장음표시 사용
181쪽
postum . dico I merum in ea partitione verisimilitudinem sequutun magis, Virgilium admirabilitatem rquas duas viritites in unam , eamdemque dissicile conuenire fabulam quis non videt cuni nouitas sit alterius conficiens alteram non facilius noluis concilienius commentis: quam cum ea fingimus , quae verῆ populus verisi inlitudinis iudex facta sciuerit aliquando Admirationen
quotus gnorat quisque filiam dictam inscitiae fuisse ab antiquis 3 quod ea
demiremur quorum cauis nostram intelligenti in latent cum tamen interea vel rustici homines , a C agrestes non adeo parum suo plaudant ingenio Puet ea fieri facile credant; quorum ipsi cogitando causas in rationem inuestigare non possint Stel-1as in via lactea minutis: mas Luna maiores esse, ac ipsa terr , figmentum i credent hi eniolam mathematicorum qui non prius aut expe-xlendo , aut exquisitiori Xamine omnino aduerterint, uantis deueniant spatij res omnes ad nostros O los minores quae longissimis mstant interuallis. ex quibus omnibus illud uincitur , ignorationem arere veri
dissimilitudinem, quae alio partu ge-
182쪽
que iniit admirabilitatem. Hanc sibi in xime proposuit Virgilius. cum dic omni virtutum Aeneam instruxit supelle- stiles, quod et rarissimum , asi maxi, me nouum et noluit Homerus a verosi mili ne latum quidem unguem discedere. cum singulis hominibus insulas
astinxit virtutes cuius veritatem pase
titionis experientia plane proba trili tidiana . t quoniam ingeniosus est
uterque , idest in omnem partem nimius et adeo alter verisimilitudinis amore trahi se passus est, ut non solum nihil eorun heroibus assanxerit suis , quae possent humano videri maiora fastigio , nimiaque sua luce umbram facere aliquam , ac suspici nem fialaciae sed etiam suae superstitionis Deos ad humanum vivendi modum exactos, viiij tum corporis omnibus, tum animi aspersit adeo aut in iustam indue Tit ille se sapientum homi una reprehensionem alter adeo vires in es in unam intendit C Urma ad amationis concillandae ist
mihi onmino reliquum secerit; quo suos ille Deos Aenea facere posset praestant es qui an Lebs dici posese tu de illa Deorini colluuione loquor, qua D eius diuinitate donauit
superstitiesa es inquam, posset euri
183쪽
nitatem virtus , priusquani abluta in Numici flumine mortalitate , coelo reciperetur inter indigetes Deos. Percurrite si libet per ea omnia, quae
diuinitate derivari possim in nos & ijs praeteritis , quae ut sint innata Deo , O cum ipsa coniuncta vi diuinitatis 1 tamen traducantur ad mortales, vel omnino sunt extra illorum naturam in fortuna sita vel in ipso consistunt corpore, in parte hominis deterior i cuiusmodi sunt singularis illa potentia in maxinia qua possit quaecumque velit; dominatus in omnes amplissimus nullis regionum circumscriptus limitibus ς
liaque ex eodem genere non adeo multa ei quae nec heroem faciunt, omnem licetiexcedentia mediocritatere, nec magnitudini Offciunt heroicae, si non affluant ex meritis . percurrite , his igitur praeteritis per eas felicitatis diuinae Dartes quae intra a Lin animae eae constitutae, cCn-ncientes maxime sunt in nobis beatitatis ad quas Christianos etiam, homines religione imbutos vera ex hortatur Deus, neque solun per eas
ite virtutes quarum ij sciunt si compotem eunt, qui vera sinthini de
184쪽
de diuinitateri sed etiam per alias, quibus ille vacuus quidem est propterea quod ex intima sui notione
lint aduersus mala remedium , quae
nulla esse postilia in illa praestanti
aeternaque natura quibus tamen virtutibus carere suos antiquae superstionis homines noluerunt Deos temperantiam exempli causa, modestiamque, millam recensebitis quam mismeris absolutam suis omnibus in Vir- giliano laudare non possitis Aenea Temporis premor angustijs , nec mea potest ire per singulas oratio quamquam in re versor adeo sermonibus
omnitam trita ut superuacaneum sit longiori sermone per omnes partie das de illa disserere 4 At quis non , idet , ex dictis illud uinci , quod affrinabam initio; conformatos in
normam veritatis quos aliquando fuisse facile animum inducere possumus, ut credanius quia singulos limmines singulis excellere virtutibus commune ac obuium est: ad speciem vero admirabilitatis compositum Aeneam a Virgilio fuisse ex integro virtutum cumulo quas adeo est diseficile in unicum hominem conueni
185쪽
I 8 aliquando mereatur fidem inum haec ego sic disput non
ita sint impudens, ac imprudens ut alterum illorum accusem , aut in iv. scessit a verisimilitudine in tam excellenti Aeneae conformatione que Homerici Achilles, aut VIIIJ es admiratione mimis afficiunt nos quo non ad omnes facti videantur virtE-tis formas . Cum enim ab Aristoteledictum est capite poetices septimo, id hominibiis incredibile videri quod factum nesciunt aliquando angustos ille secit limites poeticae fietionis: ut nihil vellet aliud poetis permissum quam ex veris multis historijs
fabulam quodammodo consuere cuius singulae partes, ut non abhorrerent a veritate , ita tota illa coa -gmentatio partus esset ingeni quae sola supra ceteros artifices poetas maxime faceret effetores . illam snim ego existimo mentem Aristotelis filisse, id nos existimare , fieri nor
poste cuius aliquid genere similo laetum n rit. Cum igitur me hi stori s nostro etiam aeuo ςiamus
esse non paucos quos non na tantum virtus , sed plurium conspiratio secerit
186쪽
utitutum est inter se nexus multo iucundissimus nec solunt una non a exturbat alteram sed inuicem , manibus eluti traditis , in chore vix trahunt sese erinde nascitur , ut magnum quidem existiniemus , a ra-Tum non tamen abhorrere a veritate; quod in unum aliquem conspis rarint ornnes aliquando Quae enim comparari possunt inuicem , ea ex ipso Aristotele in logicis genere non differunt inter se . Apud Homerum contra singularis illa Laertiadae astpientia , aut militaris Pelidae fortitu do ita trans omnes gradiuntur fines humanitatis ad Deo etiam ipsi non longo aecedere ideantur interuallo. . obuium quidem est aliqua praestare virtute sed non obuiuna in eadem virtutis forma tantis retro spatijs ceteros relinquere mortales.
id quod negotium facessivit Aristote ii, ut crederet monterum etiam , dum nimio aucupatur opere admirabilitatem recessisse aliquantulum a
probabilitate . An non intelligis Sinterimendum Hectorem miti, chii abest Achilles , unus integro par est
Ggaecorum exercitui, id est par roibus , quos umqUani miratus est or
187쪽
Isobis Lerrarum maximis , maiori opus fortituline fuish quain ad Turni regis caedem, aut Jranni Mezentis qui, ut fortes sint, ac inperatores strenui non tota, e tanta in Latino
bello edere describuntur exempla ilsortitudinis a Virgilio, uot Hector exhibuit in Troiana obsaione Conser Vlissis pericula cum naufragijs Aeneae . quanto illa suere asperiora: tanto Vbssis prudentia in hs euincendis enituit magis. In summa quς- sui admirabilitatem Homerus in excellentia quadam virtutis unius: reperit Virgilius in perfectissima Omnium coniunctione hic discedere, luit a verisimilitudines, non multum in sngulis transgressus limites humanitatis ille en probabiliter ad ho-nainum opinionem exposuisse se credidit quod in singulari. virilitis inius praeitantia continuit heroem suum . cum interim liceret utrique aliquid supra commimem morem effngere: quoniam non vulgarem animo de hominibus eius aeui consignauimus
pinionem riuos hs genitos, superis
Uterie , , ac mortalibus , poetae appellauere semideos. Exquiris ex me, quid ego sentiam de utroque pirimum non responcte-bo
188쪽
bi vox cogi non potest; aut cui si berum aliquando non ivit silenti iviῖPergis moletius esses dicam in ea re
partes potius esse meas aliorum excipere iudicium, quam interponere meum. Quae haec considentila Homerum S irgilium ante tribunal me siacaersere , qui annos vix attigi culicis Maronianio Si tamen hanc uiseni mihi datis audaciam reuerenter dicam summus uterque placuit tamen magis Homerus non solum mihi; sed Italici nominis poetae celeberri mo TorqεUt Tata; qui, itantum eon cere otii ct ex eius ogmatipallegoria, quam ipse retexuit, ct ex opere ipsi, quod semel, aut iterum; percurri potius , quam relegi, ex Heroibus neminem omnibus instruxit virtutibus ; sed singulas pene distribuit in singulos, ita tamen , Ut praecipuos habeat in ceteris Gothidum, dies inaldunt; quorum ter in eo sit Poemate , ut graece loquar protagonistes dubitari adhuc video ab eruditis viris. Licet enim a Golfridori lius exercitus imperatore fabula n men inuenerit; cui nomen facere solet is quem poeta sibi singulariter laudandum proposuit ad imitationem ceterorum Minaldus tamen qui pla- rimum
189쪽
rimum operae consert in illud bellum, siue suo discessii niltu invehens detrimenti copijs chrii ianorum , siue
certam reditu terens victoriam , m gis accedere videtur ad Homericlinii
Achillem. sed non erat hic ea de ire locus disputandi . Placuit igitur Torquato assis prudentiam, quam
Golfrido laudare singularem que im allescit ideo ad opera sortiti stinis, aut in I perta visae discrimina amittit ex militari praecepto quo vetitum est imperatoribus, nisi si rei grauissima suum periculis caput, ijcere in i ijs , quae ad priuatos . pertinent milites muneribus Xerceri placuit proponeae sortitudinis exemplar absolutissimum inaldum; cui dissicillima quaeque demandantur cunctis commilitonum fustr gijs, ipsa sim mi , aeternique numinis voluntate quae sic rerum fata
disposuerat, eius ortunam belli: ut sine Rhialdi ope nec bellum profligari posset nec Solymorum urbs, aut sepulcrum illud Christianori m
omnium veneratione sacrosanetiim
quod tres dies hominem flausit Deli, ab infami tyrannide vindicari , placuit eidem allas virtutum formas in alios
190쪽
alios distribuere ' ex omnibus ia-tegrum i que nradmoduli ipse profi- aetat in allegoria is Gnstitueretur simulacrum virtutis quoci ex uno de sum ut posset aut est dissicillimium
exiitimauit , aut Oitrae vires excedere tortalitatis . . Plurimi apud me
ponderis es huius auctoritas poetae ct quo illi magis vid etur probatus Homerus,facit ut existimem taliquid in Homerica latere fabula sagacissi-inis ab illo introspectum oculis quo illa Virgiliano possit anteponi contextu tamen nequo tanti mihi est , ut eius unitis mouear teltimonior ipsa epico proposita poetae utilitas, vi inquit Horatii l . . Et prodeste volunt, di desectare in eam omnino me induxit opinio. ne in cisis quippe utilicatis prouidum illud poema iit , quod sum non prouocet lectores ad imitationem p dissimules te magis ad imitatio ne unius trahi utitutis AEu an ad omnium unici coniimetarum aemulationem Suspirare illam virtutu encyclopaedlam possumus, d inuideres habere in ossimus in deiideri;s nescio ; quae facile deficiunt ac moriuntur i, nisi spe Iutrianxur ab