Joh. Wandalini Fil. In historiam Achabi poenitentis 1. Reg. 21. Meletemata ad ord. disputationem proposita respondente Dithmaro Bullichio

11쪽

In Historiam Achabi poenitentis

I Reg. XXI. Meletemata.

emonstratum fuit superiore Diiserta

tione de Discriminepeccatorum actualium primario inter alia, quae ad istam materiam spectabant,d hoc verum esse, quod, te missa propter Christum peccatorum mortalium culpa laena , Deus tamen Ἀ-έuis αε σανομωαν melioribus suis filiis certas immittat amictioneso calamitates temporales paterna scit. ipsus 'ita super suos ordinante providentia, qui inducir gelium non ut ultor praeteriti delicti , sed ut futura incommoda praescindat, ut reliquam malitiam arceat scut praeclare scribit Chryssistomus'isi ad Theodor.la . Nunc viceversa declarandum, v bd infidelibus typocritis externam quandam paenitentiam ad tempus prae se serentibus . licet culpa taena gravissimorum scelerum nequaquam condonetur, differatur tamen ad tempus , cnonnunquam pene auleratur istud paenae temporalis malum, quod una cum aeterna damnatione promeritum iri hae vita ipsis Divina infligere ne mesis decreverat. Hujus autem admirandae in rebus humanis oeconomiae Et vix

luculentius ullibi prostat exemplum, quam in historia Achabi Regis Israel, impii, infidelis, hypocritae Hie

12쪽

chim turpζssi nae idololatriae . Midio tersecutioni Prophetarum , aliisq; vitiis publicis ac privatis , in ligante notoriae impietatis conjuge Zebeles, rapinam vineae vitae Nabothi civis innoxii I. Reg. XL addidisset . meruissetq; delitum a perversitate sua summam infamiam. non fuit similis Achab , qui dediderat se ad riseiendum malum in oculis Pehovae v. s. tum ab aeterna vindicta Justitiae terribile fulmen Propheticae vocis. Sic ait Ieho-va, an occideris . an etiam haereditario urepossit eat Sic ait Tebovi, pro eo, quod linxerunt canes sanguinem Nabotbi, tincturi unt canes sanguineis tuum , etiam tibi. v. 19. Et ecce Ego inducturussum in te malum Sc. v. et 1 et 2 Mox ille his auditis , lacerabat vestes suas , Sim- ρυἱῖσcarni ae cilicio utinabat, cum cilisio etiam cubabat, uente ambulabatis. 27. inae externa fracti metuq; debellati animi signa in tantum profuerunt ad mitigandam sententiam nuntiatam, ur dixerit Eliae Deus muresne Acbabum se abjecisse antefaciem meam eb Σὸd abjectis ante faciem meam , non inducam malum iEad diebus ejus diebus Filii evus inducam malum iEud uper δε-

mum ejus v. 28 29. Admirandum ecce divinae misericordiae documentum, quae parcendo hypocritae , tanto abundantius se declarat vere fidelibus cujus 1 qu pateat abyssus es λυαικιλ ti, in Ecclesia Eph. III 4 ostenduntur divitiae benignitatis tolerantiae. μοιΜΟΘυ erga infidelem , cumqVadam etiam, uti prima specie videri posset, eclipsi suae vel veracitatis vel auctitatis. Quippe , qui indictis fa

13쪽

Iis famulassistat malam Hab. I. y ct requirit veritatem inpraecordiis P LL 6 quomodo saceret gratiam Deccato τοῦ μαμ re , favorem hypocritae cum eteraeitas DE sanctitas sin hoc facto non plane omnes occultent radios haec quidem , dum externae Achata paenitentiae . idemq;- saltem in externis .s,si ou bonis indulgendis se accommodat a vero.

dum vindictae quam minatur, executioiaem differt quidem certo consilio suspendit, non aufert tamen, sedesticit tandcm , ita ut non excidat quicquam in terram de

verbo ebovae . quod locutus es contra domum Babi2. Reg. X ro. Cum hi inquam . proprietates divinae sic satis se manifestent, Iustitia interim perfecta se densis velut abdit nubibus ini enim citrape ovarum ressectum unumqUemq; ex opere suo adicat et 1. 17. Jer. NXXlL10. invenitur hujudicium, quod Pater meruit, in Filium transferre. Cui abominatio absolvere improbum. Scondemnarejustum Prov. XVII. is videtur hic ea paena sceleratissimum Parentem liberare . quam Filio minus improbo luendam reservat. Sed bene est amicae sunt semper Scripturarum lites atq; divinae multo magis proprietates, licet, quatenus, is ad creaturas pro.

rediuntur, a nobis diversis modi S concipiantur, ideratae ut intra sinum Deitatis continentur . sunts molieissimum quies C autem in conceptuni stro etiam eodem modo se habere post in , ex collatis 'nter se Seripturis occasione Textus rac ice expendendi,

D Eo duce pro irili allaborabimus.

Haec ita describitur, i Fuit veris cum audi et chab verba ista, ut laceratis et sibus suis, to

14쪽

e nisua eliseidjejuvaret cubaret etiam eum eineio . Sambularet lente. Elucet hinc I. Verbi divini caetriis potentia in peccatore maxime obstinato. Nihil tam faxeum, quod non hoc malgeo perfringitur nihil tam durum, quod non hocstve liqVescit Ier. XXIII. 18. Eo. nihil

tam munitum, tam sublime, quod non his armis evertitur Σ. Cor. X. . s. hoc, inquam, gladio, qui ad divisionem usq; animae&spiritus, compagumq; medullarum penetrat Ebr. IV. I 2 Majorem adhuc admirationem provocat tantus essectus , si ministros spectamus , homines condisione humiles&despeeios, ut m κα-ρωι- Τοῦ κ censeantur 1. Cor. IV. In na uia infirmos repeccato obnoxios. Autorem vero sive causam essicientem principalem si consideramus, quae verbo suo hanc indidit vim.

quid mirum , Mox Tiomini perstingit Cedroso s.

XXIX. ut omnino ad ipsam illam causam principalem tota haec redundet gloria , prout fatetur summus Apostolorum habemus thesaurum hunc in testaceis a scutis tit haec hujuspotentiae supereminentia tri Ei non ex

nobis. Cor. IV. 7,Εlucet hinc 1 Couscientiae naturalis vigor V operatio. Si stat hanc, quantum potest . vel sopiat peccator qui se vendidit Memancipavit flagitiis tamen usq; recurret, vel non cessabit latentes exserere aculeos , quos sequuntur aegritudines , agella , cruciatus . tormenta illa Tragicorum furiae M oύω. um autem maxime vires suas exercet , cum advocem Verbi divini excitata. tanquam e profundo evigilat somno. Surgit . ut gigas vino recreatus, se roborat, animumq; infelicem hinc infinitis distrahit curis illinc infestat terroribus , ut, quo se vertat, nesciat. Ἀωπι. - οῦντα -- - οἰ

15쪽

πυρος 'γες α Γρος- ut loquitur lutarchus lib. Hi δει δει -- quasi expressisset verba Esaiae e. XXXIII. Expaverant non peccatores corripuerat tremor hypocritas , quis diversabitur , je-bant cum igne consumente, vis diversabitur ex nobiscum ardoribus perpetuis. Non jam saccuses cinis , non jejunia dilacrimae non vestimensorum laceratio . crebra pectoris pulsatio Hulatus in caelum sublati, aliiq; perterritae mentis actus, sopita cum quiesceret conscientia , neglecti . lassiciunt ista addeclaranda tormina, quibus laudiciatus cruciatur animus.

inamvis autem ter se semper in actu motuq sit

conscientia, Rin hanc omne verbum L nativa insitaq;

vi sua potenter operetur nunquam in Operatur potentius.

quam cum adversus specialia , quorum sibi conscius est peccator crimina dirigitur cum , inquam . mul deseeleris magnitudo, judicii gravitas menti consciae sisti. tur. Disseruit coram Felice Paulus deIustitia S contianentia udicioq;futuro, mox Felix expavefactus abiis Act. XXIV. α s. inam putas subiti pavoris causam . nisi dvbd ad conscientiam hominis locutus Apostolus, simul ipsi familiaria ejus vitia, simul divinam vindictam ex verabo repraesentaret Felix enim, ut habetTacitus His tib sper omnemositiam V libidinem is regiumservili iv nio exercuit. Neq; aliter cum Achabo egit Elias. Utorimum ille obvium sibi in vinea vidit Prophetam . quid vultu sceleratissimi Regis minacius . quid verbis asperius 8Tene iuvenire me, inimice miyMox verb, ut Propheta seelus ipsi suum objecisset , quod notorium: an occi is 3 an etiampossideas , hanc se injuste occisi vineam Nabo

thici simulq judicium istud gravi imum denunciasset.

16쪽

Ecce inducturussum, ait Iehova, iuri malum, to Iamposteros tuos Sc. Rex quasi longe mutatus ab illo

qui fuerat,in subito velut percussius fulmine, imo fere exanimatus , lacerabat vestes suas , imponebat carni suae citicium jejunabat Sc. Nempe, cum antehac Achabus Prophetam expertus fuisset veracem, clausum precibus ejus sensisset caesum

postea datum e caelo ignem, redditas pluvia , non potuit non credere illa certo eventura , quae praedixerat. Itaq; irretu consternatus, non sitelem, sed meticulosam designat poenitentiam, non ex toto animo jediu pocris uit Jerem. III. Io. Videmus enim. ut nihil omiserit eorum . quibus animi summa moestitia significatur. Videmus cilicio nocte Sinterdiu opertum jejunio se macerantem, aliisq; externis gestibus lugentem Sunt equidem externa istiusmodi exercitia quaedam vel irritamenta ad poenitentiam, vel hujus externa testimonia ; quibus etiam fideles

ad suum de peccatis testandum dolorem tum deniq; propter exemplum . ut alii illis spectaculjs excitentur ad seriam peccatorum Miri DEI meditationem atq; ad veram humiliationem. Verum, ut istis ritibus neq; alligatam Deus voluit esse poenitentiam , neq; in illis subsiste are Es. LVIlI. s. 6. Ioel II. 3. I. Tim. V. 8 ita neq; semper signa sunt verae seriae paenitentiae. Nam etiam in Gentium luctu legimus jejunia , aspersos cineres , scissisas veste &c. apud Plutarches .cir. qvibus quidem superstitios suam de.

17쪽

- In Ecclesia etiam hypocritas in istis externis

operosos esse, quid mirum cum interno terrores , agnitis peccatis , conscientiae suae incusib sentiant . imo cum desperatione plerumq; sentiant , ut exempla Cain, Achitophelisis Judae proditoris testantur. Itaq; sciendum aliam esse contritionem &humiliationemfecundam

eum is si tali obsequio , qualis fuit illa Davidis Ps.

NXXVIII. 6. aliam ex ingenio mundi, ex metu tantum poenae, qualis haec Achabi. Veram en non uise paenitentiam Achab in primis ex eo colligimus , qud caruit fructibus convenientibus Natth. III 8. Neq; en legimus eum idololatriam, cui impense addictus erat , deseruisse sive ex toto . sive ex

parte, neq; l Tabelis in se autoritati quicquam derogasses. ut impiis ejus consiliis & inspirationibus vale dixerit neq; quod primum factu opus in crimine quo iramisit, alias

juste satis superq; promeri tam , in se acceleraverat, restituit, quod a puerat , vel famam saltem Nabotho, cum vitam non posset vel agrum haeredibus ejus cum damni compensatione , sicut secit Zacchaeus Luc. XIX. 8. Scidit itaq; vestimentum, non cor Carnem sacco tectam sed non peccata per veram fidem tecta habuit. Solvit jejunio luxum regalium epularum , non solvit nexus impietatis, quod ad veram paenitentiam requirituras. LVIII. 6. Sic ergo, cum spuria Rhypocritica fuerit haec poenitentia, mirunxiqvorriodo placuisse eam DEoasseruit Gregorius M. Hom. IO in Q. mirum quomodo propterea

Deum schabo veniam dedi eduxit Serm. 8.de Temp. Gregorii verba sunt sevandum, quomodo

grata DEostssontanea a fictiopro culpis in eis quipia. cent , si haec ad tempui placuit, in iis qui displicebant

18쪽

De Aeliabo utiq; loquitur , quem mox ante dixerat reprosum, timebatserdere non Dominum , se praesens e-euIum. Ut itaq; benigne ex contextu interpretemur Gregorium , non putat Achabi poenitentiam Deo placuisse in totum, sed in tantum, ut saltem poena differretur , idq; ut divina erga pios clementia hoc magis inclaresceret. Augusini, sententia non accipienda videtur devenia cu ae .sedpoenae quae in aliud tempus remissa fuit Odeoq; paulo supra dixerat Deus Achab acrilego Regipepercit. Nimirum in commendanda paenitentia uterq; horum rheto. ricatur nec in istis ad populum homiliis Patrum omnia ad vivum resecanda sunt. Merit tamen Pet Martyr Comis. luci Reg. XXL notans Chrysostomum in laudibus poeni tentiae ita immoderatum fuisse, ut dixerit de reparat. Iam obabo Use condonata omniapeccata . m is respondet hoc iuime verum est , quandoquidem vera defuit fides. In istis equidem externis sauciatae conscientiae testificationibus paria saepe faciunt cum Vere poenitentibus hypocritata Nullum nominari potest donum sanctificantis Spiritus nullus fructus regenerationis quales recensentur Gal. V. 21. cujus non externam speciem prae se ferre queunt , qui ne minimam quidem ejusdem vim aut sensum internum habent. Imitantur en Patris ipsorum Diaboli fallaciam hypocritae ut illei in Angelum lucis traus- formare potes et Cor. XL r . sic illi. Multos etiam qui donis tam extraordinariis, quam ordinariis,quae ad Ecclesiae aedificationem faciunt, excelluerunt Christus itidie myrammic repudiabit, ut operatores iniquitatis Matth. VII. 22. 23. Unde recte conclusit Chrysostomus

Homic IV in Mattis Omoes decies Iustitiae , quas

19쪽

habent servi DEI in veritate , possunt habere S fert

Diaboli in simulatione. Patet ade , quam delira sit Romanensium doctrina, qui inter notas verae Eccles sanctitatem , saltem principalium membrorum , requirunt. Utramq; licet intelligant sanctitatem fidei A morum . at neq; illa cuiqvam nisi soli DL - αγν patet, neq; haec, ubi invenitur . ab hypocrisi discerni ullius hominis oculo aut judicio potest. Cum itaq; quoad externam pietatis formam tanta perlape sit hypocritarum conformitas cum ipsis delibus filiis D Eici cum item certum sit ibi partem habituros

hypocritas , tibi erit fetus' stridor dentium Matth. IiXirm permagni profect interest ut, qui certam de

siderant vel praesentis gratiae fiduciam , vel suturae gloriae spem, nihil quicquam temere de se praesumant , lactentq: animos suos ista persuasione antequam suos ipsorum sinus accurate inspexerint, totumq; statum suum districte exa minaverint. Mosi os tentate , ait Apostolus , ansitis in det os ipsos explorate ; unon cognoscetis vosmet

ipsos. Uysus Chrisus in vobis nisti reprobi estis 1.

Cor. XIII. c. Prima examinis quaestio estu austi m de 'Haec prius determinanda . antequam concludimus . Ch i- sum ysum esse in nobis. Et tum quidem certissu uim est, vhdsimus in statu gratiae, ubi certi sumus nos habe. re veram fidem. in hoc est μέγα - habesne fidem DProrsus hic sibi nemo respondeat assirmative . quidem certitudine ut loquuntur Scholastici cui non potest subesse falsum nisi intimos cordissutas tectus penitus exploratos habeat. Haec ergb explorationi ratio in geneare. Primb certum est justificationem a s de ut causa sua

proxima, nunquam divelli posse. Myod si itaq; habes si

20쪽

dem,non dubitabis,anss justificatus, i. e. an habeas remitisionem peccatorum Non desinis in in hac vita esse peccator At in hoc cognosces te esse ex fide justificatum, si nullum retines voluntarium peccandi propositum. In ipso enim instant , quo Deus absolvit hominem a peccato. per imputationemjustitiae Christi , etiam mutat assectum hominis, ut appetat bonum eodem medio , V regeneramur, etiam renovamur it. III. s. it non potest d minari peccatum iis, qui sunt sub gratia Rom. l. I . . Cor. VI . Io. II. Bona opera , ut sunt fructus Spiritus, ita& verae fidei a Spiritu donatae. Et haec licet non quis operatur, tamen nonnisi quae operatur per cha. ritatem , justificat, at V. Et quamvis non ab ista operatione vitam habeat, mortua tamen est . nisi operatur. Ut ergo certus sis, Te habere vivam fidem, ostende tibi ipsi.&aliis, ex operibus fidem Tuam Jac. II. I 8 1ecum habita, ut scias, an ames Deum an oderis peccatum Absqinmore DELModio peccati nulla vera fides. Et si post diligens scrutinium cor tuum non condemnat D. habes tibertatem loquendi apud Deum I. Joh. III. . Atq, haec quidem in genere. Nondum tamen actum

est. . .

Fraudulentum es cor ipsum super omnia , Sqvis coinoscat ipsum Ier. XVII. 9. Dixerat ante Eus per Prophetam, Pudaeos reces ea 7eho . Sed quia praetendere poterant quod vere pii plostentu Ps. XLIV. I9. o. IVon obliviscimur Tui neq; mendaciter agimus contra

foedus Dum , nec agitur retrorsum animus noster c. ideo hic per σαοκοει monet Eos, frustra haec praetendi; meminerint enim, si se ipsos decipere possunt quadam integritatis praesumtione esse cor ipsum super omnia hau-