장음표시 사용
211쪽
274 muta longiori sermone prose uere Gothidi prudentiam , ad belum repetendimi euocantis duces, cum nondum ipse creatus esset imperator . in ea re quanto tu uisi sΗoni ero, Virgilioque elicior qui
eam solum prudentiae partem tractarunt , quae pertinet ad principes: alteram scilicet tu quOCue partem stetigisses, qua publicis Donis priuati etiam homines pro suis possint viri-hus prospicere multum in ea re profecto Golfridus laborauit a neq; tamen soria si probaris omnibus: quod Golfridum id sibi muneris arrogantem facias, quod imperatorum est . nam quantum conicij ex ijs, quae super . ea re ueuiter inuisi , euOcat ille ceteros duces ex imperio:& quamuis silmmi numinis id moniatione fecerit certus iam imperij, quod sibi reliqui essent det turi abutitur ille tot me imperio , qui prilis illo utitur quam commissum fuerit: Neque reliqui duces, ct maiorum
gloria nobiles is egregiis illustres
facinoribus illam adeo sacile ferre possunt arrogantiam , aut militarem senatum cogentis hominis sine imperio . aut in eo senatu primas sibi partes dicendae sententiae suscipientis
212쪽
tis . Non illam hoc ego loco pono quaestiopem virum dignus hic incidat Deo vindice nodus sed illud
sane affamate pronuncio , non ent
claate satis fuisse per illam machinam recisum, per quam Gabriel ad Golfridum unice inducitur, non ad alios duces . fac illum igitur in eae
multum euocatione borantem, Ontinentem se tamen semper intra ea munera quae hominem decent ne-ntini quidem secundiim sed multos tamen habentem pares. Illud etiam.
si placet, adde, in summa semper il
iuni fuisse apud omnes veneratione, ac illi multiim in omni re ceteros detulisse Atque ea diuersa penitus dun is parie geruntur ri tanta negotiorum segete facile bonis inimica frugibus herba malo rum congestu spirituum, non humano satu nascetur sementem eius illatura discordiae quae discedendi ab exercitu Rinaldo dare positi occasionem. Occurrunt in eam rem aliqua mihi sed retrahenda est oratio in viam , qua errauimus Tassi nimis vestigia praeter institutum prosequuti. Redeo igitur ad Homerum , ac Virgilium ; quorum utrumque pro
213쪽
l spositum sibi scopum ad libellam a
tigisse pronuncioci praetereaque suisse id utrique propositum , quod in suo senere optini uni esse , C e sectiisimum . Si omero quidem licuit totius humanae vitae mirmandae magilterio deliingi; quae unica non potest actione contineri ratque adeo phira illi fuere conficienda poemata licet aliquo sibi ordine inuice subiuncti voluit Virgilius actionis unius bene disponendae imaginem no
bis proponere ς quae unico tantum
poemate suerat exhibenda iiDari bulae discedere voluisset unitate . . ut hinc etiam is id intelligiss quam putida sit . ac leuis quorumd ma accusatio gram muticoruni qui utant,
Virgilium Ionpe reces Te ab Homericae stulae nil licit te . cum unum cons erit pus ex duobus Homerbeis . nis velint non eiusdem actionis esse, illius mim ante partes omnes composito di erere tum in lucem edere quae in inentis curiam coactoeonsitorum senatu decreta L pienter
Musa mihi superesent alia de principibus poet runt disputanda percOIlatione in e sed ilia non licet id
per breuitatem teniporis; earum ego qua
214쪽
quaestionum argumenta proponam . . magnam ingenio vestro , familiaribusque , ac doctis sermonibus segetem disserendi . Faetum est enim e tiam illud a Virgilio non ex omerico instituto ; ut nouae cogitet Aeneas ciuitatis fundationem , cum satis Vlissi fuerit in patriam remigrare ac ex bonis olim in Ithaca relictis iterum receptis, voluptatem sac perfectam percipere beatitatem. Voluit Homerus, opinor , intelligi , quod ex ipso didicere Platonici tunc animum nostrum beatum esse; cum totus aptus est ex sese, in se v-no sua ponens omnia di abstersia
labe vitiorum, corporataque o cretione veluti expurgata, reuertitur
ad originem suanta quamquam neq; Virgilius Platonicorum do matum sectator egregius hac philosophiae parte carere voluit Aeneidem suanti Hoe scilice illud es , quod tam
Dardanidae durii, quae vos a stidi
Prima tulit tellus , eadem vos V bere laeto Actipiet reduces rantiquam exquib
215쪽
nabitur oris sit nati natorum , qui nascet; tu ab illis. quo J vaticinium ex ipsoruni deinde pen tium interpretatione per Omnium ad Italiami, nostrumque Milum praesertim relatiun fuit. Est locus, Hesperiam Grai cogninmine dicunt , Terra antiqua potens armis, atq; ubere gleba , Oenotri coluere viri nunc fama
Itali in dixisse ducis de nomine
Dard. nu ortus, Iasiusque pater , genus a quo principe. nostrum . .
Quantum in ea re ingenium tuum elucet o Virgili dicam, nec quidquam mihi a tui , si quis adhuc ruperest , obtractatoribus timebo si peris Graecum magistro maior. Vt enim Platonem probas de animorum origine nosti orum an alte sentientem quae vere , si non sunt diuinitatis particula , certe sunt ipsus imago absolutissima cita cum
Aristotele tibi persuasisti , perfectum iis esse posse bonum apud hominem
216쪽
lentem . quia enim natura ciuili ho ni est , ac ipsum aniat cum alijs bonum communicari aliquod esse bonum debet in politica multorum societate atque adeo tunc ad beatitatem sibi sussicit , cum in integra constituitur ciuitate . Ad hanc politicam felicitatem tuus appellit Aeneas denum , cui stantea compos non fuerat , dum nouam condit ciuitatem . omesticam lyses videtur assequutus bearitudinem , idest mediocrem Cum Penelope VXOreo, eum Telemacho filio . Quamnis enim ille regnet apud Ithacenses eius tamen dominatus oblitus videtur Homerus iis quidquid in illo boni est , id totum redit ad VlγDsem, qui sine aliorum famulatu beatus esse non possit . Descenderem ad singulas quoque partes ego libenter is conferrem cum sex. primis Aeneidos libris OdyisEeam , Iliadem cum postremis cDicam unum exenipli cauLi. Primus Homerus ingeniosi sit me, ut ostenderet, quantum afferre Achillis fortis tu fio . momenti ad victoriam , dat illi occasiouem ab exercitu disce
217쪽
nis, fortuna Graeci nominis pene prothernitur ad interitum et eodem, placato , ac in pugnam redeunt , rerum in aliam faciem commutantur vicis itudines, Graecis pollicentes vi-
istori in , actis in fugam Troianis, Hectore interempto Vidit illud ar tificinm Virgilius, ct probauit adeo lque Tyberi, monitu remouet e inean a suis , ac dimittit ad colli gendas auxiliares Hetruscorum , alia trumque gentium copias et dum interim vix vallo se Troiani deflendii ni ab audicia , furijsque Mezentij, ab Thirni robore incredibili i quin lite in ipsa penetrat castra quemainterceptum solum in medijs Troianorum copiis exturbasse de ce lnibus non exigua fuit laus Mnestheo Sergestoque Quos pater Aeneas , si quando
Rectores iuuenum is rerum dedit esse magis ros redit Pentibus auctus copijs Aeneas conuertitur fortunae talus pCadit eius tanti Lausus cadit Neete tius, cadunt quicumque excellunt supra ceteros ac demum singulari petitum certamine urnum riualem
vita spoliat pacem suis regnum sibi
218쪽
Ita sibi unico vulnere consequutus. Qui campus mihi aperitur Ontentionum dum Consero inter se Oc- Casiones, quas nactus es heros terque discessionem faciendi, quam re ditus opportunitatem p quantum intulerint abeundo calamitatum qua- tani victoriae spem fecerint remi
grando quid id etat , quod , ipsis
procul amotis , rebus eliciter festis interiJceretur, ut a mali de pulli grauitate maior pareat ipsa depellentis sortitudo laboratii uterque C lunmia Virgilius, quod non ex boni officio imperatoris deserentem a faciat suos Aeneam in periculis, ac relinquentem OppCrtunos iniuriae Latinorum scum prudentius allegaturus aliquem fuisset ex suis ad opes auxiliares colligendis . sed quia vindictis secundum libertatem ab ea vexationes, aliisque Virgilio dedit alias laudatus arquinius magister meus ex poeticae legibus , ac artis milita,ris accitratissime e praeuaric ire in scalis , si malus orator eamdem strusciperem de sensionem Vapulauit E
merus ab aliquibus ; quod Achilles
priuatas iniurias publicae ante serat commoditati, nisiis prol. enlodUntiis Graecorum insultans, suae contΥa
219쪽
tus . Ego certe non possum non istorum admirari sapientiam immo- aeratam qui nullii volunt heroem tuum erroribus implicari. Peccet - .cnille non in eo Achillis peccato peccat omerus cum non probet, Iti dicebamus , euentu felici Achillis iram neque illum condemnaret Ari-itoteles, qui peccantem induci vult tragoediae Protagonistam sed eo flagiti genere, quod condonari possit. non ignoscamus iuueni rtissimo qnod irascatur plus iusto nimirum quod ea concitetur animi perturba titudo. Quamquam quid ego pernego peccare Achillem priuatae iniuriae Menelai, qu e in eo bello vindicatur, suam , prpeierentem iniuriam. non rei Graecorum publicεe, Me non in agitur in Helena repetenda a lacessitus ab Agamemnone Menelai iratre Achilles , dum ipsis inseruit, non habeat iustam iracundiae causa, ingratissi inum hominem des rentii p
pari, ac gemina tueatur accusatione Tassio, qui, cum illii in suum poema transierret artificium, offert primo.
220쪽
causam , cur discedat a Golfrido.
Indignatur nimirunt i, Vulgarium hominum , niore de vinctilis causam odicere interempti Gernandi quamuis ipse diffleri non possit, se in ea ultione nimis iracundiae obsecundantem leges ab imperatore praescriptas transili Ue . Sed, uti dicebam , culpa in iracundiae admissa vehementia is condonari potes sortitudinio amoribus verb foeminae vilissimae diagicis imbutae artibos implicari; dicat ipse an virum deceat laudem expectantem ab animi magnitudine , a
robore corporis quae nulla re magis enervantur, quam mulierositate pAdde praeterea tam feliciter id eue
nisse inaldo, ut ansam alijs errandi praebere posse videatur δε tanti erat in i pudicis ima semina, tri- uenefica', quae tot iri tulisset Chais 4anis mala, ut vehementissimo hidio Rin xldus iratam sibi demulcendi la-
horaret, De erat hoc etiam s. nescio quis ex heroico poemate faceret tutpissima metamorphoi compediam addita celebratione nuptialum. Probantur ea facile, ad imitationem alliciunt, quae facilem sue. vi
