장음표시 사용
11쪽
lusce,V si iniuriam ullo mori oindicare potest, tonoitiu saltem restendit pugno remunerare non queat. Sane nec qui luscus A libenter se luscum in fleculo considerat. Multo minas ergo qui ebriosius increpatur quamois fit, qui ambitiosius, qui vanus ab alio audit, qui adarus, qui prodigus appellatur , licet negare non possit quin verum sit, pro conditiis tamen et in contumeliam haec in se dicta accipit, Uultorem θυῖ qua dabitur occasio,promittit. 'uid de eo cen siemus, qui tam iniquo animo patitur se ob siua vitia redargui ab illo qui S eloqui potest: ana muto exprobratore an maiori patientia laturum eum esse putabimtis illa sibi quasi in faciem ingeri, atque in oculos impingi voltitὸ spectiti' mescriptor Stoicus est qui lectori suo ostendit, quamstultussit, quam vanus, quam rerum ignarus, &omnium vitae ossciorum imperitus. 'uam sui & aliorum quiabus cum vivit, nesciens: quam parum intelligens quid debeat patria, qui Ui, quid homini omni: quam introrsum turpis vivat, Aola pelle exteriore decorus. Rui se non agnoscit in Stoicis criptis, qui tam faedam sui imaginem ab illa Jeculo sibi referri non potest non dolere, an cum voluptate propudiosum probrosium j si bi obiectari imi arbitrabimur' cum horrore potitis, talem se designari, et suis ocul is sitibiicisentiet. Et perseverabit quide Hse intueri, scum fructu, Uprofectu, eam inspectiovem volet v urpare. Sin prae taedis sui θ' odio quod id monstrao umst con pexerit, statim abhorreat ab illa speculicontemplationee statim longius absistat, non rediturus posthac ad tale spectaculum , scias nolle emendari qui sic refugit. Is ita enim de stsientis, ut homo distorti vultus, quem δεί erat pol fieri meliorem, quamvss totos dies speculo assideret, ideoque ab linet, taqualem sie natum nollet, talem se adspicere non sustinet. Non idem est tamen de animi deformitate quod de faciei aut formae vitio. Emendarι illa potes ac sanari, e fi non in totum tolli, saltem mitigari ac levior fieri , si culturae animum patientem
accommodet. Profecto recipit etiam emendationem aliqua tam
12쪽
fam forma corporis si cura adhibeatur. stuanto ergo magὐ an mi Z αuae peculu suumsaepe eo ultat mulier deformis, nec priamo satim adspectu imaginissuae terretur, potes multa in cute sua corrigere si crebrius sese coram illo exornet. Quaedam vitia
occultare sataget, alia componet, nonnulla minuere conabitur, etia aliqua ex toto tollet,naevos,venrucas, lenticulas.Gram remedia sunt quibus fuscae cuti candor cocilietur. Sic tande mistis deformis evadet, etfformosa omni exparte existere no valeat.
Ad disciplinam morum libris Stoicorti se tanqtiam speculis titilicet. Si prima instectione non absterrea i quamvis prodigio-sesedam in iis vitae meae formam explorare assidue flectaculo
non perhorrescam, minime cum voluptate quidem me videbo qtialem me mihi speculum ostendet, sed tamen enitar paulatim ea detrahere quae me turpem reddunt. Non evadam fortasse inde perfecte mente pulcher, ta omnibus sapientiae numeris consummatus, qualem nec unquam olim repertum tittam, eiusdem sapientiae professore arantur. Sed ero unus de proficientiabus, hoe est, de minus deformibus. α uis enim ad eam unquam sitimmam pervenit, ut ne digitum quidem citra rationem mο- ierit' Ni tibi concessit ratio , inquiunt Stoici, digitum exere, peccas. Cum haec audio aut lego, non audeo me Stoicae doctrinae ullo meo iure studiosium profiteri zel iactare,cumroe motibus incompositis vel totius corporis, V contra legem normamque peccantibus, obnoxius sim. Quid de animi pr vis perturbationibus, ta affectionibus ricam, quae sunt totidem eius motus a ratione declinantes' An possim, cum eos in mea potestate non habeam , V velim tamen iis imperare si possem quibus strenue servio, cum isticia ac labentia accipere ex diaciatis Stoicorum,peccare illum , U insipentum numero esse adgregandum, qui digitum moverit, nisi eum motum ratio
si deat' At si oppedere velim talis sapientiae magistris, digia
tumque iis ostendere medium, ut mihi libebit, movendum, quid dicant doceantve, non curabo, dum teneam illa V illa eos di
13쪽
Pare ac docere quae parum ad me pertineant, nisi ad hoe fantum, ut iam sevisse homine i tam stultos, qui tantam austertia
tem suis sectatoribus propositierint, ipsique siectati t. Sis lialos igitur adibo, legam, ut Ioleo mimos stem re, cum tamen ipse mimus esse nolim. Ita quippe eorumgestus omnes, ta dicta omnia, vel mirer vel rideo, ut ille qui non I siollicitus de iis imitandis. oblectationem ex illis capio, quibus alias me fieri similem nulla conditisne optarem. Qui vero histrioniastudent, cum cura ac siollicitudine, distentium ut pote potius animo
quam glectantium, quidquid histriones in sicena agunt ac d
cunt, ob ero t. Singulos eorum gestus attentius considerantes, intra se etiam exigunt ut exprimere domi laborent: si minus iapoisint, conon tam bene reddant, aestuant V anguntur. Notum est, quanto cum studio Nero, dum scenicam artem Uectaret, V quam anxie ac trepide, legibus artis paruerit. In certa pilo, inquit vitae eius sicriptor, ita legi obeaiebat,ut nunquam excreare ausus, sudorem quoque frontis brachio detergeret, atque etiam in quodam tragico actis, cum elapsum baculum cito resumpsisset, pavidus ac metuens, ne ob delictuin certamine submoveretur, non ali ter confirmatus est,quain adiurante hypocrita, nonani madversum ita inter exultationem succlamationes': vulgi. Hoc habent omnes artes ac scientiae, ut, sivera lege proficere iuearum studio stadisq; cupientibus, nusquam ad metam pervenerint, tum adtae in curriculo siudant,plus anxietatis ostierant
quam voluptatis. Vbi quis perfeLliouis alicuius in iis addi
cevris compos extitit, is quae meta ultima in arte est eam contuit, dum cI fine labore deinceps quasi securus Esim exercet, voluptatemque percipit quam Δre solet fruitio boni percupitL. In sapientia, praecipue Stoica, ubi semper proficitur,
nutiquam perficitur quod eius sudiosius intendit, rara ea voluptas cῆtingit,quae consiequi solet in alijs e/ent,s illos, qui arcana earum penetraverunt, V summam artis sunt assequuti.
14쪽
Metirus ille animus, liber,impavidus, Ablimis, fortὐ,responsans cupidimibus, qui ex philosiophia omni quaeritur, et quem J-la Stoica promittit, si non potest adquiri etiam omni tidio aerantentione hoc unum curantibus tit habeant, multo minus
dabitur praecepta tam H cilis artis pro ludo iocoque haben. Utij. Quid aliud est catharticam, S amaram potionem De is stimere loco delicati poculi inter alias ciborum cupedias tan-ttim usurpandis 2uod remedium debet esse, ne si oblectamen- m. aeui quaerit sie delectare potius quam se sanare, historia
eos potius evolvat quE Stoicos. Horum lectio exhilarare illam non potest, qui saniorem ex bis contendet se reddere, vel sanabia . Grem. Scita illorum in pecZus demittenda sunt , non m moriae tantum commendanda. 2uid ad me si teneam omnia dogmata Stoica, possimque optime ea aliis explicare . si in operibus quae praecipiunt non me exerceam ' Hic Rhodus, hic saltus es. Vt fortior, ut securior hinc evadam, debeo laborare, tit homini cuilibet ex iis te mecum elementis constantiplacabialiorsam,denique ut fortunaepar,ut tande victor existam. Quo- moia autem id potero constequi, ut fortuna superior ,nis ita et ixero tit illi praeceptores dixere ' nisi fecero quod monuerint' Vixere certe Splerique illorum,ut docuere, praecipue Epictet iste noster, quo maior et magis idoneus auctor eorum Gideri debet, quae facienda praecepit. Non verba ille exigebatsed opera. Non sensionem pompamque , sed rem ipsam ω essectum. Nullo modo, hiquiebat, te dixeras philosophum, sed age tit philosophus. Ne dic quomodo comedere oporteat.bed comede ut decet. Noli theoremata addiscere, quae statim cruda adhuc evomas , sed diutius ea ruminando concoque , donec in spem certi profectus vel argumentum, in 'ceum demum conversa, perque venas didita, distribuantam E'mὶ
15쪽
- απύν mφθάντων τὰ ἡργοι. Siquidem oves non hembam pastori deserentes ostendunt quantum comederint, sed ubi pabulum intra se concoxerunt, lanas extra proda cunt &lac.Et tu igitur ne verba ostentes idiotis imperitis sed opera ex ipsis rite digestis & concoes. 2uae facile in 'eruntur, aeque de facili solent egeri. α ui hodie accedunt ad Stoicae philosiophiae dogmata edisecenda, eo fine veniunt non ut res excipiant, sed ut verba.Non enim id agunt, ut aliqua mora-bus suis inhaerentia vitia deponant, sied ut vitiosina illic crapturam emendent. Non ut se ex angustiis explicent passο- num quibus impliciti sunt, sed ut intracata loca enodent. I on ut aliquam Uitae legem accipiant, ad quam semeti os ext-oant, sed ut leges ac scita sectae illius magi'orum se optime
tercepisse testentur. Hos egregie coarguit idem Epictetus cap. Lxxii. Enchiridit. Si quis, inquit, intelligentia & explicandi facultate librorum Chrysippi gloriatur ipse tibi
dic, Nisi obscure scripsisset Chrysppus, nihil haberet iste
quo Rloriaretur. Ego vero quid cognoscere aveo8 Nat rami hanc sequi. Quaero igitur quis sit eius interpres. Cum sciero Chrysippum esse, eum convenio. At scripta eius non intelligo. Quaero igitur enarratorem. Hucus quo nihil magnificum. Ubi autem enarratorem Invenero, reliquum est uti praeceptis. Tλο, infert, μωον--ο ζi' ν δεά οσλοιλιι, θιωριάσω, τὶ ἀαο η γυιαααπQς απι- et MOLυ ἀν'ὶ zιλοσοφου,-δη οτι αντὶ O,ηρου χρυ πιτον εγηγουρον. Hoc, inquit Jolum pisclarum est, nempe uti prae ceptis, ta effectui ea mancipare. Alioquin si hor ipsum modo a mirari velim, enarrare praecepta Stoica, nouid plus es qua 'Homerum pro Chr sippo explanarem. Vtrumque grammatici non philosopi Optis. Sed addit longe magis erubescendum esese ilicia quo. petuntur praecepta chosint, quae posse Ie eno' rore prositetur, si facta dictis consientanea non exhrbeat. Mα MAM 2 οταν πις imi mi, set νωγωθι X τιππον, isυθριω ,
16쪽
δ ιιιι ii ὁ ια τα) ἔργα isi σύμφωνα δε υσιν τοις λογος. Et vere quidem vir ille dioinus diguusique quem spiritu illo βο Deus bearet per quem nobis christus revelatus atque enarratus est. 2uid enim aliud volunt' quid a nobis aliud exigunt quo alio nos vocant praecepta omnia Dominica V Apostolicaὸ simus dealbatis sepulcris similes,quod Pharises Dominus exprobrat,verbis es in speciem modo ottae sanintate pres e ferentibus, ere defectis,cum tame sialtis promittattir factoribus legis, non auditorsim tantum. Hinc Et illa o loli ex ir. ad Corinthios,)ς 1 1 I. Si linguis hominu loquar S Angelorii, charitatem autem non habeam , factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens. Quid igitur mihi proderis si Novum Testamentum cum Vetere diligentissime interpretari atque enarrare potuero, i nihil eorum quae Deus utraque pagina praecepit,agere tentaveroρ Si charitate illam non habram
qua post Deum , proximum diligere sicut meositim Abeor ENon ero Christianus nisi Christiane vi am,etiam si omnia Chri-
si Oerba ac mandata ad unguem didicero, es aliis explanavero. Vt vineta egomet caedam mea, quodEpimium btine & Simplicium eius enarratorem aliquammultis locis aggressus sum explicare S emendare, non postulo ex eo ut Stoicae magisphilo
sophiae candidatus habear, quam si de Vsiuris aut de Trape iatico faenore scriberem, vel alium quem labet auctorem exponerem. Id sane siemper sudui laboravique, ut non solum a Stoicorum libris, sied etiam a quibu=unq; melior, sipossem, exirem potius quam doctior. 2uid fecerim, aut quantum profecerim aliorum esto iudicia. Malo id ex operibus mes,si talia ulla sisnt, aestimari, quam verbis venditari. Non ausim profecto id de me prosteri me haec ipsa eorum 'ripta quae illustrare sum conatus, cum voluptate pervolutasse. fractavit hoc me saepe in illis evo
veris,cum videre tot me adhuc vitiis Icatere,eaq; amare, homi-
ὰ melioreChristi disciplina imbtitum,quae homines Christi ignari, Usolo naturali lumine praediti , tantopere aversiati tunt,
17쪽
non ut contenti eorsi o Hum intra sie concepisse, etia odis a porro aliis ac inoisia reddere e ficacismo siermone tentaverint. Pudebat in schola Christinatum is educatum qui non minus siverastiis ad emendationem vitae manda Dit, et in Stoicorum scriptis sic versatum, ut ea vel possit emendare ,tironem tamen adis hac in utraque militia degrehendi,nec dum posse ea praestare aέ quae sitii et ipse viribus fultus adspiravit unus homuncio, chria si nescius, corpore mutilus,conditione servus,&Irus paupertate. Sensi ego nuper ipsa experientia , V VJ facto quantum abessem ab illa sertitudine quam christus suis discipulis donavit, quam Stoicus sivis praecepit, nuntiato obitu carissimi, Umaxime venerandi mihi parentis. aut quamvis eum long vitatis terminum attigerit, qui maximus a Deo huius in imortalibus' concessus est, Qualia nunc hominum producit corpora tellus, non potui tamen non delici animo , et site ea elatae assci, ut constantiam in me requirerem, qualem Christus
dat, qualem Stoicus mandat. cum omnia arma advocarem quibus in hoc caseu statu mentis tuerer ac retinere, cum S Stoica ad manum essent, cum ad consolationem multa etiam alia fac
rent, mors sienis grandaevi, mors in amplissima dignitate δε- functi quod parum est, sed quod maximum, cum probitatis fama tota Gallia celebratissima, eo honore defuncti ,nihilominus siuccubuia In aliis ad: ersis posiem fortior esse. In hoc uno tibi agitur erga Ros affectus, res tenerrima etiam sapientissimis, ne
fortiorem quidem me natum vellem. Nedum tactum me opera librorum S ope auctorum ambitiose assectem. Haec mors fecit, ut
istud opus de Stoicoruphilosophia interruperim. Sic non solum ipsa arma mibi de manibus excussit sed etiam fregit. In ipse de
anima tractatu defeci,qui abbolvetur iis siecundo volumine quod post meum ex Gallia reditum Deo iuvante excudetur. Da enim fatui Simplicium cst Epictetum Notis perpetuis illustrare,emplicare , emendare , ut latius etiam exstatiari instituerim ad
singula, in se dabit occasio de omnibus Stoicae philosiophiae δε-
18쪽
eratis dis utandi, eaque sigillatim enucleandi. Nee omittentur aliarum familiarum dogmata disicutienda prout videbuntur Stoicis aliquam facem allucere ex af itate siententiarum aut discrepantia. Adiutussum in ipsio Simplicis emendo oebdite clarissimi, cI celeberrimi Vos collato cum manu emarato exemplari, mihi commodato per filium eius Uaactim λ- Rissimum V ipsum scripti que iam editiis celebrem,pluraque ac
maiora in dias dante ac promittentem. coniecturispraeterea nostrissed non nisi certismis, locum dedimus,quas tamen V exsisminandas acutioribus Uimatoribus ac iudicibus exposuimus.
Ipsitim Epicteti Enchiridion, quo semper nobis in deliciis it
non ad Ooluptate tantum lectionis, nec ut nudae cognitionis aτο- camento perfrueremur, sed ut seria morum emendatione . proficeremus, cum scriptis codicibus comparavimus, θ' viginti aliquot locos in tantulo opere nondum intellectos caeteras inisterpretibus explicavimus, multosin alios parti hactenus explicatos elucidavinus. Hac etia in parte vel ea causa interiungere coacti sumus prohibitique qua a secta erant, immoparata, adiungere, quia iam Animaaversionum corpus in eam molem creet erat, ut cum textu ipso Simplicii rustum posseet et lumen con cere. Reliquapars ad reditum nostrum e Gallia, s Deus eum dederit ae vitam, reservabitur, cui Protegomena uberio prae- 'apro Manuductione erunt adphilosophiam Stoicam. α uae iis ipso Simplicis ex scriptis codicibus vir doctismus emendavit, talia siunt, ut optimam ac impendis laudabilem opera tu .
Editione Veneta corrigenda posisis posset videri si quia de suo
in eam correctionem contulisset. VIus es Nansiano codice ab i-pμ no cum scripto exemplari coliato. Ruacunque ado- .ram sivi libri notat erat Nan us, ea in textum recipienda cumiit clarissimus missus, ubique deleta nisi manu, et siua reposta. correctiones es coniecturas omnes Nansi sitias fecit bonas malasique quas textui donavit. Aliquando, sid rartus, vere
ora inseruit, sed omnes falsissimas V ineptissimas ,'uisuis locis
19쪽
o. In hoc facinore deprehensius, aliud facinus pinora Lluendo ac delendo excogitasti, Correctori qui praee s emendationaoper Arum, cun as eas mutationes qu* in textu commissae sunt, attribui soluit, sird ita ambiguis es perplexis verbu,ut quidvolucrit nescias. Typo raphus verbis erus lectorem admonuit N actu ste esse codicem cum Naiasiano M. S. collatum, plurimisque in locis emendatum, alibi & auctum, viro erudito qui emendationi praeest operarum, percurrendum dedit- se. Vnde illum codicem nactus est 2 pograpi . certe ab Hern-
ο ni in Epistola ad Grasti vinc euam praedicat ,se Simpliciuco luttim,locisque haud paucis ex codice antiquo auctiorem cum Iopo rapis communicasse. Non dicit a cluo collatus fuerit. Ue erνο innuit asemetipso. Sub nomine deinde I poetraphi scribit ilia codicem collatum fuisse cum Naiasianio M. S. Ergos-oniscata fefuisse collatum. Atqui salsu est. Nam ab ipso sex collatus ille liber fuit quem Typographo edendum deit , vel
communicavit. Vt aute ipst videretur contulisse, omnibus locis trans eris linea manum Nansi delevit, ac propria infra vel supra id quod erat delerium, totidem verba el eadem reposuit.
Esto qui ordi de eo quod vidi possum te sari. Atque etiam nunc in manibus habeo, ut possim aliis probare id quod testor verumhsse Quid datadefactum illi Nausiano libro Dicit Tnographos isti bis insisse illum percurrendum dedisse viro erudito qui praeest emendationi operarum. Ad quem finem t- sttid ' An ut corrigeret Uta,vel videret quaenam ex correctis intextum Usent admittenda j Hocsupprimitur sed statim a Littitur, Qui si ab interpretatione Wolfiana nonnullis ab- .eat in locis, nec mirabitur, sed facile id videbit lector. Sane Getis id sidebit lector, sed mirabitur si scierit virum fama celebro alieni laboris gloriam in sie totam transmoverae esse conatum. Ο magis mirandu in eo libro, qui sanctiomae θ' incorruptissima philosep tir p raecep ta traderet. Sic quidam olim sacri
20쪽
le us,aecensa fate ex ipso altari Iovem ad lumen suum compilavit, inquit ille. Ignoscerem illisi bonas tantum conieλως Nassi surripuisset sed quod etiam malas, hoc et ero ferri non potest. Ita deluctus ille fur fuit, qui cum aureorum plenum siacculum se puta spei auferre, aeneis calculis refertum domi invenit. Quam te iter defunRus fuerit isto corrigendi labore, cy aliena bis ponendi, unica, eaqrpessima, Nansi emendatio et Arrepta ab hoc Editore indicabit. Ea habeturpag. CcxCr tr. Libri omnes ibi scrit time varietate habent, οτυ in σωγεσθmr ἰτεροις' μ εμνησο μποντἱώ προ -το σον ανορ ιαν ὀν Γὰ κει ' νοις. Nansitu, uiseste fit a plerisque eruditis dum libro, conserunt, ut si quid meu loseum occurrat cui emen ando nullum sta Ebris auxiliam, obiter ex coniecturis id corrigant, non multum attendentes an verum fit quia properant, reposuerat ad
marginem pro ἀνορεξιω, ορεξη. Et hoc quoque missius arriptiis pro suo Pq edendum curavit. Atqui nihil erat proclivius quam
coniectura quasi manu ducebant ipsa Epicteti verba que Sinmpliciut enarrat , -υ πως σύμ ἀοιουξρυ,ἀMἀ et προς τιν ωιατου Γιαυν δῶ φυλαχθηνα. At vir ille qui tantum scire in Graecis videri vult quantum alii nesciunt, debuit non ignorare, vix Graecam esse, μὴ αἱμνησο τ ορεξιν. Talia διακονιο admusa ab erudito viro illo nollem, quae suis locis animariertemus sine ullo odio aut livore, sed e sine acerbitate,quae solet ex utroque oriri. Nos praeterea nam variantes ex meliore
codice qua fuit ille sanus lectiones beneficio optimi Imax mi mri, V quod maius est, maxime candidi Uingenui, nobi inmisissimi, pleraque omiFa ab missio addidim-, male correcta ab eodem restituimus, hiulca non pauca in Veneta illa MAtione rectius supplevimus. De quibus omnibus an ita sint, titego dico ector peritus V candidus moliti Editori Simpli j