장음표시 사용
111쪽
quia docet nos usus, & rerum magistra experientia, ea tempora siccissima desiderari,ut optime nouerunt agricolae. pluuiae enim 'tunc perniciosissimae esse dignoscuntur, tum quia demessia se menta uel in agris iacent, uel in arca triturantur,tum quia, si pluuiae eo tempore euenerint, gramina statim subnasi untur,& hembae revirescunt, quae uetant stipulas & agros comburi: quorum incendium agricolis prodesse , idem poeta testatur, & fieri mandat his carminibus: Saepe etiam steriles incendere profuit agros, Atque leuem stipulam crepitantibus urere flammis.
Cum&tertio, quia statim, postquam Virgilius ipse humida solstitia optari iussit, de hieme meminit, qliasi declarare uellet, de quibus solstitialibus diebus intellexerit. Vt igitur de hiemalibus selstitialibus diebus eum sensisse dicamus, ratio quaereda est, cur ea solstitia humida hiemesq. serenas desideradas praeceperit. Et
quidem sciendum existimo, semina cadcm, prima sementi sata, citius, postrema, uel etiam media, serius e terra prodire . ideoq.' Columella lib. a. c. prima sementi rarius, nouissima spissus semen 'arsi praecepit: siquidem putauit, & recte,semen,postremo tempore fatum, serius erumpere, ideoq.non paruam eius partem inter nascendum interire. unde & prouerbij in modum apud oesusurpatum fuit, tempestiuam sementem saepe fallere, scrotinam numquam quin mala sit. frigus enim & gelicidia serius sata semina facile corrumpunt, & erumpere no simini, quod proprium est temporis & humidi. ideoq. idem Virg. eodem lib. ita praecipit. Nudus ara, sere nudus: hiems ignaua colono. Ad demonstrandum
igitur, qualis esse deberet felicissimus frugibus annus, iussit po in agricolas orare solstitia, idest hiemales solstitiales dies hum,dos. nam si humidi, ex necessaria quodammodo consequentia sine glacie, Africo, Atistro & Euro flantibus, qui tepidas pluuias
nobis adducunt: quo humore & tepore evocata; serotina etiam semina ex terra facile prodeunt. nam sicut frigoris adstringere, &includere, ita teporis aperire,&euocare propriu est . quibus etiaserotinis seminibus e terra natis, quia hiems continuo post solstitia sequitur, tunc ut scrotinae&tempestiuae sementi consulatur, . serenam eam hiemem optandam praecipit: ex qua serenitate, ut re ipsa comperimus, nascuntur gelicidia terram adstringetia: quibus gelicidi js, a Sole & tepore diurno liquatis, terra, quae glacie R adstricta
112쪽
adstridia suerat, relaxatur,atq. ita sermentatur, ut si rita uideatur:& tandem, iteratis uicibus, humore superficie tenus consumpto, tellus ipsa in puluerem redditur: sicq.cisciuntur hiberno laetis Mina puluere farra: unde messis uberrima, qualis in Gargaro mole, sequetur.Nec me mouet aduersus hunc Virgilij locum Pliiiij sententia, dum lib. II. cap. a. inquit: Ergo, qui dixit hiemes serenas optandas, non pro arboribus uota fecit, nec per solstitia imbres uitibus conducunt. hiberno quidem puluere laetiores fieri meo ses , Exuriantis ingenij fertilitate dictum est . alioqui uota arborum frugum communia sunt, nives diutinas sedere. Haec ille. Quibus uerbis Virgilium de tribus redarguisse uelle uidetur,primum , quod uotum ipsius arboribus non conueniat: secundum, quod optare hiemes serenas,suerit ingenij luxuriantis,cum id segetibus non coueniat: tertium, quod uotum, quod commune est
arboribus,& satis, Virgilius omiserit, hoc ei ex eius quidem sententia, ut hieme niues sedeant diutinae. Nam, quod ad primum itinet, certissimum esse arbitror, Virgilium eo in loco de arboribus non sensisse, de quibus sequenti libro seorsum a primo tractare uoluisse aperte indicant illius carmina in libri principio.
Hactenus arvorum cultus, 3c sidera caeli: Nunc te Bacche canam, nec non siluestria tecum Virgulta, & prolem tarde crescentis olivae.
Vere igitur in hoc Virgilium reprehendi non oportuit: quia de arboribus non sensit: etsi uotum ipsius arboribus quoq.coueniat, ut paullo infra demonstrabo. Secundum, scilicet quod hiems serena pulverulenta segetibus non conueniat, cum illae nities desiderent, non minus, quam primu , iniustum esse arbitror. nam etsi
uerum sit, quod in cisalpina Gallia, locisq. montanis plurimum segetibus nives hibernae & diutinae seleant prodesse: no tamen Vir i litis illis sed Romanis & Latium incolentibus sua praecepta
tradere uoluit, ut aperte testatur Georgicorii inscriptio ad Ma cenatem, uirum apud Augustum primarium,& Romae degetem. Quid faciat laetas segetes, quo sidere terram V ertere Maecenas, ulmisq. adiungere uites Conueniat, quae cura boum, quis cultus habendo Sit pecori, atque apibus quanta experientia parcis.
Quod etiam clarius lib. a. demonstrauit, ubi aperuit de qua It Iiae parte loqueretur, dum dicit.
113쪽
Hic uer assiduum, atque alienis mensibus aestas, Bis grauidae pecudes, bis pomis utilis arbos.
Quae descriptio circi impadanis aut montanis regionibus nonc uenit. Et paullo inserius, postquam ad totius Italiae laudes digressus fuerat,ad Latiu redies,cuius agricolis praecepta daba est. Salii e magna parens fiugum, Saturnia tellus, Magna uirum: tibi res antiquae laudis &artis Ingredior, sancto sti recludere sontes,
Ascraeumq. cano Romana peropida carmen. Et non multo post. Sin armenta magis studium, uituIosq. tueri, Aut scius ovium, aut urentes culta capellas,
Saltus & saturi petito longinqua Tarenti, Et qualem infelix amisit Mantua campum. Quibus postremis carminibus cum illis aperte loquitur, quibux Tarentina & Mantuana pastua sunt longinqua,ut Lati iam esse apparet quod in utriusq. agri medio contulit: Vt igitur affirmemus, quod negari sine cauillatione non potest, Virgilium de colonis Lati j &agri Romani sensisse, in quo niues uix semel inlustro,&tunc mora unius aut alterius diei, conspiciuntur: remanet, & in
hoc secundo Virgilium recte serenas hiemes satis fiugibus q. d siderasse, & praeceptum illius non luxuriantis ingenii, sed recti iudicij exstitisse. Vt interim omittam,quod in Latio, ubi armenta& oues hieme sub dio, & non sub te continentur, & non arido pabulo, ut in circumpadanis, sed uirentibus herbis pastuntur, si
quis niues in eo uel per quatriduum permanentes desideraret, quadrupedum,&praecipue boum precaretur interitum: adeo, ut nisi in sequenti anno peregrini boves compararentur, terra inculta remaneret. Ex quibus tertium quoq. obiectu diluitur. nam si nives in Latio,ubi uer perpetuum ex recitata sentcntiacst, diutinae sederent, ut ipse Plinius peroptandum esse suadere uidetur: arbores, quibus mutatio conluetudinis non minus, quam hominibus , noccre solet, dicente eodem poeta Geor. a. loquitur autem de arboribus ex seminario transferendi )Quin etiam caesi regionem in cortice signant rVt quae quoq. modo steterit, qua parte calores Austrinos tulerit, quae terga obverterit i. Restituunt. adeo in teneris assuescere multum est.
114쪽
Si diutinae iiiquam niues in Latio iacerent ips equoq. arbores nive insolita afflictae interirent. His igitur consutatis concludendum esse arbitror, nil melius nilq. aptius segetibus & arboribus optari potuisse quam quod Virgilius optauit, Pliniumq. ipsum
sua ipsius sententia conuinci. is enim post locum supra citatum ita inquit: Hiemem aquiloniam esse, omnibus satis utilissimum. imbres enim tunc expetendi cuidens caussa est,' u iam arbGressem exinanitas, &foliorum quoque amissione languidas, na- thrale est avide taurire. cibus autem earum imber quare tepidam esse hieme ut, absumpto partu,arborum sequatur protinus conceptus,idest germinatiO,ac deinde alia sorescendi cicinanitio,e perimentis creditur. quinimmo, si plures ita continuentur anni, etiam ipsae moriuntur arbores: quando nemini dubia poena est in fame laborantium. Hactenus Plinius. Qui his uerbis putat his mem debere osse aquiloniam, & humidam, nec non sirigidam , quam tamen aquiloniam supra ostendi necessario in Latio siccam
e stri cum frigida & pluuiosa tempora in hieme diu in Latio si nulesse non possint. & licet Plinius rationem, quare hiemem aquiloaniam delideret, expresse non aperiat: tamen ex illius uerbis clare colligitur, dum dicit: quare tepidam cite hiemem, ut, abstrinpto partu , protinus sequatur germinatio,& deinde alia fibrescendi exinanitio, inutilissimum experimentis creditur. Aquiloniam
igitur eam desiderat, ut frigida sit, & tepidam damnat, pluviam
autem post autumnum necessariam putat, ut arbores setu exinanitae &csurientes, potu & imbre saturentur . si igitur eius tradiationes uerae sunt, ut & ueras esse arbitror: certe nihil melius, nec
aptius etiam, ex eiusdem Plinii sententia, arboribus, quae in L tio sunt, optari potuit, quam ut solstitiam, quae inter autumni Gnem & hiemes initium sunt, ut alibi demonstraui, humida eniant, unde arbores, fructuum partu, & soliorum amissione languidae, & exinanitae, imbre & humore saturentur. quo quidem humore saturatae,si hiems Aquilonia quam,ut dixi, in Latio si cam, &serenam esse, usu& experientia cognoscimus subsequatur, arbores ipsae alimentum a praecedentibus imbribus acti pium, hiemis frigore coercitae, in se egregie concoquunt. eoq. concocto humore grauidae, adueniente uere, partum edunt generosum. quo alimento & partu tam modulate tam q. aequaliter
impertito minime laborare, sed diu & feliciter uiuere posse creta
115쪽
dendum est. scq. Virgilii uotum frugibus & arboriuus eommm ne esse intelligo. &iniuste a Plinio, ipsius Pliiiij sententia, d malum suisse defendo. Vale, &me, ut seles, ama.
N N v sia Christi, seruatoris nostri, natali sesquimill simus sexagesimus nonus mihi dissicilior&inclemc tior uisus est omnibus, quos ab annis quadraginta citra praeteriverim: siquidem ab initio Ianuarij mensis teperatus potius quam frigidus suit, pluuiosus adeo, ut quidam occulti sontes in capite Circi maximi, iuxta molendianum illorum de Conradis exsistentes,qui, uta maioribus accep ram, & obseruatione uerum esse compereram, cum apparent,a
nonae suturam caritatem, & penuria designat, nempe quia aquaetabundant; pluribus in locis ibi de repentescaturi ucrint, nec usq. in suturam hiemem manare desierint flores amygdalarum, quas nuces plurimas Virgilium appellasse crediderim, qui se affatim ostenderunt, humido perierunt omnes, persica, pruna, cydonia spem sesellerunt. frumenta,&sata omnia, quae optimam spem tota hieme,&maiori parte ueris praebuerant, adco rubigine&calamitate infestata sunt, ut superiorum annorum frumenta,quae pondere & bonitate praecellebant, scutis octo, hornotina uero scutis septem, ordeum scutis quattuor, auena scutis tribus,rubiis singulis publice & communiter inter mercatores uendita fuerint.
licet prouidentia optimi principis Pij Quincti Pontificis max. qui
horrca ex collatis a ciuibus nobilem agriculturae artem exercen tibus, ac etiam mari terr . longe inuectis frumentis,constituit,&s narijs, quantum sat esse uideretur, Iulijs quinquagintaquinq. in singula rubia ad metiri iuberet, panis in plateis & furnis abii danter exstiterit, ut singulis bolonenis unciae octo appenderentur, ita tamen ut extra urbem etiam operarii vinearum ab . at nonae Praefecti licentia, non nisi quantum quis'. sibi bolenenis quinq- pararet, extrahere possent,adhibitis etiam cade caussa custodibus, opidanis territorij,qui uix ad duas anni partes frumentum collegerant non parum laborantibus pyra modica,mala multa, nuces iuglandes,&castaneae multae,aestas non seruida, sicca tamen, ut ab in tio metuis M arti j,us .in mensem Octobrem,plur
116쪽
uiae, exceptis modicis & nocentibus in mense Mari, desideratae fuerint. Ficus permodicae,& uitiatae, uini pluribus in Latio destit pars tertia, reliquis dimidia, trans Tiberim non it sed aliquisere ad praeteritorum annorum mensuram collegerunt. Οuorum Octobri &Nouembri mensibus ea raritas, ut quattuor singulis Iuliis passim emerentur. Olei caritas,&in multis locis penuria. Pueri utrique& mulieres Pustulis, quas uariolas appellant, cum multorum tum in urbe tum in opidis interitu naui ctiam in hospitalibus curabantur summopere laborarunt, ut aliqui eo mo bo quattuor, alij quinq. filios desiderauerint. Septembri mense Eurus, quem Syrochum appellant, uehemens, siccus, & pertimendus . Circa decimum Octobris diem lenis pluuia, quatum ad sata herbasq. uix susticeret, deinde ita lenes, & rarae, ut ad uig simum Decembris diem terra etiam culta adhuc insta trium n stri temporis palmorum spatium arida reperiretur. Turdi, palumbes, anates, paucissimae. Porci multi,& pingues,quales non ante per decennium. Bruma nivibus, gelicidiis, maximoq.& ingenti tirigore abundans exstitit. post bruma pluuiae multae. Et de hoc
N N v s hic ex diametro sere cum praecedeti pugna uit. licet enim fuerit ab initio pluuiosus, uere tamen, aestate, & autumno usq ue ad Nouembris Kes.siccismmus exstitit frumenti, uini,olei, pomorumq. omnium copiosus. Unum tamen habuit inauditum, quod nec etiam memoriae proditu memini me legisse. Bestiolae quaedam, Romae uulgo Magnacotiae appellatae, ab eo, ut arbitror, quod teneros uitium oculos maducent, peculiaris uinearum morbus uas a Latinis Erucas, a Graecis Campas appellatas suisse crediaerim, quae ex rore sole concreto generantur, magnitudine sere seminis ut uestris foeniculi, pilos , subnigrae, arcuatimq. se m uentes, eae bestiolae in turgentibus uitiu oculis se infigunt,eosq. penitus erodunt, ita ut spem omnem auferant non solum uindemiae instantis anni, sed etiam legitimi insequentis anni fiuctuarij. sole incalescente uagantur, & erodunt, nubilo caelo & noctu in-
117쪽
tra cortices uitium,&soraminula, quae ex ueteri uitium praeciasione apparent, se abscondunt, & iterum sele incalestente ad pascua redeunt. Has quidem solertes agricolae, quo tempore apparere incipiunt, diligenter perquirere, & inuentas ne dum eas avellere conantur, uitium oculis, in quibus plerumq. infixae reperiuntur, noceano tenuibus uirgulis, visco illitis,colligere con sueuerunt, &, cum abundauerint, uitem inter nouum palmitem& uetus brachium visco circumdare, ita illis ascensium ad turgen tes gemmas per aliquot dies prohibentes. Sed harum,de quibus , .loquimur, Erucarum tanta hoc anno, praesertim in quibusdam Transtiberinis partibus, copia sui ut nulla humana diligetia,nutiloque remedio arceri potuerint. non cnim uites tantum occupa bant,sed per terram multis in locis prorepentes,sormicarum more itinera terebant,ita ut multi desperato auxilio,uine deserue rint,alij uero,qui pertinacius curam adhibere uoluerunt,maxima
pecunia impensa,diligentia frustrati, impensam & operam perdiderunt. eae namque adultae bestiolae,quod nusquam antea a ui uentibus uisiim, uel auditum suerat, arundines,quibus uites pe- , dantur, ascenderunt,inq. superiores praecisos arundinum internodios, una supra aliam se condentes, & quasi araneis telis se inuoluctes, corticem instar tenuis membranae singulae circa se obduxerunt, indeq. immobiles saetae, post aliquot dies mutata somma,membranula praerosa, papiliones effecti, coloris partim cine-racii &subnigri, partim etiam nigri euaserunt, circum ue uiti una
crura,&proxima uirgulta euolantes,& oua,ut creditu parientes, extincti sunt. Rursusq.ex ouis ut bombycum exemplo conieci ariticeo circa Iunium mensem aliae erucae exortae sunt, quae sol iactiam grandiora uitium repullulantia consumentes, immaturas uuas, quae pertinaciter a prima generatione supererant, umbra spoliarunt: rursum q. ut primae conditae, & in papiliones uersae N extinctae, tertio circa Septembrem mensem prodierunt, quae denuo ea, quae remanserant, & renata suerant, folia erodentes, ita uuas complexae sunt, licet non laederent, ut etiam auidiui demiatores ab illarum esu inuiti abstinerent: quin etiam, cum se parari ab uvis, no nisi cum magno negotio possent,cum uvis calcatae, uini saporem infestaverunt. Mirum hoc, &,ut dixi, inauditum omnibus uisum est,mihiq. praecipue,ideoq.perquircndi ansam accepi, numquid &istae bestiolae antiquis cognitae fuissent,
118쪽
& an etia in vineis, &quibus remedijsse aduersus ea tutari consueuerint. Et quidem perquirendo inueni Aristotelem lib. s. de animalibus cis. ita de eis scripsisse. Nascuntur papiliones ex erucis, erucaelex uirentibus solijs, maxime brassica . primuna Cninusquidi milio consistiti instato; mox uerihiculi inde contrahuntur;&accrescunt, tum intra triduum eruculae efformantur, quae aureae motu cessant, suaq. forma immutantur, appellanturq. tantisper chrysalides, quasi aurelias dixeris. duro intectae putamine, sunt ad tactum mobiles, meatibus arandosis obductae, no os, non aliud ex membris quod conspicuum sit, possident: longo post tempore putamine obrupto, evolant inde animalia pennigera, quae papiliones vocamus. itaque primum, dum erucae sun cibo
aluntur,ari. excrementum emittunt: at uero, cum in aurelias dictas transierint, nihil uel gustant, uel excernunt. Et paullo post: Quin etiam Superae & Aciae dictae, quibusda eiusmodi alijs g neratur reiicis,quae undent ingressu. parte enim innitentes priore , trahunt sese, aduehentes posteriorem,arcuatimq. incedunt uerum quaeqoorta , sibi colorem a sua eruca trahunt. Hactenus Aristoteles. unde Pliniussumpsisse uidetur,quod lib. I I .c. 32.scriaptum reIiquit. Multa,inquit, insecta aliter nascuntur atq.in primis ex rore. Insidet hic Raphani folio, primo uere,& spissatus sele in magnitudinem milij cogitur: inde porrigitur uermiculus paruus,& triduo mox eruca, quae adieres diebus accrescit,immobilis duro cortice. ad tactum tantum mouetur aranei haec eruca, quam
chrysalidem appellant: rupto dei nde cortice, volat Papilio. Haec minius. Ex suorum collatione locorum colligi licet, id,quod de uirentibus fblijs,&maxime brassica dixit Aristoteles, Plinium, omissis uirentibus alijs, de raphano prodidisse. Item illud, Plinium, dum dici ad tactum tantia mouetur aranei, uel corruptum Aristotelis locum habuisse, cum id Aristoteles no dicat,uel aliun de sumpsisse. Haec generatio nostris Magnacottis, ut retuli, ad amussim conuenit, quam ob rem de identitate, Latinoq. nomine dubitandum non puto,si probabimus istas easdem vineis insensas fuisse: quod quidem paruo negotio demonstratur ex Palladio de re ruilib. I .c. 3I. dum inquit: Campas sertur euincere, qui susticulos est ij sine capitibus per horti omne spatium comburens, nidorem locis plurimis excitarit. si contra easdem uitibus uolueris consulere, alio trito falces putatoriae seruntur unguendae. Haec ille.
119쪽
isse. nec dubitandum nuto, Erucas & campas idem esse, M COI u
mella lib. I r. ciuit.ad Π.est enim. Ubi uero apricis regionibus post pluuias noxia incesserunt animalia,quae a nobis appellantur erucae, Graece autem campae nomin*ntur, uel manu colligi debet, uel matutinis temporibus frutices olerum concuti. His igitur cognitis, quibus aduersus eas remediis uterent antiqui,non ab reputaui quaerere. Et quidem Columella, loquens de ijs,quae oloribus nocent , erucis, post proxime relatum locum ita subiungite Id tamen se peruacuum est facere,si ante fationem semina, uti iam praedixi,succo herbae sedi macerata sint. nihil enim sic medicatis ent erucae. Cui remedio &aliud superstitiosum ex Democriti sententia subiungit, de quo & Plinius lib. II. c. 28. Idemq.Plianius lib. I9. c. Io. de eisdem loquens ita refert. Naporum mediciana est, siliquas una seri, sicut olerum cicer. arcet enim erucas: quos omissis iam natae sint, remediu abs nihij succus decocti inspe
sus,&sedi, quam atroum uocant: genus hoc herbae diximus. stamen olerum si succo eius madefactum seratur, olera nulli anima lium obnoxia sutura tradunt, in totum uero nec erucas, si palo imponatur in hortis ossa capitis ex equino genere, feminae dum . taxat. Aduersus erucas & cancrum fluviatilem in medio horto si spensum auxiliari narrant. Sunt qui sanguineis uirgis tangant ea, quae nolunt his obnoxia esse. Hactenus ille. Palladius uero loco supra a me citato ita ait: Contra erucas semina, quae spargenda sunt, semper uiuae succo madefiant, uel earum sanguine. Qiod postremum Palladij remedium ridiculum puto. cum haec anim lia sanguine careanti male enim ille locum intellexit, unde uertit,
ut insta de aliis apparebit. Idem paullo post illud quod supra desiisticulis aliij,& de trito allio, uitibus medela, retulit ta subiu git. Nasci quoq. prohibetur, si circa arborum uel uitium crura bitumen & sulphur incendas, uel si ablatas de horto uicino campas excoquas aqua,& per horti tui spatia uniuersa diffundas. Et pavulo post Democritus asserit, neq. arboribus,neque satis quibuslibet noceri posse a quibuscumq.besths, si fluviatiles cancros plummos, quos Graeci paguros nominant, non minus quam decem,
sistili vasculo in aqua missis tegas, &sub dio statuas, ut dece di
bus sole uaporentur, postea, Quaecumq. illaesa uolueris esse, ea aqua persundas:&o tonis diebus peractis hoc repetas,donec si Iide,quae optaueris, adolescant. Et no multo post: Campas no
120쪽
nulis siculaeo cinece persequuntur: si permansi int, urina bubula&amurca quo termista conseruean ubi refrixerint olera omnia,hoc imbre consperge. Haec ille'. quae pro maiori parte ex Constantino, seu eo, quisquis sit, qui sub Constantini q uarii Imperatoris nomine de agricultura scripsi lib. s.c.48. trastulit se cum apparet. cum quo tamen non cocordat in eo, quod Palladius can, crorum coli spersonem octauo die repeti mandat, cum ille alter vis diebus fieri praecipiat. Hactenus de erucis dixisse suificiat; quas Catonis, Columellae,&Plinij temporibus uitibus non no cuisse existimo,cum eo tempore arbustiuis &iugatis uineis, quae se multum a terra extollebant,uterentur,quibus nec hodie noce re selent. Verum quoniam post illa tempora instar prouincialiu. pedatis & humilibus uitibus usi sunt, ut & nos utimur, c nam Pantadium inter auctores non multum antiquos connumero ) n cuisse credendum est ideoq. omissis a Catone, Columella,& Plianio remedia, a Palladio aduersus eas prodita leguntur. sie&p steriores de eis meminerunt. nam Petrus Crescetius,qui de agricultura Italico sermone scripsit, lib. . cap. I 8.eas manu lege iacias, Pedibusq. conterendas, aut igne comburendas praecepit. An dreas uero Matheolus in Dioscoridem lib. 3. α 97. in Tuscia visco illis occurri . Verum antiquis ne ipses molestia caruit se quis puteo harum loco insensi fuerunt inuoluuli,quos alij conuoluulos. alij uolucra, Palladius uero cantharides appellauit. ca cnim bestiola est magnitudine paullo amplior tritici semine, longi ros instar curculionis, qui frumentum praerodit: aliae uiridis, aliae aurei, aliae caelestis, aliae uarii coloris, fulgentes omnes,& luci
dae alas habentes,ut Scarabei, contectas: nocte& matutino tem pore uagantur, & rostro pubescentes pampinos & teneras uuas, curculione in caulem infixo, praerodunt. nec non soliorum caules, in quibus selis auxilio miris modis, ad aestum euitandum, se inuoluunt & occultant,unde nomen sumpsisse uidentur ex Plauto in Cistellaria, actu sce. a. cuius haec sunt. La. imitatur nequam bestiam, Et damnificam. Ph. sed quidnam, amabo La. inuoluulum, Quae in pampini solio intorta implicat se, itidem haec Intortam orationem exorditur sibi. Cum autem animalistud hodie quoq. uineis arboratis nocentii simum sit, non ab re esse putaui, de eo quoq quid scriptum iniic-