Epistolarum Pauli Manutii libri 8 tribus nuper additis. Eiusdem quae Praefationes appellantur

151쪽

I3o p AvLI. M ANvT Itur, tum abrogentur leges e sunt , qui tribuni clam potestatem accusant e ilia quidem , cum bona mente coniuncta, salutaris. Sed haec ne nimium curemus. utere fortuna tua. ego alias regiones specto, inuitus nostri discidii causa: sed coniungemur animis, corporibus disiiuncti. iden maximum, in maximo dolore ,solatium. De Philopono, quia comes futurus est itineris mei, uelim ineas rationem, si eum hic reliqui ti, ut ad me quamprimum. colligo omnia; ne quid me moretur in discessu. non enim id agitur unum,ut uoluntati meae, sed illud simul,ut si

dei satisfiat.

EI D EM, Patauium. T v vide, cui committas. ego enim binas tantum accepi. prioribus respondi nudius tertius , m amq. tibi de Bononiensi re non modo sententiam, uey um etiam uoluntatem ostendi. his alteris, quae mihi redditae sunt heri uesperi, si rem specto, rescribe re nihil es necesse: sunt enim eiusdem argumenti: ' ruam uoluntatem; quae quanta sit, ex tuis litteris apparet; sunt eadem iteravida. sic igitur faciam . . firmo tibi, Sigonium nostrum, si Bononiam ierit, praesensq. contenderit, certum suturum.habet auctoritatem, ex huius loci dignitate partam, mire suis amplificatam scriptis, praesertim his poIIremis, insigni doctrina , iudicio, ingenio, diligentia refertis . sudia sononiensium ciuium fucile coli aeta

152쪽

get. ciuitas enim est ad humanitatem nulla propensior. Accedit, quod aut petet solus , aut cum lys , quos neque nominis fama, neque uero , ut a nonnullis accepi, litterarum scientia magnopere commmendet. Bargaeus enim, γο τυχα, ιι Di , condicionem istam certe non spectat. qui enim Pisis dominetur , O sua uirtute, quam nouimus excellentem , Gr principis gratia, cuius in ditione natus ere; quo consilio ad res nouas animum adjciat e Ergo ,

se Bononiae Sigonius; uides, quid sequatur. dijs hominibusq. approbantibus in eius locum adscendes . quo mihi nihil esset optatius ' nam speciem habet Bononiensis condicio maiorem , ut in gymnasio Italiae celeberrimo : emolumenti certe haud paullo plus hic uideo futurum. atque etiam de dignitate uidero. tractantur Ommno litteraesplendidius in publicisomnasiis; o docetur de loco superiore uirtus maiore cum gloria: sed clarissimum Venetiarum nomen quasi luminibus obstruit Italicarum omnium riuitatum: ct hic ortum decus facile manat, ac di funditur per omnes gentes , propter huius urbis communionem o quasi societatem cum orbe terr rum uniuerso . Hic uenit in mentem: Cur tu igitur migras ἰ alia ratio est . ego urbem linquo, non cum urbe emolumentum . quin hoc augeo uehementer; illam prorsus amittere non uideor, quia Mmam specto. Habes meam sententiam; quod quidem adre attinet. De Sigonio autem, quia nihil est tam amplum, qisod eius uirtus non aequet, meam, ut op

153쪽

132 PAVLI. M AN UT II lnor, diuinationem exitus non fallet. nisi si quid at- , tulerit casus ; qualia fert hominum vita. De Molini nostri ualetudine, cum rescribes,adde uerbum,si me amas. Vale. Venetijs, nonis Sept. quo me die disjcedere c ogitant em notia res detinuit .

EIDEM, Patauium. Q in homini non timendumtium te,tam uali l

dum,iIlis lateribus, la aetate,nihil tale metuentem animus reliquerit. ualde me percusili ta graui nuncio,eoq. magis, quod ignorare te caussam scribis.na tuendi tui quam rationem inibis, si te morbus inuasit

imprudentem e tuam continentiam narras. equidem

ita credo. unde igitur fluxit uitium' parce tibi in Ruduis,mi Murete ro eo quanti ipse tibi es; aut , si te ipse non diligis, quem omnes paene diligunt, pro eo quanti ipse apud tesum: quem tu nisi magni facis,egregium simulandi tenes ascium . nescis modum esse retinendum in omni re nescis , uirtutem nimis appetere, uirtutem non esse e age igitur iam te restice, si minus antea: tibi consule; ct eam quaere gloriam, quae te uiuentem oblectet, non quae Δ cedentem e uita prosequatis r. ita diu iucunde ui- lnam, ut acerbe nunc uiuo, quia sollicitus de te sum. medicos habes doctrina singulari, quorum consilio uti possis:caelo uteris clementismorin rebus tuis nihil,opinor, es incommodegenus enim uitae non ho-

ne um minus, quam utile, delegisti. etsi tesciqict

154쪽

re lucro minimum laborasse, illa uero habui

prima , quae nec mihi postrema umquam fuerunt , decus , ct amicitias nobilium virorum. Haec cum ita sint; modo paullo minus mentem, O paullo magis corpus exerceas, restissime tibi erit: nosque, tui per amantes,ascies maxima laetitia. quod auguror futurum: oe, ut meam Jem, quantum in te exi, exitu confirmes, te ipsum tua, nec minus mea, caussa rogo. Kalendis Apr. omnino te , sin id minus, Catullum tuum exspecto. diem unum prorogari, e re mea non en. Vale.

PLANE non assequeris, ut uideo, quorsum illa de me momo scripta sint a me . non enim id spectaui , tuam ut remorarer industriam , sed ut acue 'rem potius , atque incitarem.tu autem ita commotus es, ita mecum uehementer,ac paene iracunde agis in epistola tua , ut uix tibi temperes, ac ne satis quidem,cum uelles, temperare potueris, quin acu-keos etham in me nonnullos emitteres. deinde quasi 'blandiris in extremo , verbis utens amanti is , atque honorificenti is: cum ea mihi tribuis,quae 'si respuerem, ipse me non amarem. tanti enim mihi sum, quanti ab lys , quibus ego plurimum tribuo, feri me sentio. Ac putabam , mi dissurete , meos in bifensus bene cognitos omnes esse: qaod si paullulam a mente quandoque aberraret oratio , non esse , υ , T 3

155쪽

734 PAVLI. MANVTII facturum, ut eo mea uerba detorqueres, quo neque meum iudicium,neque nostra iam paene fraterna necesstudo ferret. quod quando secus video contingere; aberit posthac a meis litteris omnis ironia,ab

rit locatio, quidquid denique eius esse generis intelligam, ut in utramque partem flebit posit. de isto ne meminero quidem, si potero: hominem enim con temno : silentium quidem, quod potero, ipse mihi imponam. De Plauto, uideor tibi scilicet, quod aiunt, in alienam messem. δε enim illud interpretor, A me, ut scis , cfflagitabatur. Tu vero, me perlubente, rem susicipies o si modo, quod contra mibi uidebare, animum in ursi, ut efflagitantibus breui satisfacias. uerum, si praeclaros de Finibus commentarios, ad exitum iam perductos , pau- eorum dierum studio perpolire non uis, ct magno litterarum damno pateris iacere: qui sperem te aut uelle hoc tempore inoui aliquid ordiri, aut ,si ordiaris , posse pertexere magni negoti est, quantum

otii res exigat tuis occupationibus eripere: non mianoris,a teipso, ut uelis, impetrare . facio tamen a quissimo animo, ut in te rejciam, ac transferam hoc, quidquid oneris, aut laudis est. consulatur modo publicae utilitati. id, non modo a te, quem stro

in oculis , sedsi uel ab iis, quos O de facie,oe de nomine prorsus ignoro, praestabitur, aeque laetabor . Ore non solum per me licet, uerum etiam, si pareris , precibus tecum ago, ut ad emendodas, i strandasq. Plautinas comoedias tuam excellente indu-

156쪽

EPIST. LIB. III Iys indumiam eo eras. uereor tmen, ne, quodsummme cupio, id stustra rogem, atque exlpectem. Vale. Venetiis. Ε iiD E M, Patauium . -

- R E M tenes: optime tres poetae coniungen

ΥARIO. ILL VsTRAT us; reliqui duo, si rem suscipis; quod ita liberaliter , ac benigne polliceris,

ut a me non minorem uerbis, quam re gratiam in-- eas; A B. B o D EM. EMENDATI . quod si, ut

significas, ad emendationes aliqua praeterea fiet a G1so : nae ego tunc, uere mutuam inter nos esse be nevolentiam , intelligam , ac uelle te mecum osciis certare: in quo antea dicendum est enim potuiς esse icturirior amor tuus. Confugies uidelicet ad occupationes: ego ad illud: Nulla potest esse occupatio tanta, quae amoris, ct osci, cursum debeat interrumpere. meipso quemquam ne tu magis impedi tum a negotiis, districtum a curis umquam norii' quis tamen amicorum amicorum autem immo uero etiam alienorum negotia curat libentius e tua sane caussa noctis etiam partem cogitando saepe consumpsi: cum tamen corpusculi tenuitas mari me quietem postularet. Sarcies igitur, si quid o missum: uel, si nihil, auge superiora: quod certe potes , ct ,si meum in te animum spectas , etiam de bes. Vade.

157쪽

REMITTO scholia , ut habeas corrigend2 facultatem. quamquam est, cur addas potius,quam mutes. quid enim j totus ne quartus liber ita mendosus aut obscurus est, nihil ut assequare, nihil scriptione dignum excogites e mihi non probabis, nee omnino cuiquam, tuum in Catullum praeit temcoramentarium qui legerit . confice igitur- quais tum quidem, per te licet. licet autem tibi, quod, u ego statio, qua paucissimis . nos opus, no trum in- termisimus tua caussa, tuum ipse opus nostra cause sui ut urgeas, atque absoluas. nee dubito i, quin,si adniti uolueris, o quasi cum ipsa re contendere , quod ego interdum soleo; magna ex parte praestes id, quod praeter opinionem meam, ut aliquid εκτῶνάδι άτων , abiecisti. De rebus tuis , quae mihi m hercule magnae curae sunt, considium dies asseret animus cerre meus fluctuat: ita multa in utramque partem occurrunt. placet constantia, ita, sed si cum ntilitate coniungatur . utilitatem porro non lucro magis , quam dignitate, metiamur. quod tu quoque uideris Muscarem illo loco,Vestem hic paul

rete, δε quid agimus minus interdum splendide, comtra quam nos praeclara liberalium disciplinarumst. nia docent,excusamur temporum iniquitate, .mul torum eaemplo;qui, cum a1fluant ijs rebus quaesa

158쪽

II 'Is T. LIB. II 1 137pe a nobis, fortunae potius culpa, qsam nostra,ct Heraηtur, quotidie tamen aliquid ultra appetunt a meus magister Egnatius,si audires verba, um mamstultitiam; si uitae rationemJectares, plane singularem sapientiam iudicabat. Vale. Venetys .

Qv I N c et I LI s Kalendae, quem tibi ego diem definieram, praeteriere iam, ut uides. itaqΠe,s quam ex meis litteris de perpoliendo Catallo tuω curam susceperas, ea te libero . temporis enim conactus anguLItys,mandaui meis,ut alia quaedam praeis subi cerent . mensem, quod ad me attinet, vel integrum, eoq. amplius , licet interponas . interim: ad Terentium omnem tuam industriam , suadeo constras. noui omnino te laudis in Rudio numquam languentem , sed in hoc libro, qui Maxime omnium Mersatur inter manus , ipse te debes incitare, O eo magis, quod erit, qui editumst tim arripiat ,θya-batimq. omnia dimetiatur . admodum enim seuere, ac sudiose iudicat aliena; sua uero premit, ex re non patitur, diu licet euigilata , acerbus etiam isse ipsum, minimeq. indulgens. Ego accingor adt Plautum . nec desperarem aliquid a me, se minus

ingenio, saltem diligentia, posse praestari: sed in

terpellam salutatores a mane ad vesperam , hone-

si illi quidem, cupidi uirtutis, vicio, ct amore e ga me , ut ridentur , incensi; tamen interpellant. a i scii

159쪽

I38 p A V LI. M AN vTII scis illa Ciceronis nostri, ad Sebosi, Arriis. aduentum iri miscentis. Hui, unum ne ego Sebosum, num habeo Arrium e uidelicet: sexcentos: quibus , velim nolim uinae dandae sunt omnes.ex quo quantum molestiae, quantum hauriam acerbitatis, ipse , qui meam consuetudinem, ac meos plane sensus tenes, facile. potes conjcere. nam rem familiarem, etsi minime abundo, iacere tamen aequo animo patior :sudia uero mea negligere nullo modo possum. De tuo aduentu spem nonnullam inieceras: eam rursus extenuant postremae tuae litterae . ego illud scilicet primum, ut habeas rationem ualetudinis; secundo

loco, quod tuo commodo fieri possit, ut te nobis resimas, exopto . Quid molinus noster, quid agitqquid autem ego hoc quaero 'nimirum ille totos dies

tecum,Hest in uirtute totus est; nec tuam complexus doctrinam dimittit , iudicio adductus suo , meo consilio confirmatus. Vale. Haec ante luce,cubans in lectulo,amanuensi meo, O iam meorum studiorum socio,dictaui,nobili adolescenti Cyprio, Herculi Podocatharo, qui cras Patauium cogitat,teq.meo nomine salutabitila superiora familiari meo,Sebastiano Leoni,qui se forte obtulerat,ictaueram inambulans, quod eram paullo crudiora nec fere mea manu libenter uti soleo.

E I D E M, Patauium . . inti mibi tuas attulit litteras , et ego meam

omnem

160쪽

omnem operam, qua in re uellet uti, atque omniano quidquid ualeo,tua caussa detuli. visus est meam amicitiam plurimi facere , a me, praeter eam, nihil expetere . quod illi facillimum fuit impetrare.

nam cum omnibus natura pateo: tum uero, qui a te diliguntur, amore meo numqvam excludentur. C

tulit quod apud te reliquum est, biduo si miseris,s . tis opportune facies. deinde mihi orna duos comites elius,utrumque dignum,ubi neruulos ingeni, tui co tendas. etiam illud. mihi tribuis petenti: quod ante omnia, O unum fortasse ,speritare te puto. cras, ad summum perendie tria Catulli folia mittam. liolum

meum Hieronymum, nondum quinquennem , Aldo parem ingemo, valetudiue firmiorem, mandare Epidaurum ad hominem eruditum, me'. peramantem, Paullum Bosium, cogitabam. ibi moribus, edi primis litteris imbuetur . nam ego me ad haec humilia demittere nullo modo possm. Quid praetereac nihil scilicet: immo aliquid. Scribe, amabo te, mi Murete, ut instituini, qua aepissime. mehercule, ummis, atque assiduis non modo negotiis, uerum etiam animi curis , tantum in tuarum epistolarum elegantia, est suauitate conquiesco. atque etiam, dum ipse ad tescribo,quia te mihipraesentemstatuo,mutuuq. inter nos sermonem fingo, incredibili uoluptate perfundor. Vale. Venetiis. Hercules meus, quia fenius hodiernus cies eri,abest.ideo haec mea manus decies interpellatus, exaraui.