장음표시 사용
211쪽
In Lib. H. de Gener .ec Corru p.
quas tua ut non possint non seri, docet idque du-
Q Qi pliciter probat. Primum argumentum su-' ς mitur ex vi vocabuli apud Graecos .Quod L Rado. enim futurum est, duplici vocabulo explicatur Graece, sicut etiam apud Latinos: Latini enim habent ii e duo: Futurum,&Trit . dicimus enim, Dies crastina crit, Sclectio crastina sutura est. Ita etiam dii. plex verbum Grς cum το μελλιν,quod sonat, Futurum,& τῖεςM, quod sonat, rit. Discrtinen dicit Arist. inesse, quod ver- bum Erit, ponimus ac explicanda , quae necessario euenirent; at Futurum, ad Ca , quae contingenter; unde dicimus, Ambit. latio sutura est, quia potest non esse : at non dicimus, Erit . quamuis Latine non obsti. discrimen . Cum igitur vocabula hane lignificent distinctionem ex usu communi , uidetur, aliquid nec etiatium seri. σDicit igitur in textu, qusdam necessario fieri,indicant statim , ipsa verba , Et it& Futurum : quae propter hoc distincta
Omnino autem quoniam contingit. Tex. 6s. 66.
Secundo idem probat, & facit tale ar- ' o umentum , in his ducibus textibus , qui
quidem non sunt separandi Generatro ettvia in esse;ergo sicut se liabent esse, ita clipsorum generationes; at sunt duo cile, quod ea quod necessario euenit, ut quod Sol sit in Ariete quod sit talis uel talis or' bis circulatio: quoddam quod venit contingenter;ergo Sc generationes similiter, di mutationes aliquae venient necessario, aliquae contingenter, ut mutatio Solis an Arietem post Pisces necessaria eli: & huiusmodi alia. . Adverte ergo literae expl: rationem. Dicit quaedam sunt contingentia, ut possint
Ostensurus in particulari, quomodo in Quo ine cniatur neces arsum in generationibus ipsen in sarum substantiarum corruptibilium, du-hi uni prius proponit,& soluit,quod ad id bu, i is
attinet, ut dicemus. dfani MisDubium igitur est,an sicut prius in seneratione consequitur necessario ex e ,-
steriori in generatione,ita et ex priori ip- se colligatur posteriuς. V.g. sequitur neces -- sario si domus est,sundamenta fuerunt sa-cia:& si sundamenta sunt, lutum fuerunt,& lapides: haec enim priora sunt,illa polle riora; valebit ne lapides sunt,ergo fundamenta crunt: iundamenta sunt,ergo do
Hoe est dubium itii ipse respondet, di solutio. citq; , Quando posterius est necessarium in se, ut sat, tune ex priori colligetur posternis; ut si esset necesiari v. domos esse, nunc ualet, Domus erit, si sundamenta sunt: sed tunc non colligitur necessario exvii tute prioris, sed quia in se necessariueti,tit sat. In talibus igitur, in quibus est posterius necessarium , est conloquentia mutua, ut ab uno ad alterum ualeat,licet disterent quia prius ex posteriori silmpliciter colligitur,ex priori vero posterius , cum hoc necessarium eis, ut fiat. Dicetur postea , cui usui sit hoc dubium propositum.
si igitur in infinitum tendat.
Tex. 68. Ostendit , quomodo in generationi- α' at
bus sit necessarium . Vt autem hoc in ironi. E. telli statur melius , oportebit in xcutum ueniatne Arist.& quae dicit,prius explicare . Intcn- cessatio, diligitur docere, quo modo generationes aliquorum necessario eueniat, seu po .
ito e it contingens. Sed dubium est, an genter . Qui sit omnia sint contingentia . Respondet, Aduerte autem, quod generationes cira linua ex necessitate esse , quod sint culariter proueniunt Ita, ut quod modo ris gene- solis circulationes . Concludit, quo L euenit, Se seneratur , aut e fuerat, ct simi- etiam Oeneratio horum erit-neces in liter poli erit: at hoc perpetuo, quia per-ria quia eadem est ratio ipsius esse & petua est generatio: non tamen quod fit modis, sitit idem numero,uel erit poli; sed
genera i pi ' spe die. uti de si modo gencratur Pp xu adicitur Disi
212쪽
dieItur suisse, quia homo stili ante ipsum,& poli etiam erit: & talis gweratio dicitur circularis, quia per em egreditur quodammodo, quod corrumpitu , & praesuit qnod fit. Si tu igitur considaa , inuenies, quod quae in circulo se gentiai urnecessaria sunt simpliciter in specie, 'Ora
Nota I. Loquor autem secundum At illo. qui mundum salso putauit aeternum; ob id autem licebit a priori ad posterius argumentari, ut homo est, ergo homo erit, sc generabitur:& hoc quia necessirium est, hominem esse in natura,& ad hoc utile sui edubium propositum. Genero Quamuis igitur in singulari genera-c necessa tio horum uel illorum no sit necessaria intam: I communi tamen sumpta , necessaria est, eo litigE. & in hoc consistit doctriua illa : sinnulae
in in1ui enim per se generationes contingentes dux . sunt; at confuse,ic uniuersaliter sumptae, sunt necessariae, εἰ hoe quia est circularis senetatio, in qua regrc di necessarium est
quod suit in specie quide,quod si no ei set
Feneratio circularis, i. nihil regreditur nec in specie, sed omnino noua generarentur: quam generationem vocat rectam : tunc Posteriora non essent necessaria , dc sie omnia contingentia essent.
nota a. Nota aut e . quod no cli opus quod statim post unum immediate oriatur alterum illius speciei: sed sat est aliquando. Hee sunt, quae in hoc dissicili textu continentur paulatim literam explicemus. Expliea- Proponit igitur,quod si generatio essettio sit eis. infinita in serius. i. in rectum, necesset ei rubriph 6 culari , ut Linum'tune, nullius genera esse iri ε' tio esset absolute necessam , imo nee ex
-. m. suppositione. Probat, P non esset necessaria ex suppositione: nam alterii postea pro I. Ratio. babit. Demus illud de quo dicetur. Hoeerit, si prius fuerat, sic argumentor . Ante
illud sunt infinita, quae debent pcedere ut supposita est ergo no erit illud necessario ex suppositione: nam necessari si ex suppositione pendet ex priori,& primo: at in infinito non est primum. non ergo eueniet necessario, ex suppositione , cum non detur primum,quod debet esse prius.
At vero nes in termina habentibui
Piobat secundo, quod nec infinitis se-
cundum rectum, in quibus potest quidem esse necessari si ex suppositione,at necelsarium simpliciter no ei iti Jc eadem eci probatio infinita recta generatione. Detur igitur , quod necessarium di- a. Ratis.citur esse, sit v.g.domus, lux lvisito fundamento, dicitur , necessario sutura esse: si domus eis necessaria simpliciter, semper iit, Polito sandamento aliter enim erit Minsens non esse: dc sic aliquid, quod p est via esse, erit necessarium, que sum est A ny tuntur eoun nec Asarii Se non posse non es , o Gnpiternum: ligitur necessario generabitur domus semper ex fundamento posito generabitur ;at no ita si quia in indiuiduo notum est,
non esse necessarium: si igitur nunquam generabitur amplius. nec sui generata in specie quia supponi inus,non esse circularem generationem non poterit este necessiria ullo modo , quamuis ponantur iterum sundamenta : aliter enim contingeret circulus, quem supponimus non cile.
Si igitur alicuius ex necessitate simpliciter.
Concludit,quod si generatio sutura est
necessaria alicuius, opus est, per circulum generationis procedere, ut expositum est. Iterum autem facit arpumentum uel potius, quae dicta sunt, ad formam argumenti reducit, sie. Generationes. aut habent terminum ita, ut finiantur,aut non; εἰ si non, sc aut procedunt in rectum,aut in circulum. Non est dicendum, terminum habere cum sint perpetuae erunt erso infinitae.
uel in recto uel in circulo, sed infinit si recte non procedet, quia sie tisi dabitur aliquid necessarium, nec versus futurum nee versus praeteritum ob ratione factumat oportet, necessarium aliquo modo dari ,& principium, csi sit perpetua: erit ergo in circulo. Concludit ergo in circulo erit couersa consequentia a priori ad posterius, S: econtra quia singula in specie suerunt, sunt,de erunt necessario: sie in circulo dabitur necessarium simpliciter, & econtras necessarium est simpliciter, in gener tionibus, dabitur id in circulo, ut expolitum est,& hae e est expositio huius textus. Ide Gen. dc Cor. A a Haec si aliqua
213쪽
In Lib. II de Gener. θί Corru p.
Haec ita ue rationabiliter. Tex. 69.
Generationes circulo procedere, alia ratione probat praeter eam, quam ex ne cessitate, N perpetuitate sumpsi . Ratio au tem a principio & causa sumitur, nam causa generationum etiam circularis,pu
Dicit igitur, merito generationes citariter procedere, quia circularis motu
eii . rati ab iis, quotquot mutationes, S motus perpetui ab illo proueniunt,ut etiam circulares tat. Nam si corpus, quod circulariter mouetur, aliquid mouet, id etiam circulariter mouebitur. V g.Orbis circulariter motus incitet Solem. Sol u:ique circulariter
Vlterius, Sol circulariter motus iacit tempus, tempus utique circulariter procedet secundum annos, dies, te menses, di
reliqua, similia enim succedunt semper
Praeterea, tempora circulariter procedunt, ergo etiam generationes, quae ab ipsis mensurantur, di pendeat.
Quare ergo haec quidem. Tex. 7O.
Explicat etiam experientia, circularem esse generationem in aliquibus, ut nubes ex aqua, & aqua ex nube, de hoc iterum. At in animalibus est quidem regressus sed non rursus de immediate sicut in illismai; ci ut ex societate est Plato,&ex hoc alius ei reula- ob id uidetur generatio horum esse in reris regies ctum: & lie non necessaria, non enim ai- priori valet ad posterius,at non est in rectum,qua .nuis appareat. Ad cuius solutionem sumit ho eon regressus fiat secundum idem numero , ita ut corruptum & mutatum idem numero
Soluit dicens, quod in substantiis perpetuis idem numero redit ut Sol idem numero redit ad Arietem & hoe, quia uonmutatur in substantiam, sed localiter mouetur,& qualis est mutatio, sic eli reditus, mobilis,quia enim non mqtatur substa Idem do
tia redit ead - . At incorruptibiles substantiis, quae ic sunt, ut possint non esse impossibile est post eorruptionem eadem numero tedite, sed specie solum . Ex quo habes solutionem, quod animalia ν elementa etiam re rediuntur iu, quamuis elementa iecundum noi uideantur, redire numero at peri' liuorum circulus qui potissimus est, ct huius inferioris circuli secundum generationes causa, & principium, nota ipecie iOlum, sed in numero idem est. Et hic eli finis textus Aristotelis.
a corruptum naturaliter idem numero reparari positit. SEnsus quaestionis notus est, petim tis
enim an aqua ignis, leo, calor uel aliquid horum semel corrupta , possim ab aliquo naturali agente iterum produci eadem numero prorsus. Videtur autem id posse fieri. Primo positis eisdem numero causis idem numero produci debet effectus,sed postquam aliquid est corruptum, iterum possunt eodem numero poni causae,ergo & idem reducitur effectus. Minor patet si igni apponatur manus & calefiat, postea calor delltuatur separata manu , quod si reponatur esse eadem manus, est idem prorius ignis,ergo idem numero restitueretur calor. Secundo, materia,& agens sunt in tanta potentia corrupto cilectu , in quanta erant ante ipsum,erso potest idem effectus reparari. Consequentia eii certa : si enim materia est in potcntia ad sor mam corruptam & ignis etiam seu agens in potentia activa , ergo effectus reduci potest ad actum. Antecedeus vero Patet , nam aliter minoraretur potentia agentis, &materiae quo plures effectus producuntur quod uidetur salsum. Tertio si calor per diem unum n5 interruptius constat, quod uespere,& mane idem erit ergo si destruatur meridie,& itera vespere producatur,erit ide, nihil enim interruptio sacere uidetur ad diuersificandcs calores, qui & mane, & vesperi sunt. Praeterca
214쪽
. . . Arg. Tent etiau a libuitat riat. x sentetia Harsilii. I. Ratio. a. Ratio. .sentetia Ricbar.
Praeterea quarto. Accidias indiuidua. tur a subiecto, at corrupto accidenti manet idem subiectum , in qu ip'teit tale accidens induci: ergo erit id ei 'umero
In hac diis euitate sunt quatuo sententiae.Prima eii Platoni, : hic enim cruit, pol se idem numero redire post eor ptionem, immo de iacto rediturum. Dice bat enim , quod absoluto motu Octauae sphqrq,redibunt cuncta iterum, sicut erantante, & si e redibunt eadem tempora , εt iidem homines,& res, Sc operationes; durat autem ii e motus 36. millibus annorum , vel secundum ueriorem ooo. annorum , quod tempus vocabat annum maximum , quo finito, dicebat reditura omnia, quia eaedem rediturς erant causs.
An ueto haec sit sententia Platonis, non omnino eli constitutum, immo Iamblicus non admittit hoc in Platone, Si alii multi, de quo vide Marsi. Fic. lib. I 7. de theol si a Platonis. Alia fuit sententia in opposito extremo Marsil.q 2 o. Si aliorum,qui redire eadem, quae corrupta sunt, simpliciter dixerunt ei se impossibile .ita ut de potentia absoluta Dei fieri non possit. Dicunt enim quod homo redire poterit, quia anima non elicorrupta: quae autem corrumpuntur, nequeunt ulla potentia redite. Ratio prima cli, quia non potest rediure eadem res, nisi idem motus d tempus reparentur, at haec non sunt reparabilia; ergo nec res. Probatur minor,quia si tempus idem posset repeti,sequitur, quod uno anno solo posset mundus perpetuo durare, immo una hora sola, quia posset Deus illam semper reducere: illud autem uid tur impossibile . Ratio altera est: quia sequitur, quod pollet idem exiliens iterum reproducere, quod eli impossibile. Probatur seque .la: quia si poteti, quod semel fuit, reproducere; posset reproducere illud, siue existat, siue non . Tertia sententia est Richardi, 4. sent.
d. 3. q. I. art. . quam sequitur Scot. .sen. d. εἶ . t 3. dicunt, P viribus naturalibus poteti idem agens reparare eundem numero effectum, ut in aecidentibus,3c elementis di mixtis, non tamen in omnibus, di
dicit Scottis, quod non uidet, quomodo illud sit impossibile. in arta te utentia eli S. Thomae, qu d. q.sen Eualibet. . q. s. Sc alibi saepe, de Aegidia ita eo-rem. I. quod Deus Potest omnia permanentia corrupta reducere, id tamen impossibile est cuicumque agenti naturali virtute propria: dc eli liaec communis sententia. Ut autem breuiter, quid miti linc probabilius uideatur,aperiam, fit pri-
primo, ei se imp ans ima ea expini e con eonira fi tra fidem nostram , quam reiicit Augui . dem. 12.de Ciui. c. 13. sunt autem loca Scripturae contra hanc I. ad Thessalon. . Semper cum Domino erimus,& ad Rom. s. Christus resurgens, iam non moritur. Psal. I I. Tu Domine seruabis nos, & custodies nosa generatione hae in aeternum, Sc Apocalyp. Non erit ultra tempus. His tamen omissis, ell etiam contra ra- Est eo trationem naturalem; primo, quia aufert li- e Nonen
bertatem hominis, dum dicit, quod redibunt iidem homines, patres, Si filii, Sc alia, quae absque necessitate esse non possitiat. Quis enim prohibebit,quo minus in altero anno maximo ille non mutet istatum, nisi ponatur necellitas. Praeterea. quia auseri hominum beati- a. co. tudinem , quaecumque sit illa , dum dicit, animas redituras ad corpora. Sunt etiam multa alia, Se niani sesta impossibilia. Sed hoc est maxime notandum, quod i Ratio, poli illum annum maximum, quamuis redibit ad principium ipsa sphsra, no tamen orbes alii redibunt ad idem punctum , iaquo erant,ca incςpit octav et motus prior; At sic non redibunt eaedem causae. In hoc autem multum deceptus fuit P ato, cuius errorem Astrologi certissimis computationib. computauerunt,nec tamen cliamsi redirent omnes, ob id effectus essent idenumero, deessὰnt enim causae particulares inferiores a quibus etiam pendet unitas numeralis este tuum . de hoc habes multa apud Graecos interpretes i. de anima 4 I.
sunt. ubi ait Aristot. easdem opiniones ad nos infinities reuerti : sed haec susius examinate non est huius loci. Secunda
215쪽
Ratio potissimat. ConcI. secunda conclusio. Semelia Scoti probabilis uidetur, s. quod aliquod eorrupta pollit idem numero reparari, quia prosecto non apparet ita facile quare id repugnet : nam non uidetur alia repugnantia, nisi quia fuit: hoc aute nihil est, quia dum res non sit, siue fuerit, siue non, videtur posse produci. nam tantum distat ab esse cum fuerit producta,& corrupta, & etiam
cum non fuerit producta . Sit tamen conclusio tertia. Multi tenenda magis sen enua popos- corruptum reparare. Hatio autem una est praecipua. Motus est id e re eum termino , sed motus non potest idem numero naturaliter reparari ; ergo nec res: consequentia est euidens, se maior certa, minor probatur Motus hie dependet ab hoc tem. Pore, ut dicit Arist. I. Phystex. qq. at tempus non potest naturaliter idem reparari, aliter enim praeteritum est et praesen ,ergo nec motus, nec actio : ct consequenter nec
Nota. Attende autem in quo decipitur Marsilius in suo argumento , st Deus cum non agat per motum , & mutationem, potest reparare eadem rem sine tempore, & motu: immo uere potest etia reparare ipsum Adi. ' motum & tempus, si uelit: omnis creatu υφη- ta eum per motum agat, non potest idem reproducere, nisi eundem repetat motum: s enim alio operatur, iam alia erit res, &terminus:& per hoc soluitur argumentum
- vi Marsi ij, tuo contendit, id esse simpliciter .ri se impossibile.
9 Argumentum etiam alterum nullum st,quia est de ratione productionis, quod
terminus nondit, ob id,quod est, reproduci non potest, nisi amittat esse, quod per productio ta prior
dicitur, quod non sat est Ad aret. em agens,& subiectiim,siue cau- initio fa- 'em , sed ponenda est eadem actio,' poni non potest absque eodem tem- 'φ, ut producatur ide numero effectus, unde ex eisdem causis, absolute loquendo sequitur semper idem effectus specie qui
Ad secundum dico, P uerum est,quod Ad . qualis erat potentia, sic manet, tamen potentia materiae , ct agentis est specisca , &indeterminata, & ins nita sin cathego rematice, id est ad nsi tot, quin plura,ob id non dicitur minorata, aliter esse minorata eL sectibus manentibus, cum iterum produci
Ad tertium solutio est nota, cum enim Ad s. st interruptio illa, calor perdit suum esse:
quod tamen non perdit, si non interrumpatur : aliud autem est conservari idem
esse, aliud est reproduci: hoc enim ea impossibile naturaliter. Ad quartum dico, quod illa unitas a su Ad a. biecto est extrinseca secundum quam accidentia diuersi generis existentia in uno subiecto unum numero dicuntur, at loquimur nos de unitate intrinseca, quae s quitur entitatem rei,& sic plura sunt,quae insunt, de secundum hanc corruptum nequit reproduci. Et satis sint ista de hae dissicultate modo, ac proinde de tota enarratione in Libros de Generatione. Sit laus Deo ope. Max. qui perduxit nos ad finem.