장음표시 사용
181쪽
. sane desicriptiones ita quadrarit, aetnmo non: nisi talpa caerior', ideat, Ni ue Indicum eandem
se cum istide herba, id certe quod ex facultatibus
etiam quas βo Nil aut Indico tribuut Arabes,aΓude costi, potest plane enim cu tu quae Graeci Istidi iagnant conueniunt icenna nanque cap. si 6 securi
Canonis,hos effectus Nil astribit; En, inquit opimeum, er prohibetfuxumsanguinis, Cr quod esidomesticum exiccat fortiter sine mordicatione ,-detumestere facit apostemata, oe' confert exituris malis in membris duris. Conuenit Eoisila,-Ῥlceriabus putridis. Conferas'lem,s proprie diluestre. Et Averrois de Indico,quod idem en in hunc modu tradit : operationes suaesunt Ῥt cossobdet vulnera, quae sunt in membris duris, etiam sint in extremitatibus msulorum,s' a indisfluxa anguinis, valet multum vulneribus Dutitis . sed fluesre Ῥaleemultum cotra oppilationem splenis.Esdem vero esse
182쪽
id est: sitis domesica quidem . qua Ῥtuntur tinctores , facultatis est alenter exiccantis , nondum tamen mordentis: est enim simul amara cy ad ringens. Proinde magna vulnera corporum durorum glutinat,etiamsi in capitibus musiculoru fuerint: ersanguinis profluuio laborantibus partibus itilare ita huitur, tumores aedemtodcis mirifice digeriis uti ac reprimit CT aduersus omnia ulcera maligna minu-biliter resistit, etiamsi putrefiant, etiamsi exedantur At Isatis diluestris limosis quoque Ῥtilis existit. Caleno substribit paulus inseptimo, Er Disorides loco
Graecorum Caeterum ignorasse Avicennam,Serapionem, nilectariumque, Nili um, utcunque ex Graecorum sententia istud desicripserint , indicio es quod ignorao
tam ancipites in isto depingendo fuerunt. Serapion nanque pauu ante adducta noti icatione non contentus,aliorum etiam de eo siententiu adfert, quo certe improbare debuis si herbam Nil dictam probe cognitam habuisset. Verba autem serapionis haessent;
183쪽
ψpite sῖο longitudine unius brachii, cr habet ger milia ramorum, CT mssummitute sua est fossicut forcoriandria Et rusus ex Isiacsententia:ol planta hobens folium longum, loru q*a taxurrini, plus quam folium salicis, em Vimilatur solio Phaseoli, sed ea
maius eo. Quis itaque ex tot diuersis desicriptionibus non putet ignorale Nil serapionem l unonise autem c ' Avicennam Nil, ex eo etiam colligitur. Irimum, quod etsi istud haud aliter quam Dioscorides Ioco citato descripserit,mhilominus tamen cap. 297. iterum idem depingit sc tingere capillos ait,quem ta- me effectu Istidi nemo ex Neleribus tribuit. Vt ita que reprehesione non caret bis temere de una eassem herba verba fecisse, ita etiam suspicionem auget Ῥt credamus Avicennam satis non agnouisse, max me cum isti peregrinas facultates ad aptet,quae neque Galenus, neque etiam Discorides, Pliniusque isti i Isistis esse testentur. Praeterea haud cognouisse vatim Pan-rais' ' declarium abunde eius 'verba monstrant, dum in huc modum secribit: Igilech Arabice dictum, a Graecis V me, a Latinis autem Indicum. Nam utcunque verum sit ab Arab. Nilech dici , falsem tamen est a Graecis Vesme appellari, cum ea dictio perinde amcracorsi, prior arabica vel plane barbara sit.Denique V
tim ab Abenroe vocari Indicum concedimus, verum 'vitavi ab diuerseum est no tantum Graecorum,sed , IMArabico tinorum Indicum . Discorides enim lib. s. cap. 61.Hηπs m. Indicam inter lapides connumerans ita de eo tradite
184쪽
detrahentes artificessiccant. Inter Latinos autem Plinius Γι. H. ρ.ς. de Indico haud aliter quam Diomsinόit, dices:Ab hoc maxima autoritas Indico. Exdιa Ῥenit harundinum Juma adhaerescente limo,cum teritur nigrum. At in diluesso mixturam purpurae coralesque mirabilem reddit. Alierum genis eius in purpuraria officinix innatans cortinis . Ita ut nemo non
vitia i Latinorum etia Indicum a Nil stu valide esse alde diuersum. Deniq; non perstecta habuisse Pa de larum Gatim herbam vel hinc etiam sciripotest, quod is Ostidem nam ita corrupte pro fatidem dixit σ Borith Graece, Arabice Agisso. Latine autem Saponariam, ,el herbam faeonum, eandem herbam Sapona. faciat: quando in confesso sit saponariam heriam ab ri valide es abam,nimirum eam qua Graeci Struthion, Latini vero radicula seu Lanariam, eo quod ista fullones in purgandis lanis utatur,nominat. Quid mulata' omnibus perspicuum est fatim Arabiόδε non satis cognitam fuisse. id quod er ante nos indicauit Ni laus Leonicenas, Ῥis malia eruditione, er exquisito iudicio praeditus,quem eo magis laudadum ex ima-mas,quod primus fuerit qui medicoram errata ince
185쪽
Iuiubas & Sebesten fructus, quos Graeci pariter atque Latini Serica & Myxas vocant, ad usus medicos,contra Avicennam & uni. uersam Arabum scholam inutiles esse.
esse fructus quos Graeciserica, e P Latiniciaeis a Zistiphae nominant,notitis est quais it demonstra- Serica edi tione opus habeat. Unus enim Serapion idipsum abu- de doce qui ca. 87.istas 2 aiates,corrupto sane Ῥο-cabulo pro ziripha, vocari ait, Galenumque in lib.dei alimentis de iis scribentem citat, quod pauci sint nutrimenti, sir digestionis durae:id quod facillib. ecando de Sericis agens, utpaulo pui videbimus. Caeterum Iutubas ad Ῥarios Uus in uniuersium Arabes Omnes accommodant, quemadmodum liquet ex cap. secundi Canonis Avicennae,ubi ita de isscribit: Conferunt acuitat anguinis calidi, pectori er putimoni. Et existimant quidam quod conferant dolori renum e Tesicae. Avicennaesubscribui Abraros Raetes:is tamen parum etiam clarificare saeta inem, id quod Nno omnes ore hodie fatentur medici, addit.Fassos autem esse Arabes in primis testatur Galenus lib. 1.de alimentorum facultatibus,in hancst ,- ιisui , Fericis scribens: sin γε δις-μα I i. τυρηΠΠυγι ας φυλμκ , η νοσωρὶαmp.
id eo Ne bis quidem quid ad tuendam sanitate mombosiue
186쪽
ab insolentibus er effraenatis pueris ac mulierculis ribo duntaxat appetuntur. Imbecilliter nutriant, idi ficulter concoquutar, cumque hoe stomacho inciti-- 'bassunt. sed ipse scilicet exiguu etiam corporsius dat 'abmetum. Q bus utique vertis in uniuersum λα- sum de Iutabis placita damnat, quod neque ad tu damsanitatem, neque morbos profligandos, vilii eorum esse posse Uuni expertus sit,adeo xt 1 rabiι post Galenum medica tractantium experimentura nobis Οἷiici non queat. Si enim Calenus, diti gratissimus . Omniam medicae materiae facultatis explorator nihil expiso, in iis quod vela avitatem taedam,aut moilos curandos conduceret, explorari potuit,non est cur credamus Arabes idipsis inuenisse, qui ne Ῥmbra quidem Galeni, qxantum ad eruditibnis cr higenis are graninioniam atqueperspicaci rem attinet, assecuisunt. G.lino Galeno si cribit Plinius, non ille naturalis historiae scriptor ,sed huic posterior, Valerianus medicus voratuι,bόro .de re med. cap. 4s.de Ziphis ditesis: res. zizipha modicum citum corpori praestant, licet illis
seporis nonnusta gratia lenochietur. Habent tamen plurima hicommoda aegre concoquuntur,sitim accendunt, praegrauant stomasium, difficillimum reddunt eficium ventris. Quinetiam Avicena ipsi capite iam iritato Galeni sententiamprobat, erfluam acerrime damnat,suquesese iugulatgladio, inquiens: sermo quidem in eis ιonus in illa quem dixit c alenus: non reperi Iutubas is conseruan a sanitate, remouen - da urituitne aliquid ver tes sed reperi eas di
187쪽
fritis deteIssionis,mpauci nutrimenti. Praeterea ex iam dictu perspicuum fit insigniterfalli iuniores me-μ-zur , imitanter, I Ambas adpurificandumsau non puri. guitiem ,seu t isti loquuntur, ad sanguinu mundi i-scant. cationem ,pasiim adhibentes, clim tamen feri non posset, quandoquidem Ῥentriculo inutiles sint, difficulterque concoquantur ,πt sanguinem purificent: crasitorem certe multo quam antea fuerint reddunt, tantum abesi Ῥt puriorem facere psint. Id quod . verum esse Avicennae etiam istorum principis tessimonio conuincemus, qui ita in capite de Iu- iubis inquit: Ingressantsanguinem, G ipsum Ῥiscosum faciunt. Et illorum existimatio, qui putant quod ipse clarificent sanguinem Cr lavent eum, en existiamatio corrupta ad quam ego non declino, G nutrimentum earum π digestiosuut difficilia . Quid per superos oro his verbis apertius Lita. t mirari satu non posiim, qui factu m sit aet conniventibus ocula
hunc locum pertransierint , cum tamen asidue Aui-cennam , prae in omniόus aliis contemptu autoribu ,
in manibus habuerint. anifessissimum itaque est errare in uniuersam Arabes quod Iumbae fructui a liquem esse in medicinis a sum docent,quem tamen coNd D stat neque in bona neque aduersa χaletudine quip- s quam conducere posse. Facultates autem nonnustae
iribis da arboris Iulubu Ierentu conueniunt, ut enerali, Ara. mitigaretussim, madvesicae dolores prodesse. T bra perpe phuius ille valerianus est, dum libro pauris citato in hunc modumscribit:.Foba tamen ips
188쪽
iuuare certi am HE. Radicis cr conicis eadeγμ habetur, quoru succus ex melle coctustat nimia ligat,cum mero mixtus irror medetur,)scisis leuat
Ῥrina largiori. verum hic notis Eduersaturacsitam temeritatem pulchre prodit, reduris ratione ridensi si belum med.commoditates effectu clue tammat ridicehy, ut et de Persicapiano in Aea tam transeata: atque adeo in Galeni patria Iucias stuetitipha a sui medico inutilia fuit, fatetur , no ras distem hodie salutares . QDmodis enim in Perga notantum inutilis fuisse Iutubas asserere pote Mo-- tuus quasi istic solum eris quam alibi medicinam professiussit Galenus, quum ramen constet inmῬa ria perlustra loea, est in Italia etiam, R dma ram
rum ciuitate omnium tum mos , aerrotis curano:
189쪽
Persi Q Dd vero Persea fuerit quae in Amptum tramia
planom in Alixandria idimus, quae ipsa etiam magnu ar rim est annumeranda. Tradui huius apud Persas fructum tantae perniciei esse, edentes interimat, In Aeraptum ero transtitum in esculetura mitescere, cri malorumque modo,cum quiqueus er magnitudine uenit,esitari.Ita Ttnemo nou
190쪽
Gm fructas ea, prunu quidem linge minor. Et cum omniόM in tabellis sits esten a Oxa non differre.
mihi tempus in eius rei probatione conterendum non esse censeo: ad huius itaque Ῥires explicandas desic damus. Huic autem eas Avicenna loco citato adpria
ιὰ:sunt,inquit, quasi temperat sunt lenitivae,len ut enim pectus σguttur, stedant sem eniunt erurAIn quibus Ῥerbiae primo fallium in quia scribit esse s ὁ φας temperatas, cum tamen Abenrois calidum hunc fru- p rati sum in primo ordine, er insecundo humidum esse statuat, pariter ut iste errans, ea enim potius frigiadus er siccus. Falbum denique quod ventrem lenire seιese, ait,eunkm enim adstringunt verius P ἰm subdaciis.
Cuius rei gruus Cy minime contemnendus tessis in
Plinius in Medicus, qui libro .c .sT. de Maxa in eamsententiamsicribit. Hoc genus manifeste dipticae irtutis apparet Cr frigidae,quimais plurima isti defigore iccitas decoquat.Verum s ardores febrici tantium extingui ore compressum, er sitim mitigat, er in cibo fumptum stomachum erigit,stitionitris obsistit. Quinetiam Raetes huic non alias triόait facultates,nisi quod guttur acpectus leniat. Proinde videant Medici notiri sectili qua ratione se defen- ες modant,quod ecbima siue tisti loquutur,electuarium de Sebesten ad aluum sugducendam exhibere auia quando ex Ptay sententia ventris subductioni pocrius obsistant. Hissam ac aliorum quorundam nobis experientiam obtrudit MontuM, quos Uu er quo- N-μ-tidiana experientia comprobasse dicit sebesten ven- evem trem linire. Sed miror qua honte nobis experie