Vetus missale romanum præfationibus, et notis illustratum cura, et studio Nicolai Antonelli s.r. ecclesiæ cardinalis

61쪽

siae observatione consecratum, adeo pi tati fidelium alendae utilem, adeo rerum gerendarum Maiestati aptum, videc rum, in sola Basilida Lateraneni, quae prima , mater est omnium Ecclesiarum, quae Sedes Romani Pontificis, Scaliarum Magistra , ad saeculum usque XIV. servatum non fuisse , quod utique prorsus inverisimile, atque incredibile est, cum tot auctores de Sacris Romanae Ecclesiae ritibus variis temporibucscripserint,is accuratissime etiam minima quaeque, parvi momenti adnotarint, hac de re tanti momenti, quae ab omnium Romanae Urbis, totius Orbis Ecclesiarum moribus discrepabat, nemianem ante Durandum Mimatensem Episci, qui seculo XIII. vel XIV vixit, ne mminisse quidem 3 Sed ad hanc fabulam rejiciendam alii antiqui Ecclesiastici C

dices Lateranensis Basilicae, qui in ejus Archivo custodiuntur, sufficiunt in his enim orationes, colle , perinde ac in aliarum Ecclesiarum libris continem

tur, ipsi autem vel iaculo duodecimo,

62쪽

XXXVII quo tempore Ioannes Diaconus vixit, vel non multo post scripti sunt Prosecto Onuphrius Panvinius in Ecclesiastica hist ria, Sacris Romanae Ecclesiae Ritibus egregie eruditus, lateranensis Ecclesiae morum, antiquarumque consuetudinum, si quis alius, peritissimus, sentem tiae nostrae non obscure suffragari vid tur. Nam in ejusdem Basilicae historia ab eo scripta, ubi recenset peculiares Lateranensis Ecclesiae Ritus, nequaquam affirmat, in Missa orationes Liturgicas mmittere, earumque loco solam orationem Dominicam recitare, sed id in horis C nonicis dumtaxat servare consuevisse

Clarissimi hujus scriptoris verba talia sunt: suum Missa in ea celebrantur , non dici meritur tertia vice qua repetitur Agnus Dei, ' Iz. qui tollis peccata mundi, DONA NOBIS L te PACEM , sed tantism, MISERERE NOLIS, idque etiam tertio, quod in Caelesti Ecclesia, cujus ista gerit spum, sempiterna pax sit. In sacris quoque horis Canonicis

tantum Oratio Dominicalis, Pater noster, dicitur , ut intelligatur eam primam

omnium

63쪽

XXXVIII

ommum Ecclesiarum esse, qua summam

tantum omnium orationum frequentet,s qua Salvatoris nomini dicata est, nomni Saisatoris orationem , quam dis

pulis sisis docuit, sumpet.

d. i.αν., Sed his omissis, quae parum, aut nihilta . . ' ' dubitationis habent, ad disquirendam aetatem nostri Missalis progrediamur. Id quidem mea sententia haud dissicile est. Nam, vel seculo XI. exeunte, vel non multo ante scriptum fuisse, aperte indicari via detur tum ex forma, specie characteris, tum etiam, quia in eo non leguntur nomina Sanctorum, qui saeculo duodecimo, vel subsequentibus in Sanctorum catalogum a Romanis Pontificibus relati sunt. Additur praeterea , quod in eodem Codice non solum diverso, & paulo recentiori manu adjuncta legitur integra Missa de Trinitate, sed insuper in fine ejus dem Missae, in margine alia posterior minus antiqua, ut ex ipsa forma,inuit rarum ductu comperitur, additio facta

occurrit quarundam orationum, quas m ter legitur oratio, A cunctis, quam certo

64쪽

XXXIXeonstat compositam bisse ab Innocem ti III ex testimonio Gulielmi Durandi, qui scribens de Orationibus, seu Colle-etis: Innocentius Papa Primus compo

suit, inquit, quatuor collectas pro mense

Septembri Innocentius vero Papa Tem ι. Dum .

tius composuit illam: A cunctis nos, qu os remus Domιne, mentis scorpora Gyen in

de oec Electus est autem Pontifex Innocentius III initio annici I98 , Cum igitur additio illius orationis sit recentior, posterior alia nova additione facta nostro Misi ii , necessario consequens est, illud vel exeunte seculo XI. , vel ad summum initio sequentis iaculi XII scriptum suisisse feri enim haud certe potuit, ut serius

eo tempore literis consignaretur. Parvi resere, quod praeter novem antiquas praefationes, quarum sertur, auctorem suisisse Pelagium Pontificem Megatur Praesa Gm

tio cle, Maria Virgine, quae alus novem Urer.

in Synodo Placentina ab Urbano II., ut

quidam putant, addita est. Nam Sunodus M. Coue .

illa nabita est an I 93 .,praeterea Verosimiυ so v. lius est, quod ea praefatio, cum jam apud storum disi. m.

Urbis

65쪽

Urbis Ecclesias in usu esset, Smodali de

creto a Rom. Pont Urbano iterum approbata, seu canonirata, constitutum fuissem Synodo Placentina, ut deinceps ab omnibus inter Sacra perinde ac alia novem , statis suis diebus recitaretur. Id haud obscure indigitari videtur ex antiquis cretis Liturgicis, in quibus haec leguntur:

, nT 'I Pelet 'us Papa IX. Praefationes constituit, i idest , unam in albis P halibus e clam

' φη G UM inde singulis novem Praefationibus enu

IN GLituet meratis, talia subiiciuntur iecima --

rata es: ET TE IN VENERATIONE C. PC .. . Non ideo tamen, luia nostrum is le vetustiorem originem non habet, contemnendum , atque abjiciendum esse quempiam decernere velim Primum quia posito, quod spectaverit ad Monachos, qui Basilicae Lateranen inserviebant, Certum est, illud ad Lateranensem Basilicam quadantenus pertinuisse , de qua doctissimus vir Mabillonius a me supra relatus sim quis veteres in sit, Eo mana Ecclesia ritus accurate indagare cu' ,

66쪽

eupit sudiosius ea legere debet qua pedi

tinent ad Eccbsiam Lateranensem Deinde quia in nostro Missali non XI. aut proximorum saeculorum Sacri Ritus, orariones, ac preces servatae,AE comprehensae sunt; sed longe anteriorum temporum,&vetustioris aevi nobis exhibentur. Qua de re certam fidem nobis faciunt nomina Sanctorum, qui in eo recensentur, quos inter recentiores sunt SS. Benedictus, Scho. nai Ben/έ.

lassica , Columbanus , quorum primus obiit in Domino at Marti anni Domi-m q3., ut conjicit abillonius, vel die

26. Martii ann sqq. ut censet Pagius; mi crii Scholastica vero anno F 3., Colum-s . .

hanus in Monasterio obiensi ex hac mortali vita decessit anno Domini 6 Is. Praeterea plura ubique ejus venerandae antiquitatis occurrunt indicia, quorum aliqua hoc in loco, alia vero in notis, ubi occasio se obtulerit , memorabo Hujusmodi sunt, quod quatuor tantum dies festi de Beata Maria irgine, ut in omnibus antiquis Sacramentariis adn tantur, nempe Nativitatis, Purificati

67쪽

XLII

nis rassumptionis , annunciationis duae Missa praescribuntur in die Natali S. Joannis Evangelista I Joannis Bapti- , I. Laurentii, praeter Missam de Vigilia Benedictiones Candelarum, Palmarum omnino diversae sunt ab illis, quae in aliis Missalibus, seu Ritualibus manuscriptis, in Missali Romano impressis leguntur: nulli in eo habentur trinpi, prose, sequentiae, aliique hujus modi ychmi, qui ineunte saeculo XI. Missalibus inserti sunt , de quibus ait

η- ρονμm Eminentissimus Cardinalis Bona nullum ς' ', eorum vestigium Inven apud Scriptores,

tu ante annum Chris millesimum A ros de Ditim offficiis ediderunt meruditissimus vir Dominicus Georgius et nullum sane, ait, de tropis ante seculum Christ XI hactenus exemplum deprehendi. A Monachis ad alias Ecclesias ante ann Domini Iovi hic mos derivatus erat. Nam Concilium Lemovicense anno Domini Io 31. habitum de his tropis in Ecclesia cantandis meminit . Et fusius idem clarissimus auctor de tropis, prosis, ws

68쪽

XLIII& sequentiis tram in dissertatione te tia, &quarta, quas omo secundo de I Liurgia Romani Pontificis praefixit . His omnibus accedit, quod in eo non habetur octava Epiphania , sicuti etiam deest in antiquo Sacramentario Gregoriano, quod ex veteri Coloniensi Codice edidit amelius, in altero, quod novissime publicavit Ludovicus Antonius Muratorius, neque etiam habetur in Gelasiano, neque in aliis libris Liturgicis

vetustioribus extat tamen in Sacramemtario Gregoriano Menardi, win aliis libris Liturgicis paulo recentioribus, ex quibus descriptam amelius suo Sacramentario inseruit unde constat, quam recte ch me. Cardinalis Thomasius judicaverit, qui verba faciens de Sacramentariis Gregorianis editis Romae ab Angelo Roccha, Colonne adamelio, Parisis ab Hugone Menardo quorum quisque suam editionem, ut germanum Gregorii foditum , praedicat Sed mirum est, inquit, et v squam inter se dissideant, ut Fcilest,c-. - m,

litem decidere, nec ego tantorum Vir

69쪽

rum Iudex esse possum, aut volo illud

tamen pro veritatis amore silere non beo, amelio pra reliquis me adhaerere, moveor enim ex antiquissimorum manuscriptorum Codicum consensu moveor ex

multorum Festorum Missarumque in au in ejus editione si tamen, qua visegulis, vel qua tanquam aliunde ad cita Pamelius ipse adnotavit, diligenter dem Uris moeteor ex illius brevitate, qua

Gregorianam correctionem juxta Ioannis Diaconi narrationem magis redolere via detur; nec minoris momenti dixerim GL

moldi Abbatis . e lauini Magistri

Caroli Magni, juxta Micrologum, testia monium in prHaudata praefatione, quam Gregoriano operi adtexuit. Sed revertor ad octavam Epiphaniae, a qua paululum digressiis sum: Octavam Epiphaniae celebrari non consuevisse saeculo octavo, nobis certo compertum fit ex stagmento epistolae Caroli Magni ad Albinum Α, batem, quod ex collectione Cardinalis Laborantis descriptum in adnotatione ad octavam Epiphaniae retuli initio autem

70쪽

XIV saeculi non usu receptam fuisse, fidem faciunt verba Amalarii, qui lib. IV. de Ecclesiasticis ossiciis cap trigesimoqua to tractat de octavis Theophaniae, tamquam de solemnitate non recens instit ta, sed jam ubique usitata, frequentata, cujus ossicium ubique terrarum; mano Ritu celebrari consueverit. Scripsit autem Amalarius libros de Divinis, seu Ecclesiasticis ossiciis ad Ludovicum Imperatorem Caroli Magni filium circa annum 8ar. In Theophania, inquit c lebramus, quomodo Dominus a Magis si inquisitus, e inventus, ac adoratus; quomodo titati sim Conum in nuptiis,

quomodo sit baptiἰatus . cua omnia possumus dignoscere ex Antiphonis, qua camtantur ιn Matutino In octavis ejus c

Iuratur res, pro qua Chrsus bapti atus es, hoc est nostrum lavacrum, per quod nostra peccata abluantur, quale est illud de prima Antiphona in octamis Theophmnia. VETEREM HOMINEM RENOVANS SALVATOR c. Deest quoque in nostro

Missali octava Assumptionis, quam insti

tutam