De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

191쪽

i 1 DE S. CLEMENTE PMA ET MARTYM lieet Dominicae incamationis millesimo cente is simo septuagesimo apostolicis litetis auctorizavit, festum translationis corporis beati Clementis, omni anno sexto kalendas Iunii sollemniteris celebrandum mox incipit Licet omnes &dei eici orpore haec addit is In die TRANsLATIONIs

is cos Pollas SANCTI CLEMENTI PAPAE ET MALT M a Is, U D, SICUT IN ANTIQUI SCRIPTI HABETOR, D IN EADEM ECCLESIA REQUIEs Iricta Datum e

se resis quarto kalendas Maii Quintum Celeiani III. , quot ibidemexstat apud Ughellum, cardinalium quoque subscriptione munitum Joheli monasterii Piscariensis abbati numcupatum Sc quod exorditur Religiosis motis ubi eadem tradit ae Hadrianu de Alexander , nimb

rum: MΡraefatum monasterium, hi Cmpus SANCTI, CLEMENTI PAPAE ET MARTYRI REQUIESCIT,

is Datuin Romae apud sinctum Petrum idibusIu-- ni indictione nona anno incarnationi Domi- niear millesimo centesimo nonagesimoprimo, Pontificatu anno prim iau. Quibus addendum est illud Rogerii Siciliae regis, quod ut riunt,autographum ex bi

bliothee Casinensi prostitur, quodque ex codice Petri Columnae edidit Rhellus in eodem tomo serici Italiae sacrae, e cuiu meminit etiam NTardu& in chronico , ubi Iegitur in exordi, Re- , g m catholicorumque sincipum inferius:

192쪽

Ltat L Apur XIV. Issis Quocirca monasterium, quod rex bonae memo-- riae Ludovicus tu insula, quae Ca aurea vocatur, si ad honorem sanctae, individuae Trinitatis conis struxit de dotauit, co pus EATI CLEM ENTI PAPAE ET MARTYRIS UENERABILITER CONDI ECIT c. Datum in territorio civitatis, Teatina super flumen Piscaria anno incam Molonis Dominicae millessimo centesimo quadra-μ gesimo mensis Augusti indictione tertia, anno, vero regni Rogeri gloriosiissimi regis Siestiae, si ducatus Apuliae, principatus Capuae decimo. Deo propitio. Amen. III. Omnia hactenus recensita diplomata, licet sancti lamentis Papae Martyris corpus in Piscariens hastilica depositum esse testari videantur, tamen, ut proditum est, non fatis ponderis secum ferunt ad confirtilandam ibidem ejus exsistentiam. Et sane Pioad Pontificia, an revera ex autographis transumta sint, aliquis dubitationi est loeus in alia cano enim archivo, quod viri illustrissimi Petri Marcellini Corradini maximi Pontifici C ME UT 14 XI. Auditoris ob plures vulgatos codices de re literaria non uno nomine meriti accurato studio exculsu ii eth; necnon ita alter Hadrianae molis ubi penitiora vetustioraque condita sunt chartarum monumenta humanissime perlustrato opera viri ci rissimi ae eruditi Domini es Ri.tera patricii Urbi natis praesecti quem nuper idem excelsi animi

193쪽

1M DEI. CLEMENTE PAPA ET MOTYREPonti sex L LMaN XI doctissimo Se probata virtutis viro Scipioni Lanello nostrati generalem Hispanicae mmciatura Auditorem is fecit nulli bi servari perceptum habui. Accedit in horum diplomatum aliquo clarum Ponti fieatus, cindictionis mendum, quod facile quisquam animadvertere potest, unde fide laborant. Ceterum etsi admissa eorum integritate, atque a Pontificibus revera manaverint quod etiam de illo Roneri regis apto modo dicendum est rerum

tamen, quas narrant, certam fidem non faciunt di

stuli enim seit inquit vir perdoctus Iacobus

Sirmondus in sua dissertatione de duobus Diony

quum etardi arvo, quo caneti Clementis Papae corporis in Piscariens Basilica condit ab omnibus accepta ferebat topinio, ejusdem mentionem in o fatis diplomatibus fieri suggestum uerit illa idcirco certam fidem non faciunt. Scribit nanque Matthaeus Lauretus in sis indicius exsistentiae corporis cancri Benedicti apud Casinenses capite tricesimo isto de similibus o cum, privilestiis, quae a monachus Flori acetabus pro-

194쪽

Lra Est I. Aps XIV. 17que ex petitione seu narratione aliorum literis apo-

fluidi inseruntur, pius sal continrit; non

enim Pontificis , sed petentis su ut verba IV. Uerum quam leviter ad istiusmodi

vindicanda Sanctorum corpora vetera proserantur

diplomati fatis docet idem Casimensium leal Oriacensim monachorum exemplum, se adhuc super corpore sinisti Benedicti in te si graviter contendunt. Similes hinc inde allegantur Pontificum bullae, immo, prohibitione ne tran Statio in Gallias annue celebretur, cox adversi, ne alibi quam in Gallia idem corpus est dicatur alia prohibent rescripta. Quare prudentilli situs vi ab illonius quuna id periculi genus in seis Achis Sancto rum caeculo secundo dissertat ione praevia dei statatione sancti Benedicti in Gallias ottenderit uuam

fm sint inst qua altillis Ponii iis , si modo

ex certa scientia datae a segitimae sint, petuntura timenta , nemo ignorat Catholicorum deinde paucis interjectis: At quum in ea, quam traiu a mus, quaestione buliabuliis nonnunquii eiusdem Pontificis opponantur, bula argumento supers mus ubi sapientillimo auctori persuasum eliquam levia sint diplomatum testimonia super hujusmodi

rerum momenta, si non ex certa scientia, sed tantum relative quicquam narraverint V. Hic praeterea notam post alant aliqua .

sequioris aevi a me vis aliorum Pontificum privia legia

195쪽

r L DEI. CMMENTE PAPA ET MARTYRglegi prosilicariensi monasteriolata, ubi nulla decorpore sancti Clementis Papae fit mentio, sed solum de monast/rio sancti Gementis. Primum id praeserunt duo Clementis ΙU. coenobii ista riensis abbati nuncupata apud rihellum typis impressa, alterum quod exorditur: Coniensens es bonestum se Datum Laterani tertio talendas, Iunii, Pontificatus anno secundo alterum cauod incipit aeuum a nobis si Datum iterhii sex-- to dux Novembris, Pontificatus anno tertio. Necnon aliud Martinis ex archivo Vaticano depromptum , cuius initium est Romani Pontificis proυidentia . is Datum Romae aptabis sancto Apostolo septimo idus Maii , anno, Pontificatus duodecimo , incarnationis mille simo quadringentesimo vicesimo no . Quae posteriora Berardi aetate diplomata, quum nu quam de corpore sancti Clementis Papae, Ma

tyris ibidem condito meminerint, utique prioribus

adimunt fidem. VI Aliud tantum Clementis ΙU privit

gium, ut credunt autograptium Piscatienses obj ciunt quod unicum est post Berardi aetatem hinquo seilicet sestum beati Clementis commendatur,

eique secra die basiIicam, .ipsius deditationi

anniversaria accedentibus indulgentia concedun tur, ac ubi beati Clementis eorpus reqMiscere legitur idemque nondum editum, etsi aliqua ex

196쪽

Lia a L CAνυ XIV. 13sparte temporis diuturnitate corrosum atque deIe- tum, hic evulgandum putavi

mentis in Pisaria ad Romanam Eec iam , ut dicitur, nullo medio pertinentis, ordinissancti Benedicti eatine diariss salutem, apst- solisam benedictionem M Licet is, de cuius munere venit, ut sibi is a fidelibus suis digne ae laudabilite serviatur, se deabundantia pietatis suae, quae metita supplia cum excedit de vota, bene servientibus multo, majora retribuat , quam valeant promereri is desiderantes tamen reddere Domino populumis acceptabilem, fideles Christi ad complacendum se ei, quasi quibusdam illecturi muneribus, indubis gentii scilicet M

is Cupientes igitur ut ecclesia monasteri vestri . . . ad quam ob devotionem EEATI CLEMENTIs

is CHUS CORPUS IBIDEM, UT ASSERITUR, REQUIESCIT,

is in est eiusdem, Ze anniversario die dedica-- tionis ipsiu ecclesiae non modica confluit po- is puli multitudo, congruis honoribus freque is tetur, omnibus vere poenitentibus, confessis , qui ad ecclesiam ipsam in sest ejusdem beatiis Clementis manniversario die dedicatio ς

197쪽

1ω DEI. CL tvmra PQA ET MARTYRt ejusdem aussa devotiolus accesserint, centum, die de omnipotentis Dei misericordia, &aea si torum Petri, Paulli apostolorum ejus auctoria se late conssi de injunctis poenitentiis miserico

se iter relaxamus. Datum Uiteibi tertio talei is das Decembris, Pontilicatus nostri anno sese cundo. At quanuis hocce Clementis IV. posteriori aetati Pontificis diploma sincerum existimem, non propterea opinioni nostrae repugnat, sed potius eidem mitifice uitragatur. Primo enim relative tantum beati Clementis corpus, verbo scilicet usasseritur, ibidem requiescere enunciat, idque enu clari ab aliorum eramplo monachi Piscarienses Ponti fiet sugesierunt necnon quum beati Clementis corpus duntaxat ejusque sestum incerta die eelebrandum commemoret sepedictum revocat argi mentum, alteriu nempe sancti Clementis corpore Piscariens monasterium donatum uisse. VII. Demum in calce hujus capitis obse vanda est, quo ad Calixti ΙΙ. alterum Alexandri III diplomata eorum data integritat: alia non levis suspicio ad ejiciendum sub Paschale II.

corporis inventionis fabulamentum . Antiquius

quippe Calixti diploma anno millesimo centesimo vicesimo subseriptum admisso quod de vener ibili corpore sincti CIementis Papa reipsa meminerit,

198쪽

haec tradit is Beati Clementis monasterium, ubiis videlieet gloriosissimum corpus ejusdemia se tyris requiescere credimus . Aliud Alexandri, quod posterius est, datum Uerulis haec habet lucu lentiora: si In die translationis corporis sancti Cleri mentis Papar&Martyris, quod fleui in anti, qui scriptis babetur , in eadem ecclesia requie- is scis quibus nimirum duorum Pontificum reseri piis argui videtur ut a vero distans sub Paschaleptaefata corporis inventio. Enimvero quum C

I tus, Alexander, prior sub eodem Paschale Romana ecclesia cardinali luperstes esset, Malter jam serte in vivis ageret canonicus Regularis in ecclesia Pisana, antequam ab Eugenio III inter diaconos cardinales cooptaretur , hujus insignis adeo inventionis siqua suerathnotitiam profecto habere debuissent; nec propterea in suis diploismatibus relative atqae opinativo susi veneraniadi corporis meminissent . Insiuper in Alexandri diplomate nulla saeti corporis ibi exsistentis ex

parte Pontificis mentio est, sed tantum ex parte

illius, qui diploma suggessit: si enim recens in

ventio vera sui siet, Alexander in diplomate antia qua seripta non memorasset, quorum untaxat iide venerabile corpus ibi requissens nunciavit Antiqua autem haec scripta, quae memorat Al

xander ejusdem etiam, qui diploma suggessit,

arguunt denici necnon confirmant eorundemvi

199쪽

iue, DEI. CLEMENTE PAPA E in Y auctoritate famam invaluisse de hujus corporis ex stillentia in Piscariensi coenobio, quae Berardo Q perstite adhuc vigebat. Quum ergo praefati Pontifices solum opinative ac relative sancti Clementis Papae martyris corporis ibidem exsistentiam tradiderint, immo Calixtus nonnisi Cismentem, Martyrem scripserit hinc nullum de illo, quod ibi conditum sit aut repertum certa fidei praestant fundamentum quin potius vitiosa chronici traditio detegitur, quam tanti ponderis argumenta, tamiaeque levitati ineptae fabulae , quibus parsim i quinatum est Piscariens chartarium, satis evincunt. Nemori in rion videt ab hactenus piaemisia disputatione quot absena assi uerent, quot inter sepugnarent adversi , siqui ab errore captus huic toti omnino chartario fidem habendam esse eonten-ctret.

200쪽

Tertium argumentum profligatiar, scilicet terrae Casi ilionis de Pisiaria metus consuetudo, qua hodi dum fessum translationis eor- ροhis sancti Climentis Pape in Martyris in insulam,

celebratur. rsa vehementi adeo rationum apparatu tot exadversis argumenta eversa sint, Quae tantum in scriptis eorumque auctoritate vim habent, tamen vetuso ieita consiletudo, Qua

sexto kalendas Iunii quo annis festum translationis sacri corporis in insulam adhue ab incolis terra Castellionis de Piscaria sellemni ritu celebratur. Verum si rei fiundamentum paucis attingam, levi admodum opera tota difficultatis moles collabitur se Veritati enim inquit Tertullianus in libro de velandis virginibus capite primo nemo praescribere potest, non spa-itium temporum, non patrocinium personarum , non priiugium regionum quod N Cardinatis Baronius ad annum centesimumnonum his verbis x ij com