장음표시 사용
171쪽
r93 fae Afrum. num. 2. Quae persona publica est Tabellio , seu Notarius , qui ideo in cap. Bamquam ibigis: f. preb. servo publico de Uur. in sexto a Serpus publicus etiam appellatur, quia puulicum officium
xq4 Subdividitur primo Instrumentum publicum in
19s Protocollum, & Transumptum. Protocollum, quod etiam Imbreviatura vocatur , rigorosὸ acceptum est summaria quaedam , succincta , seu brevis actus gesti annotatio memoriae causae facta , ex qua postea 196 Instrumentum in solemnem formam redigitur. Transumptum vero est instrumentinn authenticum, & orti ginale , quod ex Protocollo sumitur , & cum debitis solemnitatibus confectum , rem gestam, non summa-rie , sed plene continet. 197 Subdividitur ulterius Instrumentum publicum in originale, seu authenticum, in exempIum, seu c
I98 piam . originale est prima, seu principalis scriptura solemnis, quae est veluti origo ipsius actus, super quo 399 conficitur Instrumentum. Exemplum vero est illud , quod ex originali describitur,seu desumitur,vel kl fiat
manu publica , vel privata Oves best. loco eis. num.Σ. in M. EP Copar. prata qua s. cap. 19. num . . ano Iam vero privatum Instrumentum, seu domesticum, ideo quod a privatis personis, non autem a Notario consectum fuit, adeo plenam fidem non facit, prout sunt rationes, Inventaria privata , epistolae familiares et o I inter amicos, vel socios. Scripturae pariter privatae
sent Apocha, vulgo Quietantia;Syngrapha scilicet,seu chirogaphum creditoris, in quo fatetur sibi solutam fuisse idebitore pecuniam ipsi creditam. Et Antapbetoa cha, scriptura scilicet, in qua debitor fatetur se certam pecuniae summam debere creditori L de probas. Potest
172쪽
2o3 . Potest tamen in aliquo casu etiam Instrumentum privatum fieri authenticum , quando scilicet seribet tis subscriptione , ac tribus , vel duobus testibus munitum fuerit eat. a. de M. Afrum. I. contractus C. eod. tit. Specul. Ioco cit. numer 2. O stapesemb. loco est.
Σo4 Sicuti parito authenticς sunt omnes Scripturae extractae ex Archivio publico, vel Calicellaria Auth. ad 2os hcc ibique Gi . veris. testimonium publicum C. tit. dicto vel signatae figillo aliquo publico , puta Episcopi , Principis saecularis , vel Capituli , aut alterius Universitatis cap. Post cessionem ,'eap. Tertio Deo de pro-a ob bat cap.2. ibique Glos veris. Agilium de fit Instrum. aut Scripturae privatae publicatae coram Iudice, ut Testamenta, Codicilli, vel aliae tabulae coram Iudice apertae L publieati C. de testam oao 7 Infer ex his quamlibet scripturam publicam esse
etiam authenticam, id cst habere ex se authoritatem,& fidem facere non autem e contra quamcumque scripturam authenticam esse publicam , eum ea solum
publica sit, quae a Notario publico cum debitis is lemnitatibus fuit confecta, adeoque scriptura publica,& authentica se habent, ut superius, & inserius, juxta Abb. in cap. r. num.Σ. Δμ. rum. 2o8 . Et quidem solemnitates requisitae ad ecmfectionem 2o9 publici Instrumenti plures sunt. Quarum prima est et Io invocatio Divini Nominis , quae si omittatur, de in
re communi scripto non vitiat Instrumentum, cum nullus Iuris textus hoc statuat, iuxtὶ Abb. in s. I.
2II capia m. num. I. nisi consuetudo aliqua localis contrarium induxerit Foreli. in suu . decision. tom. a. tit. In
173쪽
21 1 Secunda solemnitas stat in appositione anni currentis ab Incarnatione, veI Nativitate Domini, in quo celebratur contractus, vel actus, super quo conficitur Instrumentum, & insuper debet apponi indictio Can. In nomine Domini disi. et s. cap. Inter dilectos g. Sed contra, ibique Gig. verb. Indictionis de fide Insrum. Ei 3 Indictio autem , ita dicta ab indicendo stia jubendo,
nil aliud antiquitus erat, quam trina exactio tributi, tot. tit. C. de indiction. lib. Io. Caesar enim Augustus id onus imposuit Romanis , ut tribus continuis lustris tributa ipsi penderent. Et primo quidem quinquennio solvebant tributum in serro pro fabricandis armis . Secundo, in argento pro stipendiis militum. Tertio,in auro , quod in publico asservabatur aerario pro defensione Reipublicae. a14 Sub temporibus vero Constantini Imperatoris accipi carpit Indictio pro cursu temporis, & est circulus quindecim annoru;singulis scilicet annis,singulae sunt,& numeratur indictiones usque ad decimam quintam,& exinde numeratur rursus prima indictio,quae idem est ac primus annus indictionis . Consule hac de re , Eminentissimum Baronium ad annum Domini 312. Uique Spondan. nt . I 4. 1i s Post Indictionem: igitur in Instrumento appositam, apponendus est mensis , ct dies in quo illud confici-2I6 tur, juxta Speculat.loco cit. nu. . nisi tamen dies aliunde sit certa, tunc enim omitti posset mensis appositio; v. g. si opponeretur dies Nativitatis Domini, juxta Copar. loco cit. num.2. in . et 3 7 Rursus adjungi debet nomen Principis,Superiorem non recognoscentis, puta Pontificis Regnantis, juxta Copar. loco eit.num. I. G Speculat. num. 8. 218 Adjungendus est etiam locus, puta Civitas, Vel. Castrum,
174쪽
Castrum , in quo celebratur Instrumentum , juxta , Speculat. loco eis. -υ.9. ει Codari et i; Ulterius debent duo saltem testes esse praesentes ac ui,eorumque nomina Instrumento inseri debent,ut si dubium oriatur, per eos constare possit de veritate, 22O juxta Speculat. Deo eis. ram. Io. In quos testes Instrumentarios recipi possunt regulariter ii omnes, quos in f praecedente excludi dixi a ferendo testimonio judiciali , ut per DD. ibi allegatos . N 22I Et ultima solemnitas publici Instrumenti stat in is Notariokqui debet illi subscribere nomen , & pronomen proprium, apponere signum, ves sigillum solemne, ac proprium officii publici exprimere , quod a partibus fuerit rogatus de confectione Instrumenti, de insuper illud confectum coram partibus legere , ac
totum percurrere debet Speculat. loco est . II. G IOPar. ubi supra num s. Masinae Pol. I. de probat. quaesi. 6. num. I7. Quoad has autem solemnitates ad publicum Instrumentum requisitas consule Pax Myor..dan. elucubr. DoL3. lib. I 4. tit. ΣΟ. a nun7. 32 o. ad 337., sch. sit. I. conec 233.-tG. Menoch. lib.χ. praes. 82. seqq. t. coram CapanderisIχχ. per toI. decf.43 ..
222 Quae res autem primo . Quis possit creare Nota.
223 Respondeo . Quicumque habens potestatem dandi Jurisdictionem ordinariam in aliquo loco , ut Papa , Imperator, Reges, Comites , Barones, Magistratus, Universitates,Giscopi in sua Dioecesi deci Abb.in cap. penust. num. 8. de M. Osrum. SIIp. ius m. Peris. Ta- .
aet . Quaeres secundo. Quis, & qualis debeat esse eligendus in Notarium . Respon-
175쪽
ars Respondeo debere esse natum ex legitimo matrimonio , liberum, non servum , scientem ex aquae ad ossicium suum spei tant, & laicum , non Clericum, juxta a me dictam prima parte pag. 46.
Quaeres tertio. Quam fidem faciat Instrumentum ipublicum. 227 Respondeo,plene probare non λlum pro producente , sed etiam contra ipsum e . a. de M. inserum. AM. in cap.2. eossitis. notab.2.Deculat. loco cis. g. Fides qui9. Inserum. adhib. numer. a. & patet quia in L in exercendis C. tit. dicto έ dicitur tale Instrumentum, si authenticum sit, eamdem vim probandi habere , quam duo testes, sed duo testes plene probanti. ubi numerus 1 eod.ergo dcc.Unde publicum instrumentum dicitur in Iure probatio probata,non probanda. 228 Quod tamen habet locum in verbis dispositivis Instrumenti, non autem in mere narrativis, en unciativis, seu quae incidenter tantum ponuntur Genu. de verse. unciat. lib. I. quaes. 3. num. I. G seqq. Tufeba sit. Q. conclus. 8 I. per tot. Vivi. comm. opis. Io36. est Tribis deciffs. num. I. c 'seqq. lib. 2.219 Idemque dicas de protocollo, quod pariter eamdem fidem habet, ac Instrumentum publicum, &solemne, cum sit veluti matrix , seu Arehetypum, eκ quo extrahitur. & conficitur Instrumentum, juxta Abb. in dicto cap. pen. num. 3. ibique l. m. 3.-μ-lin. num. I. adeoque quoad ipsum habeat locum commune illud axioma ae propter quod unumquodque tale, 23o-illud mais talen ideoque penes Notarium asser- .vari debet, ob majorem custodiam veritatis cap. 23 I niam δε probation. & quia quoties dubitatur de fide Instrumenti, recurrendum est . ad protocollum a
176쪽
de illi tanquam priori, & matrici , in quo prima actus conceptio continetur , standum est Felim in dicto cap.
232 Hactenus de Instrumento , seu scriptura publica, nunc de privata Miquid est dicendum; quae quidem Scripturae privatae uiochira graece appellantur, idest propria , aut privata manu conscriptae , ut habetur in famigerata l. Scripturas C. qui potior in Dor. habeam tur ; Sique hujusmodi scriptura manu propria scribentis scripta,aut subscripta sit,sed testiu subscriptione,sigillo,vel alio adminiculo non sit munita, nec plene , nec semiplene probat l. Instrumenta 1. de prοθat.-d. l. scripturas Mascard. de probat. concl. III. 233 num. I. G DD.pas . Probat tamen plene contra scribentem , si ab eo pro sua agnoscatur , dummodo tamen causa debendi sit adjecta, puta ex mutuo, locato 234 empto,&c. Si enim nulla causa adjecta fuerit,presumitur facia per errorem;ideoque cum errantis nullus sit consensus, nulla ex tali Scriptura emergere potest probatio contra scribentem Glof in L sese menta inessu, juncta Glos magna sit. G. C. de probatio. eap. si cautio de M. Afrum . 23 s Tribus autem adminiculis probari potest, & reeognosci scriptura privata contra scribentem , si dum contra ipsum producitur, ipse suam esse inficietur. a 36 Primus modus recognoscendi fit per testes , itaut nempe , vel duo testentur de contentis in Scriptura, scilichi talem actum,seu contractum celebratum fuisse inter partes eo modo , quo in Scriptura narratur, vel tres dicant se fuisse praesentes, cum pars, quae Instrumentum negat, illud scriberet, vel ab alio scriptum
subscriberet Auth. de Afrum. cambeis, G μου ρ. Si V quis
177쪽
quis igitur collat. 6., Felinus in eap. num. 4: de fide
Instrum. declarat. 3. Copar. praes. qq. cap. 22. numer. I. G 3. I Uch. lit.R. conel. so. Menoch. de arbitr. casII 4. Ludovic. cf. Perusin 7.per tot.Magon. decf.Florent. 8 I. m. s. Pota decis I 24. num I. pari.Σ. ΔPerf337 Secundus modus recognoscendi scripturam est , si testes, qui ex voluntate partium subscripserunt,recognoscant subscriptiones proprias testantes scripturam scriptam , vel subscriptam fuisse a partibus β. Si quis igitur Auth. de Inlrt . eaut. Bart. in dim I. Scriptural , C Par. loco cit. num. 4. LV Ludodie. dicta decis. 7.
23 8 Et ultimus, est si scriptura ab aliquo pro sua negata comparetur cum aliis literis, & scripturis ab eodem scriptis, vel authenticis ab ipso coiifessis, & cum illis comparata omnino iisdem similis reperiatur Copar. ibidem, aseard. de probat. volum. I. quaesi. ΙΣ. num. 2. Vim decisi 81 . num. . Rota decis m.3.part. 9. deesset R. pari. I 6. recent. 23; 'Quod si quaeras ; an libri rationum plene probent. 24o Respondeo, regulariter non probare contra alios plene sine aliis adminiculis , ct praesumptionibus l. rationer, hexemplo C. de probat Abb. in cap. 2.num. q. de fide sis M. ibique μοι num. 16. Fecimnum. χΙ. Maseard. de probat. conclus. 97 num. I. 24 I seqq. probare autem contra scribentem , juxta eumd. Masard. conclus-6. num. I. G Σ. Copar practis
242 Limita in libris rationum inter socios, qui quoad negocia communia plene probant inter ipsos tam proscribente, quam contra alium consocium Genu. loco cit. lib. 4. tit. de lib. rati societat. per tot. Menoch. de orbitr. cos. 92. nu. 3. 3 OL in 'mana locorum Montium
178쪽
a I. Decembris I 699. g. potur taram eL me. Card. dela Tremollis . et 3 Limita secundo in libris Mercatorum, qui plene
probant contra tertium; vel enim a Statutis localibus habent vim publici Instrumenti, de continent hyp thecam debitoris, quae hypotheca cum sit merum figmentum Iuris Civilis a Principis authoritate concedi potest , juxta SOeein. eon P. 24o. in priseip. lib. 2. P.D.AUaldus Oom meriti mus Sae. t. Decanus in suo praeclar fimo tractatu de commerc. mercat. disci
statutum , dc eamdem probationem dicti libri constituunt, quia stante integra fide scribentis, & si legaliter tenti sint, praesumitur,quod creditum,& debitum, seu data,& accepta singulis diebus diligenter, & vere adnotata fuerint, ideoque aequipollenter censetur fa- . tisfactum censurae Text. in L l. Scripturas . Ita Fulgg.
d. decis 2 oh num. 6 sqq. aqs Haec tamen vis probativa dictis libris censetur a
statutis concessa tantum, in rebus concernentibus mercaturam , non in aliis, ut unanimiter testantur Tim-ret. confa 7. nu.q. POL 2. Gratian. discept.772. num. I. Σ.
179쪽
notae, quorum libris, etiam ultra Iregocia mercantilla, probationem concedi asserit a praefatis statutis.
247 Sicuti pariter hactenus dicta procedunt in libris
Mercatorum legaliter tentis, nulla enim fide donan- tur , si appareant in illis alterationes, interlineaturae, superadditiones, apostillae,& abrasiones, vel cancella tiones Genu. loco eis. nu. 86. Gait. de credit. cap.2.tit. 3.nu. I94. est seqq.Carol. Am.deLne. ad Grat. discep. III. num 9. Dbeur ad decis34y. num. 86.part.9. recent.Not. eoram Greg. dec. 79.nu.2. ibique adden.m . 6. decf4 F. nu. I9. Iart. I9. rec. in 'mana Census 28. Apr. I 693. 248 eoram clar.mem. Carae citatis, Sicque a sertiori, si dicti libri reperiantur in una parte falsi , tales in totum praesumuntur Carol. Ant.de Luc. ad Grat. Hscept. III. ante num. 3. Rubeus ad decis34s. n . 8 s. part.9.rec. 249 Adverte tamen librum etiam non legaliter tentum probare optime contra ipsum scribentem, juxta Gait. de credit. cap.2. tit. 3. num. 2o3.Concio adfatui. Eugub. Iiθ.Σ. rub. 74. nu. I O. De Luc. ad Gratian loco eis. ω. φών t. eoram Celf decis 28O. num 6..d cf. sq. num. II.
2so Quod si quaeras an liber privatus memoriarum mereatur attendi favore scribentis,& probet contra ter
αγα deris. 484. num. s. Cit in Romana pecuniaria I 7: unu I6ρρator. aD.Caraesolio β. .S I 6. Novem- diris ejusdem Anni eoram eod. f.Cum autem in fine. aue et Maxim8 si in una partita detectus fuerit erroneus; tali enim etiam in reliquis praesumitur Zeta coram Gregor. XV deesone 79. muraer. 7. coram cirr. de
180쪽
eisone 76. numer. Ia; decisione 1: numer. II. part. 6.Mcf. III. -m. 9. pari. 9. rec. in dicta Roana pecuniaria I 7. v diris I 699.cor. o D. Card. Scotto,s. Neque relevare. 23 3 Epistolet autem regulariter pro scribente non probant ; probant tamen contra ipsum , si constet ab illo scriptam fuisse epistolam , & sit praesentata ei, cui mittitur Menoch. de arbitricas. 94. num.6.9. 17. 18.21. G Rota decis 282. part.9. rec. cum annot. P LMb. per tot.
De Probatione per Praesumptiones.
et Ertius in judicio probandi modus silpraesumptio-x ne , quae definitur a Farinaee. in prax. crimin. lib. I. quas 36. -m. 72. G a Mastarae pol. I. de pro-2s s bat. quaest. Io. num. 8. α Rationabilis conjectura rei dubiae , eodem ex argumentis , seu indicita , quac per rerum circumst tiar plerumque , vel frequenter CPe
23'6 Ex quo vides praeiumptionem differre ab indicio tamquam effectum a Causa , cum ex indiciis oriatur; a s Indicium siquidem nil aliud est ; quam notabile signum alicujus rei , de qua dubitatur , ad peritatem cognoscendam inserviens , juxta Masred. loco cit. suis. I s.
218 A conjectura autem distat praesumptio secundum magis , & minus tantum , cum praesumptio importet magis determinatum assensima. seu judicium ; conjectura autem potius suspicionem . Definitur enim a Me