장음표시 사용
121쪽
tissma tamen erunt. O gaudeo te tam esse Hiligentem in meis siriptis peruolutandis, O occasionem mei admonendi, corrigendi tam libenter qua rere . sic enim intelligam; ubi corrigendi finem feceris, nimirum, quae supererunt , a te omnia probari. unum peto: si condicio par: des mihi, ut idem liceat per te, quod licere tibi per me uolo . si quid ego de tuis itidem non probauero; noligrauius commoueri. iudicemus pariter ,lego de te, tu de me, utram in partem libet . amemus tamen inter nos, ut boni uirisolent; O, si quid fortasse de iudicio, nihil tamen de beneuolentia detrahatur. Libros,quos petis,habeo nullos, Cicerone excepto . nec eius generis,nunc quidem, tibi quidquam polliceor. quae v ro ipse composuerim,paucis mensibus habebis, sp alebo, commentarium in epistolas ad Quinctum fratrem , O librum de legibus Romanis: qui en antiacuitatum mearum sextus. De Sextiana oratione, scriptam contuleris cum impressa,quaeq. loca varia sunt, miseris ; a abo te: Hq. ut facias , rogo . Vale. Venetib.
Vr Das me tibi satisfacere, O, quod olim
petieras, id nunc,tuae memorem uoluntatis,repraesa res non enim, ut solebam, plebeio sermone tecumuo,scd eo, quem tu quadam epistolapatricium appella-
122쪽
pest si ι qui quam tibi sit in deliciis,quantumq. in eo sudijposueris, O industriae, facile ex ea ipsi epistola potui coni cere. uerum, quod ad me attinet, non ego meas litteras eius esse generis intelligo,ut ab homine patricio scriptae uideantur esse. quid enim habent , ut ita dicam , nobilitatis , quid splendoris aut in sententi s , aut in uerbis ρ conor equidem; ct huius me cupiditas laudis multos iam annos incitatosed moratur rei dissicultas,occupatio domenica,valetudinis infirmitas: scribo tamen vidue,quantum licet, O quoquo modo licet. animos uidelicet mihi facit, quod inter nos dictum sit, multorum inscitiae cum itus interdum me constro non sine uoluptate: sicuti contra, cum in antiquitatem ipsam intueor, contemno me, planeq. ipse mihi dii liceo. uera enim illa fuit ,suisq. absoluta numeris eloquentia: nostra infantia est, mi Furnarine; nos balbi, nos elingues paς ne sumus in Latina lingua. Sed quid ago dum is cum suauissime loquor , nulla certa re proposita; paginam, uersis undique sua sponte conmentibus,tmpleui .erit igitur,quod initio scribere statueram, ide . clausula mearum litterarum . Mitto ad te munusculum tenue , amoris tamen significationem in te mei, commentarios , a me nuper editos, in epistolas ad Brutum, culinum statrem et quos , cupio, diligenter legata. id si sequor a te, a tui similiabus , honestabor, digratia meis laboribus optima referetur. Vale. Venetib.
123쪽
Leodium. MIRABAR, cum in tuis verbis tanta sit humanitas, quae tuo mehercule etiam elucet in uultu, cur deberi mihi tam diu 'paterere tuas litteras , quas, ubi Leodium peruenisses, missurumstatim pollicitus eras . hanc admirationem, in qua molestiae
quiddam inerat , sustulit prorsus epistola tua, scripta sane elegantissime; in qua caussam tui silentii confers in peregrinationem, O negotia. quod si iam
in otio consedini; exerce ingenium tuum praeclaris instudi's, non ut amicus tuus, qui nihil umqua m parit , cum tamen parturiat semper, sed ut edas alia quid, quo tuum nomen, aeterna cum laude coniunctum, ab hominum obliuione, omniq. prorsus interitu uindices. Leodiensem Episcopum, de quo multi multa narrant, omnia praeclara , summoq. digna principe, si quid habebo artis,aut facultatis,ornabo laudibus: sin, quod suscipiam,praenare non licebit; amabit ille tamen , ut opino uoluntatem. tu me interim de melionre, ut ille inquit, nota commendabis ;eius q. in me beneuolentiam,si qua est, ea, qua apud istum uales, gratia fouebis . Vale , nosq.saepe si
124쪽
SOL Es in non ris sermonibus , humanissime Leo ,.quod mihi maximum eji argumentum amo- ris tui , monere me, atque etiam rogare , ut pro tenuitate ualetudinis meae litteris utar moderatius, o in Rudio uirtutis, quod di cillimum est, temperantiam adhibeam: amabiliter tu quidem, O o ciose admodumsed,boc mihi persuadere si uis, prius illud persuadeas oportet, non magnopere esse degloria laborandum: inanes esse nostras cogitationes, sulta consilia , quae ad eam dirigantur. ad quam caussam non tu quidem umquam tantam afferes elo- cluentiam, ut in re tam praestanti mihi quidem pro-υes modum esse seruandum . quamquam , quod ad rem attinet, tu quoque metam flentis, uel potius ego tecum. in litteris virmas esse uiuendum, O ορ- gandum in primis scientiae cognitionem, sed cum eo tamen, ut salutis ratio habeatur.obsecro te, mi Leo, quid tu existimas de iis, qui diuitias immoderate V Petunt enum errare videntur e certe . at ipsi aliter putant: itaque persequuntur inditutum. quid de iis , qui bonores sitiunt j non dubito, quin bos quoque sentias peccare. et peccant sane: timida est Gnim ambitio , ideoq. misera : neque tamen pauci
125쪽
I64 FAVLI. MANVTII me errare, O praeterea cum multis: diuersatio est . illi eas res plus aequo appetunt, quas cou- secuti, meliores numquam, deteriores etiam plerumve efficiuntur : ego in earum artium indagatione
pum nimius, sic enim ipse eximmac quarum cognitio evellit ex animis uitia , inserit. virtutes. itaque uides errorem aliorum cum turpitudine esse comiunctum, meum non modo non turpem, uerum emiam laudabilem. At morbis saepe tentamur. Priamum , hoc quidem non est praeter naturam rars enim praestare non potes, ut rectesemper ualeamus: nam , si posset , i', qui scientiam medicinae tenent, ipsi numquam aegrotarent. deinde, est praeclarum in maximis laborare: quacumque re uirtutem emas, paruo emas. non p se autem nos ad ea,quae
summa sunt, fine sudore peruenire, indicat illud
quod poetae ne Herculi quidem Iove nato , nisi maximis exanitatis laboribus, caelum dederunt. Teipsum rogo, qui me mones; quem ego studia doctrianae uideo numquam intermittere: ullam ne uoluptazem ea cum uoluptate putas esse comparandam,qua degentes, aut scribentcs vicimur ζ potest esse tanta suauitas, qua non maior ea sit, quae perfundit am- mos nostros , earum rerum intelligentia siuentes, quae sunt ad bene beateq. uiuendum necessariae euuod si quis doctrinam contemnet : haud scio, quid iste euret. negligit animum ; quo nihil poten esse praefantius: se ipse ignorat; quo nihil turpius:comporiseruit, ignauiae deditus; quod es illi commune
126쪽
eum bestuis;quibus id praecipuum, ut alantum, ne
re'. indulgeant, a naturia obuium . itaque sequo meum iistitutum , neque te, mi Leo, neque alios audiam,sudiosissime monentes: quorum equidem amo uoluntatem, iudicium tamen cogor paullulum requirere. O , ut ipse quoque erga uos amici pa tes , uestro exemplo, suscipiam; sinite meam uer rem in aures uestras influere, quae uobis artiumsu dia optimarum vidue cantat; quae vestra uobis bona commemorat, eaq. ut agnoscatis, O quantum licet, exerceatis, hortatur. cui si parebitis; fructum capietis eum, quem ipsi mihi, cum meam reprehen ditis in colenda uirtute conflantiam Judetis eri re. Vale. Ex aedibus nostris.
S c 3 s, optime' Lombardine , benignitatem a philosophis, magis etiam a Chrinianis hominibus laudari: recte id quidem: nihil enim est, quod hominem aeque cum Deo coniungat: sed illa cautio requiritur , ut adsit cum uoluntate prudentia. thesa vos plerumque videas in aliquem conferri ab lys, qui dominantur . quaere caussam: laudabilem nullam reperies. quis igitur beneficium istud praedicabit, in quo neque meritum accipientis , neque iudicium dantis agnoscitur e Equidem pro magnis opiabus existimo hesternam illum animi tui sigrusicatis-
127쪽
nm. quod enim ad me munus misisti , tum emp-- sum perse gratum , quia pertinet ad ea commoda, sine quibus, imbecilla ualetudine qui sunt, aegre sus tentantur ; tum uero multo gratius , quia iudicij lvi laude commendatur. nisi enim tibi meae uitae rario , nisi ea, in quibus assidue uersor, sudia proba- Tentur ; me tu certe , qui probitatem colis , aut doctrina ingenioq. excellis, beneficio non inceres. quando igitur ex ista tua in me liberali uoluntate, id de meis moribus, quid de litteris sentias, faciti possum coni,cere; contemno Principum diuitias; beatus esse possum in tua beneuolentia; unde homor , o decus , unde praeclara uirtutis argumenta, unde etiam commoda manabunt. quare conseruamibi , si uis me felicem eo, tuum amorem: quem cert, intelligas mihi deberi, si tibi,mea quaesint erga te Rudia, liceat intueri. Illa uero, quae a tua benignitate proficiscuntur, persuade tibi , hoc poti Mum nomine , quia sunt amoris argumenta , mihi esse carisma: neque ego te umquam ex beneficio , sed beneficium semper ex te ipso pendam. Librumae kragistratibus, quem petieras , habeo equidemiabsolutum , nondum tamen edendum: itaque comprimetur , usiue dum accurate perpoliam . prooemium degustabis: quod ad te cum hac nocturna epistola salui mittere . Vale. Ex aedibus nostris
128쪽
. Magistratibus Romanis. Do D in priuata domo pater familias, idem in ciuitalepraestat lex. ille praecipit fili's, quid agant, O qua ratione agant: haec iura ciuibus mandat, O ad pietatem , ad rectum spe praemiorum insita a delicto, propostapoena, deterret. quemadmodum autem rei priuatae non hoc uno consulitur ,si sit qui imperet; verum istud praeterea requia ritur , ut imperanti domesici omnes pareant: sic in ciuitate, nisi legem aliquis tueatur , , ut ei cives ,
quasiparenti optimo filii, audientes sint, potestati imperioq. perficiat; non es in ipsa lege praesidii
satis; optimeq. ac laudabiliter uiuendi praescripta norma negligitur . quo sit, ut tam legi necessarius uideatur esse magaratus , quam lex ipsa ciuitatis tace mihi, hoc de genere consideranti , longe uidetur optabilius esse,ut iniquae legi praesit optimus magi-sratus, quam ut improbus aequi ae.nam,si summam potestatem cum optima mente coniungas: vim bonus in iure dicendo, praeter aequabilitatem, O iusitiam, nihilspectabit: si quid erit in lege uitiosum, pro sua sapientia corriget: si quid ambiguum , in
eam partem interpretabitur, quae ad pietatem , ad communem ciuium utilitatem,ad reip. salutem propensi'r esse uideatur . sin autem, qui non optime sint a mente constituti, ijs potesatem addas, ct πο-
129쪽
ro3 PA v L I. M AN UT IIIuntatem uiribus confirmes: legis uocem mor tus non exaudiet , quid maiores uoluerint', sanxerint, seruarint, non attendet; ad suum arbitrium , suamq. libidinem omnia reuocabit . quod cum faciet;reip. quae tota a iure, o aequitate pendet, non Dium facto ,sed multo etiam magis exemplo nocebit . nam, quia praeeuntem sequi non discite est: propterea, qui imitentur, quam qui inueniant, plures non modo in rep. administranda, uerum etiam in omni arte reperias. male C. Caesar ; qui, liberi te ui .armis oppressa, ea, quae omnium erant, possedit unus: longe improbior, ac:nequior L. Dila; qui,ut auderet θerare Caesar ea, quae consecutus est, exemplo Do perfecit . quod si, qui legiabus praefuerunt, tales fuissent, quales eos, qui leges ipsas condiderant, Disse legimus Uetisset in Dogradu re*.quaeq. artes in ciuitate libertatem aux rant, eaedem facile conseruassent . uerum, in homunibus , non in legibus, uitium fuit. primi omnium duo fratres e Sempronia familia, Tiberius o Caius Gracchi, malo publico eloquentes, o ingeniosi,serere inter ciues discordias coeperunt, infimaeq. plebis animos nouorum commodorum in Jem turbulentis contionibus excitare. qui etsi decreto senatus iusta ui oppresidebitas eorum audaciae poenas e soluerunt: tamen exitiosae consuetudinis initium at .
tulit ille dies, qui ciuili sanguinegladios primus infecit . quod enim non modo iustum, sed nec usitatum antea suerat, Upostea ne nouum videretur, esse- .
130쪽
ctum est . itaque cum aliquot post annis P. Sulpicius primum, ut uisus est, non pesme animatus; deinde, me ambitione inductus , siue iracundia concitatus, ab optima caussa desiluisset;eademq.fere, quae duo Gracchi, in tribunalis pl. aut certe non di ilia moliretur: facile ad uim Oad caedes prolapsa res σοῦ neque prius ama quita erunt, quam , ciuium magna parte trucidata, aut eiecta, unius libido a liquis legibus par, atque etiam superior esse coepit . quod neque tunc, neque postea contigisset,si, quam japientes inscribendis legibus maiores fuerant, tamis creandis magistratibus cauti posteri fuissent.nam, etsi non rene geritur publica res , nisi praestantibus
miris, acriq. ac magno animo praeditis committatur et tamen periculosa in primis haec eri, O lubrica sane deliberatio : proptet ea quod non languentibus inanimis , sed in erentis mentibus, ac maximis ingenijs dominandi cupiditas exoritur. bonorum spe , fateor, ad labores, ad indu Iriam , ad subeunda etiam pericula homines excitantur: sed in libera e nitate es , quatenum cuique credatur; in danda poteriale si modus retinebitur, modus item ingerenda seruabitur . legitimis enim potenatibus, est'
moderatis imperpys alitur libertas: neque facile quisquam uult, quod se posse desperat: et,qui tantum potest, quantum si consequatur, ceteri nihil possent, hic si malus est, potestatesit deterior; sin ita moribus 'exploratis , ut antea nihil neque fecerit india anum bono uiro, neque uoluerit, interdum tamen,