장음표시 사용
301쪽
Floronia, Vestales virgines, incesti damnatae. Propteria citatem vero militum, servorum octo millia armata sunt: Captivi, cum potestas esset redimendi, redempti non sunt. Varroni obviam itum est , iratiae aste, quod de Republ. non desperasset.
Ampani ad Annibalem defecere. Nuntius Cannen- - sis victoriae Μago Carthaginem missias, annulo au reos a digitis occisorum Romanorum detractos, in vestiabulo curiae effudit quos excessisse modii mensuram traditur. Post quem nuntium Hanno, ex Poenis sibilissimus, suadebat senatui Carthaginiensium, ut pacem a populo Romano peterent nec tenuit, obstrepente Barchina factione. l. arcellus praetor ad Nolam, eruptione adve sus Annibalem ex oppido facta , prospere pugnavit. Exerincitu Annibalis per hiberna Capuae ita luxuriatus est , ut corporum viribus atque animorum e rvaretur. Casilinum a Poenis obsessinn, ita fame vexatum est , ut lora&pelles scutis detractas, item mures , essent is nucibus per
Vulturnum amnem a Romanis missis vixerint. Senatus ex
equestri ordine hominibus centum nonaginta septem suppletus est. L. Posthumius Praetor 1 Gallis cum exercitu caesius est. Cn. ωP. Scipiones in Hispania Asdrubalem vicerunt,m Hispaniam suam fecerunt. Reliquiae Cannensis
exercitus in Siciliam relegatae sunt ne recederent inde, nisi finito bello. Inter Philippumiacedonum regem, Annibalem, societas juncta est. Sempronius Gracchus consul Campanos cecidit. Praeterea in Sardinia feliciter a T. Μanlio rariore adversus Poenos Sardosque res gestas continet Da quo Asdrubal dux & ago manno capti. Claudius Marcellus Praetor, Annibalis exercitum ad Nolam proe
302쪽
IIeronymus , Syracusanoriun rex , cuius avus Hiero amicus populo Romano fiterat , ad Carthaginienses defecit: , propter crudelitatem superbiamque, a suis i terfectus est T. Sempronius Gracchus, proconsul, Pr spere adversus Poenos 5 Hannonem ducem ad Beneventum pugnavit servorum maxime opera, quos liberos esse
jussit. Claudius arcellus, consul, in Sicilia, quae prope tota ad Poenos defecerat, Syracusas obsedit Philippo Macedonum regi, bellum inclictum ex qui ad Apolloniam nocturno proelio oppressus, fugatusque, in Macedoniam cum prope inermi exercitu perfugit ad id bellum gerendum valerius Praetor missus. Res praeterea in Hispani, P. Cn. Scipionibus adversius Carthaginienses gestas continet. Syphax rex Numidarum, in amicitiam ascitus, camasinissa, rege asyliorum, pro Carthaginiensibus p gnante, victiis, in Hispaniam ad Scipionem cum maxi inamanu transit contra Gadesci ubi angusto freto Africa Hispania dirimuntur Celtiberi quoque in amicitiam recepti quorum auxiliis ascitis, tunc primum mercenarium inuitem Romana eastra habuerunt ti mu a V
P Cornelius Scipio, postea Africanus, ante annos ditis factus est. Annibal urbem arentum, praeter arcem, per Tarentinos iuvenes, qui se noctu venatum ire simulaverant, cepit Ludi Apollinares ex arcii carminibus, quibus Cannensis clades praedicta fuerat , instituti sunt. A. Fulvio & Ap. Claudio consulibus , adversus Hannonem, Poenorum ducem, prospere pugnatum est. T. sempronius Gracchus proconsul, ab hospite suo Lucano in insidias deductus , a agone interemptus est. Centenius Penula , qui centurio militaverat, cum petiisset a senatu Iiit sibi exercitus daretur, pollicitusque esset, si hoc impetrasset, de Annibale victoriam ; octo millibus aeceptis, militum dux famis, conflixit acie eum Annibale, eum exercitu caesus et t. Cn. Fulvius Praetor male ad
303쪽
versus Annibalem pugnavit in quo proelio hominum sexdecim millia ceciderunt : ipse cum equitibus ducentis D fugit. Capua obsessa est as, Fulvio . p. Claudio Co suli biis. Claudius Marcellus Syracusas expugnavit anno tertio, Wingentem se vimin gessi : in eo tumultu urbis captae, Archimedes intentus formis, quas in pulvere descripserat, interfectus est. P. & Cn. Scipiones in Hispania tot
tantarumque rerum feliciter gestarum tristem exitum tu- Ierunt: prope cum totis exercitibus caesi, anno octavo
quam in Hispaniam iverant amissaque provinciae possensio foret, nisi L. Μarcii equitis Romani virtute, cindises ita, contractis exercituum reliquiis, ejusdem hortatu, bina castra hostium expugnata essent. Ad triginta septem millia caesari ex mille octingentis praeda ingens capta. Dux Marcius appellatus est.
A Nnibal ad tertium ab urbe Roma lapidem super
Anienem eastra posuit ipse vero cum duobus milli-biis equitum usque ad ipsam Capenam portam , ut urbis situm exploraret, obequitavit et eum per triduum in aciem utrimque exercitus omnis descendisset, certamen tempestas diremi r nam eum in castra rediissent, statim serenitas erat. Capua capta est a Q. Fulvio dc Ap. Claudio Coss. Principes Campanomii veneno sibi consciverunt mortem. Cum senatus Campanorum deligatus esset ad palos , ut securi feriretur literas a senatu missas Fulvius consul, quibus iubebatur parcere, antequam legeret, in
sinu posuit,in lege agi iussit, ic supplicium peregit. Cum ineomitiis apud populum quaereretur, cui mandaretur,ispaniarum imperium nullo id volente suscipere, P. Scipio, P. filii is, qui in Hispania ceciderat, professias est, se iturum.& suffragio populi consensuque omnium missus, Novam
Carthaginem uno die expugnavit, cum ageret vigesimum quartum annum , videreturque divina stirpe creatus et umniam&ipse, posteaquam togam acceperiit, quotidie in Capitolio erat do in cubicillo matris ejus anguis saepenumero videbatur. Res praeterea in Sicilia gestas continet, amicitiam
304쪽
ritiam eum totis unctam, hellumque gestum adversum Acarnanas, & Philippum Hacedoniae regem.
CN. Fulvius Proconsul cum exercitu ab Annibale ad
Herdoneam caesus est. eliore eventu a Claudio Marcello consule adversus eundem ad Numistronem pugnatum est. Inde Annibal noctu recessit. Marcellus insecutus est . e subinde cedentem pressit, donec confligeret. Priore pugna Annibal superior fuit, Marcellus in sequenti Fabius Maximus pater consul Tarentinos per proditionem recepit. In Hilpania ad Botulam Scipio cum Asdrubale Amilcaris conflixit Ac vicit inter alia captum puerum regalem eximiae formae ad avunculum Masinissam cum donis dimisit. Claudius arcellus, T. Quintius Crispinus , consules, speculandi causa egressi e castris, insidiis ab Annibale ei Lumventi sunt. Marcellus occisus fuit, Crispinus fugit. Res praeterea a P. Sulpicio Praetore adversus Philippum, Achaeos gestas continet. Lustrum a Censoribus conditum eae censa sunt civium capita centum triginta septem milistia centum octori ex quo numero apparuit, quantum h ominum tot praeliorum adversa fortuna populo Romano abstulisset. Asdrubal, qui cum exercitu novo transcenderat
Alpes, ut se Annibali conjungeret, cum millibus hominum quinquaginta sex caesus est , Μ. Livii onsulis ductu, sed non minore opera Claudii Neronis consulisci qui eum Annibali oppositus esset, helictis castris, ita ut hostem fallaret, Hecta manu profectus, Asdrubalem circumvenit.
RE in Hispania prospere gestae a Sullano Scipionis legato, di ab L. Scipione fratre adversus Poenos, Suupitio proconiiule, ab Attalo Rege Asiae adversus Philippum regem Macedonium pro molis, referuntur. Cum . Livio di Claudio Neroni consulibus triumphus decietus esset i Livius, qui in provincia sua rem gesserat, quadrigis invectus est Nero, qui in collegae provinciam, ut victoriam ejus
305쪽
ejus adjuvaret, venerat, equo est secutusci de in hoc habitu plus gloriae reverentiaeque habuit: nam Sc plus in bel-IO, quam collega, fecerat Ignis in aede vestae negligentia Virginis , quae non custodierat , extinctus est et virgo caeta est agro P. Scipio in Hispania cum Poenis bellavit, decimo quinto anno ejus belli , anno quinto postquam ierat cxclusique in totum possessione ejus hostibus, Hispaniam recepit et cis Tarracone in Afri cam ad Syphacem, regem Numidarum , duobus navigiis transvecias, foedus iunxit Asdrubal Gisgonis ibi eum eo in eodem lecto accubuit. unus gladiatorium in honorem patris patruique Carthagini Novae dedit : non ex gladiat ribus, sed ex iis, qui aut in honorem ducis, aut ex I invocatione in certamen descendebant in quo reguli fratres de regno ferro contenderunt. Cum Astapa urbs ab Romanis oppugnaretur oppidani liberos de conjuges rogo existructo occiderimi, Te insuper praecipitaverunt. Ipse Scipio , dum gravi modo implicitus esset, seditionem, in parte exercitus motam, confirmatus discussit rebellantesque Hispaniae populos coegit in deditionem venire. Et amicitia facta est cumiasinissa, rege Numidarum, qui illi auxilium, si in Africam trajecisset, poIlicebat cum Gadit ius quoque post discessum inde agonis, cui e Carthagine scriptum erat, in Italiam trajiceret Romam reversus , consulque creati Q Africam provinciam petenti, contradicente Q. Fabio Maximo, Sicilia data elici permissumque ut in Africam trajiceret, si ex Repubi esse censeret. Μago, Amilcaris filius, a minore Baleari insula, ubi hiemarat, in Italiam trajecit.
fa Sicilia C. Laelius in Africam a sci2ione miniis, ingentem praedam reportavit se mandata asinissae Scipioni exponit, conquerentis , quod nondum exercitum in Africam traiecisset Bellum in Hispania finitum, victore Romano, quod Indibilis excitaverat, ipse in acie occisiis. Μandonius, exposcentibus Romanis,a suis deditus est. Magoni, qui in Galliari Liguribus erat, ex Africa militinnampla
306쪽
ampla manus missa, iecuniae, quibus auxilia condue rei praeceptumque, ut se Annibali iungeret. Scipio a Syracusis in Bruttios trajecit, dc Locros, pulso Punico praesti in dio, fugatoque Annibale, recepit. Pax cum Philippo facta est. Id, mater deportata est Romam a Pestinunte, oppido Phrygiae earmine in libris Sibyllinis invento, petii Iιatis alienigenam hostem posse, si mate Idaea depinata Romam essest tradita autem est Romanis per Attalum regem Asiae Lapis erat, quem Μarrem Deum incolae dicebant. Excepit P. Scipio Nasica, Cn. filius , ejus , qui in Hispania perierat, vir optimus a senatu judicatus adolescens nondum quaestoriusci quoniam ita re ponsum habebat ut numen id ab
mimo viro reciperetur , ransierareturqAe. Locrenses legatos
Romam miserunt, qui de impotentia Plemini legati quererentur, quod pecuniam Proserpinae abstulerat, Iiberos eorum ae conjuges stupraverat, Pleminius, in catenis Romam perductus, in carcere mortuus eli. Cum talissus rumor de P. Scipione proconsule, qui in Sicilia erat, in urbem perlattis esset, tanquam is luxuriaretur missis ob hoc legatis a senatu , qui explorarent, an ea vera es Ennpurgatus infamia ricipio in Africam trajecit, senatus permissu Syphax accepta in matrimonium filia Asdrubalis Gisgonis, amicitiae, quam cum Scipione ipse junxerat, reis nuntiavit. asinissa, rex asaesylorum, dum pro Carthaginiensibus in His pania militat, amissis patre Gala de regno exciderat quo per bollum saepe repetito, aliquot proeliis a Syphace, rege Numidarum, victus, in totum privatus est to cum ducentis equitibus exul Scipioni se iunxit de climeo primo statim bello Hannonem, Amilcaris filium, cum ampla manu interemit. Scipio, adventu Asdrubalisa Syphacis, qui prope cum centum millibus armatorum venerant, ab obsidione utica depulsus , hiberna communivit. Sempronius consul in agro Crotoniensi prospere adversus Annibalem pugnavit Lustrum a Censoribus conditum est rcensa sunt civium capita ducenta quindecim millia. Inter Censores,iarcum Livium, & Claudium Neronem, nota-hilis distordia suit. Nam Glaudius Livio collegae equum ademit , quod a populo damnatus actusque in exilium fuerat: Livius Claudio,quod falsum in se testimonium dixisset,
307쪽
xisset, e quod non bona fide secum in gratiam rediisset. Idem omnes tribus, extra unam, aerarias reliquit, quod innoceritem se damnassent, postea consulem Ceni relinque fecissent.
IN Africa Scipio Carthasinienses,' eundem Syphacem,
Numidarum regem Aldrubalemque pluribus proeliis Deit, adiuvante asinista, binaque hostium eastra expugnavit in quibus quadraginta millia hominum ferro ignique consumpta sunt Syphacem per C. Laelium demas nissameehit. asinissa Sophonisbam, uxorem Syphacis , taliam Asdrubalis, captam, statim adamat Ze nuptiis factis uxorem habuit et castigatusque a Scipione, venenum ei misit: quo hausto illa decessit. Effectumque est multis Scipionis v ctoriis , ut Carthaginienses in desperationem acti, in auasilium publicae salutis Annibalem ex Italia revocarent isque
anno declino sexto Italia discedens, in Afri eam trajecit, tentavitque per colloquium pacem una Scipione componere : cum de conditionibus pacis non convenisset, acie victus est. Pax Carthaginiensibus data est petentibus. Annibal Gisgonem, paeem dissuadentem , manu sua detraxit: excusata deinde temcritate facti, ipse pacem suasit. ago, qui bello in agro Insubrium cum Romanis conflixerat, vulneratus, dum in Africam per legatos revocatus reverter tur, ex vulnere in ortuus est. asinissae regnum restitutum
est. Reversus in urbem Scipio, a lissinuam nobilissimumque egit triumphum, quem Terentius Culleo senator pileatus secutus est. Scipio Africanus incertum, militari prius favore, an populari aura , ita cognominatus' primus corte hic imperator victae a se nomine gentis nobilitatus est.
BElli adversus Philippum, Macedoniae regem , quod
intermissum erat, repetiti , caussae feruntur hae. Tempore initiorum duo iuvenes Acarnanes; qui non initiati erant, Athenas venerunt,in in sacrarium Cereris cum aliis popu-
308쪽
popularibus suis intraverunt ob hoe, tanquam nens summum commisissent, ab Atheniensibus caesi unt. carnanes mortibus suorum commoti, ad vindicandos illos auxilium
a Philippo petierunt Paucis mensibus post pacem Carthaginiensibus datam, quingentesimo quadragesiino anno ab urbe condita, eum Atheniensium, qui obsidebantur a Phia lippo, legati auxilium a senatu petissent: essenatus id censuisset ferendum, plebe, quod tot bellorum continuus Iabor gravis erat, dissentiente, tenuit auctoritas Patrum , ut sociae civitati ferri opem populus juberet. Bellum id, P. Sulpicio consuli mandatum est et qui exercitu inia cedoniam ducto, equestribus proeliis cum Philippo prospere pugnavit Abydeni a Philippo obsessi, ad exemplum Saguntia norum, suos seque occiderunt L. Furius praetor Gallos Insubres rebellantes , dc Amilcarem Poenum, bellum in ea Parte molientem, acie vicit Amilcar eo bello occisus est, millia hominum triginta quinque. Praeterea expeditiones Philippi regis , sulpiei eonsulis, expugnationesque urbium, ab utroque factas, continet. Sulpicius consul, ad iuvantibus rege Attalo,in Rhodiis, bellum gerebat Triumphavit de Gallis L. Furius Praetor.
Omplura prodigia ex diversis regionibus nunciata
referuntura inter quae in acedonia, in puppi lo Eae navis lauream esse natam T. Quintius Flaminius con-LI adversus Philippum feliciter pugnavit in faucibus Epiri,
fugatumque coegit in regnum reverti. Ipse Thessaliam, quae est vicina Macedoniae, soliis Eiolisin thamanibus , vexavit L. Quintius Flaminius, consulis frater,navali proelio, Attalo rege dc Rhodiis adjuvantibus Euboeam 5 mari timam oram cepit Achaei in amicitiam recepti sunt. Coniuratio servorum facta de solvendis Carthaginiensibus obinsidibus, oppressa est. Praetorum numerus ampliatus est , ut seni crearentur. Cornelius Cethegus consul Gallos Insubres proelio fudit. Cum Lacedaemoniis, de tyranno eorum Nabide amicitia Μaeedonia Ieseruntur.
309쪽
TItus Quintius Flaminius proconsit eum Philippo ad
Cynoscephalas in Thessalia acie victo debellavit. L. Quintius Flaminius , frater proconsulis, Acarnanes, Leucade urbe, quod caput Acarnanum, expugnata, in deditionem accepit. C. Sempronius Tuditanus praetor a Celti in heris cum exercitu caesus est. Attalus a Thebis ob subitam valetudinem Pergamum transatus decessit Pax petenti Philippo Graeciae libertas data est. L. Furius Purpureo BeClaudius Marcellus consule, Bolos,m Insubres Gallos subegerunt. Μarcellus triumphavit. Annibal frustra in Actica bellum molitus, ob hoc Romanis per epistolas adversae factionis principum delatus, propter metum Romano rum, qui legatos ad Carthaginiensium senatum de eo miserant, profugus ad Antiochum, regem Syriae, se contulit, bellum contra Romanos parantem.
LE Oppia, quam C. Oppius tribunus plebis bello Piinico de fingendis cultibus matronarum tulerat, cum maxima contentione abrogata est cum Porcius Cato auctor fui et, ne ea lex aboleretur. Is in Hispaniam profectus bello, quod Emporiis orsus est , iteriorem Hispaniam pacavit. T. Quintius Flamininus bellum adversus Lacedaemonios, e tyrannum eorum Nabidem prospere gestum , data iis pace, qualem ipse voluit, liberatisque Argis , qui sub ditione tyranni erant, finivit. Senatus tunc primum secretus a populo ludos spectavit ut id fieret, Sex. AElius Paetus, i. Cornelius Cethegus, censores intervenerunt, cum indignatione plebis Coloniae plures deductae sunt. Μ. Porcius Cato de Hispania triumphavit. Res praeterea in Hispania, de adversus Boios de Insubres Gallos,aeliciter gestae referuntur. . Quintius Flamininus, qui Philippum . Hacedonum regem, o Nabidem, Lacedaemoniorum Drannum, vicerat, Graeciamque omnem liberaverat, ob hane rerum gestarum multitudinem triduo triumphavit L
310쪽
gati Carthaginiensium nunciaverunt, Annibalem, qui ad Antiochum confugerat, belltim cum eo mol iri Tentaverat autem Annibal per Aristonem Tyrium , sine literis Carthaginem missum, ad rebellandum Poenos concitarα
D Ub. Scipio meanus legatus ad Antio reum , Ephesi, cum Annibale qui se Antiocho junxerat, collocutus
est ut, si fieri posset, metum ei, quem ex populo Romano cori ceperat, eximeret. Inter alia cum quaereret, quem fuisse maximuin imperatorem Annibal crederet respondit: Alexandrum Macedonum regem : quod parva manu innumerabiles exercitus fudimet et quodque ultimas oras, quas visere supra spem humanam esset, peragrasset. Quaeremi deinde quein secundum poneret, Pyrrhum , inquit, castra metari primum docuisses ad hoc neminem elegantius Iora cepisse , praesidia disposuisse. Exequenti, quem tertium diceret semetipsum dixit. Ridens Scipio, nam tu diceres, se me, inquit, icifer Tunc vero, inquit, me ante Alexandrum anι υννhum , o ante alμι sui sem. Inter caetera prodigia, quae plurima fuisse traduntur, bovem Cn. Domitii consulis locutum , Roma cave sibi, refertur. Apparant in Antiochum bellum Romani. Nabis Lacedaemoniorum tyrannus, incitatus ab AEtolis, qui de Philippum QAntiochum ad inserendum bellum populo Romano sollicitabant, a populo Romano descivit rin bello adversus Philopoemenem, Achaeorum Praetorem, gesto, ab AEtolis interfectus est. Rioli quoque ab amicitia populi Romani defecerunt cum quibus societate iuncta Antiochus, Syriae rex, cum bellum Graeciae intulisset, complures urbes occupavit inter quas Chalcidem. totam Euboeam. Res praeterea, in Liguribus gestas, di apparatum belli ab Antiocho, continet.
MAnius Aellius Glabrio consul, Antiochum apud The mopylas, Philippo rege adiuvante, victum , Graecia