulerunti inquit Hieronymus Aquila interpretatus es α ρτισι νου apixtismenous, id est, consummatos, atque persecras pro quo in Hebraeo legi tu tau et Salamina. Ex quo perspicuum est, verum esse illud, quod supra de Salem diYimus. Haec Hieronymus. Qiubus verbis sententiam nostram, Hierosolymam fuisse nuncupatam olim Salem 1, maxime confirmat. Cui non aduersatur , inquit idem FIieronymus, aliam etiam ciuitatem eodem nuncupatam nomine, sicut aliis quoque videre est, duas, vel etiam plures ciuitates , aut plura loca, eodem compellata nomine. Hactenus ille. At vero in sacris litteris nullam aliam ciuitatem hoc nomine Salem insignitam fuisse praeter eam, cuius Rex fuit Melchisedech, hanc quam ingressus est Iacob in tamen Salem hoc loco est urbis nomen nemini obscurum arbitror Salimenim loci nomen cuius sanctus Ioannes Euangelista meminit, licet si litterarum sonum re spicias, cum voce Salam plurimum conuenire , ac Beato Hieronymo idem prorsus esse videa tur tamen quod ad nos attinet in ipsa vocis prolatio attendatur, diuersa vox est . Est igitur Hieronymo de alijs nominibus sermo, ut videre est apud eundem Abela, inquit idem , vinearum, ubi dimicauit Iephte in terra filiorum Ammon: nam&vsque in praesentem diem, in septuno lapide Philadelphiae villa Abel cernitur vinetis consita Alia quoque est ciuitas, nomine Abela, vini fertili , in duodecimo a Gaderis milliario contra Orientalem plagam nec non tertia in Phoenice Abela, inter Damascum Pan eadem. Haec Hieronymus; sexcenta alia reperies apud eundem similia loca , . Ac tandem id asserere vi detur Hieronymus, si nomen Salem ciuitati Si char conueniat, ex eo tantum tempore conuenis se, quo incolumis ad eam peruenit Iacob, ad quod affirmandum coniectura potius, quam certa aliqua ratione duci videtur Vertim Caietanus accurate satis, ingeniose locum hunc discussisse videtur, dum ait iuxta Hebraeum haberi: Et venit Iacob Salem ciuitatem Sechem: subiungit, ambiguitas undique consurgit, tum ex aequi uocatione dictionis Salem, quoniam est quandoque nomen proprium urbis , quandoque nomen appellativum, significans completum, seu integrum: tum ex defecti praepositionis, quia nulla inuenitur praepositio antecedens dictionem, Salem, aut dictionem ciuitatem. Subiuncta tamen mansio ante ciuitatem cum egressu Dinae,&gestis in ciuitate Sechem testatur, quod Salem hoc in loco est nomen appellativum, ita quod littera est Et venit Iacob integer ciuitatem Sechem Narratur enim, quod clim quieuisset in Sucho aliquanto tempore; ω si Hebraeis creditur anno dimidio venit inde incolumis, quoad coxam, iniuersaliter integer quoad uxores, filios,& facultates, ad ciuit tem Sechem s. Haec Caietanus. Cui sententiae sulli agari videtur Hebraica lectio, quae sic habet:
quam lectionem Latine sic reddunt nonnulli: Et venit Iacob incolumis in ciuitatem Sichem Ean que lectionem expresse reddit Chaldaeus Et venit, inquit, Iacob sanus in ciuitatem Sichem. Quae omnes huius loci interpretationes unico nituntur fundamento, quod retulimus ex Caietano, nempe a o alem non esse loci proprium nomen ne que concordare cum nomine ciuitatis , sed cum nomine Iacob quam constructionem non nega mus admittere posse Hebraicum textum. Vertim auctoritati vulgata editionis consulendum est maxime, quae sic habet Transiuitque Iacob in Salem Urbem Sichimorum . Apponens autem voci Salem praepositionem, in , quae, Caietano teste, in Hebrae desideratur, Salem indicat loci nomen fuisse. Quapropter sequenda potius videtur Hieronymi sententia, quae tradit ex optata eo adue nientis Iacobi sanitates incolumitate, loco nomen inditum Salem eoque per anticipationem usum Moysem, sacrae Genes eos auctorem, ut alias saepe . Hoc tamen unum notandum videtur, non fuisse peruulgatum huius urbis Sichem nomen Diem aut saltem vetustate nimia obsoletum fuisse Nam, cum haec eade urbs sit illa Samariae, Christi Domini aduentu peccatricisque mulieris mira conuersione celeberrima, cuius Ioannes meminit, dicens: Veni ergo in ciuitatem Samari. ae, quae dicitur Sichar, iuxta praedium, quod dedit Iacob
Ioseph Alio suo facile coni j ci potest Ioannem, qui
tam accurate ciuitatem e prouincia , nomine,
adiacente puteo, aliisque circumstant ij descripsit, non taciturum fuisse nomen Salem, si adhuc illud retinuisset, quod salutem, integritatem, pac namque significat; cum aduentum Saluatoris, instauratoris, principis pacis, Iesu Christi Domini no- stri scriberet . Quapropter in huius quaestionis calcem nostram consulto distulimus sententiam; nempe Hierosolymae tantiun urbi conditores nomen Salem indidisse propriam eius urbis pulcritudinem, membrorum integritatem, omniumque partium mutuam consensionem, ac pacem attendentes quod illa nomen multis saeculis retinuit, usque ad tempus illud, quo Salem cum alia voce compositum integrum, nomen Hierusalem, reddidit. Urbi vero Sichem commodatum potius,&e Iacobi eo aduentantis incolumitate, quam ex propria aliqua regionis virtute, ac merito prosecram nomen Salem, nec peruulgatum fu1t, nec diuturnum . Aliam quoque vocis Salem notionem tradit Iosephus, quam capite sequentile tractabimuS.
Salem etiam viti ichem aliquando
URBI, IN qtiam aduenit Chiis lus, maxin e co uenisse no me Salem. HIEROSO .lymae pro
vero Sichesu accomoda tum te ui tantum tempore.
HIERUSALEM EIUS VEmultiplici calone Cap. lli. Ara de composita voce Hie
rusalem n, ara Ierusalem agendum videtur , quam e prae
dicta voce cibo Salem, Malia quadam componi compertum est omnibus. Quae autem,&qualis illa altera vox sit, in xime dubitant doetissmi etiam viri. Etenim Eu
sebius, Egesippus, Suidas, Nicephorus, Calixtus, ali complures, ut ipsi sibi persuadent, Iose
phum secuti putant X Graeca voce lit; hieron, Hebraica n, di Salem composivum nomen Hierusa lem. Quam sententiam merito reprehendit HieronymuS, Cam iuXta communem sententiam Iosepho tribuens, his verbis Salem autem non ut o
sephus nostri omnes arbitrantur esse Hierii salam , nomen ex Graeco Hebraicoque composi
sale tradunt co plure S, sed consa
29쪽
tum, quod absurdum esse peregrinae linguae mi A ante Solyma vocaretur. Quae verba Graece scri
stura demonstrat. Haec ille , Quam Hieronymi sententiam isdem fere verbis sequutus est Eucherius, hoc uno distans ab illo, quod is Iosephum prioris sententiae auctorem facit, hic Egesippum. Verum haec tam aperta in re minime dubia oscitantia, Vel ignorantiae suspicio abesse merito debet a Iosepho, viro Hebraicarum non modo Vocum, sed etiam rerum omnium peritissimo. Quis enim ignoret Melchisedechum Hebraica , non Graeca voce locutum M H hieron vero Graeca vox est, sacellum, templumque significans Hebraeis vero nulla vox est huiulinodi Quapropter Iosephumatam absurdae sententiae culpa vindican
dum putaui , si eius verba quibus simile quid B
piam dixisse videtur, attentius considerentur. Sic enim scribit in libris intiquitatum Primus igitur David Iebusaeis inde eiectis, a se ciuitatem de nominauit: nam tempore Abrahami generis nostri auctoris, Solyma vocabatur. Nec desunt qui affirment etiam apud Homerum Solymorum nomine hanc Vrbem intelligendam ci Templum enim iuxta Hebraeorum linguam nominatum cst hac voce securitatem ignificantes Graece ρον Σολυ-στί- βρέων οὐνομυλιο γλωσ-
σου , ὁ Πν α σφαλεια, to gar hieran a Solyma cata in Hebraeon onomas glossiam, Tolli in asphalia , quae ad verbum
sic vertere licet Templum enim ex Hebraeorum
lingua Solyma nominauit, hoc est securitas, munimen, prae1idium, arx Quibus verbis nihil de composita voce Hierusalem , sed tantiun de signi ficatione vocis simplicis Salem , quam Graeco rum more inflectit, ut dicit ac propterea vocat urbem Solyma Assignat autem rationem, quare sic dicta sit nempe, propter templum ibi exaeditificatum . Templum enim Hebraice licet vocarebatem , vel Solyma, hoc est , securitatem, c. Quibus 1 erbis aliam tant tim ab iis, quas recen suimus, vocis Salem significationem, seu potius interpretationem sit gnat, pacis enim hoc nomine apte signincatur,4 securitas ab hostium incursibus, is unitissima arx, quae securam pacem incolis suis praestet. Hanc vero non editissimis, vΕRo DE quibus ciuitas insidebat, non tium verticibus, non cultur po profundissimis, quibus undique cingebatur, valu, tu lious, non firmissimis murorum, celsissimarumve
turrium praesidiis , non tricolarum multitudini, viribus, consilio, exercitationi adscribendam putabant antiqui sed numini, sed templo, hoc est, vero Dei cultui, ac religioni Si quidem omni Ahumana industria, ac viribus comparata, hominibus superari non est disiicile contra vero, quae Dei sunt munita praesidio, ea perpetuam securitatem , ac pacem suis sectatoribus polliceri .&praestare consueuerunt . Quae omnia indicare
voluisse videtur Regius psaltes, clim diuino afflatus reto numine cecinit mi Dominus aedificauerit δε- mum, in vatium laborauertint, qui aediscant eam: nisi ominus cogodierit ciuitatem fru ira tigilat qui cu odit eam quae sequuntur. Verum, iam satis constare videtur, quid Iosephus eo loci rere vocem significare Voluerit, neque ulla ratione fuisse in illa sententia, in qua si fuisset, merito reprehendendus estet. Alter tamen eiusdem Ioseph locus expressi h videtur eam sententiam indicare, qui sic habet : Primus autem conditor eius fuerat Chananaeorum dynasta, qui patria lingua iustus appellatus est Rex erat quippe talis ideoque s In fare Cerdotium Deo primus exhibuit, fano prim imia. o. c. ν. aedilicato, Hierosolymam ciuitatem vocavit, cam
cus, quo Videtur sis Nierusiali ex Graeca
Ioseph. 7.de bello c. 8.pta,cum coniungant simul templi quod ερον bieronvocatur primam exaedificationem , micro solyma vocis compositionem , occasionem non modicam praebuere nonnullis opinandi, Iosephum significare voluisse ex voce Graeca ἱερὸν hieron, Hebraica Salem compositam fuisse Hierosolymam. Vertim verba ipsa nihil tale sonant, sed inter eximia iusti Regis facta haec duo simul com memorant templi nimirum primam aedificationem, irbis nouam denominationem, quae longe a se inuicem disiuncta esse, nihil obstat historiae veritati sicut iacerdotis commemoratum munus nihil conducit ad nominis Melchisedechi interpretationem, de qua alias. Sed eadem adhuc superest dissicultas, unde dicta sit Hierosolyma Malia non minor quare primus eam sic o- cauerit Melchisedechus . Vtraque nobis discutienda. Ergo quod ad primum attinet non defuere eX neotericis aliqui, putantes ex nomine IebuS, buc Salem& Salem compositam fuisse vocem Iebus Salem postea veryeuphoniae causa mutatam a beth in restit. Quod duplex dictum duplicem inuoluit dis Musa
ficultatem , Alteram, quia ciun tempore et Salomo. chisedechi qui primus vibi suae nomen Hierusalem indidit, Iebusaei obtinerent ciuitatem suam; neque Vmquam fuerit haec ciuitas cum illa con iuncta, usque ad tempora Dauidis , impossibile omnino videtur, nomina illarum ciuitatum composita fuisse ita ut num nomen ex earum nomi nibus conficeretur, urbibus loco digitis manenti bus, cimperio a se longe sepositis. Alteram quod licet Hebraeis litteras commutare sit frequens, ac loco Inius alteram suscere, numquam tamen id temere sed tantiam permutant CaS, quae eodem pronunciationis instrumento profer ri solent, ut labiales labialibus, gutturales guttu ratibus, in ceteras dentium, vel palati Verum iacteth in rescii longe diuersae sunt, quae numquam inter se permutari consueuerunt. Neque propterea verum est, quod alius qui URBEM dam vir doctus tradit, eandem urbem pri is dictam Iebus, mox Salem, postea Ierusalem. Nam usque ad Dauidis tempora habitatores superiori Salem, po ciuitatis, quae in monte Sion erat aedificata, vo H,ςxu-
cati sunt Iebusaei&urbs ipsa labus, ut patet
histori)s Iosue, Regum Paralipomenon, Iose. , seis. phi quo eodem tempore inferior urbs, UZe Olim 13. ex Hi Salen dicta fuerat Ierusalem dicebatur Ideoque on)mo alvi intelligi potest qua ratione, aut superiori urbi Dardania. nomen Salem, aut Inferiori Iebus commutata , 6 e k8- nomina tribuerentur . uapropter Hierony '.
mus , a quo id ille sumpsisse Videtur, Interprer Osee ιγ.tandus est, ita ut particulae illae, priuS, in , arula. c. Dpostea, non sint intelligendae de successione νtemporum, sed tantii inde diuersitate nominum, quae eidem ciuitati Hierusalem tributa sunt, ut suis locis planum faciemus . Eaque ratione hic interpretandum Hieronymum, conuincit hic al HIERO
permutare sit requenS. non prius dictam e bus , moxnymi locus
ter eiusdem Hieronymi locus Ierusalem, in qu
regnat ut Adonibe Zech,&post elim tenuere Iebu Hieron desaei. Haec ille Chimque Adonibezech fuerit po locis IHebrasterior Melchisedecho, ut mox videbimus, necesse sario conuincit Hieronymi locus, Iebusaeos multo posteriores fuisse Melchisedecho. Hic autem Mel chisedechus, ut ex Ioseph paulo ante vidimus, utrumque nomen, nempe Salem,& Ierusalem urbi indidit. Ergo non potuit iuxta Hieronymi sentententiam esse prius nomen Iebus nomine Salem.
Ne ergo tantus vir, sanctissimusque Ecclesiae doctor
30쪽
' sib ipsi coni acius Risse dicatur, explicandus A bit, ac si diceret, non tantum non experietur
aestat1 damna, verum neque oculis ea a longe prospiciet, neque aliquo eius videndae timo-
est, ut supra , Nisi malis Hieronymum locutum de arce ipsa Iebusaeorum, in monte Sion aedificata, quam, ut ad calcem huius capitis videbimus, certum est, eo ordine atque iis nominibus, quibus eam appellauit Hieronymus, medio tantii in excepto compellatam fuisse . nomen enim
Salem numquam quod obseruaui arci fuit a
Iam vero quod ad nominis etymologiam atti ne , concors Patrum sententia nos cogit visionem pacis vocem Hierusalem interpretari ciminos ipsa totius Ecclasiae auctoritas, quae canit ubique: Urbs beata Hierusalem, dictapacis in o. Ex qua interpretatione rationem adinvenit Augustinus discriminis, inter Sion, Hierusalem.
Nam dum interpretatur illud psalmi Psallite Domino qui habitat in Sion, ipse, inquit, habitat in Sion , quod interpretatur speculatio δε gestat imaginem Ecclesiae quae nunc est sicut Hierusalem gestat imaginem Ecclesiae quae futura
est, id est, ciuitatis sanctorum, iam angelica vita fruentium , quia Hierusalem interpretatur visio pacis Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam, quae promittitur,
ciuitatem immortalem laeternam, sed praece di tempore, non dignitate. Haec Augustinus. Quapropter vocem Iem, ecqua componitur Ierusalem, non esse Graecam, neque templum significare, apud Omnes Xtra controuersiam esse debet
sed Hebraeam esse, deduci a verbo, quod videre significet, satis probabili coniectura monstratur. Quale autem sit illud verbum, deinceps videndum est. Putant nonnulli isse verbum noraa, quod oculos lanimum in aliquam rem tendere significat, & illam apprehendere, nullo queatio Latino verbo commodius reddi posse videtur, quam verbo videndi. Yflictionem meam, inquit Iacob, is laborem manuum mearum res xit Deus; hoc est, animum aduertit. Et in libro Regum indit enim, Deus,angustam Urael, quia
Rex, reuertatur in domum am, faciem meam
non videat. Reversus est itaque Absalon in domum suam, se faciem Regis non vidit. Dicitur etiam figurate pro experiri aut sentire. Isaias enim ait: Et calefactus est, ct dixit Uab calefactus fum, vidi cum . Et Ieremias bis repetit verbum in hac significatione dicens Maledictus homo qui confidit in homine, ct ponit carnem brachium suum, se a Tomino recedit cor eius. Erit enim quasi m
ricae in defert ct non videbit Hebraice m ijrehet id bis, clim recti bonum Hispani eadem phrasi dicimus, noveravnbuendia; hoc est, nulla illi I- lucescet serena dies, nulla umquam stuetur felicitate. At contra Benedictus vir, inquit, qui con i ii in Domino, ct erit Dominus Mucia eius. Et erit quasi lignum quod translantaturfuper aquas, quod ad humorem mittit radices as, ct non tim lsit Hebraice, oire quam vocem Hebraei reddunt, non videbit, quasi sit idem huius verbi, quod interpretamur, futurum. Verum Hieronymi y sensisse videtur deductam esse hanc vocem a verbo, ' re, quod timere significat quare scribi sit non timebit, cum venerit aesus: utraque au tem versio genuinum loci sensum reddit Sensus enim loci est; non sentiet, vel non experietura statis calores,' iniurias Extulit autem hanc interpretataonem vulata nostra, cicens: non im reamietur, aut sollicitabitur Ratio autem tam diuersae interpretationis in hoc uno sita est in Hebraeo, quod litterula illa parua, quae pra ponitur utraque voci , aliquando est heemanticia, quod aiunt sime addititia, formatura futuri temporis, ex qua deducitur prima interpretatio: nonnumquam vero est radicalis , ut in secunda i terpretatione videre est licet etiam alias haec litterula sit sormativa nominis propri . Ab hoc ergo videndi verbo rum raa,4 ab eius futuro κ'vi ire mutata M aleph in au, quod Hebiaeis usita V CIs tum est, cum utraque sit gutturalis littera , sor I Gἰς matur ' erit, quod compositum eum priosi nomi 'p'ii j neu, salem, constituit nomen ibis integrum ad dian Ierusalaim, quod visionem pacis licet redde re, ut sanctis Patribus placuit. Quid autem ea dicendi phrasi intelligendum sit, inuestigare oportet. Quod ut manifestum Sat, notandum est, Hebraeos , quidquid pulcrum significare volunt, PVLCRVV. visu pulcrum dicere solitos, ut videre est in Ge
nesi Produxit, inquit, Dominus letis de humo at Hebraea
omne lignum pulcrum f. desiderabile ad vi phymi sum reddunt aliqui. Et iterum, ubi nos testimii O
dixisse Abrahamum Sarai uxori suae Nom 9M
pulcras mulier, ex Hebraeo verti potest, Scio C quod is mulier pulcra uis . Atque iterum binos legimus incendebant septem boues pulcrae, Genes 4r. rasae, aliae quoque eptem foedae, deuoraue ν σμ runtque eas,cto ex Hebraeo reddi potest: Septem vaccae pulcrae visu, aliae quoque septem malae visu deuorabant vaccae illae malae visu atque tenui carne septem vaccas pulcras visu . Hinc etiam fit, ut absolute visus accipiatur pro pulcri, redine, quasi res aliqua sit visi digna, ut patet in libris Regum,ubi sic scribitur de Banaia: Ipse quoque interfecit virum Aegntium virum dignum spectaculo ex Hebrae reddi posset, virum visu, quasi diceres, spectandum, Hispani , ii hombre pax uer, apte Vulgatus sensum reddit, dignum θαι
hore, membrorum proportione, deXterit1te a.
Sic Isaias de Christo Domino loquens se vidiam i, inquit eum, O non erat asseeris assem in si Hebrae hoc ipsum nomen est, de quo agimus:
non erat visus; ubi pro forma atque decore accipitur no staua deuer diceremus Hispanica phrasi . Ex dictis nominis nisara Malain etymologia γΩcile intelligetur esse visio, visus, seu pulcritudo, PULCRUvel forma pacis. Quae duo nomina inter se conseri μβ' ς phrasis Hispana, ait enim, ista apa 1ible, ut amoe Vox Ierenissimum locum describat ' erit m adhuc obscura lem. erit haec, , neque a quoquam satis percipietur, nisi attente egatur Isaias is enim huius, cis interpretem quendam agere videtur, dum verae Hierosolyma Christi sanguine redemptae CCL
habitantium in ea felicitatem, reliquas condi 2Ai:
tiones enumerat: sedebit, inquit,populus meus: ouenit vox sedere securam indicat habitationem, in ptilari Icttudine pacis, hoc est, in Hierusalem, cuius pacis pulcritudinem cognosces, si, quae diximus capite superiore de pace, ea cum pulcritudine cor iungas ct in tabernaculis Muciae. Haec est alia eiusdem vocis interpretatio, quam paulo antei tulimus nam voce Salem securitatem Hebraica scrib.
lingua significari Iosephus auctor est O in requis N i in
opulenta; vel ut conuertit ex Hebraeo Foretrus L