De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

91쪽

s Dari civitura ripA ET MARTYREquior, qui scilicet elaruit anno supra millesimum duacentesim nonagesimosecundo:riRefert Leo Ostien si sis episcopus, quod tempore, quo Michael Impe

se rator nova Roma regebat Imperium, sacerdos, quidam nomine Philosephus,e eaque omnia repetit, quae Petrus in CataIogo mox ait se De si inde praedictus Philosophus cum corpore fames i Clementis Roniam venit, .multis ostensisse miraculis in eclesia, quae nunc dicitur se se 1 Clementis, honorifice corpus collocati m fuit. A demum his verbis narrationem absiolvit se Inm quadam autem chronica legitur quod mari ab se ii Io exsiccato a beato Cyrillo oravorum epi-- scopo Romam translatum est quem Cyrillum alium a Constantino Philosepho perperam putat.

XI. Uerum memoratae translationis scriptorem, Leonem videlicet Ostiensem, quemJaco-hus a Voragine, Petrus de Natalibus, atque alii

citant, illam revera non referre in suo opere, nimirum in Casinensi chronico penumero adverti;

quamobrem mihi suspicati licet ipsissmet illam iupraefato chronico non legille. Scio quidem plura recenseri a Petro Diacono Leonis eripta in libro de viri, illustribus Casinensibus capite tricesimo, quae fortassis Voraginensis vidisse credi potest e cetera saltem ab eo citata ejusmodi sunt Sermones in maria risu, Historia Peregrinorum, ita famcti en iis, atque Ita necnon Sermo alter

cujus

92쪽

LrsER. I. Ayu V. 3s cujus supra meminio de ordinatione, sυ υ- o Da sancti timenti Papa decimo halendas si bruarii hujus initiam est is Postquam divinae, ordinationis providentia beatus Clamen apud

se urbem Romam a beato Barnaba divini verbiis semina percepit, ac demum beatissimo apost riciorum principi Petro apud Carcaream unctus,

plenius ab eo in fide Christi informatus, edo- , ctus est,i filutari aquae baptismo sollemniteris baptizatus M. illumque manuscriptum, sedis illum in monasterio Fossienova servari notant Boblandiani ejusciue copiam ab Ughello sibi communieatam habuisse observant autem unicam tantum inter ea, quae consequebantur, Nin codice avulsa

sunt, superesse pagellam; unde illam sertassis,

tant narrationem fuisse inventionis, translationis corporis sanisti Clementis , quam Iacobus a Voragiane, de Petrus de Natalibus citant Ceterum addunt laudati auestores Dealbedrae hincti Clementis , quae iis titulo eitati Sεrmonis oti dicitur decimo Lalendas Februarii, nutum ad eum diem reperimus in martyrologiis mentionem . Ego tamen illam reperi in chronico Piscariensis monasterii sancti CI mentis, quod Lucas Acherius in tomo quinto siuspieilegii vulgavit. Hoc cilicet catheddie sancti Clametitis sestam, uuod olim Ostiensis etiam aetate vel in Rosciana ecclesia, vel alicubi peculiari eo suetudine Lest is celebrabatur, Leonas Piscarie sis

93쪽

34 D S. CLEMENNIMA ET Morma sis ecenobii abbas, Alexandro III. Pontifice, in eo dem quoque monasturio annuo cultu celebrandum instituit Chronici verba in libro tertio haec sunt:

Similite fecit nempe Leonas de festo ea e re ejusdem Ariost 'mi seis, ut decimo alendas

Februarii relebretur. Alii tamen non desunt, quiliane ipsam sancti Clementis translationem pala in secerint te in suis striptis memoraverint enimvero sanctus Antoninus in Chronico, Martinus Polonus, Iohannes Dubravius historia Bohemica insignis scriptor Baptista latina in Vitis Pontificum. , Abraham B vius in Annalibus , dc breviaria OIo- mucensis, Pragensis, lolonicae ecclesiarum omnia hactenuli qua translationem spectant, concordi sensi confirmant. XII. Et licet vetus quidam ecclesia iam cti Aiadomari S codex itidem apud Bollandianos in lucem editus sancti Clementis translationem aliter atque alio seculo peractam contineat, cujus historiam a Iaroslao Runtarum rege catholico ante

annos sexcentum Se quod excurrit legatus Henrici I.

Gallia regis acceperat qaum tamen codex ille latis exundet erroribus, ideo ab omni decidit fide. Historiam itaque in haec verba a codice partim exscripsi di is Anno incarnati erbi millesimo quadrais gesim clavo, quaiado Henricus rex Francorum, misit in Bastarniam Catalaunensem episcopum, Rogerium pro filia regis illius terrae, Annam

mine,

94쪽

Lia Ea I CAPu V. 3 se mines, quam debebat ducere uxorem deprecatus is est Odaltieus praepositus sancta Mariae Remensis, ecclesiae eundem episcopum quatenus inquirereri dignaretur, utrum in illis partibus esset Cherari sona, ubi sanctus Clemens requiescere legitur, si vel si adhuc mare partiatur die natalis ejus, ec, pervium esset euntibus. Quod&secit, nam ais rege illius terrae, scilicet Iarosia hoc didiciti, Quod Iulius Papa in regionem illam, ubi san-

, ctus Clemens jacebat, ad destruendam haeresim, is quae Ilis in partibus erat, perrexit quumque, peracto negocio idem Papa ab illis partibus re-- gredi inciperet , apparuit ei angelus Domini

si ieens: Noli recedere a Domino enim praeciis pitur tibi ut revertaris, e transferas corpus se sancti Clementis, quod hactenu in mari acuit. Et infra Perrexit ibi, ec siccato mari transtulit, corpus sancti Clementis, S posivit illud si aper, ripam, Se aedificavit ibi ecclesiam, te assumens de corpore ejus reliquias Romam secum addu-- xit. Contigit autem ut illo deserente, die quo reliquias cum summa honorificentia populus r

se cepisset Romanus, eodem die sepulcrum, quod in mari relictum erat, cum solo se super mariis erigeret, e fieret insilla, ubi illius regioni, is homines basilicam construxerunt. Haec habet

codex

XIII. Uerum eum Bollandianis narrati

95쪽

18 DE S. CLEMENTE PApA ET MARTU Enem hanc contemnendam, reprobandam ex

stimavi. Quod enim ii fertur in Che Mnesum Tauricam venus Julium Papam ad destruendam haeresim, haud satis cum ecclesiastica historia consentit . Multas quidem sanctu Julius adversus

Ariano dimicationes tabuit, nunquam tamen

profectum fuisse in illas oras , aliaque Orientis legitur Julius II 6 Julius III. feces aera Christiana decimo exto vixere diu post Henrici, J rosia regum aetatem is Fortassis inquiunt illi si ah Cyrillo episcopo, sive Constantino Philo-- bpho minutas translatasque audii Clementis, rei iuuia audierat It ussorum rex neophytus , de , Italio nescio qua exerratione, vel ipsa tribuit, vel legatus memoria lapsus, vel scriptor temereis alucinatus. Deinde paucis interiectis: Desus, , quae post ablatas Romam sanesti Clementis reliis quia acciderunt, deque emersis e mari sau-- ct Clementis sepulcro , de instula nusquar is adhuc vel legere licuit, vel vacavit inquirere Ita Bollandiani unde satis corruit allati eo diei auctoritas, quae ut levis prorsus damnatur.

96쪽

CAPUT VI.

Adfertur narratio alterius translationis eorporis sancti climentis Papa in Martyris Romam is tam Pisiari a Iobanne

Terata comm. Miss hactenus de corpore sancti Clementis disputatione , undique compertum est cujus opera qua rerum serie

illud se Hadriano II. R

mam advectum in antiqua ejus nomine nuncupat basilie sepuIero fuerit donatum, ubi octo ali hine M ultra se eulis insigni cultu requiescere, ibique diuturno tot annorum tractu reauievisse, veterum graviorumque scriptomum testimonio exploratum habui. Verum antiquorum etiam nonnulli Romanae urbis ornamento invidentes, illam pretioso

adeo pignore orbatam deinde suille scripserunt, se alteram suppositerunt translationem, videlicet sancti Pontificis corpus paullo post ejus Romam adventum, eodem Hadriano sedente, in insulam Piscaria prope Theaten a Ludovico II. Imperatore asportatum fuisse. mi Trans-

97쪽

so in S, CLEMENTE PAPA L LlARTYR EII. Translationis hujus historia collector, ut observant Lucas Acherius in prologo tomi quintisiui Spici Iegii, re Iohannes abillonius in libro te tio de re diplomatica capite quinto fuit Johannes Betardus celebris olim Pi cariensis seu Casauriensismoaiasterii sancti Clementis ordinis sancti Benedicti

monachus, quo cacrum corpus translatum ferant.

Illam typis primum edidit Franciscus uesteianius in omo tertio siua collectionis rerum Francticarum ex S. veteri libro regiae bibliotheca ebronicorum es instrumentoriam de rebus-posse o- nibus Piscarienses eaenobii iterumque post illum

in lucem emisit Ferdinandus hellus intomo sexto Italia sacra ex alio in codice membranaceo Petri Columnae ejusdem monasterii olim Commendatarii Hos codices duos in libros distributos, Ptia cariensi vel Calauriensis chronici sive chartarii, Ila rardo itidem collectore, partem esse scribunt Acherius, NMabillonius historiam enim defundationem continent Piscatiensis coenobii, quorum

primus tantum translationis hujus narrationem

complectitur. Hanc ergo ex parte ejusdem Berardi verbis exscribendam duxi. III. is Ante conditionem monasterii Pitca si riensis invenitur Ludovicus Imperator per dive se fas Italiae provincias acquisivisse possessiones plu-- rimas e anim N affectu, sicut postea elaruit ut quum ipsum locum inventaret, quo monasterium

98쪽

, riam construeret, eas ibidern omnipotenti Deo, largitori omnium bonorum osterret. Hinc pluriuribus interpositis , Iste siquidem Ludovicus suid, lanctus, incomparabilis vir, Se bellorum stuis cliis eruditus, qui paterno more Italiam serpis- is sime visitabat, de in his, quae beato Petro erantis necessaria, seque suosque ut boni patris bonus filius praeparabat. Hic quum audiret Calabros,de Apulos velle repugnare Romanis, exercitum cO- is piosum aggregavit, Alpes transcendit, si se riam veniens insulam delectabilem,eui nomen estis Casa aurea, undique aquis cinctam invenit Lu-- dovicus igitur divina inspiratione tactus quum, supradictam insulam circunspexisset de omni comis siderasset parte, ac usibus Iervorum Dei prosutu

is Tam cognoIceret, in ea monasterium in honoremis sanctissima Trinitatis aedificari praecepi dec is Romam deinde reversus, Imperiali laurea prosi triumpho a domino Papa Hadriano, omniis populo M Senatu in Capitolio est coronatus. Molle vero quanquam in sublimitate Imperiali se positum consideraret, non tamen humilitatem, quam erga si1um Conditorem habere solitus erat,

is deseruit, sed humilior ex iublimitate esse si, ctior fuit. IV. Mox tradit optimum Caesarem novam ecclesiam aliquibus Coelitum vel martyrum reuquiis exornanssi studio incensum, omnes convocasse arte hie

99쪽

ci D S. citurina Ap ET MARTYREchiepiscopos, episcopos, .nobiles onsiliarios, qui honoris caussa ei comites adhaerebant, eosdemiaque postulasse, ut ipsi essent consilio se Et dum is adliare singuli titubarent sunt verba Berardi

nescientes quid responderent ei, accessit quidam se veteranus antistes studiosus valde in sane is scriari turis, de sanctorum martyrum plenarie gesta, cognoscens, qui clara voce dixit Imperatori: is Imperator auguste, cui Deus tantam contulitis gratiam, ut quae ipse in coelis praedellina per se is operetur in terris, consilium quod requiris, ab se homine tibi non potest dari. Immo ipse Deus is cujus nutu insulam elegisti, quae revera a Iteris paradisius potest diei, ipse talem sibi elegit pr

is tectorem, qui in aquis vitam pro Christo suderit, si si tua celsitudo ad hune perquirendum voluerit, inclinari. Cui Imperator De quo pater sciendi sese me loqueris De Clemente, respondit senec, ille, qui successor exstitit Petri apostoli, qui huic

se Romanae praesiden ecclesiae apostolum totius, Gallia Dionysium delegavit, qui noviter reperis tus, Se ad hanc urbem per quendam Philoso-M phum nomine Constantinum delatus, tuae ais Deo praedestinatus est eustos ecclesiae ut qui in is aquis pro Deo piritum exhalavit, demersos in aquis Piscariensibus ne pereant, liberare possit. Ad liae Ludovicus tanquam a Deo visitatuς, quae senex dixerat mente concepit , c can-

100쪽

LIBER I. astu a VI. 3, ctum Clementem ante sitios oculos ponens, om-- ues cardinales pra epit convocari Se cum in is gulis tralbens colloquium, scitatatus de beato, Clemente quo crat, quomodo repertus uerat, is orans, ut suarum precum forent apud Domi num exauditores, kapa dom nulti Papam fide ratisimi intercessores. Cui quum singulis seper interrogatis unam responderent sententiam, Mis in precatu regio suam debilimam promitteis rent opem accersitis primatibus suis cum a

ri chiepiscopis, principibus totius Urbis aeeesiitis ad Papam Hadrianus quidem II. Papa ille voca

, dominum Hadrianum tali voce Imperator allo, qui tur: Si rectum est filios hoc requirere quod

is eorum patres promeraerunt, siquid promerum

D an parentes mei, siquidue ego ipse , talibus in is obsequiis quino, supplico, rogo, obtestor , qua-

is tenus inpraesentiarum reddatis mihi non quae-- ro dilati ea1 via in praesenti remuneratio, nem, non aurum, non argentum, non castella,

non civitates, sed illum, qui per Dominum in se marinos demerse est gurgites ut mihi Deus clemen efficiatur, Clementem requiro, non alium nisi illam, qui fuit secundus a Petroruta simis Hadrianus respondit Imperator auguste , quem tu postulas non est possibile me dare tibi,