장음표시 사용
31쪽
itiis erat Ecclesia Chri . 1hi , cui pro.
nempe tranquillam reddere vitam, atque paca A
tum animum. Hanc autem pacem non dat fidelinbus suis parce,sed large Massiuenter in requie op lenta, in abundanti pace non infundit Deus illam populo suo guttatim, vel ad mensuram,sed ut apud eundem Isaiam promittitur a Domino : Ecce ego declinabosuper eam quasi fluuium pacis, id est, in tanta copia, ut teste Paulo exsuperet omnem sen-fum,quasi neque visu percipi, neque lingua effer-xi , neque m litu cognosci, aut aliquo alio sensu comprehendi, possit. Iam ver his praeiactis fundamentis, non erit difficile ad eam quaestionem respondere , quae
doctissimum virum torsit, nimirum cur a futuronm iere, ion a praesenti, vel alio quoquam verbi terranore composita sit vox Ierusalem. Quo
positu quo niam tunc aptissimum Vera Hierololymae uti ratam futura rum erat nomen hoc, cum, ut paulo ante diximus,
Christus illi per sanguinem suum pacem allaturus crat, quod ut nobis praeteritum , sic Melchis declio, urbis & nominis aucrari futurum erat. Neque difficilius erit alteri quaestioni, quam
nos proposuimus, satisfacere, nempe, quare tunc primum eam urbem, quam prius Salem Vocauerat, Ierusalem vocaverit Melchisedechus , clantemplum aedificatum ab eo est Respondeo signi, ficare voluisse Dei altissimi sicerdotem Melchi visio ph sedechum, tunc primum pacem, atque omne bocis dicta , num possideri coeptum visuintias contingi, Hierusalem cum templum exaedificatum est, in quo ipsernet': vr Christus tunc venturus coleretur obsequiis,
exstruetum, ac muneribus assidue oblatis quasi praesensi quoni in a beretur. Et quidem, ut paulo ante notavi, Omnem Dφx V securitatem , integritatem , pulcritudinem , T cimi, pacem, regnis, urbibus, ac statibus, sola Catho- prouenit, ii lica religio parit qua manent pa prope cu'cut pli ridescissi ab omnibus possit religione deficiente desectu dissensiones, ac bella oriantur, omniaque ab integritate excidant, ac mox ruitura labantur . Haec autem omnia, quae de nomine Salem
Hierusalem hactenus diximus, de urbe illa intelli aenda sunt, quae pri md dicta est Salem Hie-vχps N rusalem Vt pote, quae a Rege Melchisedech ae Dferior a Mel dificat cognominata his nominibus fuerit. Quae autem 'uanta ea fuerit, de ad quam risebum spectauerit, suis locis dicemus. Id vero hic obiter notandum est, urbem Salem sue Hierus.lem nequaquam tanta ciuium frequentia nobi lem fuisse, ut ad montem Sion, in cuius vertice eX- aedificata erat arx Iebusaei, murorum eius laxi , pro tas ac latitudo perueniret, totumque montem suo quasi gremio complecteretur verumtamen ob ni natam utriusque urbis vicinitatem celeberrimum,
admirandumque nomen Hierusalem ipsi Iebus eorum arci, ciuitati tribui certum est. Quod patet ex libris Iosue audicum, in quorum primo sic scribitur Iebus, quae si Hierusalem . In Esecundo vero Manifeste magis confirmaturi stra sententia b sic enim scribitur Elienit contra Iebus, quae altero nomine uocabatur Ierusa lem. Haec enim duplicis nominis commemoratio indicat, primum nomen proprium a conditore a sumptum, alterum e propinquitate celebrioris ovhNno urbis acceptum. Quo autem tempore nomen e coeperit rusalem coeperit urbi Iebus tribui , non usque-V b Iebu Huaque eitum est: si tamen coni jcere licet, id
nullam. crederem primum contigisse, filiis Israel terram ingresssis. Quae coniectura vel ex eo tantum pro
babilis mihi fit, quod in historia Iosue prima fit huius nominis mentio sub ingressu filiorum Isra .l
stea arci Iebusael pter Vicinia
in terram Canaam. Auctor vero libri eius nominis meminit quasi quadam prolepsi, ac si dicat: Iebus, quae alter nomine mox coepta est appellari Hierusalem. Verum quidquid de tempore sit, quo urbs Iebusaei hoc nomen Ierusalem adepta sit, hoc certum videtur , post tempora Iosue
Vtramque urbem communi nomine Ierusalem appellatam. Atque e eo tempore coniectari licet nomen , an Ierusalem terminationem dualis accepisse dictumque z , in Ierusalaim, quod in codicibus Hebraeis nunc exstat.Neque obstat ter minationi duali deficere nonnumquam litteram iod antem mem; nam ea solet in huiusmodi nomi
nibus subiiceri. Quod si duale nomen est, signi cabit duplicem Ierosolymam; siquidem Dauidis
tempestate ex duplici, antiqua urbe nimirum,&ex Salem sita in Boreali monte, cuius Re suit auctor Melchisedechus,& ex Iebus, quae in Sione monte fuit a Iebus eo fundata, cognominata, ex his inquam duabus urbibus unica urbs Hierusalem fuit effecta , Significabit praeterea geminatum nomen Ierusalem geminatam pacis visio nem , nempe augustissimam , perfectissimamque pacem geminatio enim nominis ausesim innuit Hebraeis, ac superlativorum quibus carent, Vice sufficitur. Quare non tantum hoc nomine signi ficabitur prospectus urbis amoenissimus , Omnipulcritudine atque decore perfectus, qua oculis corporis percipi potest; verum geminatus aliuS, qui oriturus praedicebatur in psalmo, nosque iam ortum credimus trietur enim, inquit, in die
bus eius Messiae inquam Christi Iesu yiusitia
abundistia pacis. Quae quidem iustitiae j cis abundantia de Hierusalem orta est per Spiritum sanctum, quem effudit inibi abunde in corda discipulorum suorum . Ex eadem vocis figura duali manasse credimus ἰεροπλυμ; Ieros olyma Graecum plurale, cuius ori ginem ex Hebrae lingua quaerere superuac neum censeo. Non vero, Vt aliqui putarunt, a no mine nubesse tomo deducitur, sed mere Graecum est, iusta eius linguae infleXionem, vel corruptum a Voce Hebraea z, a Ierusalaim, ut supra notauimus quare cietinuit pluralis terminationem, quo Hebraico duali magis conueniret Graecam autem non Hebraicam terminationem esse illam
vocis Ierosolyma , probat manifeste usus illius, qui in illis tantum libris sacris inuenitur , qui
Graece conscripti sunt , Machabaeorum videlicet&noui Testamenti. Vertium Matthaeus Syrus vocem ipsam suo idiomati adaptauit, littera Godmutata in Waleph, juncti paulisper immutatis. Scribit enim z,ta ri, em pro z Ierusalaim ne putares Graecum nomen esse, vel a Salomone derivatumri sed satis est si Salomonis Galem nomina ab eadem radice deducantur , ut supra ostendimuS. Iam vero Cornelium Tacitum de Iudaeorum, ac Solymae origine scribentem afferre non grauabimur, qui ut conceptum in Iudaeos odium, ac malevoli animi virus tegeret, quasi ab alijs accepta retulit, quae ipse ad eam gentem maledictis proscindendam callide excogitauerat figmenta: Iudaeos, inquit, Creta insula profugos, nouissima Libyae insedisse memorant, qua tempestate Saturnus vi Iouis pulsus cesserit regni S. Argumen tum e nomine petitur Inclytum in Creta Idam monte, accolas Idaeos, aucto in Barbarum cogno
mento, Iudaeos vocitarii scribunt quasi Idaeos. Quidam etiam reseruat regnante Iside exundan
Ierusalem dualis sormam tenere
GEMINA ta pacis vi sionem hoceli augus his-ssimana per Lectis limam uti signifi
terminatione quare es- sera ur.
Matth. c. a. IEROSO-lynia nequaquam a Salomone d nominari potuit.
32쪽
Aliphaltite S. ARISTO.teles Iuda O sapientes distos esse
tem per Aegyptum multitudinem, ducibus Hierosolymo ac Iuda, proXimas in terraS CXOngratam 1.
Plerique Aethiopum prolem,quos Rege Cepheo,
metus atque Odium mutare sedes perpulerit. Sunt
qui tradant Assyrios convenas, indigum agrorum populum, parte Aegypti potitos, ac mowpropriasvrses, Hebraeasque terras, propiora Syriae coluisse Clara alii Iudaeorum initia Solymosia minibus Homeri celebratam gentem, conditae Urbi Hierosolyma nomen e suo fecisse. Haec ille :qtiae in multis, sacrae aduersantur historiae At.SOlymos montes,& eoru nomen suae tantiim genti adscribere videtur Iosephus Is enim haec habet. Cherilus quoque poeta,antiquiori Herodoto Halicarnassensi meminit nostrae gentis, quae XerXi Persarum Regi , expeditionis in Graeciam socia erit Enumeratis enim cunctis gentibu , no stram quoque postremo loco collocauit his verbis. Ponesequebatur genus admirabile vi ;Lingua quibus Phoeni afuit sedesque locatae
Montibus in Sobmis, qua latestagnapatescunt. Squale eis vertex,circum coma rasa, perne Duratae fumo exuuiae gesantur equinae.
Hic certe nostri eum meminisse cuiuis perspicuum est: siquidem Solymi montes in nostris sunt fi nibus, eosque incolimus,4 lacus qui Asphaltites appellatur is enim omnium Syriae lacuum latis itinus est, maximus. Et Cherilus quidem sic nostri meminit . Haec Iosephus . Quibus subdit Aristotelis degentis Iudaicae eiusque urbis no mine testimonium, Clearcho Aristotelis disci pulo relatum. Sunt autem , inquit, hi Iudaei prognati ex Indicis Philosophis vocanturque ut
aiunt Philosophi apud Indos Calani, apud Syros Iudaei , nomen a loco adepti muncupatur enim, quem incolunt locum, Iudaea Vrbis autem corum nomen admodum durum est vocant enim
Hierosolymam . Haec Iosephus Graece scriptum accipimus ερο λυμην per alpha hierosialymin , nisi vitium sit scriptoris. EYstat Maliud Hierosolymaenomen, malitiose quidem ennctum a Lysimacho Graeco historico, qui ut hostili erat in Iudaeos animo suos non modo mendaci argumento est imitatus, sed eos omnes incredibili figmento su perauit. Hic igitur Iudaeos tradit Aegypto pul sos, atque in deserta loca coactos, Moysis consilio unam tenuisse viam, donec ad culta loca venirent. Haec, inquit, approbantibus ceteris, ex illius sen tentia per solitudinem iter fecisse, atque ita multa perpes s , in regionem cultam venisse, in homines saeuiendo, fina depeculando, atque comburendo, peruenisse in eam, quae nunc Iudaea nuncupatur;& condita urbe ibi consedisse, atque urbem hanc ἰεριαλα Hierosyla ab liorum sacrilegijs fuisse nominatam . Sed eos postea re rum potitos , appellationem illam, probri declinandi gratia, mutasse, Murbem Hierosolyma, se Hierosolymos appellasse. Haec ille Aduersus quem merito insurgit Iosephus: hoc vero, in quit, singularem non illortim, sed mentientis de mentiam arguit, qui etiam nomen urbi indidis se illos a sacrilegio ausus si dicere, idemque stea immutasses scilicet eorum posteris probrum otiumque conflabat illud nomen: ipsi urbis conditores hoc sibi nomen decori fore putabant. Et iste vir egregius, prae immodica maledicendi ii temperantia non intellexit, sacrilegium a nobis Iudaeis non eadem, qua a Graecis, Voce nomina
ri. Hactenus Iosephus. Quibus verbis rurbem Tom. 3. Apparatus. suam ab flicto ad calumniam nomine; seipsum ab ea suspicione, quam initio capitis ab eo
remouere contendimus, vindicat; qua videlicet, putabatur Hebraicam vocem Hierusalem ex Graeca,&Hebraica compositam a rirmasse P. Vertunde nominibus urbis iam satis dici sim it.
RBEM Hierusalem in medio ERVSA- gentium sitam fuisse testatur ''
Dominus per Ezechielem, di sili, ibili iacens: Ita es Hierusilem in cus terrae medio gentium posui eam ct in circuitu eius terras Quem tota 'ctum enarrans Hieronymus, si 1 ictuum. habet : Hierusalem in medio mundi sitam , hic . idem Propheta testatur , umbilicum terrae eam esse demonstrans . Et Psalmista natiuitatem Yprimens Domini Ueritas, inqui de terrai ta es M 34
ac deinceps passionem Operatus es, inquit, si et ' lutem in medio terrae A partibus enim Orientis Τ' cingitur plaga, quae appellatur Asia a partibus ui si L.
Occidentis eius, quae vocatur Europa a Meridie solymae G Austro, Libya infrica, a Septemtrione Scythis Armenia , atque Perside, cunctis Pontinationibus. Haec Hieronymus . Quibus verbis diuisisse videtur Hieronymus terram omnem,quae antiquis Cosmographis nota fuit, non in tres tant in partes, ut illi, sed in quattuor, iuxta totidem caeli regiones Asiam ipsam, orbis terrae maximam partem, in duas diuidens, nempe in eam, quae ad orientem vergit, Millam quae ad Aqui lonem. Et sane Hieronymus intelle&isse videturr Hierusalem in orbis terrarum medio sitam fuisse , merito quoniam hoc ipsum significare videtur Dominus, stibilens it in circtiit eius terras Per IN MEDIO inde ac hanc unam ciuitatem sibi dese erit Do g isi quλῆ minus,tamquam Reginam,ciusque siue stipatores, S '' siue ambientes pedisequas ceteras mundi parteSesse voluerit. Ad quam loci interpretation mi spexisse videntur interpretes illi, qui ea, quae sequuntur Prophetae, rba quia superastis gentes, quae in circuitu vesro funi, sic interpretantur. Superastis, inquiunt, copia, luxu, fastu, aedificijs, opibus nosque addemus, his in rebus omnibus gentes longe superasti haud secus, quam Rex stipatores; dux milites . In medio ergo orbis terrarum sitam esse Hierosolymam tacite intelliges, si animadi ierias Ptolemaeum Cosmographorum parentem, ac magistrum, suortim malo rum sententiam secutum, totum illud orbis spatium, qtio solum habitari putabat , in septem tantummodo diuisisse climata Lin quorum quarto sita est Hierosolyria Soli, me iudice, aequa ra Anci tione respondentem Vt enim is inter planetas ita salem Soli haec inter regiones medium, eundemque princi ς Np rat .pem obtinet locum: ut iure optimo apud Bedam presbyterum Victorinus Pictauorum Episcopus
us ex omni medium quem credimus orbe, lii Golgotha Iudaeipatrio cognomine dicunt e. Neque
33쪽
rosollamisit ta est. lib. de o.
re umbili cus, Me diu maris qua ratione cor dicariir.
Galenus lib. α. de Iacitis Hippocratis Platonis, et lib. s. deri pari. Varro apud
Neque in medio orbis tant lim sita est , quasi Regina Hierusalem vertim etiam in medio terrae Chanaan , quae filiis Israel, utpote optima mun
di, promissa exhibita fuit a liberalistimo mu
nerum, bnno unaque omnium largitore Deo optimo a Limo. Auctorem habeo huius retaris eam. Vrbem enim inquit, in monte suspicimus totius Iudaicae regionis mediam, sublimem prospecitum praebentem in cuius vertice templum apparebat visu pulcherrimum Testatur hoc idem Ioseph his, dum Iudaeam describit ait enim media verocius est Hierosolyma Qtio circa quidam , non sine ratione, umbilicum eius terrae illam urbem voca uerlinit, Et post pauca subdit: In undecim autem sortes diuis a est, quarum prima est tamquam Re'gia Hierosolyma, prae ceteris inter omne accolas, eminens velut caput in corpore. Haec Iosephuso qui Iudaeae tant ii quasi umbilicum , , caput constituit Hierusalem , . Vertim hoc testimonio non videtur fecisse satis Iosephus Eze chielis textui , quem citat supra allatus Hiero nymus , inquiens: Super populum , qui es con
gregatus ex gentibus , qui possidere coepit is se
habitator umbilici terrae, Hebraice et au,
tabur areis, vocent tabur proprie umbilicum comporis humani significat. Qusniam autem in medio corporis liti mani situs est umbilicus ideo apud Latinos usus obtinuit, ut urbem , vel locum illium, qui in medio alicuius regionis collocatur, eius regionis umbilicum dicant sic Cicero En nam ciuitatem in medio Siciliae sitam, eius insu laevmbilicum vocat in Plinius umbilicum Italiae, circa lacum Reatinum esse dixit, quod ibi medium Italiae sit . Cuius rei rationem reddere videtur Vitruvius qui, dum admirabilem litum ni corporis commensurationem testatur, affirmat, hominem si extensis manibus4 pedibus ambitum circuli contingat, centrum eius circuli in umbilico constitui. Quod idem Galeno placuit, quicquid Varro, Andreas es alius reluctentur. Quare merito umbilici nomen regioni tribuitur, quae inunitiei si medio constituta est, sicuti leu, cordis nomen maris medio frequentius ; nam cor in
media corporis latitudine itum, umbilico mi net: sicut mare ipsi in continenti superstat. At si totius terrae, quae antiquis cognita fisit, latitudinem pariter, longitudinemque consideres facile inuenies totius terrae umbilicum Hierosolymam esse . Quod si id experimento fortasse quispiam coenoscere cupiat, terrestrem Riob tam adeat, ci cinique pedem alterum Hierosolymis figat, alterum in ultimosisque Africae fines protendat a que circumagat; sic enim fiet, ut circulum descri bat , qui omnes olim cogniti orbis terminos com prehendat . Atque haec fortasse causia est, cur Deus Sionem elegerit , ex qua egern suam toto terrarum orbe diffunderet nimirum t e media mundi regione ceterae aequa ratione distantes, Dei verbum facilius commodiusque cognoscerent. De Sion, inquit vates, cxibit lex, et erbum Domini de Ierusalem quo facilius verbum in centro prolatum , ab aequi distantibus omnibus orbis terrarum partibus audiretur. Ad quam qui dem Hieros blymae constitutionem respexisse vi detur celebris illeps almus, non naturae tantinn, aut legis beneficia commemorans sed multo maiori iure maiora illa dona gratiae, quae per Christum iustitiae Solem, eiusque caelestes orbes Ap stolos recepimus, credentes in eum. Ad hos enim
potius, quam ad illos accommodat versum psalmi
A Paulus, dicens: Sed dico, numquid non audierunt' Et quidem in omnem terram exitiit sonus eorum a se in Anes orbis terrae uerba eorum fontis Hebrai cx ΤλKa uuam, linea eorum. Qua voce Isaias propheta ad naturam circuli probe respexit, quem fingunt Mathematici ex lineae circumducitione constitui, sim altero lineae termino manente, altero vero circumducto, ad eundem locum reuertitur linea, unde primo eius motus inceperat; quo in motu fluxus ille puncti extremi circumferentiam describit reliquae vero lineae partes niuersim circuli arcam peragrant. Nam si quispiam
Iunxit, ut aequali flatio dis intibus iosis,
Altera pars aret, pars altera duceret orbem Intelli get profecto lineam rectam, quae ducta fingitur ab uno termino pedis circini, ad terminum alterius pedis, circuli uniuersam aream peragrasse sicut terminus mobilis circumferentiam peregit. Ergo indicare voluisse visus est Regius Psaltes
totam peragratam terram, non tantum terminos:
ut mox de Sole idem testatui subdens: ncque es quis abscondat a calore eius Et paulo ante de ipsis caelis, loquentibus gloriam Dei, dixerat : Non
funt loquelae, neque sermones, quorum, pro, qui bus , non audiantur voces eorum id est, non sunt linguae, neque sermones, quibus non audiantur voces eorum inuasi dicat nulla est natio tam barbara , quae caelos intuens , ex corium aspectu ad opificis contemplationem , praedicationem facile perduci non possit. Vel potius Pauli Apostoli interpretationem secuti, dicamus Caelestes viros Apostolos, Hierosolymis an Spiritus sancti accensos, quasi Solis radios inde egressos, suae, irradiatione Euangelicae praedicationis , EX HIERO quasi linea quadam a centro egressa, totum pera ' δ' grasse orbem terrarum. Quem sensum sequuti Vi- 'dentur Septuaginta mi eronymus , ac nostra dicati vulgata, dum pro linea sonum reddunt. Sonus is Euange- enim praedicationis Euangelicae linea illa fuit, ' ρος j xδ- quae totum peragrauit orbem terrarum, apo uibra mi stolis praedicantibus expletum peculiari quadam
ratione propheticum illud est Spiritus Domini Sap. I. . T. repleuit orbem terrarum , ct hoc, quod continet omnia cientiam habet vocis. Sed ut ad institutum nostrum redeamus, a stignemus oportet discrimen, quod inter duas illas versiones quas patito ante attulimus, cordis,&umbilici intercedit Etenim COR cor, chm in profundo pecti oris situm sit; ideo apte nihili
significat profundum maris ut videre est apud
Ezechielem, dicentem ad Principem Tyri: GMo maris&rerrieris in interitu occisorum in corde, hoc est, in pro rae zDςd mfundo maris. At contra, umbilicus , quoniam a ' δ' μ' tens est,&eminens in medio ventris, ideo trans 1 ecb. s. fertur ad significandum, quod eminens atque X p. 8.
celsum est, cin medio situm. Quod manifestum est, ponsae pulcritudinem in Canticis contem Cam planti ibi enim comparatur venter turgido tri
tici aceruo 9 cuius aureum colorem 1llustrat lilio eu terraerum candor Umbilictis tuus, ait sponsus, orater pro loco
tornatilis Vel rotundus, si1ue lunaris, plenae Lu 'i' nae si ulla, numquam indigens poculis hoc est semper plenus, is umquam deficiens. Quo p- quendi modo illustratur parabola illa Gaal, ius e refertur in libro Iudicum his verbis: Cum ue vi Iudic .st. disset populum Gaal, dixit ad Zebul, ecce demon 36 tibus multitudo descendit. Cui H e re pondit um bras montium tu uides, quasi capita hominum,
hoc errore deciperis, Rursumque Gaal ait, ecce po-
34쪽
terrae , id ei propa Iam maniseli C.
nes caeli respectu te rosolymae Obseruantur in sacris lit
COSMO- graphorum 1nos in de scribendo mundo qua-
Meridies non quam Pro Oceano usurpant T.
de Ombilico terrae descendit. Quos enim prius montes terrae manifesto sermone vocave rat, mox illusus a socio, per metaphoram vocat umbilicum terrae. Cui stimilis est interpretatio, quam paulo ante attulimus ex Iosepho Ergo climvmbilicus terrae vocatur Hierosolyma, urbs subli mi. excelsa, eminensque dicitur ac propterea
conspicua manifesta. Ex his liqui sitis apparebit veritas celebris illius elogi j sancti Leonis Papae Praeelegit Bethlehem natiuitati, Hierosolymam pallioni id enim sigri care voluit sanctus Ponti sex, Christum dominum gloriosae natiuitati, ab Angelis, stellis, pastoribus, legibus illustratae Bethlehem, in eaque speluncam, noctisque obscuritatem elegisse. ignominiosae vero passioni conspicuam Hierosolymam, excelsumque in ea montem, sollemnitatem paschae, atque meridianum
Solem; quo adimpleretur illud, quod dictu est per Prophetam : Operatus es salutem in medio terrae, id est, manifeste, palam, non in abscondito, aut in angulis. Ex his patet, apte scripsisse Benedietum Artamontanum umbilicu pro optimo, firmissimo,&iberrimo loco, sacro sermone usurpari. Atque haec ratio omnino est, cur loca ea, quae Hierosolymae ad Occidentem cadunt, pro Occidente accipiantur in sacri litteris; quae ad alias caeli regiones spectant, pro eisdem regionibus sur pentur. I es paulo post exemplis demonstrabitur. Nunc ratio ipsa exosinographis petatur, qui in describendis, tum ad aliorum, tum praecipue ad nautarum usum regionibus, certis quibusdam locis, quasi centris in descriptione constitutis, totum in circuitu ambitum in tot diuidunt partes, quot Ventos terram undequaque persare arbitrantur lineisque se mutuo in assignato centro in tersecantibus , ventorum flatus in descriptione designant; quorum postea beneficio maria naui gant,&ad quam caeli regionem quaelibet ciui ras sita sit , respectu prioris facile cognoscunt Hunc ventorum circulum, umbilicum vocat Pli nius. Idipsum Hebraeis accidit, qui centrum, seu umbilicum mundi Hierosolymis constituentes ad angulos rectos, sese binis intersecantibus libneis quattuor mundi angulos seu regiones constituunt. Quo fit ut verum sit , quod Hieronymus annotat, hanc esse scripturae sacrae consuetudinem; ut pro situ terrae Iudaeae, semper, re occidentem vocet. Et huius rei ratio est, quia si Hierosolymae, immo totius Palaestinae situm , respicias, ad Occidentem constitui videbis mare mediterraneum quod magnum dicitur, ut distin guatur a multi lacubus, quos maria nuncupant: ut videre est in mari Tyberiadis,mari salis,& alijs. Nolim tamen hinc contendat aliquis,ad mare me di terraneum sacros semper scriptores respexisse,
cum Aquilonem , aut mare magnum nominant; nonnumquam enim intelligunt Oceanum mare, quod totum meridianum mundi tractiam occupa
re putabant antiqui nam Septemtrionales ipsi tantiam mundi partes incolebant, reliquas ne se in quidem cognouerant . Hunc igitur morem imitatus Videtur Psaltes, duni ait Aquilonem mare tu creasti Etiterum Aselis ortu occasu ab Aquiloneo mari. Multi vero arbitrantur dexteram pro australi parte accipiendam in allatis
psalmis, alibi inui quidem in afferenda eius
appellationis causa decipiuntur plane. Propterea cnim Meridiem dextrum vocari existimant quod aspicientibus Orientem, ad dexteram stet Meridies quasi vero aspicientibus Occidentem, Tom. 3. Apparatus.
non stet ad sinistram. Et iccirco in assignandis caeli permanentibus regionibus longe falluntur
opinione, clim ex ijs, quae mouentur, ton pC manent, rationes aucupentur. Eius enim rei potissima ratio petenda videtur ex permanenti Dei,
qui sedet super Cherubim , augustissimo solio ad
Occidentem posito, tum in tabernaculo Mosis, tum in templo Salomonis : cui triumphale et gium concinitur in psalmo iter facite eri voces runt praeeuntium satellitum qui ascendit,uel equirat super ad occasum. Ibi enim statuit sedem suam,1mmos Cherubinorum carrucam , cuius facieSconuersa videtur ad Orientem eidemque ad dexteram sistitur Meridies, ad sinistram Septemtrio B ad dorsum Occidens. Quae omnia Erechielis testimonio confirmantur : Facies en , inquit domus reficiebat ad Orientem; nquae nutem descendebant in latus templi dextrum ad G feridiem
Illud vero praetereundum non est, quod locus, dicendorum ordo exigit, Cosmographos hOrigontem in quattuor prim in partes aequales di uidere solitos , in punctis quae meridianus circulus cum verticali assignat in ipso horigorate :ea Vero puncta , ut mundi angulos , siue regio ne vocant, ita eadem Orientem , Occidentem, Meridiem. Septemtrionem praecis indicare putant; ac de eisdem intelligendi sunt, cum ab solute cum Astrologi loquuntur . Vertim cum Hebraei, consequenter sacra scriptura de sua tantiam regione ita loquantur , ac si nullius alterius ratio habenda seret quoniam tradius Pa laestinae maritimus , qui a Meridie versus Septemtrionem protenditur , nonnihil deflectito Septemtrione ad Orientemo ideo totam ventorum' caeli regionem, quam Hierosolymis cor stitui supra memorauimus , semper intelligere oportet deflexam cita ut meridianus aliquantulum declinet a Septemtrione in Orientem , Oriens rursus in Meridiem , Meridies in Occidentem,&Occidens tandem in Septemtrioneira
Ex quo fit, Vt,ctim ventus Aquili Plinio teste D perfiet inter Septemtrionem Ortum solstitia lena , saepe accipiatur pro ipsonae Septemtrio ne ut videre est in Genesi, dicente Domino ad Abrahamum id a loco, in quo nunc es, ad Aquilonem Meridiem, ad Orientem Mocci dentem.' alias saepe Aquilo opponitur Austro. Atque eandem etiam ob catis in Chaldae reri Sio, quae toti Palaestinae ad Orientem videtur 1ita, quilonis nomine saepe nuncupatur; Vt Uidere licet apud Ioelem, dicente Domino Et eum qui ab Aquilone est, procul faciam a vobis . Et apud Ieremiam : Ab quHone pandetur malum:
alibi saepe Aegyptum etiam Austrum voc uit Daniel , ciuia Regem Austri saepe nominat, Ptolemaeum significans si Hieronymo credimus Lagi filium,qui primus regnauit in Aegypto. Neque immerito hanc nouam plagarum appellatio nem suo quasi iure sibi Hier olyma vindicat, quae in sacris litteris, orbis terrarum non semel dicitur, praesertim apud Isaiam, loquente Domino de ruina Nabuchodonosoris Numquidis es ir, qui conturbauit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, ,rbes eiusdes, uxit erit iterum idem Isaias: Luxit, inquit, defluxit terra, infirmata es, defIuxit orbis, i in mala es altitudo opes terrae. Quibus verbis toto eodem capites sequentibus, excidium Hierosolymae praedicit Vates sub quo etiam Vnib
regiones expetaManerui situ non ex mobili capiendae.
giones, quas Sacra scripturata frequenter sur
. 6. Ioel et mIerem. 1. Daniel. LI. per totum.
Hieron ibi. Isai. q. . Isai. 2
35쪽
.x seq.uctii ultimum finem. Atque is loquendi mos magis patet in Evangelio loquentem enim Dominum de Hierosolyma templo , quia uenient dies, in albus non relinquetur lapissuper lapidem,
qui non defruatur ulter rooant discipiali ii no
bis, quando haec erunt, is quod signum aduentus tuto confiammationis saeculia Quibus tamquam bene intelligentibin consummationem saeculi in consummatione Hierosolymae, multa respondet de utraque desolatione imul intelligenda , alia quaedam quae alteri excidio ita conueniunt, ut alteri conuenire nulla ratione postini. Sed desiitu Hierosolymae hoc unum ad calcem huius capitis subiungendum videtur, qudd ita an liquis philosophis probatus fuit, ut Hierosolyma, quasi optimum constituendae urbis eXemplar, suis scriptis proposuerit Plato; quod diserte proba luit Eusebius, sic scribens Prisci Iudaei metropolim sita diuino consilio, longe a mari in montibus con diderunt Plato quoque, quam in legibus condidit urbem, in isimili Hierosolymorum loco eam consti tuit; ut videatur ad urbem Hebraeorum respiciens, verba composuisse Ferme namque, inquit, yami ce, per decem millia passuum a mari abierit haec
ciuitas, portumque habebit quam optimum;& gros, regionemque fecundilli manici cauebitur u tem ne alia ciuitas prope nimium It maritimam enim condere non debemus, ne alienis moribus, varijs, vilibusque facilius corrumpatur. Cum autem per decem millia passuum distet a mari po tuos que optime sit, nec illitate, iucunditateque maris omnino privabitur neque ita facile mori sus alienis repleta, nequitiam fouebit. Haec Eusebius. Quibus maxime commendari videtur ciuitaS,quae vi reo propterea dicitur a prophetis quod alieni
genarum gentium moribus non sit corrupta 1;chm tamen earum omnium mercibus, atque aliarum comportatione rerum, consuetudineque fuerit felicissima, dicente Domino Glorio dina sunt de te ciuitas Tei. Memor ero, velli uxta Rabbinorum chaldaei interpretationem memorare faciam laudes tuas, apud Rahab, Aegyptum scilicet, Mincola Rablonis scientium me,hoc est scientes me. Ecce alienigenae, is Frus populus Aethiopum hi fuerunt iPic. Ex his opinor situm Hierosolymae longe optimum prope cognoscimus. Sed haec omnia de Ecclesia Christi sub figura Hierusalem intelligenda esse, non est qui in an
condita est circumdata. Cap. V.
tes, quae tot anteactis saeculis dicta sunt de ciuitate Dei,
ex Iudaeis gentibus, sitnda uit altissimus, IES V S Christus Dominus nostero omnia non sub nomine tantum, sed etiam sub figura, situ,
alijs, quae Hierosolymae propria sunt, intelligi cupit, atque sigillatim perpendi Quapropter ab
urbis fundatione Xorsus Fundamenta, inquit, eius in montibus eris: non enim in humili aut obscuro loco sita erat, sed in conspicuis, excelsisque montibus , sanctitate celeberrina is , quos plures fuisse mox ostendemus. Verumtamen unius Sionis nomine,utpote celsissim id maximi omnes Hierosolymae montes, immo totam ciuitatem intelligendam esse innuit, dum subdit diligi, o minus portas Sion, hoc est, quod extimum est, quasi operimen tu urbis huius in monte Sione aedificatae, Super plus quam omnia tabernacula Iacob id est, prae omnibus omnium ciuitatum Isra5-lis domibus, palatijs ac Regijs placet Deo, huius urbis exterior facies. Verumtamen fuisse Hieroso lymis Sionem ac Moriam celeberrimos montes, atque alios praeterea, quos Iosephus enumerat, nullus, quod sciam, in dubium vocavit maxime chimo hi, Mali colles, e sacra scriptura probentur . De eorum tamen situ, ac dispositione in ensnobis est cum docilissimis nostri saeculi viris disputatio : quorum descriptiones firmissimis argu D mentis refellere cogimur, non quod disputationi, aut gloriae cupiditati studeamus sed quod ex horum montium vera, aut falsa dispositione tota pendet murorum , portarum , aedificiorumque omnium, ac tandem totius urbis vel intelligentia, vel ignoratio . Quidam igitur ita montes disponunt, ut subsequens indicat descriptio.
36쪽
ΡAR 1. DE URBE LIBER M. CAP. U.
gemberius in suis deis script. NONTEM
delineatio iuxta B Ariae montani P. Lacksteyn, F. Hogenbergij, b aliorum placita.
Et prim im quidem montem Sionem Meridie porrigunt ad Aquilonem , eiusque inflexi ouem Occidenti opponunt, sinum vero Orienti deinde vallem Iosaphat cum magna parte montis Olivarum ad Meridiem templi statuunt ac tandem vallem Tyropoeon, qua superior ciuitas diuiditur ab inferiore , procurrere faciunt a Meridie in Aquilonem. Quae omnia falsa sunt, sae ne innumeras includunt portarum, turrium, ali rumque urbis partium perturbationes Etenim praeterquam quod haec magna e parte adhuc intacta,&integra permanent, ita Vt a quampli rimis quotidie cernantur,&longe aliter ab eisiadem in suis descriptionibus . commentarijs notentur multis etiam sacrae scripturae , sanctorumque Patrum, Iosephi testimoni j refelluntur. Ac primit quidem montem Olivarum ad Orientem totum collocari , manifeste probat locus Zachariae , sic de Domino loquentis Et sabunt pedes eius in die illa super montem Oliauarum , qui est contra Hebraice a Sighal pene, ad facies ex aduerso, Hierusalem ad Orientem. Cuius loci sensus est,totum montem obiectum esse Hierosolymae a parte orientali. Et mox subdit, diuidendum montem olivarum in quattuor pariss vallibus binis sese in medio eius ad crucis modum intersecantibus r Et scindetur , inquit, mons Olivarum ex media parte fui ad Orientem,Scex media ad Occidentem praeruptu grandi valde. Haec est altera vallis, procedens a Septemtrione in Meridiem, diuidens medietatem montis versus Orientem, & reliquum contra Occidentem . Tom. 3. Apparatu . Eam ver diuisionem quis non videat stare non
posse cum praesenti descriptione, quae constituit montem Olivarum media fere sui parte flecti ad Occidentem, constituereque angulum quendam, quasi fabrorum normam Ex quo fit, ut vallis illa, quae intelligitur describi a Propheta per medium montis, si recta tendatur, non diuidat totum montem medium; tim maxima eius pars integra maneat ab Occidente. Quod si deflectere, aut curuari intelligatur vallis , prout curuatur montis cacumen, non manebit medietas montis ad Orientem, medietas ad Occidentem clime magna parte maneat ad Aquilonem, Mad Austrum. Quod non tanti im superioribus, sed etiam his, quae sequuntur, aduersatur . Subdit enim Propheta : Et separabitur , subaudi alia inter iacente praerupta valle , medium montis ad Aquilonem, e medium eius ad Meridiem . Neque huius argumenti vim effugere licet, si dicatur, Zachariam ad mysticos sensus potius referendum, quoniam nusquam auditum est in sacris litteris, montem Olivarum in quattuor has partes esse di scissilan nam licet id non negemus hoc tamen cer
tb statuimus, loqui Prophetam sub analogia rerum possibilium, respicientem ad montis dispositionem quod probant manifeste sequentia , Et fugietis, inquit, ad vadem montium eorum quo niam coniungetur adis montium et ue ad prox C mum Hebraice , xx, in κ)a y a Ua cni aggiaghge harim et at l. Quem locum ita ad verbum red durat nonnulli: Eo quod vallis montium ad Gal
37쪽
bellic. s. zachar. 14. . . E TER
loci Vertim quis ille sit, aut quid locus significet,
non exponunt Hieronymus legit Et fugietis ad vastem montium meorum interpretaturque vallem, quae montem Sionem, hoc est superiorem ciuitatem separat ab inferiore, cui coniunctiis est mons templi hosque duos montes putat vocari poculiari ratione montes Dei, utpote illi prae cete ris consecratos. Vallem autem eam vocat Iosephus Tyropoeon. Quare sensus loci iuxta Hieronymum
hic est, re ut vallis illa prosunda, quae diuidit
montem Olivarum, pertingat usque ad vallem Tyropoeon. Ex quo inmisistunt elicitur argumen tum, confirmans quod supra diximus,vallem nem pe Tyropoeon procurrere ab occidente in Orientem, non autem ab Aquilone in Meridiem, ut prae allata descriptio designauit. Argumentum VC-rd est huiusmodi. Mons Olivarum stat ad orientem urbis ergo vallis, quae illum diuidit, non potest pertingere ad vallem Tyropoeon, nisi vallis Tyropo eo accedat ad Orientem. At iuxta allatam clascriptionem vallis Tyropo eo terminatur ad Meridiem, insuper vallis Iosaphat, quam totam statuit ad Meridiem, sita est inter vallem TyrO-poeon montem Olivarum ergo nulla ratione poterit vallis, diuidens montem Oliva rum, pertingere ad vallem montium . Quae ratio conuincitrat fam est eiusmodi descriptionem. Sedin totum
Zachariae locum examinemus oportet, Vt mon
tium situ clarius haec legentibus pateat. Et fu C
gietis, inquit, ad vastem urentium eorum, quoniam coniungettir aliis montium usque ad proximum , ct fugietissicit Ustis a facie terraemotus in diebus Oziae Regis Iuda. Manifeste respicit textus terraemotum illum, qui accidit in diebus Ogiae Regis. Re hic in libris Regum vocatur AZ rias Is sicut refertur in libris Paralipomenon, omnium scelerum colluuione edatus, atque omnia pro suo arbitrio sibi licere existimans, illicitum suo generi sacerdotium arrogauit ac proinde leprae tabe percussus est, quo tempore terra contremiscens, habitatores suos timore atque stupore repleuit. Eius quidem terraemotus meminit Amos propheta, qui primam suam visionem vidit Dante duos annos terraemotus Quid vero tunc acciderit, enumerat Iosephus, qui postquam retulisset ea om nia, quae de Ogia templum ingresso enam rauerat liber Paralipomenon , subdit Accessit huic aliud prodigium, quod eodem terraemo tu, ante urbem, in loco , qui dicitur Eroge, dimidium montis ad Occidentem vergenti reuul sum, per quattuor stadia volutum, obiectu demum orientalis montis constitit , obstrusa via publica, oppressis ruina hortis regi j . Haec Iosephus. Iam si haec cogitatione lustremus,facila intelligetur loci sensus si addatur versio Septuaginta interpretum , quam reter Hieronymus. Et obtu Erabitur, inquiunt, vallis montium eorum, ad iungetur vallis montium usque ad Asae replebitur, sicut replet est a facie terraemotus in diebus Ziae Regis Iuda . Cumque sciamus XIosepho, vallem Iosaphat, quae proxima est monti Olivarum, de quo est sermo, repletam fuisse , deuoluto medio monte Eroge ab Occidente in Orientem, dubitandum non est habitatores Hierusalem repentino terraemotus pavore perter'
ritos , saluti suae fuga consuluisse praesertim clim Dominus in quattuor partes diuidendum praedicat Olivarum montem praeruptu grandi ni miss& tunc fugietis, inquit , ad vallem montium eorum, Vel meorum, quos, inquam, ego denuo separabo interiecta noua allaci quoniam coniungetur ea vastis montium inque ad proximum montem , montem inquam ciuitatis , vel usque ad proximam vallem Iosaphat , siue ad Tyr poeon , L fugietis, o c. Vel sensus est iuxta Septuaginta,Vallam montium intelligendam vallam Iosaphat, quam obturandam dicit, deuoluto tunc in eam medio monte Oliveti; sicut olim deuoluto in eam monte Eroge obstructa fuit &adiun
getur haec vallis Iosaphat usque ad. fel quam
vocem non pro nomine proprio loci accipimus, nam eius nulli bi alias fit mentio. Nomen vero Yκetse praepositionis loco accipi significareq. pud, iuxta,videre est in Genesi ubi enim nos legimus: C, pascebantur in ipsa amnis ripa, in Hebraeo reperitur haec vox, quam alij reddunt Et steterunt apud vaccas Et in Leuitico Vesiculam ero gutturis, plumas projciet prope altare. Quare aptissime in terpretatus est vocem Vulgatus, siue adproximum reddens, nempe locum, vel proximam vallem, quasi dicat vallam montium, seu vallem Iosa phat coniungendam proximae valli, denuo aperiendae per medium monte Olivarum ab Occidente in Orientem, qua separabitur medium montis ad Aquilonem, medium ad Meridiem . Vel forte longe melius Hieronymus interpretatus est, qui vallem Tyropoeon intellexit, quae,ut suo loco monstrabimus, procurrit ab occidente in Orientem quamque gnificavit Zacharias coniungendam cum noua valla, quae simili radiu aperiendapi aedicitur per medium montem Olivarum. Quibus omnibus interpretationibus aduersatur Omnino, quam Xaminamus, urbis descriptio, ut illam intuenti patebit; videbit enim vallem Tyropoeon ad terminum occidentalem montis Oliveti acce dere, nullaque ratione coniungi posse cum valla aliqua, quae bifariam diuidat liueti montem. Sed hanc montis diuisionem alias latius perieque mur, nunc ad alia huius descriptionis absurda
examinanda progrediamur. Et primum quidem montem Beretae, hoc est, nouae ciuitatis, non statuendum ad orientem templi, neque ad Orientalem BeZetae partem prOCC
dere Acram superiore, manifeste testatur IosephuS, Begetae montem his verbis describens eZeta collis, ita ut dixi, ab Antonia separabatur, qui tun omnium esset altissimus, etiam parti nouae ciuit Dris coniungebatur, temploque septemtrionalis lus obstabat. Haec Iosephus . Deinde montem Sion non procedere a Meridie in Aquilonem, testatur occulatus testis orchardus his verbis Mons Sion sumens principium a porta aquarum, quae sita est contra Orientem, constituit emicirculum contra Austrum usque ad Occidentem Ad
de his testimonium Augustini sic scribentis Cor trarius solet esse Aquilo Sion , Sion quippe in Meridie, Aquilo contra Meridiem. At haec de seriptio Sionem constituit ad Occidentem. Sunt etiam in eandem sententiam Bedae verba huius modi Situs, inquit Vrbis Hierus alam paene in
orbem circumactus non paruo murorum ambitu
surgit, quo etiam montem Sion quondam vicinum intra se recipit, qui a Meridie positus pro arce a, Urbi supereminet Vertim manifestissime sese op ponunt toti huic descriptioni Iosephi verba hu iusmodi Vrbs enim, inquit, sita erat e regione templi, theatrali specie, toto australi tractu in pro findam vallem desinens. Haec autem descriptio
nullam partem ciuitatis opponit a Meridie teplo;
quare dica tur vallis Iosaphat. Genes 4 I.
reta est a Aquilonem templi nota a Orien
procedit a meridie in Aquilonemν sed ab Orie te in Occi
pernat. 7. Beda lib. de locis sacris.
38쪽
DISPO3I-tio motium urbis. Q V A iatuor sunt colles in v he praecipui.
nec bene intellexit Iosephi verba, si putauit eum
hoc loco de valle Iosaphat sermonem facere, ac propterea eam statuit ad Meridiem, cum Iosephus loquatur de alia valle, quae munit ciuitatem montem Sion a Meridie cuius idem Iosephus alibi mer linit, dicens: Ciuitas autem trino muro circumdata erat, nisi qua vallibus inui j cingebatur. Ex ea namque parte unius muri habebat ambi tum Quae autem pars ea tuerit, aperte colligitur ex eiusdem Iosephi descriptione murorum,n m- p australis tractus montis Sion, qua montem ambibat tertius murus, de quo Iosephus: Trium vero murorum vetustissimus quidem propter valles , imminentemque his desuper collem , quo erat conditus, facile capi non poterat ad hoc autem quod loco praestabat, etiam firmissime structus erat David Salomonis, aliorumque ii terea Regum largissimis impensis operi insumptis. At clim e scriptura sacra liquido constet, montem Sionem aedificatum a Dauide, de hoc monte consequenter intelligendus erit Iosephus, dum eum theatrali, hoc est semicirculari specie ambire templum testatus est, toto eius australi tractu in pro
fundam vallem desinente qua ex parte clim natura munitissimus esset locus, tum propter praeru'ptas rupes,tum etiam propter adiacentem prosundam vallem,unico tantum muro fuit circumdatus: neque umquam ex ea parte ab exterorum hostium incursibus impetitus. Quae omnia lina situ ipso,
ac dispositione montium, quos Hierosolymis quotidie nunc videre licet , satis superque probentur, id quod conspecta nostra descriptione multi Oculati testes probarunt mon est cur in eisdem confirmandis diutius immoremurci tun praese tim ea etiam omnia, quae a nobis dicenda sunt, Aaduerso cum hac descriptione pugnent. Reiectis igitur in re tam manifesta tam manifestis erroribus, ad montium verum situm expone dum ex eodem Ioseph propius accedamus. Qui sic scribit: Et ipsa quidem ciuitas super duos colles erat condita , , contrari j fiontibus semet inspicientibus interueniente valle discretos cinquam domus creberrimae desinebant i collium Vero alter, quo superior ciuitas sedet, multo est excelsior, in prolixitate directior adeo ut rioniam tutus erat, castellum a Dauid quondam Rege Vocaretur is pAter Salomonis fuerat, qui primit in templum aedificauerat a nobis autem forum superius Alter autem qui appellatur Acra, inferiorem sustinet ciuitatem. undique decliuis est. Contra hunc autem tertius collis erat natura humilior quam Acra, Malia lata valle ante diuisus,&c. Et post pauca subdit quin&quartus collis incolebatur , cui nomen est Begeta, situs quidem ex aduerso Antoniae, fossis autem altissimis separatus, quae de industria ductae sunt, c. Hos quattuor montes ut faciliuS intelligamus, pro prijs licet compellare nominibus Primum Sion, secundum, hoc est Acram, vocamus Salem, te tium Moria, quartum BeZeta. Inter Sion vero Salem ad Occidentem situs est collis non admo dum excelsus aut amplus, si molem respicias vertim si loci dignitatem maiestatemque conside res,diuino beneficio omnium terrarum orbis monthia, seu locorum celsissimus ac maximus, Goatha Ieremiae, Gabatha Matthaeo, nobis Caluariae dictus. Qui quinque montes una cum seXto, qui monti Salem stat ad Occidentem, Caluariae v
ro ad Aquilonem, diciturque Ieremiae collis G rc , ciuitatem totam diuersis temporibus susti-
nuerunt. Ciuitatem vero uniuersam circuindant montes , prout habetur in psalmo : Montes in circuitu eius , ab oriente nimirum mons Oliva rum in tres diuisus colles ; ab occidente mons Gihon, qui directe patet ad Occidentem Sionis; a Meridie mons Haceldama a Septemtrione mons Scopos: te quorum singulis seorsim agemus.
commendat Regius saltes in numeris paene locis,sed eopOtissimum quo illi in , montem Dei compellat, pinguem, coagulatum, eum inquam, in quo beneplacitum es eo habitare in eo. Quibus in locis excelsium eum ac magnum, sinctum , iecundum , pinguem fuisse commemorat, eaecelsissimosque montes superantem utpote qui eorum Omnia encomta complectatur, haud secus quam eorum omnium princeps ac Rex. Et primum quidem dicitur mons ei, phrasime braeis usitata nam clim superlativis careant, eorum loco subiungunt vocem Dei qua intelligi volunt excellens quodque atque in suo generem ximum, quale scilicet Deum decet, ut in psalmo: O arbus et eius cedros Pei, hoc est proceras, frondos I S, amoenaS, quas omnes superaste dicitur vi
ne Dei. Et apud Ionam Niniue ciuitas magna, Hebraice , ciuitas Dei magna, hoc est diuiti js, amplitudine soli , magnificentia aedificiorum praestantissima, ac denique rebus omnibus, quae ciuitatem illustrem ac magnam reddere posiunt, circumfluens . Et in libris Regum Inuasit Spiritus iei malus Saul, hoc est, pessimus quique a D fligendo Sauli maxime esset idoneus. IuXta quem sensum montem hunc excelsum, illustrem intelligere decet, utpote quem peculiari quadam ratione montem Dei liceat nuncuparet . Nam etiamsi montem Sina, Horeb. alios scriptura sacra vocet montes Dei tamen quicquid in illis diuinit iis , CXcellentiae , magnitudinis reperitur , hoc totum cumulatissime Sioni debetur . Nam si in aliquo illorum legem dedit Deus Moysi, vel sanctuarium constitui passa est, vel aliqua ratione apparuit alicui, vel mirandum aliquod opus patrauit certe Sion, de quo exivit e gratiae , eo illis praeferendus est, quo legi praestat Euangelium Denique ut Prophetae verbis haec omnia concludam, mons Dei dicendus est iste, in quoi neplacitum es Deo habitare in em etenim Dominus habitabit in nem Mons pinguis Hebraice nitor basan, hoc est, uberrimus ac feracissimus: quam vocem sibi peculiari iure usurpauit regio illa trans Iordanem,ubi regnauerat Og, utpote pinguissima. Mons coagulatus, Vel eandem exaggerat ubertate vox ci' Tia, abnuni deducta a voce na)iaagebina, quae caseum significat,quasi dicat mons caseosus, hoc est, ita iuuens omnium rerii copia atque dulcedine, ut quasi lacte coagulatus caseus videatur vel deducitur vox a dictione missibeo, siueaa: b,quae gibbosum significat situmidit,quasi ex multi coagulatum montibus. Quae interpretatio dupli
utuntur Hebraei super latiuorum vice, quibus
39쪽
ciuitatis mores dicuntur Sion com muni nomI
celsis imus propter a mons dici-
duplicem adhuc videtur admittere posse sensium: alterum praecedenti similem, quasi sit mons ex plurium montium perfectionibus coagulatu atque conflatus Vel montem Sion vocat nomine generali, uniuersos urbis montes complectentem =: quo etiam sensu interpretati sumus capite prae cedenti locum psalmi : Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. Neque Vero huic expositioni aduersatur, quod a doctissimi viri S notatum accepimus, nempe montem Sion dici matrem Hierusalem, quod is superiorem sustineat ciuitatem, inferiorem vero dici filiam Sion. In ea enim sententia sumus, ut existimemus Hebraicae
linguae proprium esses quod supra docuimus ut Hierosolymam filiam Sion appellet; ita fit ut nihil omnino in verbis mysteri sit . eadem dicatur filia Sion, quae Sion diceretur filius' minis idem dicitur, qui alio nomine homo a diui ni scriptoribus appellatur. Quod e X presse testatur Augustinus , qui dum illud p almi interpretatur, Salvos faciet Alios pauperum, subdit pati
peres fili pauperum ijdem ipsi mihi videntur,
sicut eadem ciuitas est Sion, filia Sion. Textus autem illi, qui, clim Sionis mi erosolymae meminerint, videntur discrimen velle assignare interutramque, ita sunt interpretandi, vidit quaedam eiusdem rei repetitio, maioris emphasis, nota tionis gratia, ut frequenter solet in psalmis fieri:
Ouoniam ecce inimici tui Domines quoniam ecce inimici tui peribunt. Et iterum: Dominus regnauit, decorem indutus es, indutus es Dominus fortitudinem, praecinxi e Par ergo ratione interpretandus est psalmus me decet hymnus Deus in Sion, ct tibi reddetur votum in Hierusalem, ut eadem
intelligatur Hierusale, quae Sion a principali eius parte sic dicta, veliquod magis probamus quinniam omnes Hierosolymae colles hoc nomines a pe compellantur in sacris litteris. Iam ille psilino graphi locus, qui sic habet Laetetur mons Sion, is exultent liae Iudaeci reliquas Iudaicae Tribus
urbes una cum Hierusalem, quam montem Sion vocat, ad communis laetitiae participationem , vehementer hortatur. Verum, ut ad S1onis montis tradiationem propius accedamus, editis is muni omnium, qui in cim cui tu eius sunt, esse montem hunc, ostendit eius . dein nomi: iis interpretatio. Dicitur enim lus sion, quae vox deducitur a nominem vasi, a quod aridi talem significat transferturque ad si gnificandum locum editum excelsum , ad quem aquarum rivuli derivari nulla ratione postitit, sed e caelo expectet pluviam iuxta illud psalmi Rigans montes de superioribus tuis nubibus inter medium montium pertransbunt aquae, non tanti in quae ex saturatis iam imbre collibus ad inferiora labun tiar, sed etiam illae, quae per intimas terrae UC nas, graui nascentium e superioribus sontium c pitibus, aquarum pondere pressae, veluti sponte sua scaturiunt, Min imas valles e filuunt ex quo fit, ut aquae vitiae ea potissimum ratione dicantur Hebraeis,& valles irriguae versaque vice editi montes, quod aqua careant, aridi ipsorum lingua nominentur. Quare aptissime Hieronymus vocem illam apud Ieremiami a X si unim, Latine speculam reddit salue tibi peculam. Quoniam autem Vox haec voci Sion, voce significatione tam affinis est, ut illa, quam Hieronymus vocat vulgatam editionem, Sionem hoc loco reddiderit ideo loci hi ius examinatio non parum intelligendae vocisti
ius notioni conducet. Et primiti quidem eam,
quam dixerat vulgatam versionem, merito a peret Hieronymus, si ad montem Sion prophetae verba referret. Neque enim vulgata per Sionem notum illum Hierosolymorum montem intelligit: nam conteYtus prophetae de Ephraim loquens, ad Sionem Iudae montem deducendus non est sed Sionem eo loco sumit pro edito excelsoque loco; quo pacto ab omni reprehensione eiusnodi vulgata erit immunis. Locus enim Ieremiae sic habet Statue tibi peculam, pone tibi amaritudines dirige cor tuum in iam rectam, in qua ambulasί. Cuius loci sensu est huiusmodi Ascende in speculam, siue in speculas, ut habent Hebraea, siue ut Septuaginta interpretes reddunt Statue tibi spe I culatores , hoc est, vel tu ipse ascendens in speculam vel excelsum montem, attente perspice, Vel adhibe fideles speculatores, qui an nuncient tibi.
Pro voce amaritudines , in Hebraeo habetur z un tam rurim, quae aptissune vertitur, amaritu inesci deducitur enim a radices in arar, qua
amaritudinem significat. Nulla enim potest ashiberi praeteritorum attenta cogitatio, qualis ab Ephraim exigitur, quae non sit amaritudinibus plena . Vertim Hesraeorum aliqui hoc loco,&apud Osaeam , eandem vocem ni i nunciamrurim verterunt, titulum excelsum ut innuant , VO-cem lianc significatione congruere cum praecedenti. Nam cum alicuius eximi facinoris monu- menta relinquuntur, quae futuris saeculis oculos intuenti uincum adna1 ratione moueant, in eorum mentem reducant superiora illa tempora, it lorumque Virorum conditionem, ac res gestas ea inquam monumenta , tituli vocari consueuere;
fiebantque aedifici j , columnis , obeliscis, siue
etiam trophaeis, quae primum ex arboribus con fecta sunt, quas amputatis ramis hostium spolijs decorare , ac conuestire solebant. Hinc Aeneas Virgilianus. Mezenti ducis exuuias tibi magne trophaeum Bebipotens aptat, rorantessanguine crisas, Telaque trunca iri, G bi ex thoraca petitum,
Perso sisque locis, 'petimque ex aere sinistraer Subligat, atque ensem collo fustendit eburnum.
Quae, ut hoc obiter dicamus, ne latronum cupidi late perirent, ijs consecrabant, atque ineXpi bilis facinoris loco habebant ea vel conting re. Haec vero clim temporis processu perire experti
essent, eX marmore, ut diuturnius exstarent, conficiebant, qualia hodie in Capitolio visuntur; cinoditissimis montibus collocabant, quo longe late que conspicerentur. Quod Pompeium fecisse legimus, cium deuictis Hispanis , trophaea in iugis Pyrina ei montis posuisse memoratur. E quo etiam fit, ut montes ipsi, in quibus aliquod memorabile facinus perpetratum esset, ex eiusdem facti memoria quasi monumento, monumenta E tituli compellari consueuerint: ut videre est in libro Iosue, ubi habetur Fecit quoque quod iusserat Dominus, ct circumcidit Alios irae in os praeputiorum, sic dicto, quia ibi secunda filiorum Israel facta fuit circumcisio Illud etiam hoc loco praetereundum non est , montes, qud editissimam terrae partem occupent, ac propterea caelo
propinquiores sint, ideo a summo Deo caelestibus reddendis oraculis, admirabilibusque perpbtrandis facinoribus saepissune deligi ut videre est in Sina, Pharan, Thabor. De quorum primo in
Exodo Mo es autem ascendit ad Deum, vocavi que eum Dominus de monte. De secundo in Canti
co Abacuc: eus ab Auestro venist, ct sanctus de
ritorum re cordatio amaritudinem parita
40쪽
de montes quare idololatriae sum, bola.
monte Tharan. De tertio vero sanctis sinus Apo A tas, quae est Hierii salem: sic diecta est autem ex in
stolus Petrus: Hanc vocem, inquit, non ivdiuimus de caelo a Piriam, ci/m sinus cum ipse in montesan Aio loquebatur autem sanctus Petrus de Dominica transfiguratione. EX hac sertast e consuetudine
Dccassionem errandi sumpsere serui Regis Syriae, Domino suo de Israelitis dicentes i montium,
funt dry eorum, ideo superaueriant nos. Hoc etiam Israelitis coinmune cum gentibus suit, ut super stitionum , iani cultris templa in montibus constituta , augustiora , sanctioraque putarent. Ea Graecis latinis fana, Hebraeis iaci amoth di
cebantur quam vocem interpretes reddunt, excelsa. Quare idololatriae symbola montes habe ri consueuere a prophetis, ut ab Erechiele: Cism fuerint, inquit, interfectri vestri in medio Idolorum vestrorum , is in circuitu ararum vesparum in omni coisse excelso, ct in cunctis summitatibus montium sec. Hinc titulis quoque in montibu erectis, prisca superstitio, quod in ijs diabolica fraude diuinum aliquid inesse putarent, diuinos honores: cultum exhibuit. Id quod his verbis a Do
mino prohibetur in Leuitico : Non facietis vobis idolum, ct sculptile, nec titulos erigetis, nec in- Agnem lapidem ponetis in terra vestra ut ador tis eum . Sed ad nostrum institutum redeamus. Propterea sane non alienam putarim a significa tione vocis Sion, montis ac tituli appellationem, quod in montem ipsum aptissime utriusque acce Cptio quadret, ob memoriam eorum facinorum ,
quae in ipso colle Sion, in monte Moria, Calua riae, atque alijs Sionis collibus perpetrata sunt, prout suis locis explicabuntur . Sunt alij, qui
hanc eandem Vocem Σ' uitam rurim interpretan turpalmas,tana quam similem Voci ci dra timerim,
quae frequenter apud Erechielem palmas significat eritque tunc loci sensus ascende in speculam, siue in montem excelsum , siue in palmam aliquam Neque a ratione alienum videtur huiusmodi omnia amara vocare, ad quae non sine difficultate amaritudine ascendentes peruenimus. Sed de his fatis. Iam ad alia Ieremiae verba gradum ficiamus. Di rge, inquit, cor tuum in uiam re Dctam, in qua ambulasi Cor saepe accipitur pro potentiis animae, intellectu, seu voluntate, ut supra vidimus: hic intellectum, attentam animi cogitationem significat in uiam rectam, hoc est, in eandein viam, qua perrexisti: translatioque est aptissima a viis adactiones. Septuaginta ero interpretes diuersa dicendi ratione eundem secuti sunt senium: Da cor tuum, inquiunt, in humeros tuos nam ad figuram ipsam respicere videntur lio
minis retro spectantis, qui ut retro aspiciat, vultum super humerum collocat; cor vero accipiunt pro oculis mentis quasi dicant, faciem animi tui conuerte ad retroactam vitam Consimili omni no phrasi Hispani dicitia us: Poned la barba sobre et hombro, barbam super humerum pone, hoc est, diligenter animaduerte, cave, quae retro sunt. Quod ut commodius facere possit, hortatur Propheta filium , siue puerum delicatum Ephraim,
ut speculam, titulum, montem, palmam, amaro
quodam sollicitoque labore conscendat. Quae duo monti Sion accommodasse videtur . Cyprianus, ii vocem interpretatur, tentationem X acerbationis ' speculationem : ex quibus prior pars amaritudines reteri, posterior speculam siue alti tudinem montis Eandem speculae interpretationem sequitur Augustinus super illud psalmi Dc- minus in Sion magnus Sion, inquit, dicta est ciuiri
terpretatione quadam nomen accipiens, quia Sion PECVL
speculatio dicitur, id est, visio contemplatio ri qui sit. speculari enim prospicere est, vel conspicere, vel
intendere ut videas. Ac tandem erectus etiam videt tu mons Sion in Mi institulum. monumentum diuinae dignationis. Sion erectu
beneuolentiae, qua domicilium sibi inter homi rixi xvium, ne elegit, montemque hunc alijs omnibus totius terrarum orbis montibus praetulit, iuxta illud psalmici epulit tabe actiles Silo , is Tribum Ephraim non elegit sed elegit rabum Iuda, momum Sion quem dilexit. Quod non tam ad Salo monis emphim referendum puta anus, in monte Moria Tribus Iudae exaedificatum , quam ad Ecclesiam Christi , quae primum cst in monte Sion congregata, mox adueniente Spiritu sancto ibidem cons mala. Iam vero ad montis dimenssionem Veniamus. Totus mons seu collis Sion latitudine suam a Meridie ad Aquilonem porrigit, ab occasu in Orientem longitudinem eius latitudo cubitos bis mille aequat longitudo quater mille Contra rcs erit si totam sima ut urbem consideres; nam longitudo
Meridie in Aquilonem recurrit , lati itido ab occasu in Orientem quod Artasse scriptores illos fefellit, cum quibus superiori capite disputatum est: illi enim colit Sion eam dispositionem tribuerunt, quam toti ciuitati tribuere d buissent Mons vero Sion ita longe lateque Borchardo patet, Vt urina M. solus commodam urbem fundare potuis le videa par cap. 7.tur. Quod mos probamus ex Iosepho, tu Titum, capto iam primo secundo muro, de tertio denique, ipsum untaxat Sionis montem ambiente, tamquam de summa belli deliberantem sicloquentem inducit. Neque enim circumdari eam Ioseph. α urbem, inquam, superiorem propter magnitudi bel. nem, locorumque inficultatem ab exercitu pos se, &c. Haec Iosephus Montem Sion describit Beda, dum de urbe sic loquitur Sittis, inquit urbis Hierusalem, paene in orbem circumactus, non paruo murorum ambitu surgit , quo etiam montem Sion, quondam vicinum, intra se recipit, quia Meridie potitus pro arce urbi supereminet. Haec ille. Et a Meridie quidem totus mons sublimior est . in prolixitate directior decliuior autem versus Aquilonem, qua tota ciuitas descendens vergit &eam ob causam ipsa etiam latera Aquilonis dicuntur, ciuitas Regis .igni. Porro a Meridie praerupta rupe semicirculari forma idem mons clauditur, quaein ipsi in profundam vallem desinit. Ab Aquilone vero nonnihil ad interi r curuatur, valle que Tyropolon terminatur, inquam, Ioseph teste, domus creberrimae des e-bant. Ab Orientem rupes, ac vallem Iosaphat, quae ibi latius patere incipit, nullius est certae aut aequabilis formae. Denique ab Occidente
mon Shic citruatur. in maximam celsitudinem erigitur, in cuius Vertice praerupta rupes in coronae modum exsurgit, in qua olim Iebusaeorum arx constructa erat: postea vero toti huic monti supcrior ciuitas insedit. Porro in angulo huius montis, Meridiem atque Orientem prospectante, tumulta Seminebat, rupe Iebusaei lata quadam Maequabi livalle sepositus, in quo domus Eliasib sacerdo tis magni ita erat, ut videre est apud Nehemiam. be . 3Quae omnia suis locis latius persequemur, Qt - λ
in nostra urbis topographia ad finem huius libri cuilibet inspicienda proponemuS.