장음표시 사용
31쪽
re protritum , Cogicatio is petr m nemo patitur. Causa est, qua imperi inire qui iit materiam, cuius natuta in imperantis notitiam cadat. Solus item Deus est καρδιογν ος, ac proinde solus in corda imperium obtinet. Hominibus actus aliorum interni Dapte natura sunt incogniti. ste ea-
tu a ideo addidi, quia si qua sunt externa quae clam alios fiunt, ea imperio subjacent. Cognosci enim natura possunt. Consideratur abiem hiem καθ' αυτ non το κατα συμII κoc. Secun arto vero quod dixi actus quoque internos subesse imperio , id dupliciter habet locum aui ex intentione imperantis, aut quodam repercussit. Ex intentione imperantis, ubi actus internus cum externo conjunctus est, c in eum quasi influet, quomodo in delictis persectis aut inchoatis animos aestimatur. Per repercussum
Vero, ut quia aliqva actio per imperantis interdictionena facta est illicitata opo tei enim subjici non tantum propter iram, se etiam propter conscientia am) rὶ ideo & cogitando talem actionem, ut faciendam eligere, illicitum est, non quia cogitationi proprie lex humana sit posita, sed quia nemo honeste potest velle facere, id quod factu turpe est. i. Alia partitio actionum est, quod antequam de iis humano imperio
aliquid ordinetur, aut liunt definitae morat iter aut indefinitae. Moralitheta definitas voco, quae aut debitα sunt aut illicitae, quarum illae moraliter oe-nessariae, hae moraliter impossibiles dici possunt; quomodo in iure turpia in s bilium voce appellantur. Haec definitio ante humani imperii actum aut ex ipsa actionum natura oritur, ut Deum colere lebitum est, mentiri illieitum per se, aut ex imperio superioris, sicut patrifamilia, id faciendum aut cavendum est quod decuriones, decurionibus quod praesei, praesidi quod summa potestas fieri jus erit vetueritve. 3. Quare cum Summa potestate nullum sit majus imperium humanum ilioqui enim summa non foret equitur illi ea demum esse definita , Vae aut suapte natura sunt debita aut illicita , aut quae talia est cta itini impe ficidi Vino. Ea quae prioris sunt geneti , ad jus naturale referuntur. Iuri autem naturalis, ne quis fallatur vocis ambiguo, non ea tantum dicuntu si quae ex principiis naturλ nQxis, sed illa etiam quae ex naturalibus priri
32쪽
Porositum circa Sacra. πcipiis naturaliter, hoc est certo & definite, fluunt. Naturale enim in hoc argumento non supernaturali, sed arbitrario opponitur. sic vandoqui-dciti consta i Dei ini Patrciri, Filium, Spiritum Sanctum, unum esse verun Deum, illum ipsum coli debere juris naturalis est. Posterioris generis qVae sunt, ea vocantur juris divitii positivi, qxalia sunt quaedam singulis praescripta, quaedam populo, quaedam universiati humani generis ; singulis, ut quae
Abranaino, Ilaaco, lacobo, Mosi aliisque D Et servis mandata legunt ut .
Populotum omnium unus est s) lsraeliticus, cui iura positiva DPUS plurima pi aescripsit, tum quae ad sacra, tum quae ad res ollas sertinerent. Univer- stati humani generis quaedam ad tempus sunt imperata ii ut sabbathi lex in ipsa creatione, ut 'vidam putant: de non edendo sanguine alit suffocato post diluvium : Alia ii: perpetuum vali tura quae Christus instituit , ut lex τοι : υ γ. A, lex b. aptismi oc Cinnae Dominicae, dc siqua sunt similia. . Hii intellectis, videri alicui potest, eas solas actiones humani imperii justam esse materiam, quae per ii ivinum inde initae et in utra truvis pastem liberae manserunt. Nam & Arii totelis t ὸ κ ον describit
verum hoc eit, si talem dumtax t actum spectu mus imperii, qui actione . ipsa ri intrinsecui immutet . inum enim dc quae sieri debent dc illicita. . sunt, deterii inata sint , eoque immutabilia quoad moralem bonitatem vesmalitiam, sequitur unicam talis mutationis materiam relinqui actiones in definitas. Caeterum, cum & ea quae aut sieri oportet, aut quae oportet non seri, extrinsecae mutationis sunt capacia, eamque ab Imperio humano possitit accipere, manifestum est easdem humano imperio sub acere, dummodo mere internae non fiat. Huc pertinet actionibus debitis tempus, locul' Cmodum & personas as lignate, quatenus eadem acque per rei naturam nemper egem DEI definita sunt, impedimenta quoque auferre, interdum praemia addere, libellas vero actiones poenis quibusdam quae in potestate lunt imperantis coercere, aut nullas scepas infigere, quae vocaturi acti permisesio,& interdum culpa vacat. Subtilius intuenti apparebit ex humano in perio in his, quae etiam ante hominet facere aut non facere tenebantu , novam quandam oriri obligationem etiam in conscientia , quanquam mi
33쪽
m, ocrides, non furari is, e quae sc ivuntur,non solum declaravit, quid iuri xilet naturalis, sed ipso praecepto obligationem novam priori addidit, ita ut Judaeus contra facteas non eo tantum peccaret, quod actum committere . Vitiosum, sed etiam quod vetitum, quia a 's Urc πυζα AHους ν Qόον ἀπιμα , ut Paulus loquituri unde Augustinus x d xit, legem irohibentem omnia commissa con eminari, nou enim simplex, inquit, peccatum es, uon solum malum, sed etiam vetitum committere. Quod autem in lege divina Decalogi locum habet, hoc ipsum in lege etiam humana iden praecipiente obtinet, proportione tamen servata. Nam ovi re runt, dit
ae nationi resipunt e atque ideo .αυ ς κλια ληψοντα , teste Apo-1. Vidimus quam lai E pateat humani Imperii materia, ct qui actus eidem imperio competant in unoquoque gene te. Nunc qui actus non sint . jure imperabiles Summae inter homines potestati, videamus. Et constat eos dumtaxat extra imperii jus essx, qui naturali aut alteri cuivis divino juri re. . pugnant. Nam alius inodus a biones determinandi quoad jussum inaes testatis ne fingi quidem potest. Definitorum autem jure divino in quo comprehendo naturale, duo sunt genera: alia enim jus A sunt, alia vetita Duo ergo genera sunt actuum imperii, qui ad jus imperantis non pertinent: Deo vetita jubere ; Deo justa vetare. Causa est quia sicut in naturalibus .causae infuiores in agendo a superioribus dependentes contra superio ruinisericaciam vim agendi non habent, ita etiam in moralibus. inare talia imi ria quatenus directe imperio divino contraeunt, obligationem sequi pro
34쪽
Potes circa Sis ra. 27 quaeque subdito patiendi atquid necessitatem imponit. Nam etiam cum
Imperii actus effectu suo hoc est,tibi gatione, caret, vis tamen eo nomine illata eisectum quendam habet, non tantum physic una sed & tr oralem, nex parte agentis, sed in parte patientis, hun c scilicet ut eam vim vi repelle non liceat. Desensio enim violenta cum adversus parem sit licita, adver- sui superiorem illicita est. MVuem, inquit iuriscons Macer, aὶ ρυ eu-rmoni castigare se ro ii repuerat, vete es notaverunt. Si visem tenuit milhi.nu murat. Si ex industria fretu vel manum Centu toni intus , e, ite pituitur Hoc ipsum quanquam ex jure humano videtur proscisci potus se obligant enim humana imperia ad omnia, quae injusti non sunt, ii justum autem non est a re stendo abstinere aut etiam ex naturae jure, quod non pa titur ut pars toti se opponat, ne quidem pro sui conservaticine, clari. iis tamen ex scripta lege divina demonstatur. Nam Christus cum dixi
taci gladium fumit, gladio pe ibit, b di ei te improbat eam defensionem quae vi sat contra vim injustissimani, sed publico nomine illatam Et liue quoque rese endum illud Pauli, sc vir sis, DEI or inutioni ν
sistit. Resistitur enim dupl: citer, aut contra i mperium agendo, aut vim vi reprimendo: interprete Augustino ; si ite o par pera tiorent aci et in eo rigat , t u em haset exilia qui fuerit emendatio sive inimica veri Liruali rem feri. ra, laurim habet ex ira i fuerit coro at M. Sic Petrus Q vult servos tibiici lac minis, non tantum bonis & aeqvis , sed etiam Moritae
quod ii luin pati jure ad subditos porrigens idem ille Augustinus : Ira a I bibu , e) inquit, Principei c1 a Sovis Domini ferendi sunt, tu sibi erie ratione rogo nisi fustineantur tempo se , c Oerentur aeterna. Neque aliud obtinuit in lege veteri, ubi subdi s pro servis uti, bona eorum aliis
elargiri, Jub Re vocatur, non quia Rex ita agens juste ageret Lex enim divina longe alia ipsi praeceperat, g imo supra cives attolli, vim in
gnam duri, argenta, equitii comparare ipsum ch) vetuerat sed quia ita agenti nemini liceret vim uti an opponere sicut & Romanis Praetor πιν - δε e dicitur, iὶ etiam cum tiniqua decernit. Hinc illud bis dictum de Rege injusti,smo a Deo designato, αν, invectia manu in unctum D mini insonr
35쪽
. Neque ullo modo audiendi sunt, qui contra Sacras Ilietas, contra rectam rationem, contra piae antiquitatis sententiam, inferioribus quibus-gam potestatibus adversus summam arma induunt. Nam Petrus il) d cens parendum Regi, id est Summae potestati e s , praesidibus au
tem, issest inferioribus potestatibus .c- του muta: seri tanquam mi sis ac ordinatis a Samma Potestate, manifeste ostendit omne inferiorum potestatum jus a Summarum Potestatum mandato pendete. Hine de Pon.
tio Pilato Augustinus, in Tasem Dein dede t illi potestatem, ni sit subc seu potestate. Et David nonne princeps erat, imo dux militiae it populo DEI , qui tamen jus sibi non putavit Regem plane tyra
nice regnantem vel digito attingere, adeo ut ob abscinam penulae partem conscientia illum torseriti n) Ratio quoque idem evincit. Nam Magi stratu, i sti in seriorum ratione Magistratus sunt quoad summae potestativitum fuerit , at Summae Potestatis ratione privati sunt. Onan enim Imperium omnisque jurisdictio a Summa potestate emanato, ab eaque perpetuo dependet. Hinc Marcus Aurelius sapientissimus Imperator d ixit : Magi niti de priratis, Principes de Magistra ibis, Drum tym de Principibus decernere ae Iudicare. Principum nomine imperat res intelligens, qui jam facti erant αυτ ροιτορις. Neque aliter sensit vetus . Chri stianitas; nulli enim praesides, nulli legionum duces contra impios, s vos, truculentos imperatores armata manu quicquam moliti sunt,ut plane . . dolendum sit inventos nostro seculo viros eruditos, qui novo procust, don male latissimam seditionibus&bellis aperuerint viam. 8. Neque nos movere quicquam debent recentia armorum in Reges sumptorqm exempla. Nam si ea in eos Reges sumpta sunt, in quos totur . populi justra n latum erat,ac qui proinde non precario sed proprio jure imperabant, laudari salva pietate non post int, Me cunque tandem prae rextum aut eventum habuerint. Sin alicubi Reges tales fuere , qui pactis sve positivis legibus, & senatus alicujus aut Ordinum decretis adstringe-ientur, inhos ut summum Imperium non obtinent, arma ex optimatum tanquam superiorum sententia sumi justis de causis potuerunt. Multi enim geges etiam qui languinis hi e succedun i, Reges sunt nomine magis quam Impetio, ut de Laconicis Regibus scripsit similius Probus. Sed fallit impe ritos, qv odissam Potidianam Jc maxime in oculos incurrentem rerum, admi,
36쪽
si minis rationem,quae saepe in optimatum stus pene unum est, ab interiore Reipublicae constitutione non sata di cerniuit. Quod de Regibus, dixi, idem multo magis de iis acceptum volo, qui & re dc nomine non Reges sed Principes Gere, hoe est, non Summi sed Primi. Horum enim principatus multum abest a summo Imoerio. illud vicissim notandum, habere quo dam Dynastas put Civitat s Summum imperium, qui quaeve id habere non videantur, quia scilicet io alterius sunt si de di cliente a. Sed cum clientella non sit genus stubjectioni , 5: ut iurisconsulti Romani notant, liber esse non .it populus, qui aberius M estatem comiteν observat, pos Ioni hi quinque Summo se crio esse praediti, qui inaequali foedere sive ho magii sacramento alteri obligantur. inde omnia eo fine moneo , ne quis posthac quod faelum saepia cule video bonas causas male tuendo infamet. Latius hae argumentum persequerer teli enim momenti maXimi ac in quo perniciose erratur nisi hoc summa cum cura fecisse viderem seccariam , Sata viam, dc ruper doctissimum A tnisaeum, ut Bodinum, Baresa jum, alio
9. His praestructis accedamus ad demonstrandam paritatem impetite: ca Sacra et circa res alias. inemadmodum ergo in rebit sonanibus non perinde animis imperatur ac linguis, ita Lactantius non minus veredis xit; tatus mihi imponat necessis. item iret cred/ndiqpod nolim, vel νod velimns, credendi i Et hoc sensu verum est Caisodori p ) illud, R ilia impenurinan potes , dc Pernardi, q) Fidem adendam, non impe undam. inare δ:
imperatores Gratianus, Valentinianus, & Dieodosius r nocitum sentiat, alio ob futura non pandat. Atque huc credo respiciens Constant mus se vocavit Episcopum των ικός, s quia internae actiones per se sumptae Imperii humani materia non sunt, sed imperio Dei subjacent, qui per Episcopos
non L munus, sed Minis antes animos dc vocibus & signis movet, ita tamen ut praecipuam est actae partem sibi uni reservet. Conjunistim tamen eum externis interna sub humanum Imperium veniunt in uitia' e gen eret .
37쪽
m. sic in eodice Iustinianeo desii Catholici, titulus extat, ob proseι- sonem scilicet fidei, quod lex prima explicat, Cunictor popi los qroiciem n ita nostrae regit Imperium, in rati volumuι Milione perfari, o e. Hinc it Regum nomina ; rectores, auecto es, deo ores fidei. ita & olirii Rex Ninives cum jejunio poenitentiam imperavit.' io. Quod a Deo vetita juberi aut jussa vetari ab humana potestate valide nequeunt, non magis in sacris quam in caeteris actionibus obtinet. iii
utroque enim genere valere debet Apostolicum illud, u Deo magis par is dum quam hominibour quod discipulus Apostolorum Polycarpus xj ita e
προσῆκον, μὴ ἔλαῶ, ν 'αας ---ν. Rex. 7gypti obstetricibus imperat Hebraeorum infantes mares interficere; non parent. Ciuia addi tor; y via Deum timebant. DEUS enim per naturam vet. t horninem innocentem occidere. Rex Achabus a Nabotho vineam poscit jure mancipit. Negat Nabothus quia lex divina Hebraeis data vetabat pro dia extra familiam mancipari. Antoninus Caracal a Papiniano lurisconsulto imperat, ut parricidium ab ipso factum defendat, recusat ille de mori mavult, quod sciret cum jure naturae S Genti in pu' nare, mentiri & pa trocin im tanto sceleri praestate. Eodem jure etii affectu sanctiore Apo stoli 'nedri operante elocrri aut docere in nomine IESU, a qeaerunt, non Deo prae hominibu siti parendum Z i'ὶ Merito sani: Ab ip, , enim Dioper o, Domini JESU praeceptum acceperant, se in nomine ipsius paritent Am s remissionem peccatorum grae P.maei, i r quid en' initis fiat' Hirro lumis. Nam id quoque speciatim mandato comprehendebatur. ii. Quod ergo divino imperio f. rimi ipsis erat necessarium id imperi, humano illicitum reddi nequibat. Et hoc sensu explicandi sunt at .ctores avi ajunt Evangelium, Ministerium , Sacramenta imperio humano noli subjacere, nempe ad mutandum id quod iure divino introducti in em pri muni enim verbi salutaris praedicatio & Sacramentorum exhibitio prohiberi efficaciter nequit, quum a DLO pracipiatur. Nam quaecunque DEUS unam in partem definivit, ea contrariam in pane ab hominibus definit
38쪽
restarum circa Sacra. 3iberos, sublevandi insontes, mulia ii e alia hacten iis a lege sunt libera , ut eo iam piohibitio non voluot. Se: undo forma a DEO praescripta sinistς-rio Verbi aut sacramenti inritari ab hominibus non potest, nec id sacris prinprium. Nam dc sorma matrimonii, quatenus nempe consistit in unita e duorum & individuo iacvia , humana I spe est immutabilis. Tertio non est humanae potest in nova condere fidei capita aut ui loqvitur Iustinianus, dὶ iidem innovare, neque novos D EI cultus aut nova instituere sacra cnta, quia hoc ipsum isti ix rerum natura repudiat. Neque enim quicquam
potest ad salutem credi hei ive, nisi ovod DEUS ut tale patefecerit, neque pote teste aptum aEplicandae divinae instrumentuni, nisi quod DEUS isti
usui assignaverit. Perinde enim hoc est ae si di am, non posse a Summa Poteitate constitui, ut verum iit matrimonium inter ejusdem sexus homines aut inter infantes ; tepugnat enim matrimonii natura. Adde jam quod DEUS directe vetat legi suae, praesertim Evangelicae , aliquid addere tali quam ad salutem necessirium, aut λοθσα α comminisci. Non pa est autem summa potestis esseaciter aliquid istatuere DEO vet: tum : ssicut non potuerunt Periarum Reses eiscere, ut inter matres ac filios justa essent connubia. si quis tamen accurate loqui volet, potius dixerit, haec omnia, quae recitavimus, tam in sacris quam in caeteris rebus habere in se quiddam
per homine, immutabile immutabilitate juris, quam omnino ac simplicister Imperio Summarum pote statum non subjacere, cum plurimi maximi queamis imperii ci rea eadem illa versentur , qui actus in sacris literis vo caritur praecepta Regis ex Verbo DE I. se) Primum enim a Summis Pote' statibus suit, quod ea quae DEUS imperat libete, imo & commodὰ facimus amotis impedimentis , datis adminiculis. ita Cyrus & Darius Iudaei, permiserunt Templum restaurare dc sacra ibidem facere, additis etiam pecuniis ad sustinendas impensas. Sic Constantini & Licinii edito contigit Christianis εα λα ς ea facere, quae Christiana religio desiderat. Secundo, ut de supra attigimus lex humana non tantum
permittendo, sed & jubendo quod jubet lex divina, novam superaddit obli
39쪽
se cis Reti veritas ire fit. Item; Hoc iubent Imperatores 'od με ι lia, quia cum o o jubent, per istos non iubet nisi Christis . Tertiis .
Summa Potestas humana circumstanti. quasdam loci, temporis, in Ddi, iactionib. 1 aDEO imperatis praescribit , ut fiant ευκηαόνως m. στά - lue speetant leges quae dapti sint ac saccae communionis Canonem elatae
νoce pronunciari ilibent ut . populo exaudiantur; sig) Quae vetant sacri Myste ia in privatis Domibus peragi ; hὶ Quae a laicis Litanias hoc est publicas supplicationes nisi praesentibui Clericis fieri prohibcnt iὶ Quae Episcopum non permittunt ordinari nisi q vi annos triginta quinque habeat; lo inae Episcopum vel et ab Ec lusia abesse nisi Limniae potestatis consensu, dc ne sic quidem anno amplius. lὶ Quar o per humanum imperi-:
um .etitis DEO actionibus materia Oc occasiones subtrahuntur. sic Ere- .chiax in amovete clita, si angit statuis, excindit lucum, ipsum etiani aeneum serpentem . Moschacium quod ei adoleretur, comminuit. Josias .
Q comburi iubet idolis ccnsecrata, abolet idolorum sacerdotes, lucum incendit, excelsa de altaria idololatrica destruit. Sic paganica templa ac delubra claudi voluere impcratores. o)QWinto summae Potestatis est pnenis propositi, homines ad ea adigere quae Di ua jubet, & a vetitis absterrer . ita Rex N. buchodonoaoc membratim jubet cum discerpi qui DEO He- braeorum maledixerit. ubi Diis gentium lacra fecerit, eum gladio iserni iussi re Imperatores, Atque in bi , ni fallor, capitibus consistit illud nisi ciuili summarum 'otestatum quod Θείων νόμων παροι φυλακην egregie vocavit lustinianus, talem intelligens custodiam quae di ipsa pix eue Er. - kh, quemadmodum Augustinu r dixit, Se Lint Reges terrae Christo, era- am leges feren in Wο rso. Horum autem omnium nihil est uod non locum habeat etiam in actionibus non sacris , quae itidem divina lege in ali telam partem desinitae sunt, illa scilicet lege quam το 1κα αα του Θεοῦ vocat Apostolus. s) Nam ideo ius Civile partim ex civilibus instituti tb partica ea naturalibuc praeceptis cod late dicitur. Quid autem agit j ii,
Civile circa praecepta ista naturalia, nimirum jus lib. rtatemque exte rnam
dat agendi, quod natur. pr ecipit xςmotii obstaculis, imo idem praecipi
40쪽
quod natura, circumstantias determinat, peccandi occasiones sebducit aut coarctat, sanctioi em denique poenis addit coinstituti : quod omnes partes juris evolventi erit manifestum, ita ut in eo demonstrando tempus conluminihil sit necesse. tr. Ad ea venian ut quae lege divina, tum illa quae in mentibus hominum, tum altera quae 'nsacris Cod cibus praescripta est, determinata notata sunt; haec ergo sive sacra sive profana sint, determinare in alteram partem ius sisti in maerotestatis. De profanis res notissima. Ita David m) e praeda dividunda; de solemnit alibus atque esse ictu contractuum ac testamentori.m , deque rebus innumeris imperatores Romani constitutiones secere. De sacris res non minus claro, si quis Sacram Historiam, si quia
Codice, Theodosii & Justiniani. si quis N . vellas, si quis Capitulare Caroli
Nagni non dicam dili protet legeri , sed inspexerit tantum. Adeo ubique exempla ioni o via. Huc pertinet in inera instituere, uti lia magis aut de
cora quam necessaria, quod fecit David; x; temsta struere aut Ocnari. quod Salomon Didcloas, ') aut struendis legem modumque imponere , qvod Justinianus, modum praescribere electioni Pastorum , habere is Syn dies, ordini inter Pastorcslervando, alienationi rerum sacris usibus dicat, rum, quod Christiani imperatores plurimi secete. iρ illud vero maxime in ror a non ullis defendi, scilicet, qui aliquid lege divina desinitum neget, ei probationem incumbere. Nam contistit hactenus non negantibus, sed assirmantibu probationes injunsi , & quae prohibita non docemur, eo ipso permissa censeri, quippe cum peccatur non sit, nisi ubi lex aliqua violatur. Quod vero aluiu, Essentialia omnia DEI: bo eomineri, recte alunt, sed id ad rem non sacit. Non enim quia
essentialia sunt, ideo a D E O praescripta, sed quia a D EO praescripta, ideo
essentialia, hoe est, serpetua atque immutabilia: caetera accidentalia,id est, temporaria, mutabilia, arbitraria. Cur autem D E U s alia lege sua dea ni erit, in aliis rel : querit libertatem, indagare non est humanae in iustitae. Ex his quae diximia, apparet veram illorum esse sententiam, qui docent tam in Ecclesi sticis quam in caeteris ribus supter nam subernationem sive Imper una Summa Potestati competere: ita tamen ut ei fas non sit aut in Eccle-