장음표시 사용
11쪽
ties inter duas leges or tur ea quam Rhetores vocant ἐκ πιφ tχη, altera semper earum obligare desinit. Haec est ratio, cur paternum imperium, quod est naturale &antiquissimum, Deus cedere voluerit civili impe-νio, eique subjici, quia scilicet quod summum erat futurum, id plus quam unum esse non poterat. si quis ergo dixerit actiones esse diversas, alias puta iudiciales, alias militares, alias Ecclesiasticas, ac proinde hujus diversit. tis respectu posse ipsum Summum Imperium in plures dividi , sequitur ex .ejus sententia, ut eodem tempore idem homo ab hoc ire jussus ad forum , ab illo ad castra, ab illo rursus in templum, his omnibus parere teneatu , quod est o A.ατον ; unde a Tacito recte dictum ; Omnes praecipiunt, nemo
exequitur: aut si non omnibus, ergo ordo quidam erit inter imperantes, occedet inferior superiori , ac proinde verum non erit Summum Imperium
penes omnes divisim suisse. Huc illae spectant Divinae sapientiae voces,
Nemo potest duobis Dominis servire; re Regnum in se divisum dissipa itur.
Huc illa trita οῦκ άγαθὸν λυκοιρο δεη , de omnis potestas consortis impatiaos. Aliter se res habet in imperiis quae summo subsunt: haec enim penes plures, ut plures, esse pollunt: quia versantur circa per nas diversas, aut si circa ea dem, quod fieri potest. tum summus imperans ita illa ordinat, ut inter se non collidantur. Haec autem ordinatio in summis imperiis habeii non potest. Est enim ordinans ordinatio superius; praeterea sic daretur progrestiis in infinitum. Nec patebit effugium, si quis DEUM st ituit
communem ordinatorem : ordinatio enim hic necessaria est καθ' οῦκα α, hoc est , specialis requiritur declaratio voluntatis secundum singulas circumstantias: alioqui evitari άκατα σι et non potest , ut ex ante dictis apparet. Hanc autem declarationem καθ' otm Deus non facit. Sunt qui objiciant, Reges qpaedam imperare no pGe, nisi consensu Ordinum accessoris. Sed hi non vident, quibus in locis id iuris est, ibi summum imperium non esse penes Reges, sed aut penes Ordines, aut ceri penes id corpis, quod Rex re itineti constituunt; ut dodinus, SuareZius, Victoria, aliique abundὶ demonstrarunt. Certe summum imperium totum habere, &aliquid imperare non posse, ideo tantum quod alter vetet aut intercedat, plane sunt ii oem. Ob hanc materiae, circa quam occupatur summa potestas, universitatem ars ipsa regnandi, quam Plato modo tamλικην modo MMῖκέν , interdum ιυππι- κῖκῆν vocat, eidem Platoni dicitur That κη, hoc est,
sirutrix esse artium omnium: Aristoteles eandem vocat o
12쪽
pol salum circa Sacra sed a biso invita Iosephi et προ πιχνων δὶς ριην In μίν, quia nulla estare, nulla scientia, cui non illa imperare, quaque non uti doceat. Univer sitati materiae respondet finis quoque universitas.
. Paulus Apostolus DEI Ministram e Te dicit summam potestate ob το ἀγαθόν a sonum, qualecunque scilicet; quod alibi distinctius expli.
cans ostendit, in id institutos Reges, ut viramqvieram reinunqtidam di - ου, non tantum in omni honestate, verum etiam in omni pietate. Haec
enim vera est civitati, felicitas, ut Deis amans oe amata Deo, icta Di Regem e libus populum agnoscat, cluentadmodum praeclare loquitur Augustinus, ij qui &f Ari dicit Rege si fuam post statem ad Dei cultum maxi-- dilatandum Majestati e tu famulam faciant. Ipsi imperatores Theodo susic Honorius m Epistola ad Marcellinum , Ne re enim aliud aut bigitaloribus sim v, aut pacu consiliis ordinamus, nisi ut verum Dei cultum is
orbunostri plebs devom custodiat. Theodosius in Epist. ad Cyrillum, Ca- farei est muneris, ut non solum pacifice, si pse etiam subiti virant. Ide
que Isidorus Pelusiota Sacerdo: io de Regno finem eundem dicit esse propositum το των υπηκό- σω e s. h) Cui Aliud Ammian ongruit , NAhil aliud est imperium, ut fpientes de niunt, nisi cura falutis abenae. E Auctor libri de Regimine Principum, qui Thomae a. i scribitur, Finis, ad νem Rex principaliter intendere debet in seipso eae in subditis, est aeterna ἱρatitudo, qra in pisione DEI consistit. Et rota ista visio s perfectissimi m onum, maximὸ movere dc et Regem ae qremcunque Dominum , ut hunc*Hem subditi consequantur. 1. Quod ipsum , quamqvam nobis divina oracula clarius demonstrant, non tamen naturali lumine utentibus omnino obscurum est. Nam dc Aristoteli ea est optima Respublica, ex cujus insti tuto quisque agat optime ;& beatissime vivat. Non ergo sola pax societatis externae proposita est i ummis potestatibus, sed & lingulorum virtηs, quam ideo Aristoteles l) duplicem facit, activam se contemplativam. In primis autem insi. rnis est ejusdem Philosophi locul in fine Eudemiorum , ubi illam vivendi rationem ait optimam, qrae adDEI considerandum maxim facis, eat vero pessimam,q a considerando colendoque DLOaet ocet. Quod si v rum est hunc finem summis potestatibus propositum esse debere, ut cives faciant
13쪽
ram religiosissimos , eo autem quae tendunt omnia sacrorum nomine appellantur, sequitur, vim Summae Potestatis qua talis est, hoc est, imperium ambitu suo sacra quoque includere. Polito enim sine, simul ponitur ius adpa, sitne quibus fini sol tineri non potest. 6. H s Aigumentis ab ipsa rei natura deductis accedat sacratis Sma decertissima diuinae legis auctoritas. Iubentur enim Reges, osserva e totam legem di pinam, in serrire Domin', Christum os ut/ra : ni quod cum illis non dicatur ut hominibiu ita enim praeceptum ad Reges nihilo imagis quam ad ptivatos pertineret in sed ut Regibus , sequitur ab iis actum illum . exigi, qui proprae Regis est, ii sum scilicet imperii circa ea, in quibus Religio constitit. Malo hoc explicare Augustini, quam meis verbis, In hoc Reges, Aut eis dii initus praecipisur, DEO serviunt in qpantum Reges sunt, si in suo regno bona jubeant, mala prohibeant non solum quae pertinent ad humanam societatem , verum etiam frae pertinent aὰ divinam rhigionem. o) Et alibi : p) pomodo ergo Reges Domino serviunt in timore ni si ea, qra contra jussi Domini fiunt, resigiosa severitate probibendo atque. ple lenis 8 Aliter enim servit qpa homo st, aliter qra etiam Rex e 'pa homo εs ferest Pirenaeos denter, diva piro etiam Nex c si fervit, leges se praecipientes s contraria prohibentes conrententi vigore nitendo. Sicut ferrivit Ezechias, L. cos re iempla idolorum σ illa qrae contra praecepta DE fuerant constructa, destruendo. Sicut servisit Iosias talia σ ipse faciendo. Sicut fer ivit Rex Niniritarum univcrsam cisitatem ad platandum Domi num compellando. Sicut ferripit Darius idolum frangen vi in potestatem Danieli dando, fae inimicos Um leonibus ingerenaeo. Sicut feνviris Nabucho
donosor, de quo jam diximus, omnes in regno suo positos a hi phimando Deolere terribili prohibendo. In hoc ergo ferriunt Domino Reges , in quantum, funt Reges, cum ea faciunt adferriendum illi quae non possunt facere nisi Remi. Et haee est. Regia illa Ecclesiae nut icatio , q quam per pio he..tam DEUS Ecesesiae promittit. Accedit illud ab Augustino optirine obser vatum, quod itidem verbis ipsius exprimam; omnes Reges qpi populo DE
non prohibuerunt nec everterrent quae contra Dei praecepta fuerant insitum, culpantur: qri prohibuerunt oe eperterunt super aliorum merita laudamur.
r) QVod Isidorti, Hispalensis ita exprimit ; Cognoscant Principes seculi
14쪽
debere se rationem reddere propter Dei fiam quam a Christo modum se scipiunt. Nam sive augeatur pax re disciplina Ecclesiae per fideles Prim pes, laesipatur, His ab eu rationem exuit epi eorum potestati suam Ecia flam crediderit. s) Nec male Leo Episcopui ad Cognominem Augustum,
Debes incunctanter advertere regiam potestatem tibi non solum ad mundi regimen sed maximp ad Ecclesiae praesidium esse cogatam. t 7 DEt legem suo ordine subsequitur mos Ecclesiae de facta Imperatorum, de quorum pietate minime dubitatur. Hos omnes Imperii partes circa Sacra exercuisse mox in pertractandis partibus singulis apertius fiet . Summatim omnia Socrates Historicus ou) comprehendit, cum dixit, Exqro Imperatores facti sent Christiani. re, Etelisia ab ipsis dependisse. Neq ealio spectat illud optati Mileuitani. x ) Non enim Re publica est in Ecclesi , fra Ecclesia in Republica, id es in Romano Impexio. Constantinus in antiqva inscriptione Religionis c dei auctor dicitur. Basilius Imperator Ecclesiam Navem vocans mire alem, ejus ibigubernacul ait a Deo concredita . Circumfertur & nomine Eleutherii Romani Episcopi vetus epistolium, quo Regem Britannum Vicarium Dei vocat in regno suo, agens de negotio religionis. Concilium Moguntiacense l. Carolum Magnum vocat verae rei gionis rectorem. 8. Neque aliter sentire Ecclesias nostro ac parentum aevo ad EXemplum vetus repurgatas testantur ipsarum consessiones. Ita enim Belgica . . Magistratuum s, non modo M CHili Polisia esse sol7 cibos, verum etiam δε- re operam, ut sacrum ministerium conservetur, Christique regnum propage
tu , denigne horum est essere, ut sacrum Evangelii re hum tinaeiqPe praeta ιetur, ut guli pure Deum colere σ venera lex praescripto perbi 'sinu ob re possint. Ita Helvetica posterior. Teneat i e Magistram in manibu Verbum Dei, cs ne huic contrarium docearu procuret. Bonis item legibus a uerbum Dei compositis moderetur populumsibi a Deo creditum. Ita Basileensis: Ierilibet christianus Mis: gratis omnes rires eo dirigit, ut apud fidei sua commissos nomen Dei sanctificetur, regnum i in propagetur , Vseu qre r Iuntati cum feria extirpatione scelerum ripatur : Hoc offitiumgentili magia stratui injunctum fuit,qranto magis Christiano magistratui commendatum esse debet, ut vero Dei Vicario. Ecclesia Anglicana etiam excommunicandos
15쪽
do, illos censuit, qui affirmarent, Regem Ai gliae non eandem habere in causis Ecclesiasticis au toritatem , qua iis itini Pii Hebraeorum Riges. I rent us aia: o ij f. Pro ego incnis in Apologiam Ducis Virtembergensi; fuse hoc jus officiumque Principum i)roi equitur. Nec aliud agit Hanael-manrus p 'ri. ti lib. ii, . quem anno issi. in lucem edidit. Q at a Musculo. Bucero. ivello, Wittat ero, Res noldo : quae deinde a Seremismo Eritat illarum Rege. EFiscopo Elienti, Bochello I chero, Casau bono, Paraeo quoque in hanc lententiam scripta sunt, hic omnia transcribere res esset taedii Flenii ama. Cum Theologis consentiunt hi, qui Politica tractarunt, quos inter merit. suo p. lmam obtinens Melchior Goldastus, jus imperii in sacra, lucibus & quidem magnis volumini biri asseruit. Omnes denique qui de Reput lica aliquid lectu dignum scri i se rei hoc Ius in sacra non partem ta tum summi imperii, ted etiam potillimam atque praecipuam vocant. y Ncque tantum Christiani veteres ac Reformati, ted & gentes aliae hoc ipsum tanto consentia tradidere, ut apertissimum sit rectae rationis, quae communis est humano seneri, hoc esse pronunciati uri, aut ante religionis depravationem ab an iquisiicio, parentibus tradi liberis coeptum , longa successione ad posteros manasse. Aristotest in Republ. primum est 9 et 1ω τό Θειον Γλ ιελεια. y Phuarcho idem primum in Legum constitutione: oportet, inquit ex Pythagorica disciplina rhilosophus , coti vi nitim ab optimo , imperans ab imperante. Antiquissimi Legum latore, Charondas di Zaleucus idem exemplo suo probavere. Duodecim T.ibulae, qui solis est juris Romani ad Graecarum ligum imitationem coi formatae de lacris plurima pr. ccepere, ut redie Ausoniux dixerit: Ρι triplex tabulae ρrod ter fana ere qraterna Sacrum priratum, populi commune quoa quam est.
Ex quo obiter observandum est justinianum Imp. et) quum juris positione, duas secit, publicum σ priratum, sub nomine publici facium comprehensum voluisse, quae alibi disiecuit nominans Grinum publicum ι fui& Privata commoda: sicut & primam Codicis sui partem ex sacris publicisque composuit, cum in Theodosiano sacra mulorum agmen clauderent .
Huc & illud pertinet quod Ulpianus ain Jurisprudentiam, non illam foren
16쪽
sen , re inter arte anciliante , sed γοαι Mn ν quae serens Iutis; tu dentiae alii que artib re imperat, definit di ina Gm a rete huma rarum re Q iam; Chry lippum credo secutus'. qui legem di xcrat Regniam Et tinaram humana inque rerum ; cum quo consentiti lud Juitiniani. Nihil tam resi Vm in omnum retiu iuvenitur 3Zim legum auctorit.is , ae s vinar shu Mamu res sene Psoniis omnem iniqui tem expellit. Operae pret. imel addere Suarcetii consessionem. Verba ejus sic habent: SP se auram ovatum et iritur ab hominibus, ut licet partiis aris μος gratus cini os T S ter talo ditersis hominibus tribueremur, qria Par eos a Dioxti di
istam distincisionem postulabat, nihilominu suprema potesci utriusque o H-no, aes enim quoA se ei feren as, in uno Principe col caretur. Et is cis Elibis N Imperatoribus hemper tribum se haec potest. in Romana ostbe σimperio, ut ex his iis co stat. Gemque e a iis communitae iam et risimis, est. Deinde ex Thoma Aquinate bin probat semper humanam Rempublicam utentem sola potestate naturali habui me curam divini cultus & te rum omnium ad Religionem pertinentium : additque ex Cijetano hoc non solum habuisse locum in hiscentibus quae falsos Deos colebant, sed finiri, incolentibus vertim DEUM solo lumine naturali. ' .io. Ut aatem GAD, inquit idem Sumerinus, gererata con et oriel Ot institutum naturae ; ridentur qridem Thomas oe C. et anus existim o.
mnem ingentibus Agis Legislatorum curam de Religione nibil aliud pecto sequam pacem publicam si hoc ita praecise sumptum non modo ρ ob tu ine et ix etiam credibile est. Aperti simp enim probant Patres Christia ni Graecis qroque perso .m fuisse antiqvisu post mortem praemia poena 'a hominibus Qvino judicio reservari. In quam rem ita clarum est Diphili Comici testimonium , ut nihilne a nobis quidem dici possit expressiu,. Egyptiis, Indis, Germanis, Gallis, Thracibus, Italis veteribus, idem creditum sinama fidei auctores prodiderunt. Hunc igitur finem ex illii legit in auctoribus nemini fuisse propositum, lv. ae ratio nos coget credere t praesertim cum dicat Augustinus, plurimos extra Abrahae fami iam, licet sera ScriptuHis Ee Iob paucis aliis mentionem fecerit, in Christum mis futuram
creati e G peras see, non ambigendum.
17쪽
ii. Iuxta hunc vero finem primum atque praecipuum iusta sanὸ ea satur summae potestates imperio suo sacra curare debeant, haec quoque est, quod Religio ad externam quoque talicitatem atque concordiam faci plurimum, idque duplici ratione, quarum prior a divina providentia duci
n. nubet enim pietas promissa non tantum futura sed σρ aesertis vita; c) juxta illud, d aerite primum regnum caelorum ta caetera ad i eisntur potis. Et in veteri Hebraeorum lege nominatim piis Laeliae , ni flatus, agrorum domorumque faecunditas, de hostibuι triumphi, aliaque prispera ostentantur i, impiis contra dirae canuntur gravissimae. Neque hoe plane gentes latuit, ne tum quidem postquam ab uno veroqve DEO ad plures jam salsosque defecerant. Hinc illud Homeri. e
ἐυσγι . άρετωσα δὲ λαοὶ υ τῆ Et illud Livii, Omnia posteris eveniunt colentibus Deos, adpersa per-κentibus. Horatii, DB ie minorem o gcris, i eras. Item: DI multa n glecti dede uni Hesperiae mala luctuosee. Valerius Max. Non mirum igitur, si pro eo imperis augendocti diendoque pertinax indust tia Deorum semper excubuit, stro tam scrupulosa cura parrula qz re momenta Religionis examinare videritur. Nam scriptores Christianos in hoc citare quid opus est, cum extent Constantini, Theodosiorum, Iustiniani plurima intaeum sensum 7 Unum Leonis ad Martianum sussciat; Magnam materiam tratulationis accepi, qria sudiosissimos ros Ecclesia cae pacis agnori, cui ae fide is divina i ire confertur, ut quem tum cupitis esseReligionis, eum Zm halotis Cni. Apud Platon. in eundem sensum pastini multa oc
is. Aliera ratio est ex natura ac vi propria Religionis, quae ejusmodi est ut homines placidos, obsequiosos, amantes patriae, juris & aeqvi retinen
18쪽
Por statum circa Sacra. 1 tei essiciat. Ita autem animatis civibus non potest non talia esse Respu- lica. Hinc Platoni Religio propugnatolum potesatis, legum re bon salis ipb is vinculum ; Ciceroni humanae socieratis fundamentum Hinc
lutarchus relisnem vocat Ἀκῖκον απι ς κοινωνίας νομοθεσίας ε- ωθια, atque facibus nubem sine solo, quam rempublicam ne opinione de is iis aut constitu osse aurconsitu m servari. Neq; male apud Xenophon e yrus, quo DEI metuentiores ei lent familiares sui, eo minus eventurum pu-abat,ut aut inter se aut in ipsum nefarium quippiam molirentur. Sicut Ari-loteles vicissim notat, a subditis pluris fieri Regem,nullasque ab eo injuriasne ut, quem Numinis reverentem esse populus credat. Qianquam vero ali a quoque Religio aliquid confert ad pacem externam, unde superstiti ii passim magnam tribui videmus enicaciam ad regendam multitudinem , en quo verior est quaeque Religio, eo hoc ipsum plenius praestat. Optine Philo, g pi ρον ανυσιμ δεα τον mi δεσμος αλυὶ γ ευνοίας ἐγ et: ῆς ἡ του ἐν Θεοῦ πιμη. De Christiana religione multi id ipsum Patres st, perosissime omnium Lactantius docet, quippe quae ab adversariis quoque uis hoc testimonium habeat, quod homines Sacramento obstringas, ne fusea, ne latrocinia committant, nesidem fastant, ne depositum anestati abne- , ut Plinius ait ; quod nihil doceat nisi justam re sene; ut Ammianus arcellinus; quod sit δοξα πασης ἀμαρ-οῦ, ανοι d. - , ut Zosimus. .eque vero Relisio censenda est ad Rempublicam facere, duntaxat ea pare, qua morum regulam praescribit, minisque & pollicitationibus sanci .: iam & dogmata & ritus haud parum ad ipsos mores publicamque sceliciatem momenti habent. subtilis sorte sibi visus est Xenophon, laudante . aleno, quum negavit ad mores quicquam pertinere, DEUM incorpore-im an corporeum credamus. At aliter nos ipsa veritas docet , ubi ex eo uod DEt est spiritus hin deducit eum spiritu cogendum. Optimus enim, inimi Seneca quoque fatente) pulcherrimus DEI custus est. sic exemivod DEUS tibi re proe sest, nihil turpe esse committendum, etiam phiaosophi docent: ex eo, quod futurorum omnium est praescius, ostendunt iihil bonis posse accidere quod non sit ipsis salutare. Tiberium Suetoniuι eligionem negligentiorem fuisse ait, quippe perfrasionu plenum cunecta fatoli. Neque frustra dixit Plato a Christianis quoque patribus in hac parte B i laudaturi
19쪽
laudatus, in Republica, quam recte se habere cupias, non esse serendum, ut quisqvam doceat DEUM malarum actionum causam esse, quum hoc ipsum non possit nisi impie dici, ac proinde Reipublicae sit damnosissimum. Siliui Italicus eum scripsit, vG primae felerum cause marratibus aegris lunam nescire DEUM.
si DEI scripsisset, nihil potuit verius. Neque nihil referre , qui ritus quoque animo usurpentur, late proi equitur Plato de Republica secundo ubi illa piacula, quibus citra vitae emendationem homines scelerum veniam sperabant, os endit pestem esse Reipublicae. Idem de Eleusiniis& Paccha, nasibus apud alios invenias. Praeter has quas diximus aliae insupersun
cautae, etsi mimis principales, propter quas imperium in lacra Summa Potestas deserere sine summo Reipublicae periculo non potest. Nam sacerdo- tum quidam eo sunt ingenio, ut ni paream,territent. Et multitudo, ut olim Curtius dixit, vana religione capta melitu vatibus ovam duci in paret. Didicerunt hoc malo suo Reges de Imperatores per Asiam, Africam, Eur ram, ut exempla afferre id pene esset omni uin gentium Annales transcribe re. Accedit & alterum, quod mutatio in Religione imo etiam in ritibus, si non consentu fiat, aut manifestam contineat emendationem, per se Rem
publicam concutit de in summum saepe discrimen adducit ; ο - ε, vi unc, inquit ille, αναπρίθουσιν ἀόλο νονορ is. Hoc qumque verum esse docet omnium temporum experientia. Quare ni edictis coerceatur ista curiositas, nutabit semper Reipublicae status i . Ob has duas postremas rationes subdi actiones sacerdotales ii petio Summarum potestatum, etiam illi fatentur , qui eas lena di recte, hoc est, qua salutem animarum possunt impedire, eidem imperio subtrahun ., quales sunt in Romana Ecclesia Joannes Parisiensis, Franciscus Victoria, dc nuper Rogerus id di ingtonus. Parisiensis haec sunt verba: si Lici um s incipia sum gladii piotiolis repellire eo modo quo potest, etiam per gladium materialem , praecipue ubi Hus gladii spirituam pergit in malim Reipublieae, cu in cura Reaei incumbit, aliter enim gladium e causa portar.
victoriae ista: o) Respublica civilis es perfecta σsibis ciens ergo potes
20쪽
Potestatum circa Sacra. usn ere ab injuria cujuscunque propria ctoritate. Mox: Posseri tripes serra e propriar Respublicas non solum per modum defensionis, tiam AUCTO R ITA TI E. V id di ingtonus autem in Arologiarnientiam explicat ; Si ereniat potestatem spiritualem male uti rLibiti in perniciem Reifubfcae temporalis, pὀr accidens subitur potestatii , ctii eum temporalium incombis, con sequenter potestatem habet omnes a Ziones e o nas, qua pacem tempora, em ijurisse perturbant.
. : Injustas iri alium a ministratio, relut excommunicatio Principis is injusta, aut interdictum Regni manifeste iniquum, ab Episcopo qui i' incipi ciriliter subjicitur, θν tenus pacem publicam perturbat re δε nes ac tumultu in Republica excitat, qua ratione naturam criminis po- fortitur, adtribunal Principis politici pertivere ridetur. Et in disputae posterius edita : l) Respublica temporalis est se scella G Ibi se i- rgo propria auctorinis ab injuria cujuscumque se defendere oe ab tim i spiritualis,praecipuὸ ubi pergit in malam Reip. cujm cura Regi incum ergo tum materialem Fe erepotes. In Responsione vero ad arguta Suaretii sic ait: Penes Arges temporales est potistas prohibendi atquem ire mina spiritualia, ut injuriae temporales sunt, P cibita, Reipubli- ωρril talem iniuriose perturbant. Propius ad verum videtur accedere Auctor, cum ait in eodem libello: Mitto jam examinare, utrum adm Regum Christianorum potestatem pectet crimina stiritualia, no Am ut injuris temporales sun Cirili tranquillitari obsintsed ut crimi iam An spiritualia σspirituali Ecclesiae Christi, cujuι a DEO protectonsiliari int ono incommodant, prohibere sparnis temporalibus e si
Distincta esse imperium in Sacra & Sacram
nctiones omnes ud jacere Imperio. a. si vafrim fboad eman tionem. s. Iure naturali non modo non prohibente, sedo