장음표시 사용
311쪽
sea consul aedem matris Deum, quam ipse in Palatium intulerat. vir optimus a senatu iudicatus , dedicavit idem que Boios Gallos victos in deditionem accepit, & de iis tritamphavit. Praeterea navalia certamina prospera adversus praefectos Antiochi regis referuntur.
Lucius Cornelius Scipio eonsul , legato P. Scipione Afiteano , qui se legatum fratris futurum dixerat, si ei Graecia & Asia provincia decerneretur, cum C. Laelio, qui multum in senatu poterat, ea provincia dari videretur; profectus ad bellum adversus Antiochum gerendum, in Asiam primus omnium Romanorum ducum trajecit. -ilius Regillus adversus regiam classem Antiochi feliciter pu gnavi ad Myonnesum, Rhodiis adflivantibus. Filius Asel cani ab Antiocho captus, patri remissius est Alanius Acilius Glabrio de Antiocho , quam Graecia expulerat,in des tolis triumphavit. Victo deinde Antiocho a L. Cornelio Scipione, adjuvante Eumene rege Attali Pergamen filio, pax data et ea conditione, ut omnibus provinciis citra Tauriim montem cederet Eumenii, quo iuvante Antiochus victus erat, regnum ampliatum Rhodiis quoque, qui de ipsi iuverant, quaedam civitates concessae Colonia deducta est Bononia. milius Regillus, qui praefectos Antiochi navali certamine vicerat, navalem triumphum duxit. L. Cornelius Scipio, qui cum Antiocho debellaverat, cognomine fratri coaequatus, Asiaticus appellatus est.
Areus Fulvius consul, in Epiro Ambracienses obsen 'μsos, per deditionem aecepit Ceph. iam subegit:
molis perdomitis pacem dedit. Cn. Manlius consul collega eius, Gallograecos, Tholistobogios Tectosagos, bc Troe mos, qui Brenno duce in Asiam transierant, eum ii citra
Taurum montem non parerent, vicit. Eorum origo, &quando ea loca, quae tenent, occupaverint, referamim
Exemplum quoque virtutis iudicitiae in Remina tradi-
312쪽
tur: quae cum regis Gallograecorum uxor fuisset, capta centurionem , qui ei vim intulerat, occidit Lustrum a Censoribus conditum est censa sunt civium capita CC hvm. milliam cccxx vi ii Cum Ariarathe, rege Cappadociae amicitia juncta est. Cn. Μanlius , contradicentibus decem legatis , ex quorum consilio foedus cum Antiocho conscrip
serat, de Gallograecis , acta pro se causa in senatu, triumphavit. Scipio Africanus , die ei dicta , ut quidam junt, ain Petillio tribuno plebis, ut quidam, a Naevio, quod praeda
ex Antiocho capta aerarium fraudasset , posteaquam is dies venit, evocatus in Rostraci ac die, inquit, uirites, Carthaginem vici &, prosequente populo, Capitolium ascendit. Inde, ne amplius tribuniciis iniuriis vexaretur, in voluntarium exilium Liternum concessit incertum, ibi an Romae, defunctus et nam ejus monumentum utrobique fuit. Scipio Asiaticus, frater Africani, eodem peculatus crimine accusatus , damnatusque , cum in vincula dc carcerem duceretur,
Tib. Sempronius Gracchus , tribunus plebis, qui antea Scipionibus inimicus erat, intercessit; dc ob id beneficium Africani filiam duxit. Cum Praetor Quaestores in bona eius publice possidenda misissot, non modo in iis ullum vestigium pecuniae regiae apparuit, sed nequaquam tantum redactum, quantae summae erat damnatus Collatam a cognatisin amicis innumerabilem pecuniam accipere noluit quae necessaria ei erant ad cultum, redempta.
xii lius Consul, Liguribus subamis, viam a Placen-
με- tia usque Arminum perductam Flaminiae iunxit. Initia luxuriae, introductae ab exercitu Asiatico referuntur. Ligures , quicunque citra Apenninum erant, subacti sunt. Baechanalia, sacrum Graecum, inuidem nocturnum, scelerum amnium seminarium cum ad ingentis turbae coniurationem pervenisset a consule investigatum, Multo in
xum poena sublatum est. A. Censoribus L. Valerio Flaeeo ε Μ. Porcio Catones viro dc belli iacis artibus maximo, motus est senatu L. Quintius Flaminius, T. Quintiluater , eo quod, cum Galliam provinciam Consul obtinue
313쪽
rat, rogatus a Philippo Poeno , quem amabat, seorton bili Galliim quendam sua manu occiderat sive, ut quidam tradiderunt, unum damnatorum securi percusserat, rogatus a meretrice Placentina, cujus amore deperibat. Extat in eum Μ. Catonis oratio. Scipio Literni decessit.
Et tanquam ungente fortuna, circa idem tempus duo funera maximorum virorum Annibal, a Prusia Bithyniae rege, ad quem victo Antiocho confiigerat, cum dederetur Romanis , qui ad exposcendum illum, T. Quintium Flaminium miserant, veneno sibi mortem conscivit Philopoemenes quo re, dux Achaeorum vir maximus, Μ esseniis interemptus veneno, cum ab iis bello captus esset. Coloniae, Potentia, . Pisaurum, mutina,in Parma, deductae sunt. Praeterea res adverim Celtiberos prospere gestas initia causaque belli Macedonici continet cujus
origo inde fluxit, quod Philippus aegre ferebat regnum suum imminui a Romanis in quod cogeretur, a Thracibus aliis.
Cum Philippus liberos eorum, quos in vinculis nobi-
lissimorum hominum habebat, conquiri ad mortem iussisset, Theoxena, pro liberis suis Tororis , admodum pueris, verita regis libidinem , prolatis in medium gladiis, ioculo , in quo erat venenum , suasit eis , ut imminens ludibrium morte effugerent: cum persuasisset, ipsa etiam se interemit. Certamina inter Philippi acedoniae regis, liberos, Perseumi Demetrium, referuntur, in fraude fratris sui Demetrius, fictis criminibus, interqlve accusatione parricidii Z affinati regni , primum petitus, ad ultimum , quoniam populi Romni amicus erat, veneno necatus ex regnumque Macedoniae, mortuo Philip .po, ad Perseum devenit. Item , res in Liguribus vii spania contra Celtiberos a compluribus feliciter gestas continet Libri Numae Pompilii in agro L. Petillii scribae, sub Janiculo acillioribus agri in arca lapidea clausi, Graeci cLatini, inventis in Lin quibus plura , quae di luendarum religionum, Praetor, ad quem delati erant, cum legisset, jura
314쪽
vit Senatui, contra Rempublicam esse, ut legerenin servaremurque e ce Senatusconsulto in comitio emisti sunt. Colonia Aquileia deducta est et Philippus aegritudine animi confectus, quod Demetrium filium falsis alterius filii in eundem delationibus impulsi ,veneno sustulisset, & de pomna Persei copitavit, voluitque Antigonum potius amicum suum successorem regni sui relinquere. Sed in hae cogit tione morte raptus est et regnum Perseus excepit.
v Gnis in aede Vestae exstinctus est Tib. Sempronius Gra Achus proconssit Celtiberos victos in deditionem accipit zmonimentiimque operum suorum, Gracchurim oppidum invi pania constituit. Et a Postlumio Albino proconsule vaccaei ac Lusitani iuba sunt uterque triumpriavit. An tiochus, Antiochi filius, obses Romanis a patre datus, mortuo fratre Seleuco, ii patri defuncto succem rat, in regnum Syriae dimissius Lustrum a Censoribus conditum est censa sunt civium capita ducenta septuaginta tria millia ducenia quadraginta quatuor voconius Saxa, tribunus plebis, legem tulit, ne quis haeredem mulierem institueret suasit legem . Cato Dextat oratio ejus Praeterea xes contra Ligures ostros, Sardos in Celtiberos a compluribus ducibus prospere gestas, initia belli Macedbnici continet, quod Perseus, Philippi filius, moliebatur miserat enim ad Carthaginienses legationem L& ab iis nocte audita erat sed & alias Graeciae civitates sollicitabat qui praeter religionem, quod quam multa templa niagnifica multis Iocis erexit, Athenis Iovis Olympii, &. Antiocluae Capit
Q Fulvius Flaccus Censor templum Iunonis Laciniae
tegillis marmoreis spoliavit, ut aedem , quain dedicaverat, tegeret, tegulae ex senatusconsulto reportatae E menes, Asiae rex, in senatii de Perseo, blacedoniae rege.
questus eae cujus injuriae in populum Romanum reserun
315쪽
tur ob quas bello ei indicto, P. Licinius Crassus Coni ,
cui acedonia decreta erat, in acedoniam transiit, levibusque expeditionibus , equestribus proeliis, in Thessalia
cum Perseo parum felici eventu pugnavit. Inter Masinis. Diti m Carthaginienses de agro fuit dies ad disceptandum a senatu datus Legati missi ad civitates socias, creges ro, gandos an in fide permanerent dubitantibus Rhodiis , I strum a Censoribus conditum est centa sunt civium capita cc vi millia ccxxxi. Res praeterea adversus Corsos de Ligures prospere gestas continet.
P Raetores nonnulli, eo quod avare dc crudeliter provincias administrassent, damnati sunt P. Licinius Cras sus proconsul complures in caecia urbes exilugnavit, ccrudeliter diripuit ob id captivi, qui ab eo uib corona venierant, ex senatusconsulto postea restituti sunt. Item a praefectis classium Romanarum multa impotenter in socios facta. Res praeterea a Perseo rege in Thracia pro per gestas continet ictis Dardanis , callyrico , cuius rex erat Gentius. otus, qui in Paeonia ab Elorioco factus erat, ipso interempto confudit. . remilius Lepidus a Censoribus princeps in senatu iactus.
uintus Marcius Philippus per invios saltus penetr
vit inmaeedoniam , compluresque urbes occupavit. Rhodi misero legatos Romani , minantes , ut Perseo essent auxilio, nisi populus Romanus cum eo pacem atque amia citiam conjungeret: irhligne id latum. Cum id bellum . Amilio Paulo . sequentis anni consuli, iterum mandatumemet, Paulus in concione precatus est, ut, quicquid diri populo Romano immineret, in domum suam converteretur:&, in acedoniam profectus, Perseum vicit, universamque Μacedoniam in potestatem redegit. Antequam confligeret, C. Sulpicius Gallus, tribunus milit tura praedixit exe aitui, ne miraretur , quod Luna nocte proxima defectura et osset.
316쪽
esset Gentius quoque, rex Illyriorum, cum reballasse ab Anicio Praetore victus venit in deditionem ,- cum uxore, cliberis, cpropinquis, Roniam missus Alexandria legati a Cleopatra de Ptolomaeo regibus venerunt querentes de Antiocho, Rege Syriae, quod eis bellum inferret. Perseus sollicitatis in auxilium Eumene, rege Pergami, di Gentio, rege Illyriorum, quia is pecuniam, quam promiserat, non dabat, ab eis relictus est.
PErseus ab AEmilio Paulo in Samothracia captus est.
Cum Antiochus, Syriae rex, Ptolomaeum & Cleopatram, AEgypti reges, obsideret, missis ad eum a senatu legatis, qui iuberent ab obsidione socii regis absistere, editisque mandatis, consideraturum se, quid faciendum esset, respondisset , unus ex legatis Popillius virga regem circumscripsit, iussitque, antequam circulo excederet, responsum daret qua asperitate effecit, ut Antiochus bellum mitteret. Legationes gratulantium populorum ac regum in senatum admittae Rhodiorum, qui eo bello, contra populum Romanorum fuerant, exclu: postero die, cum de ea quaereretur, ut iis bellum indiceretur . causam in senatu patriae suae legati egerunt nec tanquam hostes, nec tanquam socii dimissi Macedonia in provinciae formam reis dacta. milius Paulus, repugnantibus militibus suis propter minorem praedam , o contradicente Servio Sulpicio
Galba, triumphavit; Ierseum cum tribus 1 filiis ante currum duxit cuius triumphi laetitia, ne solida ei contingeret, duorum filiorum funeribus insignita ex quorum auterius mors parris triumphum praecessit, alterius secuta est. Lustrum conditum est a Censoribus. Censa sunt civium capita quadraginta undecim millia octingenta decem. missas, Bithyniae rex Romam,ut senatui gratularetur ob victoriam ex Alacedonia partam venit: c Nicomedem filium senatui commendavit. Rex plenus adulationis, liberium
317쪽
Eumenes rex Romam venit qui , ilia Macedonico bello se meditam egerat , ne aut hostis judicatus videretur, si exclusus edet aut liberatus crimine, si admi teretur, in commune lex lata est, ne cui regi Romam venire liceret Claudius arcellus consul Alpinos Gallos, C. Sulpitius Gallus consul Ligures subegit. Legati Prusiae regis conquesti sunt do Eumenes, quod fines suos depopularetur et dixeruntque eum conspirasse cum Antiocho contra populum Romanum. Societas ciam deprecantibus Rhodiis iuncta est. Lustrum a Censoribus conditum est. Censa sunt civium capita trecenta viginti septem millia viginti duo. Princeps senatus lectus . AEmilius Lepidus Ptolomaeus, AEgyptiorum rex, a minore fratre e regno pulsus, missis ad eum legatis , restitutus eis. Ariarathe Cappadociae rege mortuo, filius eius Ariarathes accepit regnum : amiciatiam per legatos cum populo Rornano renovavit. Res prceterea adversus Ligures, Corsos,in Lusitanos, vario eventu gestas,in motus Syriae, mortuo Antiocho, qui filium Anti chum puerum admodum reliquerat, continet. Hunc Antiochum purarum, cum Lysia tutore ejus, Demetrius, Seleu- ei filius , qui Romam obses mussius fuerat, clam quia mirati me dimittebatur a Romanis, intefemit: Zc ipse in regnum receptus L. AEmilius Paulus , qui Perseum vicerat, O tu cujus tanta abstinentia fuit, ut, cum ex Hispania re Macedonia maximas opes retuli et vix ex auctione bonorum ejus redactum sit, unde dos uxor ejus redderetur. Pomptinae paludes a Cornelio Cethego consule, cui ea provincia evenerat, siccatae, agerque ex iis factus.
N. Tremellio tribuno plebis mulcta dicta est, quod eum M. Amilio Lepido , pontifice maximo, iniuriosa
contendera : Sacrorumque magistratuum ius potentius fuit Lex de ambitulata Lustrum a Censoribus condituniast. Censa sunt civium capita troeenta viginti octo millia
318쪽
t recenta quatilordecim. Princeps senatus lectus Emilius Lepidus. Inter Ptolomaeos fratres, qui diisidebant, foedus ictum, ut alter in AEgypto, alter Cyrenis regnaret Ariarathes , Cappadociae rex, consilio Demetrii regis Syrii viribus pulstis regno, a senatu restitutus est. in a senati, qui inter Masinissat ni Carthaginienses de agro judicarent. C. Μarcius consul adversum Dalmatas parum prospere primum, postea feliciter pugnavit cum quibus bello confligendi causa fuit, quod Illyricos populi Romani socios , vastaverant : eandemque gentem Cornelius Nasica consul domuit opimius consui Transalpinos Ligures, qui blas- silentam opido Antipoliin Nicaeam vastabant, ibegit. Praeterea res in Hispania a compluribus parum prospere
gestas continet. Consules anno quingentesimo nonagesimo octavo ab Urbe condita magistratum, peractis comitiis, insequentisque anni consulibus creatis, inire coeperunt Mutandi comitia causa fuit, quod Hispani rebellabant. Legati, ad disceptandum inter Masinissami Carthaginienses missi, nunciaverunt, vim navat: strateriae se Carthagine deprehendisse. Aliquot Praetores , a provincii avaritiae Oismine accusati, damnati sunt.
Lustrum a Censoribus conditum est. Censa sunt eivium
capita trecenta viginti quatuor millia Semma iertii belli Punici reseruntur. Cum in finibus Carthaginiensium maxi inus Numidarum exercitus , Archobaizane duce Syphacis nepote diceretur esse, M. Porcius Cato suasit, ut Carthaginiensibus , qui exercitum , specie contra blasinit sim regem, sed revera contra Romanos accitum, in finibus haberent, bellum indiceretur contradicente P. Cornelio Nasica, placuit legatos mitti Carthaginem, qui pecularentur, quid ageretur. Calligato senatu Carthaginien- sum, quod contra foedus exercitum' navales materias haberent, pacem inter eosin asimissam facere voluerunt,
Masinissa agro, de quo lis erat, cedente et sed Gisgo , Hamilcaris filium, homo seditiosus, qui tunc in magiitiatuerat, cum senatus pariturum se judicio legatorum dixisset.
319쪽
ita bellum adversus Romanos suadendo concitavit, uti gatos , quo minus violarentur , fuga explicuerit. Id nun ciantes, infestum jam senatum Carthaginiensiibus, infestiorem fecerunt. . Porcius Cato funus mortui filii in praetu-hralysumptu fecit.
niae, ingenti asseveratione mentiretur, Romam missus. I. AEmilius Lepidus , qui Princeps senatus ab sextis iam cenissoribus erat lectus, antequam exspiraret praecepit filiis Iecto serativo sine linteis, sine purpura efferrent, inci liquum funus ne plus quam aeris denos consumerent: --ginum specie, non sumptibus, nobilitari magnorum vir Tum funera solere. De veneficiis quaesitum Publieia a i- cinia, nobiles foeminae, quae viros suos necasse insimul bantur , cognita causa , cum Praetori praedes adesque dedissent, cognatorum decreto necatae sunt. Gulussa Μasiis iussae filius denunciavit, Carthagine delectus agi classem comparari, haud dubium bellum strui. Cui Cato suaderet, ut iis bellum indiceretur, P. Cornelio Nasica diacente, nihil temere faciundum placuit, decem mitti legatos exploratum L. Licinius Lucullus , A. Posthumi Albinus, coasules, cum delectum severe agerent, nec quem-
Ziam gratia dimitterent a tribunis plebis , qui pro amicis
is vacationem impetrare non poterant, in carcerem coniecti sunt. Hispaniense bellum, cum parum prosipere aliquointies gestum, ita confudimet civitatem Romanam, ut ne ii quidem invenirentur, qui aut tribunatum exciperent, aut Iegati ire vellent P. Cornelius remilianus processit,4 excepturum se militiae genus, quodcunque imperatum e set, professus est quo exemplo ad militandi studium omnes incitavit L. Lucullus consul, cum Claudius Marcellus, cui successerat, pacasse omnes Celtiberiae populos vider tur, vaccaeos, Cantabros, alias incognitas adhuc nati nes, in Hispania subegit. Ibi P. Cornelius Africanus, Scipio milianus, L. Pauli filius, fricani nepos, sed adoptia HS ci provocatorem barbarum tribunus militum occidit e in oppugnatione Intercatiae urbis majus multo etiam periculum adiit nam murum primus omnium transcendit. Servius Sulpicius Galba, Praetor, male adversus Lustanox
320쪽
pugnavit. Cum legati ex Africa cum Carthaginiensium oratoritas, Mulussa Μasinissae filio, redissent, dicerentqiredi exercitum seri classem Carthagine deprehendisse, Perrogari sententias placuit Catone, caliis principibus senatus suadentibus, ut in Africam confestim transportaretur exercitus quia vero Cornelius Nasica dicebat, nondum sibi justam causam belli videri placuit ut bello desister tur, si Carthaginienses clamem exussissent, . exercitum dimisissent: si minus, proximi consules de bello Punico referrent. Cum locatum a Censoribus theatruiri extrueretur, P. Cornelio Nasica auctore, tanquam inutile iociturum publicis moribus, ex senatusconsulto destructum est, populusque aliquamdiu stans lud os spectavit Carilaagi-inielises , cum adversitim foedus be:lum Masinissae intulissent, victi ab eo annos habente nonaginta duos , sine pulpamine mandere austare panem tantummodo solito, insi
per Romanumici tum meruerun . .
TErti P in ei belli initium altero 3 sexcentesimo anno ab urbe condita, intra' limum annum, quam erat
emptum, consumna atur. Inter Porcium Catonem, e
Scipionem an m , quorum alter sipient illimus vir in civitate habebatur, alter etiam vir optimus a senatu judicatus erat, diversis certatum est sententiis Catone suadente bellum, de ut tolleretur, delereturque Carthago; Nasica dissuadente placuit tam , eo quod contra foedus muc haberent , quod extra sines exercitum duxissent,
quod socio popilli Romani, amicomasinissae arma inruissent, quod filium ejus Gulussam, qui cum legatis Romanis erat, in oppidum non recepissent, bellum iis indici.
Prius quam ullae copiae in naves imponerentur, Uticenses legati Romam venerunt, se suaque omnia dedentes. Ea lcgatio, veluti omen, grata Patribus, acerba Carthaginiensibus fuit. Diti patri ludi ad Τerentum, ex praecepto librorum Sibyllinorum, facti qui anno centesimo , primo bel- Io Punico, quingentesimo c altero anno ab Urbe condiis, facti fuerant. Legati triginta Romam venerunt Per quos