De philosophiae apud Romanos initio et progressu, Paganini Gaudentii volumen, in quo praeter historiam multa ad contemplationem rerum, & dissidentes veterum sapientium scholas facientia, enarrantur

61쪽

De Philosophia apud Romanos

Nigra superstitio, Magicas quae sustinet artes, Concidat, exilio suppliciumq. luat. Ast vigeat Pallas, cerebro Iouis edita Virgo, Nullus non studijs excolat ingenium. i Cec ropis hoc iubet urbs,qua rande Roma Magistram Excepit , grato detinuitqsinu.

ex omn3, aliqua certe ex parte, dicetur se Romano Num aisrsbus is innas . . Dio protecto Prusaeus Oratione XLIX cessator , Italos omnes a Pythagoraeis institu tos. Ci ero Det pramo Tussianarum asserit post orbethrasem ora mi .sse Othagoraeorum nomen in Italia, met nul halij do si viderenι- Plato in Italiam venit , audiuitq.

62쪽

pegerit Romanis, ut asserar nihil ea talibus sententississimatibus preuemspe in mrbem. Eitimori coniectora ad meritatem proxime accedit , sed cum eomectura sit, non impedit, quo mιniss anιmus Ῥώcιlset,abnuar' sntire quise Pythagoraeam philosophiam in urbe q-q. Roma, cum tamen id ab annalium condi μνιόωs ρ oditum uontuerit.Na m quamgraues motus exercu risnt populum Romanum . Saepe interosiant collisi, in di- framen ιngens vocata tibertas. plebs fremuit contra patri sios. ructabant interim vicιni agre ferentes in tantam emeondendi Imperθ surgere 2DWiritum mentem. Inter hae quispbilosophico otio, tranquistitatiq. professoriae fuisset locus y non tuba, non ana permittebant exaudiri longinquas , re exilea P tbagora orum voces.s uod si bulbus coniecturis liceret suam credere egita. eisne,eodem marte farseret dicere putasse Romam animos hominum Use sempιternos. nam ιd dogma traditum scimus amere de Drio. thagora magistro. tabq. comi aura magis mouιre eertam de imisortalitate animorωm sentenotram , quam fides quoq. catholica proros ad Iruit. Aliquis etιam ex coetia copernicam mussaret,iacit q. disseruaret putasse Romanos , terram mouerι, caelum flare . cur ita ρ Nam Philolaus , non quidem auditor ,su. Erato P thagorae 1ιas nitebat. quae opinio dicitur etiam fuisse Ni,cetae oraculi, , si credimus Ciceroni infecundo Academis rum quastionum , eum praesertim Seneca in qMactionibus Naturalibus dicat deliberandum, ut sesamus . au ctanto

mundo terra mertatisr.

Sed haec tam is asant , ut a minima aura dissipestur .

63쪽

di, Derides hia apud Romanos

naea nasiam babaertini rationem. An ante m impertera n

aam ei modi in re licebit impingere clarissimis disciplinarum Mathematicarum professirisur ' sed ne vagemur eo 'era uneas, quar ratio argumenti nobii praeseri t.

Panaetium Rhodium primum videri claruisse philosophiae nomine Romae. eum fuisse praeceptorem Minoris Africani. Cap. VII.

re Roma Panatium Setronis praeceptor meide detur asserendum, cum Sutris,1mo Cicero, P eereolus tenentur tantum belis μιιm sub eiusmodi prose esse magistro . fuit is Diogenis Stoicι discipulus Stoicus diu agoraefis ius, mortuus tandem Athenis. Patriam baluit Rhodom, ut restatur Pol bius lib. IV. qui etiam innuit fuisse nobili genere ritum, nam eius mai res memorat, quod nonfecisser si sessent offfri. Docuit ab . dubio hon ranιιm priuatin mi videtur' Africanum, qua de re cicero lib. I. Usic. dum vocat Asria eanum Panaetidi auditorem , sedetiam publice valde re uisor, nam idem Pobbius facit mentionem Apolώην Stoici, Optiami inter auditorea Panaetiams. unde etiam discere est fuisse eundem Panaetιum Zanonianae doctrιnae professorem . dquoq. diserte tessatur Cicero lib. I sec. nam ait velle fefe-

64쪽

ε- Liber paganini Gaudenti . ar

aran is materia de ossi νr Stoicos, ur deinceps subindare

e reis ad Paclatium,7ωι luententum de ea rescripservi eomis mentarium. Eaem quoq. 3nter praecipuos Si μοι recen est

Philo tib. de Monae incorrulib. dum ait Boethum , P sidonium, Panaetium viros Stoica doctrina valantissi. mos ad placitum de mundi incorruptibilit a te transfugisse. v uda colligere est Pauatium sic Desse S o ιωm ,

tur Platonem , quem omnibus locis: diuinuin, sapi cntissimum, sanctissimum, Homerum philosophorum .ppe labar. ὸ lapsum magus virι, qui defereus Platonem poέωει

immortalitatem aut moram opprinare reclamante nos tanιώpbilosopharum sed nationiam communt Drope confino. Discant interim Peripatetici philosophiam illatam R me a Sιoico, simulq. nor ut R iwam aOmnibus secti/pbia ιν pMrμm fuisse, amase , promovise Stoicos . O Hud porro natura torbata videtur Panaetius superuLx se disciρuis Scipioni AE mitiano, qoandoquidem aiι cicerira iis se Panaetium ιrginta asnaspou quam de inficiis libros euingasset. Quo mero dolore dicendum e I affectum fuisse philosophum , quando audiuιι ι ijs propinqvorum manibus sublatum dilecti uis discipulumnamhesterique se Scipionem eougere eu ex mertis asticani Maioris apud oceronem in somnio.Scιμσfιlicet aduersabatur Caio Graecia, qsuuq fortia ae validus pridie domum suam se recipisset mane in lectulo repertas est mortuus sine mutuere, ἶ-s ait Appianui. Uxor erat illi Mmpronia ,seror eorundem ma

. Tuta

65쪽

De philosophia apud Romanos

eborum,deformis Demina , Aolida,quae ob ea vitia contem nise a viro grauiterferebat suspecta ery fuit,tanquam corianelia matris,s Gracebi fratris iussu maritum fustuliser.de

morte tamen eius nulla quaestio habita,quod ait Valerius in capite de Ingratis , qui raptorem spiritus domi inuenit, mortis punitorem in foro no reperit.quod agens de Pa

naetio praeterire non potui quia vulgo non sta notum e B, quois

modo, stu quo morus genere grauibsimi philosephi iriumpbalis discipulus obtuerit. Sed gnis o Scipione, recstemus Epi- gramma honori, iqir gloria summi philosopbi Panaetii Eb dis , inter Stoicos nulli fecundo dic atum. Soli Sacra Rhodus genuit te, docte Panaeti, Quem secum gaudet ducere Scipiades, Dum peragit Mavortis opus, feralia bella, Victriciq. premit Punica regna manu.

An quisquam audebit deinceps lacerare Dynastas , Quos animum studijs excoluisse iuuat e Polybium a philosophiae Romanae censu excludi

non debere. Cap. VIII. Pol bium comitem Scipionis ex cense philosophiae Romanae non ess fas expungere. nam Valeius ιnquit: Sci pio tam elegans liberalium studiorum, omnis doctrinae, & auctor, S admirator fuit, ut Polybium, Panaetiumq pracelletes ingenio viros domi militiaeq.secum habuerit. Suidas autem non tacet Panaetium sese praeceptorem Scipionis post Polybium Megalopoli tam . quibus ευerbis videtur Panaetius Polybio postponi. Strabo lib.

I. eum dferte appellat pbilylbum. Et si autem Pubbius

66쪽

Liber Paganini Gaudentit . . et

de ρbilos bia non dicatur scripsis. libros, hi oria tamen ab Uso exaratae fatis superq ostendunt, quantus in pati irata fuerit pbilofiphica. in sexto profectὸ libro accuratfsim e de

speciebus Rem uocarum insputat, ostenditq. Frιmam Reipubtica sermam esse mixtam ex tribus seuaviter temperaeis Monarebia , Arilocratia, Democratia 'si uod Mathematica iudicem , offendιι Tacti a , qua pasi eo exerit in eius bistorise, ut propterea putet erudiis e fimus Cafaubonus minur bona quaedam laea versa sussi a Perotto, quod Ta I ca,ta' voeabulorum ad Ta Ream facimineium non effet peritus. Descriptio quoq. locorum Ostendis quantus fuerit in Ge oraphicis , nec ignoras latioriam auimalium itidem histori-

ei elamant libri, qui tamen non omnes ad nos peruenerunt. quod si extarent magis ac magis bceret perspicere, quanιωδιn philosopbico studio extiterit Pol tus. mam vero reuerenter legendus ,reMerenter babendus, audiendo . dum praecepta Regibus tradit Pobbius, quam do quidem tam nudiose audiebatur a Scipione eurefore Cariathaginis , quo quis unquam extitit f apientior , ιν sortior' En in idem argumentum epigramma.

o fax historiae Polybi, Sophiaeq. medulla ,

O lux 2Eneadum, Graiugenumq. nitor,

Quam meritb Dux, qui vertit Carthaginis arces , Uictor & exitio Punica regna dedit, Te socium asciuit bcllo, stud ijsq. Magistrum . Atq. tuo cupidus traxit ab ore sophos. D Mein

67쪽

di s De Ph ilosophia apud Romanos

Memoratur Scipio Africanus ob philosophiam . nec omittuntur Laelius, Furius philosophus ,&Gallus. ap. lX.

quem nunquam ve facundisimur in aιor fatis Ludaverit uit enim omni virtutum genere ad mirati uiam vis. ornatus Scipio, addictus quoq. ι mense Eudijs bonarumaritum. qua de re dubitare nos non sinit Cicero non ina in

loco. in secundo bbro Tusculan. sic loquitur: Semper Africanus Socraticum Xenophontem in manibus habe hat , cuius inprimis laudabat illud , quod diceret eosdem labores non esse aeque graues Imperatori , militi, quod ipse bruos laborem leviorem faceret Imperatorum. Idem Tolbus is fecundo de Oratore narrat Scipionem diligentιν audiuisse carneadem , critolaum, Diogenem , quam iis Roma legationιs ea afuerust. verba Tullij sunt: Itaq. eos, dum Romae essent,& a se,&ab alijsse quenter auditos. Ergo gratiFma extitit legatio Attiniensi um, cum summas itios philosophos misissint, magnopereq. ιnrueruntgr

tiam apud Scipionem, de quo idem Tullius testatur, quod secum eruditissimos homines ex Graecia semper pa- Iam habuerit. hinc colligimu ub Scipione valde ruisse Rima philosopbiam. Tulliano tecti monto addenda praeelarissima verba Velleia, Paterculi, it gloria Herois Scipionis magis ae magis β' ' elucescat. Scipio tam elegans liberalium studiorum,

omae Diuili oci ny Cocile

68쪽

. Liber Paganini Gaudentij. et

omni . doctrinae auctor, & admirator fuit, ut Polybium , Panaetiumq. praecellentes ingenio viros domi, militiaeq. secum habuerit. Neq. enim quisquam hoc Scipione elegantius interualla negotiorum otio diu Punxit, semperq. aut belli aut pacis seruijt artibus: semper inter arma, ac studia versatus aut corpus perruculis , aut animum disciplinis exercuit. quaeres,an non asper factusfuerit Scipio praeceptis Stoicorum e Mibit minus. sic emm cicero orat. pro Mura ra loquitur , ut dicat Scipionem oratione, , praeceptιι Panatij quamquam Stoica forent, asperiorem non essefactum , sed lonissimum . A latere Scipionis auellendi non sunt duosummi miri , Romani proceres C. Laelius , sdr L. Furius. de Laelio sic pro Muraena: quis merὸ Laelio comior, quis iucundior eo

dem ex studio StGeorum quis illo Scipione P grauior,

sapientiore Furium autem commendat cum Utroq. ιns

cundo de Oratore bis fere verebis Non tulit hic ciuitas aut gloria clariores, aut auctoritate grauiore aut humanitate P. Atricano,C. Laelio, L. Furioiqui secum eruditissimos homines ex Graecia semper palam habueruti D secundo de Finibus narrat Laelium adolescentem au di isse Diogenem Stoicum , post autem Panaetium, δε-

pitutem tuise appellatum, quia quod esset suasissimum du

ceret .

Laeli praeclare,ac recte sophos Lucilburdi opponit La

69쪽

18 De Philosophia apud Romanos

obsap etiam Stoicam ignoi i non fuerunt,cum florerent Scipio Labu . Vere iden ex luculenta oratione Oceron I pro Muraena, ιν qua siendit necesse non esse, ut aspersit , ins uerus, qui Stoam colit . quod monitum utinam non nube rent nonnulli, qui nostra tempestate πιcte supercilium bominibus Iubinde Intentant .

De senatusconsulto, quo visi sunt pelli omnes philosophi Roma , coniectura aduersus Gellium. Cap. X.

Mox calamitat videtur exemsse philosophiam Roma

t. νιx recepta videretur fuisse.tam citone paenituit Iib. is. R 'manosIapientiae admissae Gethus narrat Caio Fannio ς P. ιι. Strabone , M Messala Coss. Senatus consultum de ophilosophis ,factώm μένε , uti Romae ne essem. addit sub sinem eapitis: Neq. illis solum temporibus minus rudibus, necdum graeca doctrina expolitis philosephi ex vibe Roma pulsi sunt, verum etiam Domitiano i m. Perante, senatusconlatio eiecti, atq. urbe & Italia in. terdicti sunt . qua tempestate Epictetus quoq. philosophus propter id senatusconsultum Roma decessit haec

tur enim ex stimare omnes prorsus phil sopbos discessisse R ma , esse non simpliciter monitos, Ut discederent, sed exi. .

hodammtos ea ratione, qua Domitianus Draunus

osor sapientia expulitopientiis professiores. mdecur autem posse confutaσι Gelbana narrationis capti

70쪽

Liber Paganini Gaudentii. i

ra. nam te fie Ccerone Scipio , Laebus , ω Furius: erudi- ,. tissimos homines ex graecia semper palam secum lu- orat.buerunt. vixit autem pasi senatuscobustum, siue post con

sulatum Fannij , s r Messala Scipio , quod facile quiuis

ex fama confularibus perspiιere potest , cum ei morieonsulatos inciderit in annum ab V C. IIxCII. Ergo non bene dixit Gellius iniuersim philosophor pulset Ra

ma e

uis etiam creilat legatos prequenter auditos a scipiove, Laelio, Furio fumma auctoritate praeditis exilio multari potuis ' N isne tanti viri repugna ent, oe in os contradixissene Catoni, qui certe Romae non omnia poterat ρ Nonne hoc fuisset dedecore,'iniuria asscere amicissimam mUrbem Athenarum, quaesemper fuit sedes Sapientia' legimus poraro apud Plutarchum is ita Catonis cense j Carneariis Academicum, gre Diogenem Stoicum legatos Albeniensium enisse Romam. Tune facilesua eloquentia, δ' comitate adolescentes allexerunt, quod cum perspexisset Cato,per u sit senatui, ut iuberet duos pbilosophos redire in Geaeiam ad docendos iuueues. Etenim ipse omnem Graecam doctrinam, quantum in ipso erat insectabatur. Socratem eerte loqua- 'cem, ἐν Ῥιοlentum hominem iocabat, qui cum in patria Da prui poste, quam leges paterentur,afectaret, pr scos mois

res ac meteres consuetudines antiquare, ciues ι μοι ad contrarias pristivis rastutia opimones traducere molitus est.

ipse interim Nearcho PIthagoraeo philosepho cum iunior es fit bos ite familiariter etinus ea non Roma, sea Tarenti. Ex qua quidem narratione iidemur posse colligere a Senatu monitoa Carneadem, sist D. ogenem ne diutius haere