장음표시 사용
511쪽
plevimus, tum extremum alterum cera ita obstruX1mus, ut in vetas fistula non difflueret ante tempus liquor orificium ergo ita obstructum inversa fistula in vasculum aquam fortem pariter continens demissum est tum cera sublata, rastula sic constituta, ut inter ipsius,is vasis liquorem communio esset MOX Cupreae lamitanae in aquam fortem inter fistulam, vasculum demissae sunt, atque ita suspensae, ut ipsius vasculi fundum minime attingerent, ne forte quae bullae erupturae erant, itulae ostium subirent. Erupe runt ergo copiosissimae bullae, sed cito inter fistulam, vasculuna sursum enatantes, atque ad superficiem stagnantis liquoris allisae, cum fistulam ipsam nequaquam subirent, illius liquorem nihil perturbaverunt. EX perimenti Situs fuit, ut aqua fortis, quae in vasculo erat , metallo citissime imbuta fuerit : quae vero fili uia continebatur, limpida, atque e X color multos etiam dies perstiterit, atque dissolvendo metallo idonea, quod ipsum ab aqua vasculo contenta praestari minime potuit, ut quae eodem iam ante satia
EXperimentis, quae hucusque sunt enarrata, alia plura mire Consentiunt, quae in aliis liquoribus sumpta sunt. Longum esset recitare singula, sed prae omnibus pauca quaedam X ponere praestat in spiritu vini tentata, qui liquor est adeo tenuis, penetran S, VO-latilis, tantaque suarum partium agilitate, ut si quo in alio, in hoc
praesertim liquore dissolutorum corporum dispersio turbati vi motus caussa exspectari pol me videretur . Et tamen res multo aliter ces
sit. Nam mixtorum quidem plumum quamvis sulphureorum partes, quae ceteroqui in amplioribus vasis, ita uti fieri solet, eidem prom ptissime copulantur, adhibitis arctioribus tubis, quibus extranea agitatio praecaveatur, quam minimum dispergi Visa sunt. Eorum quae diximus, sulphureorum corporum amphora unum fuit. Omnibus notum est , quam cito atque facile, nullo calore extrinsecus accedente in communibus eiusdem di solutionibus spiri tus vini camphoram imbibat, vel potius Oret. Si tamen res sic parentur, ut modo indicatum est, vix credat quis, quam lenta distsolutio futura sit,' quam demisse per spiritum attollantur resinae partes. Quaedam amphorae frustula decem Octo granorum pondere in fistulam coniecta quinque linearum diametro, satis foriati spiritu vini desuper ad decem cum dimidio pollices effflante, vix quatriduo ex toto liquata sunt. Quatriduo rursus Xacto, degustatus liquor ad usque octo digitorum profunditatem nihil resinani sapere deprehensus est . Nihil quoque in aquam coniectus camphoram indicabat. Ad novem digitorum altitudinem sapor cam-
512쪽
49 OPUSCULA phorae percipi incipiebat; sed aquae affuso spiritu ne minimum
quidem eius vel apparuit, quod spiritus amphora imbutus solet aquae obduceres id vero apparebat sumpto liquore dimidio adhuc digito altiore Ad decimum digitum, idest sex lineis supra fistulae fundum spiritus amphora erat refertissimus, quam aquae affusus protinus dimittebat, diffundente se illa, in albissimum coagu.
Ium concrescentes, quo aqua universa obtegebatur Quod in camphora acciderat, id, ac multo magis in altero quodam oleos mixto arte parato evenire observatum est, cuius partes spiritus adhuc promptius citiusque quam amphorae imbibit, intimeque sibi permiscet puncto quasi temporis . Id mixtum hepar sulphuris est, quod ex communi sulphure alicatino quopiam sale
conflato prodire notum est. Mixtura obscure rubescit ut hepar, e quo etiam nomen invenit Spiritu vini etiamsi frigido excepra , sola agitatione ipsum rubicundissimo colore repente inficit . Igitur si quo alio in corpore partes, atque alio liquore elevari intestino motu, ac quaquaversum facile dilundi aptae essent, certe quidem essent eius corporis in eo liquore , quem dicimus. Et tamen affusus is liquor quibusdam frustulis eius corporis intra fistulam mediocriter latam, ea fluidi pars, quae frustulorum interstitia occupabat, statim quidem ex iisdem saturissimam tincturam elicuit,
quaein paullo post ad sex lineas, post dies aliquot aliquanto altius evecta est erat enim lasque adeo ad dispersionem prompta, ut
de levissimo quovis fistulae motu, ex ea flexuosa quaedam , quasi undantia fila assurgere viderentur quibus perspicuitas spiritus flavedine aliqua turbabatur. At cum omnia haec ita fuerint, tamen vel duobus exactis mensibus sulphureae partes non altius se transversis digitis se extulerunt. Quem quidem ascensum cum alia non
pauca iuvare multum potuerunt , tum praesertim extranea motiones, quae vel ab iis rebus, quae maxime quiescere videntur, omnino arceri non possunt, tum vero etiam quod non multo post primam spiritus affusionem crystalli tenuissimae quaedam intra fistulam instar perexilium cicularum concrescunt, quae, ut in plerisque omnibus id genus concretionibus observatur, totidem quasi gradus, fulcimenta sunt minutioribus corpusculis per humorem natantibus, quo altius scandendo se efferant, atque inclioatam ad vasorum latera crustam adaugeant.
Sed iam de firmorum corporum per liquores dispersione hae tenus. Nunc pauca quaedam de eorum praecipitatione, ut quae ipsa quoque ad fluidorum corporum turbativum motum probandum
afferri solet, disseramus. Solet veIO afferri inter ceteras una quaedam ,
513쪽
dam, quae si ita quidem contingeret, uti narratur, nihil sane ei mo
tui favere magis posse videretur. Igitur hanc unam considerabi mus . Notissimum est, si tantum argenti, quantum cuique libet, aqua forti solutum fuerit, atque communis aquae decuplum, aut duodecuplum adiiciatur, in hanc vero mi Xturam una vel plures Cupreae lamina ingerantur, continuo fere argenteas particulas ad easdem laminas adhaerescere, easque instar crispi, tremuli vel leris obvolvere, quod eousque augetur, atque diffunditur, dum argenteae particulae illuc omnes confluxerint atque subsederint quod quidem paucarum horarum spatio perficitur. Interea liquor Caeruleo viridi colore tingitur, quem cupreis particulis de se argentearum in locum succedentibus. Non dissimili ratione cupreae istae particulae a liquore deiicientur, si lamina ferrea in ipsum fiuro prius traiectum coniiciatur, circa illam quippe crustam non colore modo, sedis natura cupream efformabunt. Ferrum quoque
ipsum, quantum quidem eius, cupri loco, a liquore imbibatum fuerit, ad fundum deturbabitur per lapidem calaminarem , qui ipse, si lubet, affuso a thali fixo pulveris forma ad fundum deiicietur. Omnia haec ea ratione contingunt, quia nitrosa aciditas, qua aliquod ex memoratis corporibus solutum detinebatur, obiecto sibi altero corpore, quocuna maior illi si convenientia, priore
dimissis eidem se se adiungit, sicque es alio in aliud , atque ad X-
tremum in athali fixum commigraras cum eodem aristisi me iuncta
nitrum regenerat. Nunc si id est, quod de huiusmodi praecipita tionibus perhibetur, partes nempe metallicas liquor innatantes, sed praecipue argenteas, ad novum metallum, quod liquor ima mergatur, accurrere , sive illud ad fundum vasis, quo vel ipsa gravitas particulas innatantes trahit, sue sursum positum fuerit, ut proinde ad illud attingendum ascendere opus sit, undique uno
verbo prioris metalli solutas partes ad recens infusum Convenire, neque vero instinctum adesse aliquem , aut attractionem , aut aliud quodvis generis eiusdem dicamus id unum videtur superesse, ut liquore ipso in omnem partem intrinsecus agitato sensim eae particulae ad novum metallum appellantur. Conclusio recta videtur; modo rei narratio, qua nititur, vera sit. Utrum ergo ita res est et experimentum capere diligenter, a que accurate visum est. Praeter ceteras argenti praecipitationem, quae luculentissima est,is quae ipsam comitantur Omnia exploravimus. Vix immerso cupro in argenti solutionem , plurimae ex ipso bullae prodire conspiciuntur superficiem eius undique exaspeTanistes. Has pellicula obtegit, quae cito aucta, crauescens vellus
514쪽
illud efformat, quod antea memoravimus; quod pro maiori, Inl-n Orive argenti, aquae mensura, proque vasis formae varaetate varium & ipsum est. Nunc rari cuiusdam omenti ex albo cineret, e silis nullo certo ordine impleXis speciem ostendit. Nunc foliolorum summe tenuium , summeque splendentium , pulchreque laciniatorum aggeries est. Quandoque etiam ea folia tam apte invicem disponuntur , atque ordinantur, ut egctationem quasi quamdam X hibeant, metallicis ipsis vegetationibus, quae a qui busdam auctoribus describuntur, forma, atque elegantia nihil cedentem . Id fere contingit, ubi solutionem multa aqua a Xaverit;& ad praecipitationem vas aliquanto angustius, .longius adhibeatur. Et tum quoque nonnulla apparere solent eorum foliolor Um, quae ex aristis exilissimis a tenui quodam filo, quod folioli medium tenet, utrinque oblique descendentibus , atque ab aliis similibus oblique pariter intersectis, quibuscum in angulos, Ut api Ces rerminantur , foliolum elegantissime dentatum efficientes. Interea vero dum omnia haec fiunt, non longe a metallo innumerae minutissimae bullulae prodire conspiciuntur, quarum rapido ascensu fieri non potest, quin liquor commoveatur. Immo, si ad certum lumen liquo ipse statuatur, fumi quidam undantis materiae X inis de attolli cernuntur, eorum instar, uos, de salium dissolutione cum diceremus, descripsimius. Ac nisi lio uorem a quibusdam minutis Corpus Culis per ipsum vagantibus quam accuratissime repurgaveris, ea huc atque illuc nulla certa lege cursitare, atque impelli conspicientur. Quicumque haec animadverterit, facile in eam suspicionem veniet, ne hic quoque illud accidat, quod supra de vulgaribus metallorum solutionibus memoratum est: nam quemadmodum in illis metallicarum partium dispersio a bullis tunc prodeuntibus, ar-que ab aliis, quae cum solutione coniuncta sunt, promovetur, ita nunc non sine ratione cogitare potest quis, solutas particulas ad novum metallum cogi agitatione in liquore suscitata. Nobis Ggo id suspicantibus visum est e X perimentum ira institinere, ut si fieri posset, liquor , a quo argentum deturbandum erat, non alia commotione, praeterquam quae ab illius si viditate proficisci creditur, ageretur. Et quoniam plerique Urmant, cupro ubi ubi vis intra fluidum constituto, argenteas partes illuc, sive descendendo sue etiam ascendendo pro eo ut Oportet, convenire ob id duas praelongas vitreas fistulas altero X tremo clausas solutione argenti aqua , ut diximus, diluta replevimus, earumque alteram
iiiversam eΣtremo, quod apertum erat, invitis amplum vas immersimus ν
515쪽
simus, quo tanta eiusdem solutionis mensura capiebatur, quoad
satis esset ad os fistulae immersum obtegendum ita , ut intra sistulam liquo suspensus haereret. Alterius apertum extremum, quod sursum spectabat, per collum alterius cuiusdam satis ampli vasis traiectum eidem adglutinavimus sic, ut soluti argenti infusa sillulam totam, partem etiam eius vasis impleret, liquore supra os fistulae non nihil exstante. Inde cupreae lamina in iis spatiis, quae inter X trema fillularum o vasorum latera intercedebant, collocatae sunt. Eo pacto perturbatio ab actione in cuprum suscitata per universum liquorem non debuit propagari interea liberum erat argento ad Cuprum in utroque vase accurrere, modo id verum ellet ascenden clo pariter, descendendo solutas particulas ad novum metallum in liquoribus solventibus congregari. ViX infusae lamellae consueto vellere obductae sunt, quod cum in utroque vase pariter augeretur, in eo tamen, cuius os superiora spectabat, in quo proinde solutio maximam partem infra Cuprum erat, argenti deiectio paucas post horas deficere visa est in altero autem vase usque adeo pergere, ut intra ipsam fistulae cavitatem foliorum argenteorum aggeries succreverit, quae ad septimum usque diem incrementum coepit. Hic quaedam praetereo ad dicta napraecipitationem pertinentia, non quod parvi ea momenti sint, sed quod minus ad id, quod hoc loco agitur, referantur. Interim
certioris Observationis caussa , quae ad eκ perimentum fuerant adhibita, totos viginti dies , ita ut adhibita fuerant, permanserunt. Tum ab ea fistula , quae aperto ore deorsum respiciebat, liquorem caute, atque per Vices detra Ximus, singulis eius portionibus in singula vascula exceptis Alteram fistulam ita uti erat, eiectam seria vavimus, liquore dumta Xa eiusdem Os operiente ab eo vase, quo continebatur, educto . Inde in eas liquoris portiones, quae, uti dictum est , e priore situla pluribus minoribus vasis fuerant exceptae, cupreas laminulas singulas singulis iniecimus in alterius autem liquore oblongam aliam laminulam suspendimus ad sex fere digi torum profunditatem. Illae ergo nihil, aut nihil fere immutat a sunt. Hanc non multo post solito vellere indui observatum est, primum quidem paullo Obscuriore, mox vero plane argenteo, quod ad tertium diem usque usque productum est. EX spectavimus Octavum diem , neque id vellus augeri amplius animadvertentes laminulam exemimus, tum absterso argento, in liquorem denuo, sed aliquanto profundius demisimus . Lam inula igitur ibi quoque consueto vellere effloruit quod ipsum postquam increnae tuum adeptum si e laminuta ex uisimus. Resque eadem saepiuS s
516쪽
pius, eodemque semper successu iterata est. Igitur id argenticum taxat delici dixeris, quod aut supra cuprum exsistit, aut non longe ab ipso illuc vero ceteras, quae infra sunt, argenteas particulas ascendere, istud enimvero cum experimentis modo recenia sitis non convenit. Verbo, quae argenti corpuscula suapte gravitate ad Cuprum ducuntur, ea deiiciuntur ad cuprum quibus vis gravitatis non favet, iis vero neque motus ullus turbatiVus liquor intestinus quidquam favere videtur. In hanc rem minime reticendum esse, puto, liquorem, posteaquam argentum dimisit, nonnihil sui ponderis amitteres, quod cuprea corpuscula in argenteorum locum subeuntia, ter liquorem diffusa non supplent. Neque id ne ratione posterius enim metallum priore in specie levius est uti, hoc secundo levius est ferrum ferro lapis calaminaris hoc a thali Xum, gravitate scilicet horum corporum iuxta praecipitationum ordinem decrescente . Quo ordine in ceteris, quae se se deiiciunt, aut solvunt, corporibus ratio gravitatis utrique actioni respondeat, res digna Lset, in quam inquireretur, quod quidem vel alii praestiterint, vel nos ipsi fortasse alias. Nunc iam de mixtione liquorum mutua dicamus, quae Wipsa, si nostrorum philosophorum quidem apud nos valet auctoritas,
magnum est intestini, ac tumultuarii motus argumentum . Qui enim aliter, inquiunt ipsi, tam cito, tamque X pedite liquor in
liquorem diffunditur unius corpusculis inter alterius corpusculas immiscentibus sic ut unum ex duobus liquoribus Uciant ' Id quotidiano maximeque vulgari exemplo confirmant aquae in vinum infusae, aut vicissim . Sed est manifestum non ea cautione id
experimentum solere institui, qua necesse est, ut extranea Omnis eorum I quorum agitatio arceatur. Profecto id si vel mediocriter provisum in experimento fuisset, non iis utique formulis uterentur, cum dicunt utriusque liquoris intimam commiXtionem satim momento, ictu oculi fieri. Certe P. Lana post lauiusmodi Sperimenta diligentius capta id non asserit, liquores tam prompte misvicem commisceri . Vinum quidem rubrum dexterrime, ut ipse
inquit, non sine artificio quodam superficiei quae impositum
eidem impermixtum supernatasse affrmat, solumque aliquot transactis diebus factum esse, ut aqua, quae prius impida inferiore nalocum occupabat, nonnihil vini colore imbuta app.irere inciperet, qui color sensim in dies intensior fiebat, adeo ut pol aliquot hebdomadas vinum aquae omnino permixtum non modo oculis se exhiberet, sed etiam gustu manifesto deprehenderetur. Similiter o
517쪽
lorato vini spiritu super aquam vitreo vase satis amplo contentam artificiose, ne liquores confunderentur, affuso, factum esse testatur, ut post aliquot dies aqua colore illius spiritus imbueretur ac ipse spiritus, qui initio perfecte supernatabat, tandem omnino aqua permisceretur. Longioris temporis fuit, testimonio eiusdem
Lanae, spiritus vini cum oleo nitri, aut tartari, ut aiunt, per deliquium commixtio Eam vero moram nudus mirabitur, qui noverit hos liquores, minus proprie oleorum nomine appellatos, vel si vehementi agitatione cum spiritu vini concutiantur , paulio post, ut laudatus auctor observat, ab eodem sponte secederes. Si mirari oportet, id potius videretur esse mirandum, quod idem au Osor assirmat de vini spiritu, iis oleis post unum videlicet, aut alterum annum quo tempore liquores illi in vase immobili servabantur adeo fuisse invicem permixtos, ut etiam proprias naturas, qualitates mutasse viderentur . Hoc ergo potius mirere, praesertim si animadvertas id, quod in vulgatissimis illis ampudulis quotidie observamus quatuor elementorum imaginem per di-Versos liquores repraesentantibus Namque oleum tartari, quod
ibi aquae loco est, .spiritus vini, qui proxime sequitur, Maerem repraesentat, tametsi identidem a curiosis ampulla agitatione
Commisceantur, totos tamen annos eosque non paucos suo quique loco minime confusi continentur. Oportet, ut modo quodam valde singulari suum Ρ. Lana experimentum instituerit, quem
si indicasset, certius de re ista iudicium ferre liceret. Hoc igitur experimento praetermisso aliorum dumtaxat hoc loco considerationem habeamus ac primum quidem mixtionis aquae cum vino. Repleta igitur dimidia fistula rubro vino ex nostratibus maxime generoso quae bene gravia sunt aqua vero usque ad
summum levissime affusa haec ad binos fere digitos subiecti vini rubore nonnihil tincta est. Aliquot post dies rubor ille quatuor alios digitos, sed usque, usque dilutior ascendere visus est Substitit vero ibi, neque spatio aliquot mensium quidquam progressus est ii vero menses hiemales fuerunt. Adventante vere,
rubedo ad reliquam aquam, sed lente diffusa est, ut octodecim tandem post menses aqua omnis infecta fuerit, multo quidem impensus ad imas partes, ad superiores vero dilutius Liquore degustato colori sapor respondit: qui supra quasi orae erat, infra vero liquor vinum adhuc sapiebat, sed vappidum mitare ne tam longo quidem tempore duo isti liquores invicem commixti sunt.
Et iam Quae forti, qua cuprum solutum fuerat, communis
aqua quam diligentissime superfusa caerula colore ad trium circi
518쪽
ter digitorum altitudinem infecta est , paullatim vero, a quasi per gradus usque ad quartum decimum digitum color se pol rexit, sic tamen ut pro altitudinis ratione eo usque species ipsa coloris sit imminuta, ut ad extremum vix conspici posset . Quod supererat aquae, supererant vero duo ipsi pedes, decolor plane, limpidum permansit permansit autem totos quinque menses, idest ab initio octobris ad extremum februarium , quo tempore ab observatione cessavimus, id ratum habentes, quoniam non e tem-POre liquorum permixtio contigerat, probatum fere videri posse, quod propositum fuerat. Eadem ratione cum spiritus vini croco tinctus ita super aquam
amplius mensem se continuerit, ut non ultra duorum digitorum profunditatem suum cum id a colorem communicaverit Cumque alia plura generis eiusdem memoriae occurrerent, quae in Sperimentis supra memoratis hoc idem declarare videntur diversos liquores, nisi aut dispar ratio gravitatis, aut commotio aliqua, aut alia quaevis extranea causa intervenerit, minime commisceri
nihil iam superesse arbitrati sumus, quare in huiusmodi observationibus diutius occuparemur IOAN,
519쪽
IOANNEMRIZZETTUS FRANCISCO MARIAE ZANΟΤΤΟ S. P. D.
A Udi vi , a noti ornatissime , multos a celeberrima Pari
sensi Academia nuper invitatos esse ad Xaminandam quaestionem de corporum collisionibus, Minde orta mox Mum communicatione . Ego quoque animum ad hanc adieci, a qua mibi in Hientem venerunt, quo meam tibi observantiam gnificarem, scribere ad se constitui. Haec ergo habe. Leges, quibus motuum communicationi Oderatur natura, pri
naus omnium mira sagacitate investigare sibi proposuit vir summus Renatus Cartesus. Et quamquam metaphysicis principiis perpexam adhibitis in plures errores incidit, sua tamen laude fraudandus non est ipse enim fecit errando, ut errores alii vitarent , rara profecto res est, quod qui alicuius Cientiae Uri clamenta e cit, coronidem operi imponat. Culpa itaque non Vacant non nulli Cartes obtrectatores, qui regulas ab eo sancitas acrius in se Etanturi aliosque eodem falsitatis vitio laborantes confidentissime substituunt. Veros, germanos canone ad motus oeconomiam spectantes eodem fere tempore invenisse se demonstrationibus confirmasse dicuntur celebres geometrae renus Anglus, Bata vus Hugenius. His tertius accessit Mariotius Gallus, qui theoriam in multis optime constitutam diligentissimis Aperimentis muni vit eosque pleno agmine secuti sunt quotquot fuere mathemati ci qui do hac re scripsere, demonstrandi methodo tantummo do mutata. Horum aliqui infra laudandi erunt, in primis exi ratus Neutonus verum seposita doctissimorum hominum auctori tate, quae uno modo veritatem obscurare nequit, nec pro aliquo praeiudicio valere, dicendum est huius materiae tractationem ex aliis fontibus petendam esse multosque errores admissos ob aliquas necessarias conditiones neglectas, quibus sagax natura intemperandis motibus utitur. Dicto fidem faciunt auctorum concertationes, quas breviter narrare praemissis necessariis definitio
520쪽
nibus ab instituto meo non erit alienum. Cum emes conclusio ne inter se contrariae sint, principia quoque, a quibus illae more
geometrico deducuntur, mutare necesse est. Corpora percussa propriam figuram amittant, quam nulla vi recuperare conantur, dicuntur inertia, ac perfecte mollia : si ita percussioni ressistunt, ut nullam mutationem subeant, perfecte dura appellantur: si a percussione compressa ad pristinam figuram rede Unt, vocantur elastica , ac perfecte elastica, quae nullo modo ab ictu laeduntur, imperfecte vero, quae ex congressu aliqualem contusionem quasi sub malleo patiuntur. Hi positis corpora, quae inertia sunt , si mole, ac velocitate aequalia sibi invicem occurrunt, quocum ue motu spoliari, adquietem reduci experientia docet adversus Cartesium, qui putat
eamdem semper quantitatem motus in natura confer Vari Ea vero si perfecta duritie donarentur, ab occursu redire adem Velocitate, qua venerant, reni, Miagoni sententia fuit. Hanc ipsis proprietatem inesse dubitat Neutonus, negat apertem x tot tui; in qua controversia illud ex una parte vide ur absurdum , quod extincto motu vis in natura pereat, nullo edit effectu, nulla saltem contusione facta ex altera cum praedicta corpora figuram non mutent, ratio reddi non potest, cur motus transeat ex directo in reflexum . Sola corpora perfecte lautica os talia damtur eadem celeritate disce aere, Qua ad se in Vicem accelserant
Neutono placuit; ideo cum summus vir observasset in pilis vi treis velocitatem reditus cum illa congressus comparatam decima sexta parte deficere, vitrum e congressu laedi, wcontusoni ob noxium esse assirmavit. Defectum hunc Mariotius aeris rest entiae potius ascribit at quia Neutonus resilientiam aeris debita correctione submovit, ac experimenta tamquam in vacuo sumpsit huic resistentiae tribui defectus ille non potest. Attamen Galiatus in vitro percusso nullam se contusionem , Quae sub sensum caderet, notare potuisse testatur; quia vero satis manifestum non est, quod a Mariotto negatur, Ma Neutono as eritur , satis quo que manifestum esse non potest , cui causse defectus praedicta velo. citatis tribuendus sit.
Ut de huiusmodi quaestionibus iudicium ferrem, quaedam prius
praemittenda fuere, qu: I ad veras motuum communicatorum leges investigandas perducerent. Sint gemina corpora a, b, Quae elocitatibus H- id, directe sibi invicem occurrant, cum in i cstu
congressus adversis viribus se impellant, mutuam in se invicem compressione essiciunt actioni unius reactione alterius aequali ac
