장음표시 사용
81쪽
A M pars magna operis processit, lanindamentis linearum proscriptione sufficienter definitis . Proximum est , ut qua forma Opus attolli debeat disseramus, ne incinctus indefensa pars aliqua, vel praesidio nudata videatur. Ide stad eam partem deuentum est, quae defensores tuetur, ut si minime definitionis obliti sumus, erat, se tueri, & defensores, qui eam tuentur, & haec erit determinando latitudines moenium,cum in priori de Iongitudine tantum dixerimus, cum superficies non nisi longitudinis, & latitudinis capax sit. Haec a Vitruvio ichnographia dicta est, nam ubi de materie, videlicet ealce, lapidibus, di arenis, & murorum soliditate locuti fuerimus, nunc de altitudine , idest scenographia loquemur, latitudo enim murorum, de soliditas est, que defensores tuetur ab hostibus, qui machinis, tormentis,
82쪽
aliisve missilibus moenia aggrediuntur. qua re m lores. Ostri egregie locuti sunt, ut qui solum in latitudine,&66mitate murorum confidebant i . non formae, ob id quadratis, lapidibus, & ingentibus, duriistinis, marmoreis, & silice is, molaribus constituebant, vi non nisi arietibus obsisterent. At nunc se res aliter habet, nam tormentis res agitur , quae omnia quatiunt, & demoliuntur et ob id nostra tempestat formae magis studemus. Sed rem aggrediamur.
Quomodo in murorum fundamentis contra
hostiles cuniculos nostri con uendi sint. Cap. I.
3I in pauimento ambitum praefiniuimus.llaeisq; reps sentavimus,qualis murorun
erectio supra se habitura sit, & vhir ibi ulum supra te fram extreuerit fundamentum , & inclinatio muri, & cuniculi conistra hostiles cuniculos erigendi i lint. Est enim ordo militaris, ut in murorum fundamentis cuniculis suffodiantur, quibus nitrati sulphurei pulueris repletis, & iniectis ignibus , E caecis specubus,dist liente solo , erumpentibus undiq; si ammis horrifico fragore , hoatu, coguntur disiecta moenia ad coelum enotare , non sine magna defensorum clade. Vel subditis aridis trabibus, pice.& oleo madefactis , quibus moenia fulciantur, eisdem accensis, combustisq; , infima saxa, quibus sundamenta nituntur, eonvelluntur, muriq; ruant necesse est. Contra hanc ruinam ea utum est ab munitionum institutoribus , alteros in ipso iundamento cotra hostiles parant,qui intra muros multa habeant spiramenta , ut erupturis incendiis lati hiatus relinquantur , qui concepti spirituέ vim exhalent, & in hoc militares Architecti Naturam imitati sunt, terre motum specu lantes . Quid enim est terraemotus, quam occultus spiritus terris latitans,& ad libertatem exire nitens. Et terraemotui similia sunt in nubibus tonitrua. Ex eiusmodi spiritus exclu
83쪽
sone; maximae fiunt quassationes& mira eduntur natiit ae opera. Prostrantur aedificia , montesq, ab imo vehementius fremunt contra solida . Sed in ei idem remedium crebri spe
rus praebent . praeconceptum enim spiritum exhalant, destinnunt enim tremores, & vibrationes, cumJventus emersit.
Prope Neapolim exemplum habemas . Dicaearchia olim is , quia subterraneis ignibus scatebat. & ex conceptis spiritibus tota tellus concutiebatur, unde pluribus puteolis effossis, quibus retentus ignis, & rarefactus aer evolaret, cessauit tremor, unde a multitudine puteolorum Pyleoli dicta fuit, non a putore sulphuris, ut quidam existimant. Fuit veterum mos in ciuitatu expugnationibus cuniculos suffodiendi, quibus etiam utebantur in auri, argenti ve so dinis: & ubi eiusmodi fodinae inueniuntur, ibi & homines solertissmi mijs excavandis . Aggerem cuniculis subtrahebant , inquit Caesar libro de bello Gallico, eo scientius, quod apud eos
magnae sint ferrariae, atque omne genus cuniculorum. Notum, atque usitatum est, contra eos alii cuniculi fiunt, nostri contraminam vocant. Ob id Caesar. Oppidani intra moenia Contrarios aperiebant, tum in os cuniculi, saxa, & ignes iaciebant in praeustis trabibus fossores depellebant. Subterraneae igitur testudines in medio muro constituendae sunt . cuius altitudo non minus sex pedibus , alij quanto altior , tanto melior. Sed ne desit modus in rebus, altitudo non plus decem pedibus testudinanda est, latitudo non plus septem . crebris ad coelum spiraculis aperiendae sunt, ut si casus eueniet, habeat ignis, & aer, quo possint evolare . Ad Rite Tum quoque usum constituta est haec quoque via. in hac enim commotae telluris sulsu aeneorum aqua plenorum p Iulum, Sc milita rium tympanorum instrumentis deprehen-hendimus . Quando necesse est, solo Opposita tympana, vel
ex minimo terrae motu commota membrana Palpitante, vasa pariter commota tellure crispantem aquam ostendere, tuo possumus paribus cuniculis occurrere, & irriti m eorum c natum reddere.
84쪽
I laea igitur in plano sit C. I, quae inquatuor partes dis ascenda est, quinque diuisionibus distincta, C D sie mairi accubantia, D cuniculus , Ε murus testudinis, EIter
me fund-e is moenium inamsis locis.
v E fundamentorum prosunditate nulla eerta ratio reddi potest, propter materiarum va-
si xiet tem: quibusdam enim locis proximera I satis dura reperitur, in alijs remotius. Et in sic enim de molli accidere potest . Sed pro
pe mare , Vel paludosis locis. Prius pali in terra figuntur ercbri, magni, duri, vstulari u imos quindecim sedum longitudinis, fistucis, vel ponderimit. mglicis conficti, stitq; , ex Vitruui' opinione, ex alno, L salice,
85쪽
titudine nouem, 'ofunditate decem in aquarum imo proiecisse, ac tantos imposuisse, ut usque ad aquae superficiem peruenisset. Idem fecisse Cimonem Plutarchus scribit. At si tam ingentium lapidum opportunitas deesset, eos arte fieri posse non dissidemus. Excavatur in humo fouea eiusdem quaesitae mensurae, mox repleatui lapidibus,& calce remixtis,& reliccati extrahuntur ad riam , & sic minori comparantur impensa. Hi ordinatim iii imo immittuntur per longitudianem , idem alius ordo per latitudinem, & quanto maiores, tanto meliores . At ubi profunditas erit triginta , vel quadraginta pedum, fiat lignea arca ad aquae ψtitudinem, & d centis magnitudinis, instar pyramidis , & lata pars inserius dimittatur: nam hoe modo eommodius edmitur, ut fabrice fastigiata eueniati vhi basis latior erit,firmior erit structura, stipentur fixurae, ne aquam inius admittant, haec ad perpendiculum demittantur, ubi futurum erit fundamentum . A quactesibicis machinis exhauriatur, ubi firmiter caeno haeserit, fundo figantur pali, mox fabrica repleatur, di post vigesim d. vel quadragesimum diem, ubi iam fabrica solidata est,extra isti tur arc3ι: eandem operam impendendo, donec opus co
Iximus supra de terra pleni latitudine, & in-l termedijs muris in Ichnograpiuia , reliquuiu est describamus in Orthographia ι idest in muri altitudinem, & faciem exteriorem . Est enim terra plenum munitionis robur, & neruus, cuius faciem tenui ex fa i brice loricia a tegamus , onςri terrae substi, nendo suffectura. Fit enim ex terra, quae ex fossa excavatur, Osae inanitio murrexcrescentiam sequitur. Terta illa respui
86쪽
tur, quae arenosa , eligitur cretosa, quae tormentorum verberibus in prima facie obex sit . Remedrum qiloquς manibus offeremus, si continua quassatione diruatur ines ut ara. ton ex toto decidet terra, ac sui mole instam repleat. Inue tum recentiorum est, a transuerio muro ad alterum tenui e- studine reia inciantur, prima enim supra terram , dein non multo interiecto spatio, altera testudinetur, mox altera, sque ad sum m , hos interceptus terras replebimus: nam ει si tunicula una decidet assiduis maiorumurmentorum gliqdium verberibus, non ruit terra sed qpterfructus formeἰbus cpnti, ne Situr, & ii ea testudo una Fuat cum ha tarra, re Iiqua; re- iquam continebunt, ut si necesse Iie dipe 'm murum dirue- re corteret quoque testu Mnes εmnes com uassam, qu*d impossibile foret, , si diu motat tur in muri qua σ quassatibne ho-
nis , nec tormentor m libratores in arcu pilas contorquere
repeti possunt. Concamerationes igitur hae ita sunt ad inuicem implicitae, ac ita valido obnixu in officio perdurant, Aemaximo oneri proferendo, & operis firmitatem facile pollicentuna Reiri ei a dasnnim .dis o mim zi ll. . l lx ita uti A qui. Z23ipua qqο uruis, tauri si
Orio murus supra fastiam incumbenti m To perpendi eulariter a sitir Mi e .lorata dieiret, Hil p 'νtis Lesaras. et in Helisuthorax a saeuienturi emi violet eia, deiisigoris praecordia defendit .4t vi, murus isse a plumbearum glandium, di se is breorum globorum procellis ε foris appel-
. lentium nos munit. Altitudine attollendus est septenis pedibus plus minus pracordia .. vel viri altitudinem attii .pa , ut dumi inrisiverberariar murus pone sit . via horaei intaberet O. Cuius forma erit, uti iuris Incundant recta linea.
Alij sunt,qui in circuli quadramesermarunti sest uia non laris hostem undiq; assistentem prospicere possent, facile derelicii iunt. Alii suiu,qui altiores constituerunt, ut tutius de se pip L a sores
87쪽
res retro sua munera obire possent, & cum foras manuali-hus fistulis uti daretur opportunitas, supra gradum ascendebant, dein n3 iori us tormentis passim fenestellas condiderunt, quibus hostes verbistare possent. Sed tempus, & bellorum experientia docuerunt, multas afferre incommoditates. Prima, seientes hostes non nisi eo loci peti posse ictibus, sua collimant tormenta , ut cum c senestellis colla extramittuntur, ferreis globis fistularum ora infigunt, vel senestellarum muros ex obiriuo serientes euulsi lapides, distissiq; , obsenses ex offieio amoli uutur, dei istumum a Praeterea torment Tum boatu,& fragore cum exonerantur, senestellarum ora ita Concutiuntur, contremiscuntq; , ut praeter modum hi ascant. Postremo nec machinarum tubi undiq; dirigi possunt', ut M. Cessarias partes verberent. his utiq; imp mentis eoacti . Praestantius erit humilem habere thoracem , utiliberum proin spectum habeamus. ut quocunque velimus, tormenta dirigamus, di reliqua incommodλ libentius pati. i
88쪽
AB plantam retro murum , B C thorax, di reeit m n murus, D si murus supra fastiam. ''
m Apertis propugnaculoram titerit in 'cap. V.
-ε M propugnacissorum laterit,intermediorumq;
murorum exactam delineationem absoluimus
λη- tui tuis mensuris, consequens est, ut munitio Ras Oio con urgat,& sui specimen praebeat, unde. propugnaculorum latera eum suis plateis erigemus, mox contra mum, aggerem, & reliqua. Nunc do aperturis. Quoniam aperturae, quae in propugnaculorum Iateribus excidebantur, in tormentorum explosione platearum eamera: sumi densa caligine replebantur, atque adeo sita censitare militum,& tormentorum magistrorum oculos contorquebant, ut sua fungi offeta nequirent. Quamobrem non
89쪽
sensores protegant, di latus, siue platea crit sexapinta deis dum longitudinis , ut commode reflantes milites se recipere stra ' ρι- possint, & tormentari nego iij prafecti in xa versari, & sua obire munera possint, sic & auxiliaris, S 'alia instruinenta in de sensioni necessaria, quasi dicas militum stationes, ut dum ' pars Dareum hostibux luctatur, pars altera requiescat. Re- γ trocessionibus torm&orum dabuntur quinquaginta pedibus. in in Pinnce it viginti quinque pedibus lata, ore is alta, vel pauista' lo humilior ne secundis plateis impedimento si C. Apex deo sum foris inclinet. Prim, apertura a muro absit tribus pedibu , ne tormentorum globi ab hostibus immissi, qui obrique murum serient, in eas apertiones concidant, sed obicere. spuantur. Apertura intus & foris scilicet octonis pedibus. in medio trium, vel quatuor. HOcmad A. . σmtinoibrari nil s
Secundae plateae ita e Drmaqtur, ut longe a pinna duode-Em pedibus, vel quanta minormentorum longitudo dister.
- m Maum altitudinis, quatuor la- fornices super imponantur, ferendo veto' nes
90쪽
st illo ximo tormentorum oneri lassecturae, & Ita rebu Mae, ut boni bardae sua obire manera possint, vel ne attritu rorarum i cumbant. Dextera testudinis pars supra pilam, si nistra in murum firmetur, sic altera sinistra supra pilam, altera supra humerum propugnaculi. Huic parti in sui mε-dio altera pila interseritur. ut diximus , pro de sensione Obsessorum, ne vel hostes liberum tormentorum usum inter
R etro cudis plateis relicta interseecapedine,spatio hine i de interposito,exiirgat altera pila , ac ἔaptis ratio latu ut lapides iri testudinum dorsis compositi altitudinem , ac. Humum Propugnaculi planummiaequent,& testudo gerendo '