De S. Clemente papa et martyre ejusque basilica in urbe Roma libri duo. Auctore Philippo Rondinino faventino

201쪽

16 DEAE CLIMENT PApAx Maari confirmat fura eritatis sunt ampliora omni antiquitate, que nulla plurimorum feetilorum taliant praescriptione di , ne innumera Ilium multitudine obrui atque abfactari e e.

Enimvero h:ec , quaeini sit, consuetudo veterum,

quas respuimus sartarum innititur fide, atque, ut arguit Berardus, Alexandri III diploma infra subjiciendum, ante Alexandrum ipsum fuit instituta Hac translationis sollemni die idem Pontifex

Alexander Leonatis Pistariensis coenobii abbatis de monachorum piis desideriis ae postulationibus melinastis Piscariensem basili eam visitantibus pece torum indulgentiam largitus est, e diploma, dum Veruli morabatur, emisit: cujus ecclesia regimini hodie summa cum laude episeopus praescitur vir illustrissimus a multiplicis doctrina lumine perquam insignis, Faventiae nostrae singulare ornamentum Dominicus de Lausis in Urbe iceggerens emeritus ibique ipsum Leonatem ex subdiaeono Romanae eccletiae inter diacono cardinales adlegerat, de quo testis est in libro tertio chronographus Berardus his ve bis: Eodem anno scilicet ultra milIesimum centesimo septuagesino quum domnus, Leonas abbas subdiaconatus sungeretur officio se competenter ab ecclesia Romana vocatus apud se Verulas a domno Papa Alexandro in diaconum se apostolicae Sedis est promotus duodecimo kalenis das Aprilis Uerum de hoe Alexandri privit

202쪽

LIE Ea L CAPUT XU. σsgio, quo Piscariensem basidicam subditicia trangi tionis ethivo die aecedentibus indulgentias conceL sit, hare, ut diximus, tradit idem Berardus Dis Eodem

is insit per anno apostolicis literis auctorizari s , stum translationis corporis beati Clementis om-ri ni anno sexto kalendas Iunii sollemniter cete , brandum Berardum tamen ita explicandum puto, quod Alexander hujus translationis festum apostolicis literis nequaquam confirmaverit, si itantum

illa die, quae pridem ardeatiensibus sellemni more

celebrabatur, basilicam visitantibus peccatorum remissionem concesserit. Id enim liquet ipsum diploma legenti, quod prostat in chronico, quodque autographum venditant Pisidarienses

Alixander episcopus serotis fervorum mi dilictis suis Leonati abbati, in conoemuifaucti GD- meruit de Piscaria salutem tar ast stolicam benedictionem.

se Licet nines, qui pia e religiosi loca intuitu devotionis Dequentant, cibidem omniis potentem Dominum evotis orationibus levo si livis cordis assectibus sibi reddunt placatu ,. is uorum mereantur percipere veniam delictora , in sollemnibus tamen ia praecipuis festivitatibus tanto celebrius eadem loca debent ab universis, Dei fidelibus irequentari, majori devotione

203쪽

16s D S. CLEM NYA PAPA ET A TYMis ac reverentia venerari, quanto devotius tuncis ecclesiastici viri obseciuiis divinis insistunt, is pro excessibus populorum specialius Omnipotensis Dominus siserventius exoratur. Quyniam igitur si pium&justum est,is a sanctis patribus institu

is tum, ut ad ecclesias Dei universi fideles in pinae si ipuis i sollemnibus diebus compuncta mente se te ardenti desiderio concurrere debeant, e in si voto laudis M placationis suorum peccatorum is indulgentiam implorare nos pro vestris piis de-- sideriis justis postularionilnis inclinati universi sis, qui ad ecclesiam vestram IN DIE T ANSL

se mente concurrerint, cibidem vobiscum in si jugdem glorioli Martyris veneratione vota lauia, dis placationis exsolverint, id ex parte omni- , potentis Dei, de auctoritate apostolorum Pettiis e Paulli, ac nostra in suorum remini tartari jungimus peccatorunt Datum Uerulis quarto, kalendas Maii. II. Uerum tamen nonnulla in oppositurria faciunt argumenta, an hoc Pontificis Alexandri

diploma reipse legitimum sit, vel in autographo

sincerum . Quantum enim in concedendis indulgentiis veteres Romani Pontifices suerint parci

204쪽

Lias L Caps XV. Isrrecte observat Iohannes Morinus vir ab eruditione singularis in suo commentario histori eo de administratione poenitentia libro decimo capite vicesimo- tertio quapropter paullo credibile est, Alexandrum dies, qua sancti Cla mentis Papae translationis fistum peeultari institutione celebrabant Piscarien aes plenam peccatoriam remi vim tribu ille . Nanquam quippe coniueverunt Pontilia es, ut animadvertit Cardinali Bironius ad annua centesimum septuagesimumseptimum ultra millessimum ejusmodi universiales indulgentias concedere, nisi de expeditione in terram sanctam res ageretur ad quod elucidandum nonnulla pertinent ipsiusmet Alexandri III exempla, quibus constat eundemia Pontificem nunquam universales hujus generis remissiones impertiri eon se evisse. Resert idcirco ad

praecitatum annum Cardinalis Baronius, altar majus Ferrariensis ecclesiae Alexandrum coesecrasse, quo consecrationis die omnibu poenitentibus contestis illud visitantibus annum unum descri-rninalibus, cseptimam partem venialium relaxavit stultas vide, inquit ipso Qum ejus temporis

remedendi per Romanos omi es indu gentias,

quae unius anni terminum non excederent, praeterquam in expeditione terpa fanctae quod ult rius manifestum est ex pluribus aliorum Pontificum diplomatibus. His merito doctissimuς auctor ecclesiae Anconitana vetera quaedam cripta redar-

205쪽

1 68 gri citus in PΑνA ET A TYMguit, in quibus continetur ab Alexandro conees sum primi singulorum metustum Dominicis diebus tantum indulgentiarum quantum arenae maris am

ba manus simul juncta capere possent easdemque indulgentias tanto Pontifici perperam assictas fuissε

demonstrat.

III. Necnon in concilio Lateranensi tertio capite ultimo apparet eundem Alexandrum anni terminum progrediendo duorum tantum ann rum indulgentiam iis, qui contra haereticos arma tulerint, largiri. Si ergo Pontifex Alexander pro gravissimis ecclesiae, religionis rebus adeo parcus in concedendis indulgentiis fuit, ut nonnisi temporarias concesserit, nescio quomodo Piscarienseruia basilicam tantum accedentibus illimitatam suorum peccatorum remissisnem retribuat. Et licet simile aliud diploma Alexander III revera miserit, quod publicum exstat apud Ludovicum Taurelium in faeculi Augustiniani tomo sexto ad annuata Christi millesimum trecentesimum nonagesimum- primum is Datum metiis apud sanctum a se eum sexto idus Maii, Pontifieatus anno decim septimo ubi Pontifex sancti Marci ecclesiam

se die Ascensionis domina nostri Iesu Christi a eLis per vigiliae ipsius usique ad vesperam ejusdem

is diei devote visitantibus annuatim, Se manu adis ejus conservationem porrigentibus adjutrices, is plenam omnium suorum peccatorum absolu-

206쪽

L IIIa I CAPUT XU. Issis ionem concedit , tamen exemplo esse non potet eundem Alexandrum aliosque aequalis iaculi Pontifices hasce indulgentia relaxare consuevissequum ad insignem sancti Marci basilieam amplioris per alias orbis privilegio cumulandam ingentia suppeterent argumenta, quibus Alexander serenisissima Reipublica expertus suerat in apostolicam Sedem singulate studium de religionem; nuum nimirum adversis calamitatibus miserrime quassata ejus dignitas Venetae Reipublica beneficio fherit restitutaci quamobrem illa peculiari hoc privilegio, aliisque pluribus Se sene amplissimis, ut satis omni bus conitae, meruit decorari. Quibus accedit in Veneto diplomate visitantibus uictimaret a licam omnium peccatorum absolutionem quidem

coneedere, sed iis tantum vere poemtentibus , eo

fessis, o contritis, quemadmodum in alii idem

Alexander aliique Pontifices concedere consueverunt, ut plurima apud Cardinalem Baronium te stantur diplomata, atque observavit Morinus. In hoc autem pro Piscariensii basili a diplomate nullari confessis Se paenitentibus fit mentio uade pt tabile parum est Alexandrum Pontificem Pisca riensem basilicam demota mente accedentibus, ibiademque vota Iaudis de placationas tantum ex

fisentibus suom peccatorum remissionem imbuisse, ne de confessis c poenitentiis memb

207쪽

1 S. CLEMENTE PAPA ET MARTYRaIU. At nedum fuit Alexander in come de is indulgentiis parcus, verum etiam alii, qvi deinde sequuti sunt Pontifices quos inter Innocentius III. cum Lateranensi toto concilio emone sexagesimosecunia haec decrevit Decernimur ut quum dedicatur basilie nou extendatur indui gentia ultra annum is anniverseris deleationis tempore quadraginta dies de in nectis poenitentiis indulta remisso non excidat bis quoque dierum numerum indulgentiarum literis praecipimus moderari. Itidem Urbanus IV festum a memoriam in tutioni fanctissimi Eucharistiae sacramenti a no ducentesimo sexagesimoquarto ultra millesimum per universiam orbem indixit, atque inter cetera, quae dedit privilegia, plures tribuit indulti sentia&, parce quidem si desiderium spectes, quo ferebatur in huju festi solliemuitatem de magnificentiam, liberalissime vero si temporis more antimadvertas , tamen nonnisi temporatias concessit, ut in Clementina de reliquiis erveneratione Sanctorum notatur: idemque palam facit praefatum Clementis IV. diploma, ubi poenitentibus e comsessis Pisariensem basili eam visitantibus centum

dies duntaxat de injundii paenitentiis relaxavit V Ut autem e diverticulo in viam redeam licet de huius translationis seito meminerit Alexander ici suci diplomoth quod ultro integrum a mittimus no ideo illam dicendum est Pontificia

208쪽

stentiam eidem Piscatiensi coenobio vendicam :quod optime prae ceteris produnt verba fletit iuantiquis scriptis habetur, juxta quorum tantum dubium sensum ejus inibi exsistentiam enunciavit. Et tametsi Castellionenses ob Alexandri III privilegium hac admissa hypotes festum translationis

sancti Clementis Papaest Martyris in eorum basilicam celebrarent, non propterea sequeretur Pontiascem illam ut certam approbavisse. Ad id suadendum congruit quicquid de commenticia pariter translatione corporis sancti Benedicti in GaIlias scribit septa chatus Lauretus capite secundo , cujus festum Clementis VII diplomate annuo ritu cel brant monachi Floriacenses Praefatus Pontifex ait attendens bo negorium orthodoxam Memnon tangere, indultum cones . Mox paucis inter positis Monachorum praefatae eongregationis r

cibus inclinatus Clemens Papa permis illis celebrare festum translationissancri Tenedicti, quandoquidem celebritas baec non censetur esse nec mira dem albolicam, nec contra bonos mores

Deinde inta Et licetpars negativa hujus translationis era sit, potes tamen nonsolum ab uepe eato erum etiam eum merito ejus festim elebrari Demum coneludit Euando ergo Ponti essummi permittunt inbrare translatisnem sancti eme die i, aut sancti Dicis, Areoparata via conce-

209쪽

i a D S. CLEMENTE PHA ET MARTYIta dunt indulgentias celebrantibus bujusmodi fessa, non flatim censenae sunt approbare , seu determ nare eram inceriam esse talem translationem, sed solum promoeare deles ad tenerandiam eo die Sanctum illum .' fuerit translatum siti non, permis Eutes eis elebrare quod absque precato, immo cum merito celebrare possunt. Sic orate e-

elisia, missas celebra pro fi libtis defunctis iuparticulari , quos ignorat, ubi, ni nee propterea determinat illorum animas esse in purgatorio. Itaque fatis superque Laureti doctrina planum est Pontillaem Alexandrum, etsi si a Clementis Papae translationis meminerit, quae in Piscariensi coe- obio celebrabatur, illamque recolentibus indulgentias concesserit, non tamen velut certant admisisse. UΙ. Ad errorem quod attinet, quo Cas culionenses obducti eandem sancti Pontiscis translationem etiamnum servant, recte consionat quicquid de Floriacensibus illam sancti Benediet annua pompa celebrantibus diserte traὀit idem Lauretus

Duplex inquit potest baseri error circa aliquam rem, speculativus, practicu . Error specularitus est quando quis babet eaussam moraliter sufficiemem ad eredendum aliquid esse erum, quos tame a parte rei si te se habet, fletis quanto Iacob congressus est cum Lia , quam redidit esse Racbelem bis error est intoluntarius qui

210쪽

L1at L CAνυ XV 1 3 illum habet, patitur, quum ad illum non eoncurrat, Umide dicitur speculatiotis , quia si me, eis inteluctu. Error ea in si illa, quem quis

facile incere in superare potum, sed uligit

facere quod debet ad illum expia dum error iste est oluntarius, quia bovi ad illum aliquatenus concurrit, sqtie illius ea a. Error itaque speculativia non transit in mures, idest non Utiat pacticas actiones, quum malitia a volum iste nascatur: Dro mero rallicus transit in , mores, in vitia bumanas actiones, squod adi iam concurrit voluntas minc rem exemplis illustrando Si a per ni religiosei prosequitu: reliquiae proponantiariti nomine alicujus Sancti ,

cujus remera mn sunt, immoforte nuctitis Sancti sunt, atque ab assantibus adorentia in enerentur, nullum peccatum committunt, quia non falsam reliquiam, sed erum Sanctum adorare intendunt. Denique qui adorat bostiam non conferatam, quam tamen credit consecratam, quam ωis materialiter falsum sit quod adorat, non pee- eat, sed facit quod debet. Doctrinam hanc Lauretus celebritati translationis sancti Benedicti, quam recolunt Horiacentes, admovendo Eodem modu

ait ditandum de revisitate iranslationis sancti Benedicti qui simpliciter credunt eam esse veram , nibi peccant eis, do, quantumcunque salom sit quod e lebrant, quia erro ilis est mera specu-