Joh. Wandalini Fil. In historiam Achabi poenitentis 1. Reg. 21. Meletemata ad ord. disputationem proposita respondente Dithmaro Bullichio

31쪽

sromiserat maupermutantur, Tanto magis minaram emectus retrahit, cum bene conversio eos ab mi, quibus pro ni sitatibus paruam anima Uer ouis intimavit. Cur non placuerit D Eo, semper eam in comminationibus suis exprimere conditionem , vel haec una causa sussi. cere potest. v bd admiranda sint m M vi G ἡάin vocandis ad poenitentiam peccatoribus Si conditionem semper adjiceret comminationi DLus , sorte magis resipiscentiam procrastinaret peccaror magis induraretur At ubi absolutis verbis parua denunciatur , terret ebinapi sis percellit animum peccati , de qVO arguitur conscium . ut velit nolit mentem mutet,Vel habitum. Sic constanti inter se nexu copulantur emgnitas & veracitasDgiis LXXXV 1 indisten. convertitur peccator, gaudiam est in caelis, sin minus, parara sunt in eum armalei hi sera Ps. H. 1 . Egregie in hunc sensum dissent Chryamomus Hom. V. ad Pop. Intrach. Ovicquid sit demum, qualecunq; benescium Achabo indultum in dilatione vel suspensione paenae Ier Prophe tam insimet denunciatae no inducam malam sed in diebus ejus at neq; divinae veracitati quicquam decessi ut do Leventus 1 Reg. X. Io neq; amictioni impii Regis in hac vita de aeterno ejus statu malumus παειν cIuxta Apostolicum Act. I. in dicere : locum suum nullus locus relictus fuit Hoc dicant sequentia in Τextu diebus silis evus inducam malum illudopersitium res Praescire calamitates super proximam posseritatem certissime venturas , nonne maximae loco calami

tatis est homini, non dicam pio, sed .improbo, ac

32쪽

naturalis non plane oblitora tiam Ethnicus Xerxes non

temperavit a lacrimis , cum numerosissimum suum exercitum intuens cogjtaret , intra pauca annorum decades futurum , O ut myriades selectorum hominum umbris aeternis inferiae mitterentur , apud Herodotum Lib. VII.

Tiberii Imp illa vox scelerata atri inhumava etiam Tullio judice l. 3. de u. ἐμ θα, Ο m referente Dione L. 8. Sceleratius in . inhumanius quod corrigebat Nero. μῆ θοῦντο ap. Sueton in Ner. c. Minus aratione abhorret, quod docuit in Elbicis Aristoteles resposterorum pertinere ad det mctos. Interim Acha-hum quod attinet quantamcumq; habuerit vivus doloris materiam ex imminentibus filio totiq; posteritati malis pro summo in beneficio necesse est habuerit demum post

sua sata eam tempestatem exspectandam esse cum ' piis Regibus Eaechia EL XXXIX. 6.8. Josia: Σ. Reg. XXII.

16. o. dilatio illa praedictorum a Prophetis malorum quae post mortem ipsorum evenirent, magnum attulerit

solatium.

oue in Poramum ustitium. Sanctitatem veracitatem DEi hucusq; spectavimus. Superest ista ejus vindicanda adversus praejudicia carna lis rationis .ini en .divino decreto paenis Achabo debitis ob noxius fuit Ioramus Rex respectu Achab considerari potest tripliciter 1. relate, ut filius ejus, 2. HI arat , ut alius ab Achabo. . comparate , ut homo non ita prorsus

improbus ut Achabus . . Reg. III et Iam . qualis est haec justitia, occine caro& sanguis . v bd vel filius luat poenain a Patre promeri tam , vel alius pro alio puniatur vel

33쪽

uel qui minus offendit pro eo qui magis ostendit. Quo cunq; respectu JOramum intuemur , eadem responsione opus est: plura exempla mirabilis hujus dispensationis Dei tum habuimus tum habebimus. Peccavit in parentem Noah in verecundus Cham ct ecce non tam in ipsum, quam in ejus filium Canaan maledictio pronunciatur Gen. IX. 2 s. ventu praedictioni respondente. Propter idololatriam Jeroboam tota ejus proles superstes regno simul vita privatur 1. Reg. XV. 3O sicut S propter nequitiam filiorum Eli tota eorum posteritas sacerdotio r. Sana. II. 33. 36. Judaei lapidando Prophetas is ipsum Filium D E interficiendo divinam vindictam eamq severissimam . non adversus seipsos tantum , sed N posteros suos omnes provocarunt Natth. XXIII. 33 36. XXVII. et occupante eo ira ad extremum usq; I. ThessII. I 6. In re adeo clara quid opus est exemplis pluribus 8 praesertim quum ipse Eus, quid velit . manifestum faciat Ex. XX ue nempe . quod sitfortia etesite vi tansiviqvita..temlatram inflios, nepotes, S abnepotes. De facto itaq; cum nullum dubium si , magnum tamen , si dicere licet, superest de ure , qua scit justitia vel aequitate fiat cum huic magis conveniat quod Deus testatur se unicuiq juxta viam suam fractum actionum suarum reddere Icr. XVII. O. XXXII. I9. Cons. s. LXII. I 2. Prov. XXIV. x et Par. VI. O. md citra -j-λ α judicare ex cujusq; opere I. Pet. I. I . tuere hanc quaestionem Chrysostomus appellat simi

lumus in enarrandis diversorum Interpretum diversis responsionibus sermonem protrahere. Rem saepe non adeo obscuram discrepantia sententiarum magis confundites obia

34쪽

Robscurat, quam illustrat. Ex multis potius duo quaedam praecipua exhibebimus momenta , quibuS nituntur. 8c ad quae reduci possunt reliqua in scriptis Theologorum occurrentia. Primum desumimus ex conditione perso nae . cui paena infligitur, alterum ex conditi lepaeriae, quae infligitur. Primum quod attinet observamus sequi plerumq; natos vitiosa Parentum vestigia ; adeoq; nihil injusti esse s , qui peccatis Parenaim personalibus communicant communicent etiam paenis Triplicien via transmitti solent vitia istiusmodi a Parentibus in filios . natur c. exemplo S educatione. Universaliter hoc licet negent Pontificii , nos tamen facili opera evincemus , praemissa

distinctione I inter peccatum originale, actualia rae illo hic non agimus, sed de his, cum utiq; illud in posteros propagari non negent Pontificii. 2. Inter peccata actualia in genere is illa in specie , quae sunt habitualia illorum quidem nonnulla propagari nequeunt, quia transeunt haec v. quodam modo transmitti possunt, utpote quia sunt qualitates permanentes. 3. Inter ipsos habi. tus aequisitos is eorum semina. Illi vix transfunduntur, sed haec non raro. Nam neq; id semper es ordinarie fieri dicimus, ipsa reclamante experientia , generari non tantum ex bonis bonos, sed& ex pessimis optimos , praesertim ubi accuratiore educatione natura corrigitur. Verum aliquando, velut plurimum, seri quis negabita Cum n. communi traduce corpus simul generetur Manima . quid mirum, , quomodo ad certos corporis morbos haeredi. tariam propensionem a Parentibus in filios derivari vide mus , sic etiam ad certos animi morbos magis quam ad

alios inclinent liberi , transfusis veluti cum semine vitus

parenis

35쪽

Parentum personalibus 8 Unde fieri solet , ut ab avaris avari . ab iracundis iracundi , a libidinosis libidinos giganantur inodin oppido obserVat Mantuanus in lib. SUA

i iret in foliis venit ab radicibus humor

Et Patrum in natos ventuultu emine mores. Et compertum est, pro divers corporum temperamentis ad haec vel illa vitia proniores esse alios aliis. Qualia quidem vitia praedominantia Theophrastus --ract. I9. συγγενῆ μαω ροι- appellatri quibus , si non plane eradicandis, at ad minimum supprimendis , majus grat auxilium devotis precibus implorandum, major mortificatio suiq; ipsius abnegatio a quolibet ita affecto adhibenda. Iam ab exemplo S educatione quanta inter Parentes ac Filios morum similitudo existere soleat, satis notum est. Velocius S citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica ait Iuvenalis Sat. 14. probum Parentem esse oportet, vignatum suam probiorem , iami usfuit postulat dixit Plautus in Pseud. Imo id saepenumer plus quam alia Parentes improbi curant suam ut sobolem iisdem malis artibus imbuant,quibus ipsi in corradendis opibus consectandis voluptatibus, vel alias in conformandis ad corruptum seculum moribus assuevere ut iterum vere lusit Iuvenalis Sat cit. Sunt quaedam

vitiorum elementa, his protinus il imbuet S reget minimas ediscere sordes. Hinc progenies viperarum qualem inter Pharisaeos QSadducaeos notavit Baptista Matth. III. 7. Et, ut ne a familia Achab longius diste damus . valde ad materiam, Vam expendimus facit. quod ipsa S. Historia indicat sive per naturam , sive per

36쪽

exemplum vel educationem factum suerit , perinde est. Filius Achab ' proximus successis Achaetiali ut regni ita vitiorum Parentis haeres ex asse fuit. Fecit quod missiminorum Iehovi, nam ambulavit invia Patris invia matrisfuae, Reg. XXII. S3. Et quam longe ista mali haereditas inter posteros progrediatur , exemplum fuit alter Achaetias . nepos ehoraphati ex fili, Achab v. ex filia . Par. XXI. 6 de quo notabilis est expressio Scripturae ambulavit in via domus Achab fecitq; malum is oculis yeho . sicut domus Achabi, quia gener domus Achab erat et Reg. VIII et 7. Causa propinquior additur in lib. 1. Parai. c. XXII. . . quia Mater ejus Athalia aliiqide stirpe Achab erant ei consiliarii ad male agendum. Ipse deniq; Ioram , frater Achaziae Regis Israelis rata lius ille Achabi in cujus tempora paena divina per Eliam

nunciata reservabatur , egregie patrissabat, licet non in omnibus Fecit enim S ille quod malum in oculis PMosae 2 Reg. III. 2. a Sic . t. l. cit Iuvenalis loquitur, mon-srata diu veteris trahit orbita culpae. Atq; adeo quid mirum, si impius genitor filio ejusdem secum culpae reo, ejusdemq; μεγανο του καμία consorti, eundem quoq; quemsbi collegit irae divinaeis riturum pro haereditate reliquerit, ut utamur phras Apostolica Rom. II. s. Venit his in mentem quod ait idem Apostolus a Cor.

XII 1 . Oportet Parentes fui thesauros recondere nimirum legitimo Justo titulo acquistos. Fiet en a 'lias ut maledictio per injustam acquisitionem procurata ipsis rebus, nisi legitimo possessori ejus veri aeredibus promte restituantur, perpetuo adhaereat. Veritas haec est non tantum in s gur Legisceremonialis adumbrata Lev.

V. et ad I I. ubi onorrhoea hominis non modo ipsum, sed '

37쪽

eubile ejus A sellam ec omnia . quibus utebatur, utensilia immunda ex conractu reddebat imo quicunq; vel Llum vel illa erigisset, pariter immundus habebatur verum etiam clare asserta Zach. V. 3. 4. re scit . ut muri. dictio inoadat domum juris, commoransq; in ea confamat eam S lignis ejus S lapides ejus inodin praeclaris rationibus demonstrat Chrysostomus in L Cor. Homil. V. ex lege tam humana, quam diVina , qui rapta vel male collecta possident , repetundis damnari. Adscribimus totum locum , quia oppido huc qVadrat καν umi , inquit

'bbriciis. Sic omnino Verum est, quod absq; jure Achab Pater acquisivit , id filium Iehoramum retinuisse absq; scrupulo. Neq; en legimus eum Nabothi vineam te timorestituisse haeredi quod facere debui siet utiq; si incumbentem maledictionem evitare voluisset. Inter Patremue Filium nullum hic discrimen ; ille furatus est , hie

furto ablata furtive detinuit. A Mέλοπιζοι κλωπ εξ αεις , , ' κλῶM , ait Phocylides. Haec cum ita se habeant ut amplius adhuc divinae in

te ritas justitiae innotescat enodanda restat haec quaestio Utrum Parentis Achab , an ipsus filii Iehoram propria iniquitas vera causa impulsiva fuerit dirae illius paenae , quae

38쪽

de Iehoram sumta est Profecto sive hujus sive ilIius ini.

quitati paenam istam imputaverimuS, nihil a vero alienum dixerimus. Hoc saltem interesse videtur , quod ipsus Jehoram iniquitas fuerit causa impulsiva meritoria punitionis . Achab v. Parentis occasionalis. Respectu en. justitiae exactissimae potius illius, quam hujus iniquitas meruisse hanc paenam dicenda est. Nam culpa & parna sunt relata ut ubi illa non est, neq; haec locum habeat. Hi ne

Augustinus Epist ros in alibi aserit.2Dum isto ore tu justum , si quenquam damnaret innoxium is Thomas

x. h. quaes. 7. art. 7. 8 docet, Omnem aenam . quae merect proprie paena est , esu propter aliquam culpam sc ejus vi punitur.

Solent autem Philosophi causam impulsivam distingavere in o γου - , M. interna , proxima autecedens S dispositiva, κα-ρκταρο , quae est externa, remotior Sexcitativa. Ut, cum Medici de causis morborum agentes in specie de dysenteria , quae consstit in exulce ratione intestinorum dicunt causam ηγωπι, esse bilem in toto corpore exuberantem , quae facta si acrior venenatiora causam, cre=καπιροπικὴ, irritatrirem vocat Melanthon dicunt esse cibos acrioreso putredini obnoxi os fructus acidos&immaturos, Vi exaltant vel augent bilem lubricitatem efficiunt, illem auctam movent. Sie quod ad subjectum nostrum pertinet piopria Iehoram peccata erant interna, proxima causa. qudd ipse punitus fuit ejusdem V. punitionis causa die κα-- κτκη erant peccata Achabi, secundum verba Domini ad Eliam.

Atq; hoc modo non opus est Oedipo in dissolvendis conciliandis illis Scripturarum amicis litibus. Ut cum

Jerem.

39쪽

Ierem XXXI. o. ωΕΣech. XVIII. Q. visq; propter tiam ni vitatem morietur, S u nonferetpropter

imositatem Patris sciliis ver locis αἰ ἐν-ni. νυ pronunciatur , x. XX. Deus fortis zelotes , Mansim sitatem Patrum ius os o Thren V. 7 Patres nostri peccaverunt Enonsupersunt, nos ver aenas eorum ferimus. Nec v. Parentum tantummodo peccata

puniuntur in filiis, sed & Principum in sulaectis populis 1 Sam XXIV. 1 .imi, privatorum in publicis societatibus. ut os XXII. ΣΟ. Optime hic convenit inter Ei justitiam . ejusdem sapientiam. Et quidem cum Scriptura, quam alii dant paenam, aliorum adscribit culpae . a. pienti imam Et providentiam nobis sistit contemplandam duae ob bonosjustosq; fines , sibi quidem soli a priori cognitos nobis, etiam a posteriore aliquando cognoscendos, hac vel alia occasione prae alia utitur . ad si-gendas hominibus paenas , quas ipsi alias propriis delictis

abunde ptomeruere. Contra cum paena tribuitur propriae patientis culpae, divina nobis intimatur Iustitia personalia mala merita respiciens. Ita ut, Vicunq; demum

uvocunq; modo &ἈVacunq; occasionein Ε punitur cum Davide debeat confiteri Tibi foli peccavi , Squod

malum in oculis Tuis feci, ut just ceris in sermonibus is purus is, quando judicas '.

Hactenus itaq;justitiam DE vidimus in transferendis ab uno in alium paenis, idq; conditione personae , quae luit Restat dispiciendum de conditione poenae , quamluit Paena sumitur velfrim pro punitione culpae nondum remissae, vel laxe pro quavis paterna justificatorum castigatione Paena stricte accepta aut est aeterna , aut temporaria, &haec vel interna vel externa. Itaq; cum 3 verum

40쪽

verum sit, v bd nulli innocente, probi sit , ob enormia parentum flagitia, assiciantur vel aeterna vel temporaria paena, proprie exqvisite acceptari at, non minus verum est , eosdem nonnunqVam iis implicari vexari malis temporalibus , quae , ut ut rationem paenae proprie dictae respectu paternorum meritorum ex divina ordinatione habere poterint, ipsis tamen siliis qui amiguntur, loco paterna: Militia, medicinae inserviant diis unquam innocens persit, aut ubi recti excis uni Gob. IV. . Impios verbquod attinet filios vel posteros , obseravamus . cum illi pro peccatis Parentum paenas luant proprie dictas , has tamen temporarias tantum esse& corpo

Sie lepra adlia sit posteris Gehaz et Reg. V. 7. Sic non uno malo affecta fuit Joab familia hujus ob homici.

dium, si modo impleta fuerit, ut videtur, imprecatio a. vidi. Sam. III et ad quem locum bene notavit Kim-chius: Sicut bona externa a DEo obveniunt Filiis pro pterjustitiam Patrum, ita e contrario mala externa Seni. regenerationi reae propter iniquitatem Patram impio. rt Quod omnino itae Scripturis Verum est. Similiter praematuro&detestabili mortis genere extincti uero Parentum juxta& sua culpa Amnon& Absalom Conf2. Sam. XIII. 29. XVIII. I S. cum 2 Sam. XII o. xSoboles item. integrae familiae orati , Dathan 'biram Num XVI. 27 33. Atq; in hujusmodi temporalibus iudiciis ob delicta majorum in posteros exsequendis , par est oeconomia divina cum illa, V/benedictiones temporales parentum virtute filiis procuratur. Obsessa a Sennaacherib Hierosolyma propter Davide longe post ejus mortem liberatur Εs XXXVII. 3s. Et zelus Jehu in ex