De libatione veterum Graecorum

11쪽

antiquissima Romanorum religione libationes plurimum

dum ess mihi videtur, iam iis temporibus, ubi nondum 1iSu ne Commercio coniuncta est utraque gens, libare ita adhibitum esso, ut actio liquores effundendi significetur. De reSΡΟΠSione quadam, quam cum anscritica radice li SiStere . . putant, taceam, quoniam de hac re certa

Denique dicamus de tertio verbo, quod adhibetur ad

libationem significandam μω, quo quaeStionem Tomoveri censeo. am huius voci sanScr. radicem sine dubio hu fuisse hoc tempore nemo negabit. G. Curtius tandem opinionem secutus verba a-hav- inmeri et χυτρα κd mothra)profert, quibus haec nominum interpretatio valde confirmatur. - Αtque nobis inquirentibus, quid de ro ipsa in dis traditum sit, multi occurrunt loci, quibu probatur, libationem antiquitus in usu fuisse singularem nulla alia caerimonia adiuncta nisi procatione atque ita, ut radix

Ati ubique inini eda significet libationem effundere. Quado re diligentissime tractavit A frecht; qui omnibus his

locis compositi statuit, plerumquo hanc vocem adhibitam osse ad libationem designandam, ut vox substanti Varaama Semper libamentum vertenda sit. Contra hos multos locos nihil valere perpaucos eos, quibu non sit coniunctum cum liquoribus Verbum quin otiam in his ipsis notionem illam primam lipuoris agnoscendam esse in iis Scriptis, quae post Ri edam composita sint, hucita quoque HSurpari ut Vulgo sacrificare audiat. - Quibus in libationibus Indos eadem sensisse a Graeco hinc apparet, quod perpauca guttas effundebant, quibus deus frueretur. E. g. profer locum, quem Aufrech hoc modo vertit: Fur Dioh, Agni, falle Trosse non Mar und ulter on

12쪽

- 4 misen geFrimen, omm, o lusere, mi Deinem mutati is Glanae tin geniesse die GMen. Cum ex iis rebus, quas de vocera diximus, tum Θplurimis edam locis, ubi traduntur libatione deis oblatae, coniciendum esse puto, antiquissimis illis semporibus et creberrimas fuisse libationes et priores, quam Victimarum sacrificia. Qua re inritamur ut quaeramuS, nonnis in Graecorum quoque religione Vestigia inveniantur, quibus probetur, libationem non, ut adhuc fere semper putatur, partem Vel compendium sacrificii cruenti h bendam esse, Sed potius antiquius cultu genus, quod postea cum Victimis immolatis combustisque aliis coniunctum ritum illum offecit, quom iam in carminibus Homericis plano excultum inVenimuS.

Hoc loco pauca inserere mihi liceat do orborum copia, quae ad libationem significandam inveniuntur, quibu elucere puto, quantopere in usu fuerit libatio. aeter tria illa verba, de quibus iam supra disputavi σπονδήν, λοιβη, set duo adhibentur, quae nihil aliud continent, nisi fluendi notionem στοαί et koαι,δ quae omnino coniungenda Sunt cum χοαί, quod non exstant nisi inlibation sinobri. Νam hac in caerimonia, ut postea videbimus, totus liquor, qui in pateri inerat, in Sepulcrum effundebatur, ut facile verba suendi quadrarent, id quod

non conveniebat deormn Superorum libationibus, ubi paucae guttae profundebantur, ut Verbo σπενδειν XpreSSum est. Idem Sensus subest Voci χυτλαε quae quidem ad libationem significandam non adhibetur niSi numero plu-' CL Sophocl. l. 8, 95. Cf. uripid. Hel. s. 1587. - Νegari non potest, vocem χοα quoque adhiberi ad aliam indicandam libationem, ac funebrem, tamen a Graecis vulgo intellectam esse eam libationem, quae defunctis fiebat, iam antiquorum testimonia probant. s. Schol. Hom. Od. . 518 λ. 26. usth ad Od. x. 18 ad Il. P. 220. ' es Apoll. Rhod Arg. I, 1075. Orph. Arg. 571. aua IX, T. 4.

13쪽

- I rati. um invenitur vox λουτρά, i cui in sola libations funebri adhibitae maxime inest vis lustrandi. - raeter σπενδειν, λειβειν, χειν cum libandi verbo coniunguntur tales Oces, quae habent vim mittendi, quibus non exprimitur utrum totus liquor unguit mittantur e g. profer φερειν, )πεμαειν,' διδοναι,3 βάλλειν,β). στά&ιν' vocem plane dilucidam explicari opus non est. Accedunt duo Verba, quae eum libations unobri cohaerent: τρεφειν Τ et στεφειν' c.

τον εχυν χοαῖς, quorum alterum hoc sibi vult: mortuo

libationes quasi alimentum τροφην offerre', alterum: dΘ- functum se potius tumulum libationibus coronare.'Ac primum quidem ut probem, libationem omnibus temporibus idem valuisse ac victimam, e multis iis locis, qui huc spectant, graVissimos eligam. Ut ab Homeri carminibus incipiam s. II. , vss. 48. 49: ')ου γάρ μοί ποτε βωμὸς ἐδευετ δαιτυς εἰσης

λοιβης τε κνισης τε το γαρ λάχομεν ερας ημῶς.

Quod idem xprimit Hesiodus, cum dicit. p. et d.

S. 335:αλλοτε δε στονδῆσιν Θυεσσι τε ἱλάσκρεσθαι.

Accedit, quod profert indarus, em M. S. 6.

Quae verba maxime sunt idonea, quisu probetur, quod Supra suscepi, quoniam particuli μἐν δ duae caeri

14쪽

o Aristophanis ub. S. 758

Doniquo no latius digrediar latonis locum commemorem lem. X. 90 D: λοιβῆ τε ἰνου κνίσν τε.Sed nunc ad graviora transeam, quibu me quidem sententia ori simillimum fit libationem dois oblatam antecessisse victimarum Sacrificio, ad ἱερα arci ρα. Decii sacris, qua faci0bant Rhodii inervae indiae praeter scholiastam in indari Olympias uberius loquitur hilostratus

Philostrati orbis nihil aliud concludi potest, nisi caerimonias Rhodiorum antiquitus sine igne factas opponi sacris Atheniensium, qui Victima comburere Solebant.

15쪽

Quibus ex Verbi apparet, re vera XStitiSSe talia Sacrificia, ad quae interpretanda ficta est fabula. Atque nobis inquirentibus, quid sit diis oblatum igno non allato, statim occurrit Pausanias VIII 42. ): αιτης

ες et θυσίαν. Qua e re Sutis elucere mihi perSuasi, in hoc Cereris cultu antiquiSSim prima anni frugeS, quae graece Vocantur et cataci deae ante antrum in tabula volara posita eSSe, in qua Oleum effundebant Arcades. Quam caerimoniam re vera sacrificium fuiSSe, ex ultimis ausaniae verbis concluditur Sed non, quale Sitatum erat posterioribus temporibuS, haec Verba demonstrant: καὶεγυσα eth θει, καθὰ καὶ cιχc0ριοι osιίξουσιν, ουδεν Sed

' Horior Gottesdiensi aus Rhodos II, p. 28. 35 antiquissima esso illa ερα πυρα recte iudicavit; sed ab eo dissenti , qui sabulam iam antiquitus a Rhodiis ipsis fictam esse velit.

16쪽

non dubito, quin oleum offusum nihil aliud intelligendum Sit, ac primum libationis Vestigium. Quod iam magis firmatur Athenaei loco IX 56), quo dicit de lance satura

τον. Hoc loco compositi sunt illi liquores, quibus στονδαὶ ιελίκρατοι Saepi SSime continentur; neque obtinere dubito, hoc in cultu, sicut Phigaliae liquores effusos esse in fruges solidas. Denique addam Laerti Diogenis locum VIII. 13), quem huc Spectare equidem credo, quamquam

dom Apollinis Dolii religionem Iamblichi duo loci roferendi sunt de vita Pythag. p. 25)0, qui Verbis utitur

στυρα, e primitiis frugum cum libatione coniunctis constitisse neque de Cerere Sola cogitandum SSe, recte SenSit Schomann,' cum dicit, frugum primitias Obluta esse Cereri, Baccho Herculi, deorum matri, Apollini, Dianae, innervae. - Denique proferam nonnulla poetarum fragmenta, quae ad hoc sacrificii genus spectant. Primum inspicias Sophoclis locum, qui summi momenti Sse vi-

17쪽

Qui Versus quantopere sint apti ad illud primum

Sacrum illustrandum non est, quod XΡOnam. Sed premendum esse iudico, quomodocunque laboranti loco succurrendum putaS, Vinum effuSum hoc loco Vocari σαον-δην. Accedit, quod orphyrius hoc sacrificium significat θεοφιλῆ. Praeterea huc referenda esse Opinor talia sacrificia, quae libis et libationibus adhibitis posterioribus tem-I Oribus in usum Venerunt; cuiu rei exemplum prosero Philomonis comici fragmentum Kock II. 9 495 n. 673:

Restat, ut commemorem illum diem festum, qui a Graecis λάσια Vocatur. Neque enim dubitari potest, quin in hoc antiquissimo Jovis cultu ea Sacra Oblata Sint, quae prima equidem statuo. Ommsen in eo libro, ' qui inscribitur Heortologie summo iuro duas huius est 10rmas discernit, alteram antiquam alteram posterioribu temporibus Baccho assumpto valde mutatam. Ille . . recte premit dierum estorum Ἀνθεστ ια tertio, qui χυτρα VO-eatur, Vestigia Servata esse antiqui festi Λιάσια. Nam illa frugum primitiae παγκάρπεια), UR Saepe commemorantur, eum cultum antiquissimum indicare videntur. 3Ad eundem festum, qui celebrabatur a Graecis nondum

y Εtsi locus corruptus metro obstat, tamen omnes V. d. iis verbis eundem sensum subiciunt s. Nauch. l. c.

' p. 19 sqq,' Cf. . Curtius: Stadigeschiclite o Athen p. 28.

18쪽

equidem persuasum habeo, quamquam concedendum est, illam lectionem dubium Sse. Quae cum ita sint, statuendum esse mihi videtur, primum fuisse Graecorum sacrificium, in quo fruges deis ponebantur, in quas libatio fiebat. Postea accesserunt eae caerimoniae, in quibus ignis incendebatur atque conici licet, primum tus odoresque y tum victimas immolatas dei combusta esse. Iam Homeri carmina ritum illum

praebent, qui omnia Sacrorum genera coniungit. Summi momenti est, hoc loco pauca facere verba de antiquissim Romanorum cultu, cuiu caerimonia plano respondere Videntur iis, qua antiquissima Graecoruni statuendas AS censeo. Quod mirum habendum non St, quoniam dubitari non potest, quin utraque gens iam iis temporibuS, quibus nondum erat in Suam quaequΘ enin- Sulam profectu, ei Sdem uSarait caerimoniis religiosis nam Supra Vidimus, VeriSimillimum esse, voces λείβειν et libar eodem sensu esse adhibita priscis temporibus. Primimi inspicias, quae refert Plutarchia. Num 8): ora αβ ιακτοι ast

illa Sacra, quae a Numa instituta pleraque obant δι' aλφίτου και σπονδῆς, perantiqua fuisse id quod alio tostimonio firmari potest. Nam Dionysius Halicarnass. Antiquit. Om. II. XXIII. 4 53, ubi de lima institutis diss0' I. 126.

CL Hormann Gottesdiensu Alteriumer. t p. 403, Schomann. l. c. H. p. 487. cf. Hermann l. c. p. 141. Hoc alterum sacrificii genus significari censeo ausaniae verbis, ubi dicit de Eleorum oligione V I5. 6) 'Eκάστου

δὲ α τα του ριηνδ θυουσιν ἐπὶ πάντων πιειοι των κατειλεγμενων βομμων. θυουσι δε ἀρχαῖον τινα τροπον Ἀβανωτον γὰρ ομιου πυροῖν μεμαγ- μενοι μέλιτι θυμιιωσιν ἐπὶ των θωμων τιθεασι δε καὶ κλωνας ἐλαίας ἐα 'αυτῶν καὶ οἰνφορωνται σπονδρ Cf. G. Curtius i. c. p. 259 et Athen

19쪽

εθεσιν Ουδεν ξαλλάττοντες τῶν ἀρχαίευν ιερῶν εις τλην ἀλα ονα πολυτελεεaν Quae verba remoto umae nomine dilucido demonstrant, antiquissima eSSe Sacra Romanorum,

de quibus Scriptor antiquas religiones perlustrans hoc modo iudicavit nequo dubitari potest, quin simillima sint iiS, quae, ut exemplum proferam, in Graecia oblata sunt Cereri. Illis locis nihil dictum est o victimis immolatis tamen relior assentiendum est, qui dicit: ' Die

Patere uto, a Sacra quae umae attribuuntur, non prima esse initia Romanorum sacrificii, Sed eius aetatiS, qua iam victimae immolatae et combustae frugum primitiis libationibusque adiunguntur.

20쪽

- 12 Libationem non solum apud Indos, ut supra Vidimus, sed etiam apud alias nationes antiqua iam priscis temporibus in usu fuisse monumentis adiuvantibus facile intelligi polost. sua de re pauca exempla Tolarum. At tu ut ab Aegyptiis incipiam, e plurimi monumentis ea conseram, quae ad libatione referenda sunt.' Saepissime inVeniuntur eae, quae offeruntur mortui atque ita, ut effundantur in mensam quandam ad excipiendum liquorem idoneam' vel in columollae speciem' vel in vasculum humi positum. Sed exstant quoque figurae, ubi do vo mortuo humi effunduntur libamina ' - rimum locum tenent per omnia Saecula aquae libationes, quae fiunt e vasculis varie formatis; ' sed statuendum est, nullo loco inveniri paterae formam, quam Graeci VO-cant φιάλην. - m lactis libamina in usu fuerunt, quae

Semper ex certo VRScul Ovat effunduntur.' Sed vinum, quod dei saepenumero offertur, libamen habendum non QSt, cum non essundatur, Sed Vasculo rotundo de porrigatur.')Tum, ut ASSyriorum exempla adiungam, recorderiSparietes, qui sculpti Sunt in regia domo Assumasirpalis rogis; ' ubi invenitur rex ipse Assyriorum Ornatu regio

indutus, in dextram versus, Sinistra manu arcum tenenS,

dextra pateram, qua libet, efferens ita, ut vasculum in summis digitis positum sit. Quem exadversu eunuchus

' Hoc loco Ermanno Beresinensi v. d. magnas ago gratias, qui de Aegyptiorum monumentis benigne me docuit.

CL suoNChipisa Histoire de Par I p. 147. g. 2. ibidom p. 147. g. 3. Ex antiquissimis huius generis monumentis petam illud, quod Lepsius delineavit Donymater inprans und thiopiens om. III. Abili. U. p. 19. Cf. om. IV. p. 87. si in Lepsius L . III. p. 58. VII. p. 230. ' Cf. b. m. p. 19. 20. 58. VI. 124 179. VIII. 245. et c.' Cf. IV. p. 149. ' CL ib. V. p. 4. VII. p. 18. ' CL suoυChipiog: Histoir de Parim. p. 455. g. 205.