De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

121쪽

tionis historiam audaci nimis ingenio conflatam fuisse. VII. id quoque de titulorum exitio vel defectu intelligendum arbitror, unde aliquando iidem errores e fluxerunt. Titulos hic voco elogia sepulti eralia, inscriptiones cryptis, ausoleis,i sepuleris assigi blitas, ex quibus certo quaenam sub illis

condita forent exuviae, constare posset. Quum autem in Piscariensi basilica vel nulla unquam fuerint, vel exciderint antiquitus hujusmodi monumenta illa enita quae hodie supersunt, Leonas coenobii abbas Berardi aevo curavit hinc fortasse quisquis

fuerit auctor , uno ejuςdem coenobii Observatori mine, levi admodum augurio fabulam obtrudendo,

canisti Clementis Papae, Martyris corpus ibidem

requiescere vulgavit. VIII. Verum quum unius error plerunque

ceteros labefactare leat, eam idcirco in danda historiis fide attendendam esse regulam eruditi omnes animadvertunt, ut cilicet exquiratur quis Herit rei, de qua di1putaturi, scriptorum antesignanux primus historiar auor, quo viscerit tempore , cujuSVefuerit eruditionis atque existimationis quo comperto, si ista sui fide de rebus antiquis testetur,ta majorum careat auctoritate, recte quicquid ab illo traditum est, ab ejus sente defluit, ut su*ectum dicitur: uod enim iuxta vulgatum illud Baroni effatum recentiori audiore de rebus

122쪽

antiquis sine alisujus metustioris simonio ho-frtur , contemnitur Quum itaque quicquid Berardus de hujus translationis historia scriptis manda .it sertasse ab anonymo pene aequali chartarum, quas respuendas existimes, tabularii Piscatiensis a ctore testimonio vetustioris experte collegerit,

ab ipso defluat, nullum proinde super illa, quae longe antiquior sertur, fana probationis suppeditat

argumentuma quapropter unius Berardi error cete

ros inposterum labefactare non poterit. Nihil enim est quod magis historiam laedat, quam inserioris aevi auctoribus, qui de illa scripserunt, absque delectu nimia Lucilitate praestare fidem unde propterea ex eorum additamentis mendacia vires h munt, pii etiam viri res majorum prosequuti, quae de his invenerunt, immerito decepti probarunt quamobrem Baronii consilio luerendum est ad annum tricesimumquartum, ubi monet admodum interesse in veritate laistorica disquirenda auctorum habere rationem CA

123쪽

g DEI. CLEMENTE PAPA ET MARTYRE

Argumento negat o primum soria tramia

tionis a Terata relata ut eommentum refellitur. autem translationis'

jus historiam velut inane figmentum ostendere ac refellere aggrediar, sese primo exhibet unanime omnium scriptorum silentium. Nullus enim inter antiquori aut inter aequales neque sacrarum, neque profanarum rerum auctores ne

per uimbram quidem hujusmodi translationis factumia posteritatem transmisi. Non apud Pontificum vitas, non apud Imperatorum gesta referente&, non apud totius regni Neapolitani historicos, aut Apratii scriptores, nec apud chronica sancti Benedicti monasteriorum, ne denique apud omnes quotquot perscrutatissimus, ulla penitus hujus, quam tradit Berardus , translationis corporis sancti l mentis Papa in istariens coenobium memoria recensetur. Si enim sola dubitandi ratio contigiΩset, credibile est auelares illos, qui de alii san rum corporum translationibus vel sola iussiagante

124쪽

LIBER M. ApD IX. 8 fama in illas partes meminerunt, adhuc istam sancti Clementis, quoquomodo haberetur, silentio non omissuro fuisse presertim, ut scribit Berariadus, quum fuerit illustre ac celebre factum, cujus fama egressa erat in toto orbe Romano, e bomianum multitudo areue maris poterat aequari. II. Idcirco rerum ordo postulat, ut ab auctoribus, qui aequales vel sappares suerunt, exordiar. Quorum primus occurrit sepe laudatus Gaudeticus episeopus Velitrensis, qui sancti Clementis vitam, gesta longa serie narravit. Is quum tranStationem sacri corporis Chersona Romam dant xat prodiderit, ac omnia quae de sancto Clemente legerat, emiserat, est viderat literis donave rit, nec ullum alterius translationis Roma in insitiam Piscaria protulerit monumentum, fatis proinde ut commentum arguit narrationem , quam

habet Berardus Ipse enim translationem hanc sub Hadriano II Pontifice perhibet aceidisse, Gaude-rieus sub Iohanne III seriptor Hadriani nullo medio sileeetare, ut praefatam sancti Clementis

vitam nuncupavit, tradi tant reversionem ejus

ad propriam sedem, scilicet Romam, quam se

talis testatur. Quinimmo id probant Romani populi gratulationes, quas idem Gaudericus ob sacri corporis Romam adventum his verbis destriabit is Deo Iaudes maximas reserente gaudebantis te ueundabantur in ipso, qui eis post tam pr

125쪽

, lixi temporis spatia concesserit in diebus sui, se sanctum, apoliolicum virum, de ipsius aposto-- lorum Principis succetarem in sede sua recipere,

is non sum Urbem totam, sed de orbem quo- si que totum Romani Impetii signis ejus ae vitiu-- libus illustrare quae verba Iohanne VIII. Pontifiee eripta fatis superque nonymo chartarum auctori, unde Beraritus historiam translationis eduxit, fabulatoris notam impingunt. Si nanque s crum corpus, quod sub Hadriano II. Romam advectum fuit, ipsi deinde adlluc sedente, Piscatiam delatum fuisset, nequaquam Gaudericus sub Johanne ejus succestare scriptiuet adepti corporis Romam adventu Blas Romani populi gratulationes

verum etiam ob alteram translationem aegros animos de Urbis moerores.

III. Huc praeterea vocatur Anastasii Bibliothecarii Gauderici aequalis, oculati pariter auctoris celebre testimonium in laudata epistola ad Carolum

Calvum Francorum regem, cujus quoque meminit

Papirius Mastanus de episcopis Urbis libro tertio in vita Hadriani II. , Per idem tempus inquit is vivebat in aula Pontificis Romani Anastasius is apostolicae Sedi Bibliothecatius is epistola ad

excellentii Amum regum de christiantisimuniari Carolum data deeimo kalendas Aprilis indibri ctione octara, sic ait Vir magnus&apostolicaeis vita praecepto Constantinus Philosophus Ro

126쪽

LIax L Ap υτ IX. 8 is mam subvenerabilis memoriae Hadriano juniore, Papa venit, sanctique Clementis corpus sed siue

si restituit. Quum itaque Berardus reserat sub H driano II. Romam primum sancta Clementis corpus asportatum fuisse, exindeque in iniuIam Pite λη Ludovico Imperatore petente; innastasius triennio post Hadriani obitum edente Johanne III. scribat sub Hadriano illud Romam venisse, sedi suae situlum fuisse, nec siti at alio translatum,

hine jure optimo educitur Berardum, qui terce tum re post annos visit, a veteribus quas colI git, coenobii chartis deceptum iis perperam fidem adhibuiste unde Barcinii redit censura , quod a recentiis aiactore de rebus antiquis sine alieti sie Uioris testimonio profertur, contemnitur.

IV. At nonnullos suspicor negativi hujus

argumenti levitatem Opponentes, quo proinde

parum esse roboris ad arguendum inane figmentum exclament Ueruntamen illud in quaestionibus ex facto, ussi, di traditione pendentibus multum ha bere ponderis una est inter scriptores opinio. Id observat vir cum primis doctus Bartholomarus Getamonius in sua Disceptatione de veteribus regum Francorum diplomatibus parte altera capite primo, ubi privilegium quoddam Dagobertia Francorum regis auctorum silentio tanquam spurium exsibilans:

N que profecto patio eruditu quisque refragabitur retissimam astatis notam aut fauenti

127쪽

so DEI. CLEMENTE PAM ET MARTYRaeausam suspieionii ex veterum scriptorum βω-

tib toties res te de uri, quoties constat rem, de qua saeuerunt esse hujusmodi, ut ne ignorari

potuerit si exstitisset, neque debueris mitti, si

fulset unita. Quia enim Fusiebius , Se Hiero nymus antea disputabat idem Germonius septem tantum Ignati Antiochen episcopi epistola appellavere, reliqua tanquam adulterinae rejiciun- tui; quod sub Augustini nomine opus editum est, de quo nullam mentionem vel ipsi in libris Retractationum, vel Possidius in indice suo fecerit, illico opus illud dubium est de docti hominibus siuspeetum. Item quae Isidoro Hispalensi

tribuuntur tractationes, qua Hildephonsius in Catalogo uo non fuerit complexus, dubii vel etiam sipuriis adnumerantur; quae apientum hominum judicia nemo sane aspernabitur. V. Cardinalis Baronius ad annum ducentesimum tricesimumseptimum Cyriacum Pontificem Pontiani successorem a Coloniensibus confictim , quem lanctam insulam cum virginibus undecim millibus Coloniam comitatum est obtraiadunt, velut monstrum ab ecclesiastica historia negativo itidem argumento explodit contratam antiquam quinque seculorum, quam ibi suadebant Colonienses, ouessionem, tantoque olim assensi firmatam traditionem: Non audiendi sunt

scribito penitus recentiores quidam , qui ps

128쪽

Lia Ea I. CAνυ IX. si Pontianum introducunt cyriacum quem nt, e us nulla prorsus exstat mentio in serie Romanorum Pontificum, vel apud Optatum Mihintanum, vel cresonium, aliosque indises Vaticanos, nec apud Greeos ut Eusebium miseμο-rum, vel alios adeost me digna quirim si qua plurisus confutetur sententia quippe que vulta

penitus nitatur ratione vel testimonio antiquorum. Hoc pacto pluribus aliis in locis disputat

Cardinalis Baronius; quo plane argumento e tissimum haberi ratiocinium ad veritatem in rebus antiquis a falsitate secernendam nemo ignorat, ubi de facto vel traditione fit quaesti, ita enim Comcilia, veteres ecclesiae Patres atque Doctores hoc ratiocinii genere usi Berunt, quemadmodum inter

ceteros locuples testis est Gregorius Nysenus in

oratione prima contra Eunomium.

VI. Itaque fatis patet reiiciendas non esse quaslibet negativas argumentationes, neque quum aliqua opponitur exclamandum, ex negativis nihil concludi earum nanque magis invalescit pondus, quin ex generali gravium literatorum, diligentiumque scriptotum sensu, qui ingenii severitati quandam in eligendo vel judicando prudentiam adjunxerunt, quique se invicem permulta secula subsecuti sint, reticentia formatur. Totum id in hujus translationis historia contigisse animadverti, ubi plures gravis fidei auctores, qui de sancto Clemi mente

129쪽

yi DE S. CLEMENTE PAPA ET MAkTY mente disputarunt, illam silenti prorsus praeterierunt, ut alioqui siqua fuisset, eos meminisse oportebat unde tanto fit certio atque evidentior ex argumento negativo demonstratio, q antonotitia facti, de cujus credibilitate controvertitur,

propter insignem sui claritatem ad plures pestingere. pluribus seribi debuistet. Etsi vero in rigore dialecti. non sequatur, ut aliqui notant: non siseriptum, vel dictum ergo non e actum, recte tamen sequitar boc me illud earet congrue antiquitati auctoritatis testimonio, ergo fλctum est non est prudente eredibile tunc enim Iocum habere potest aepedictum Baronii essitum , quod a recentior auctore de rebus antiquis sineta alicuius vetustoris simonio prosertur, contemnituν. Hinc liquet argumentum negativum qua doque nullam, quandoque mediocrem, saepe maximam habere vim, quod tamen discernere atque explorare critici eruditi ac prudentis officium est Quum autem in hac suppositicia translationis hiastoria vehemens habere pondus probatam siit, illam idcirco velut somnium atque commentum Urobandam existimavi, quandoquidem toti retro antiquitati penitus ignota suisse videtur VII. Inficiali huic argumento ab aequalium scriptorum reticentia petito vim admodum etiam consert Leonis Ostientis silentium, quod tamen diserte loquitur. Is qui paullo ante Berardum ad

130쪽

Lia L I. Apu IX. 03 Paschalem II usque vixit, a quo in cardinalium ordinem adlectus fuit, quum in sui Casinensis chronte libro primo capite tricesimoseptimo de hoe Piscariensi monasterio meminerit, nihil prorsus habet de corpore fandi Clementis Papae ibi reconditor, Per idem tempus inquit quum idem is religiosius Imperatori scilicet Ludovicus II. Ue-- cus in tam Pisicaria, quae est in confinio com is latus Pinnensis transitum habuisset, ejusque ocu- li locis ipse, qui quondam Casa aurea dice-- batur, valde placuisset, de servorum Dei recessi sibus aptissimum judicasset, ab episcopis Balven-- Pinnensi ecclesiam ibi in honorem fian si Trinitati construi iussit, Se religiose viros in

eodem loco ad Dei servitium congregari quo, 1acto pluribaceandem ecclesiam variisque beneri fietis per diversi loca, quemadmodum ipsius munimina continent nimirum primit ia)Imis periali largitate donavit, suique memoriam ibὐ- semper habendam satis devotus indixit. Post modum ab ejusdem loci abbatibus ecclesia ipsa ampliata, sancti Clementis vocabulo est, sicut placuit, appellata. Ita in suo chronico Ostiensis de Pistariensi coenobio Credibile ergo est, si in hocce monasterium revera sancti Cleme tis Papa corpus Ludovici Imperatoris opera dei

tum seisset, atque Ostiensis aetate ibi requievisset, illius quidem Ostiensem virum ordinis siti amantissimum