Gulielmi Occhami, ... Summa totius logicae

발행: 1675년

분량: 579페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

sedes. Respondendum est , quod haec concluso impossiibilis non se quitur propter impollibilitat in alterius earum , sed propter eorum incompoisib italcm. Et se soRuntur talia sophismata , si dicat respondens, Ptissibile est,stum damnari, demonstrando aliquem qui in rei veritate est praedestinatus, Mopponens probat quod sit falsa, sic Si ve sit vera, bssibile est istum damniri, ponatur inesse, qua post in esse sequitur impossibile, se arhuendo, Iste est pr.edestinatus, Iste est damnatus, ergo Damis. natus est praedestinatus concluso est imposiJbilis, ergo ista est impossi- b. Is Iste est lina natus S per consequens ista est falsa , Possibile est istum damnari. Respondendum est , quod sequitur conclusio impossi-birs, non quia huc est falsa, Possctibile est istum damnari, nec quia haec ponitur in se et sed qilia in antecedente ponuntur et accip untur duae propositiones incompossibiles. sportet autem scire, quod quamvis dis-

cur stri prior,quo concluditur salsum vel impossisile, nec peccet in sermane in materia: ta ne in posteriori processu quo sic arguitur, Conclusio est falla , mon ista pr. emissa, ergo Ista assumpta concessa est salsa vel est peccatum in materia vel in forata , ita quod consequentia non valet secundum veritatem,vel secundum rei ponsionem respondentis

strecte respuit ea. vel aliqua propositio quam accipit est falsa.

A P. XVII.

De fallacia secundum plures interrogationes ut unam.

VI tima sallacia est allicia secundum plures interrogationes ut

unam. Iuxta quam non peccat aliquod argum eritum quantum ad illationem , sed juxta eam peccat Opponens in arguendo contra respondzntem, quia accipit unam interro ationem quae est aequivalenter plures, ex qua si postea arguat sopb stice argumentum suum prccabit petat quina fallaciam : si tamen statim ad propostam interrogationem responderes unicet responsione puteris faciliter decipi. Et ideo ista fallaci, est inter filiacas connumeranda. Intellio endum est aute ita quod dupliciter potest inteli g , quod aliqua interro alio si tibi cs, ves quia plura enuntiantur de pluribus, vel unian ad pluribus vel e converso: A quando accipiuntur term ni in numero singulari, ita tamen quod talis propositio, in qua formatur talis interrogat.o, est propositio una unitate susticiente ad cuia tradictionem. Aliter potest alioua interrogati esse plures, cuia illa oratio rion est una sicut lic dicende, Socrates est hunio, asinus , es Socrates est liumidus,

albus, cal dus, grammat cus.

Ad intzrrogationem Ouae plures est primo modo potest dari iam pexum res onso concedendo ves negando nec potest cx tali refronsi Cia et duci

562쪽

dici ad eontradictionem cum enim semper altera pars contradictionis sit falsa altera vera, debet una negarii altera assir miri unde demonstrati, duobus quorum unum est albiim Laliud nigrum, inter' rogetur an ista sint alba ves nigra, debet dici, quod nec sunt alba nee nigra et de eodem modo est de aliis, quia altera parsIotest affirmari vel negati Tamen si quis in multis talibus Milet amrmative responderes, non debet unam responsionem dare , sed multas, dicetao quod hebest album, xillud nigrum in sic de aliis consimilibus. Ad interrogationem quae plures est secundo mcdo non debet dati una responsio, sed si respondetis velit respondere debet dare plures respon sones ut si quaeram , an Socrates sit musicus albus , non debet responderi concedendo vel negando , sed si vestet respondere debet dare plures responsiones. puta si Socrates si albus is non muscus , debed

dicere quod est albus, o non musicus ; Ic de consimilibus diceri dum est.

Quomodo paralogismi deficiant a natura eri olluism

, Ost praedicta restat videre quomcini praedictae fallaciae mecant eoiia 'tra sillogismum, d quomodo paralogismi, qui videntur syllogismi

completi mon sunt, deficiunt a natura sillo ismi. Et de fallaciis Ditra suas sunt orationes multi pisces non est dissicile videre, talea enim paralogismi vocaliter sunt similis veris scillogismis, sicut patet

de aequivocatione.

unde tales paralogismi, crianis eanti citrtis, Hus caviste est . ergo Omnis homo est animal rationale mortale, Haec statui est homo ergo Oe. Nullum animal est species, Homo est species, ergo Homo non est animal. Isti raralegismi vocaliter eodeni modo formantur quo formetatur perfecti lyllogi inii, nec est hie ali quis desectu syllogilini, nisi quia in quolibet illorum est aliqua pronasti distinguenda penes aequivocationem.

Ivitta Amphibologiam e formantus paralogismi , Omnis propositio vera fi est necessaria est possibilis. Te esse asinum est propolitiduet si est necessaria; ergo re se asinum est pessibile. Quicunque

vendit oleum est mercator Iste adulator rendit oleum ergo iste adulator est mercatur. Qujequid est alterum illorum4 reliquum illorum est utrumque istorum, Sed aliquod unitin est alterum illorum4 relicuum illorii , ergo Aliquod unum utrumque illorum , demon-uratis duobus contradictoriis. In istis paralogismis nullus est desectuta veris creditionibus syllogismi, nisi quia in coest aliqua oratio multiplex secundum amplubologiam.

563쪽

Ivit1 compositionem dc divisionem sic formantur paralogismi Qui ..eunque vivit semper est , Iste vivit , ergo Iae temper est. Iti xt Accentum sic sermantur, Nullus justus debet pendere. Iste est justus ergo

Iste non d bet pendere.

Iuxt1 Fallaciam figurae dictionis sic sermantur paralogismi , Omnis sub tinti est subjecta accidenti, Omne animal est substantia , erga O.nne ininal est subjecta accidenti: Quicquid heri emisti . hodie comedisti, grnes crudas heri emisti, ergo Tu hodie comedisti cat ne crudas: In istis enim servatur forma syllogistica , sicut patet ex regulas prius datas de syllogismo S de speciebus ejus. Similiter hic est fallacia figurae dictionisdcficiens a conditionibus stilogismi, Qtiodlibet aliud a Deo Diest Deus facere sine alio, Equitare est aliud a Duo,

era Equitare potest Deus facere hominem sine equo. iixta Accidens sic Homo currit, Socrates est homo, ergo Socrates currit. Iste canis est tuus, Iste canis est pater, ergo iste canis est pater tuus. In istis parilogismis, in omnibus arilogismis aecidentis, s rvatur debita forma in praemistis. Scd in primo para logismo non servatur mod:is, sitii praemissae non disponuntur in m do convenienti, ideo non est syllogismus. In secundo paralogismo licet piae missae debit disponuntiir, tantae conclusio non debite insertur ex oraemistis; qui maj. Mn bior extremitas conjunguntur a parte ejus cm di tremi medius terminus ponitur in conclusione , quorum

utrumque repugnat stilopismo propter quod forma stilogiste non servatur ibidem , cita non sim completi syllogismi.

Iuxta Fali ci im consequent .sormamur sic paralogismi, Omnis homo currit, Omnis humo est animal, ero omne animal currit 4 e.

enim est defectus syllogismi , quia insertur conclusio universalis quae

debet esse rii cudaris.

Iuxta fallaciam secundum quid ad sinpliciter, sic , Nullus pruden Ubil judicat thimicum tuum , iste est prudens, crgo Iste non vhil judicare ini: rticum suum propter bonum reipublicae. Hic enim non est aliquis desectus, nisi quia aliqua determinatio additur in cor clusione quae n0n erat accepta in praemissis, ideo est sallacia secundum quid id simpliciter ' . . . Juxta Ianor intim elanchi, concisso quod atti ops est niger, araguam ad proba dii in quod rhioes non est niger, sic Nullam album estniori in aethior est albus iecundum cntes, ergo thiops non est ni e hic enim est fallacia, qui Wi contradicendo responditati accipi ur non abs ut quia Itali ops est alacis, sed quod est albus secun-ὰum aliquam partest :& cum milliops dicitur niger, non accipitur secta- dum idem idio est fallacia secundum ignorantiam clenchi.

Iuxta fallacias alias non lamaantur argumenta peccantia in stima;l cetjuxta eas pecceto nens disputando contra reis: ondentem ideo non oratri de eis eremi. . ii aret Oarne nini argumentum apparςm peccan

564쪽

ἴ sima iuxta aliquam illarum peccat. Quarum sufficientiat numerus potest accipi. Quia omnis paralagismus vocalis es secundu vocem, quantum ad pluralitatem incompletorum, qualitatem 'uantitacea pro positionum, assimilatur vero sillogismo, cui competunt conditiones prius

positae in tractatu de SyllogιImo et Vel non sic assimilatur stilogismo se- eundum vocem Si primo m do, est impost bile qued sit aliquis defectus, nisi propter alicujus orationis multiplicitatem , vel incongruitatem bus quia idem terminus sine multiplicitate pro aliquo suppunit in una propositiore pro quo non supponit in alia , sed ista propositio demonstrari non potest, sed accip tu per inductionem. Si propter primum non valeat syllogismus, quia scilicet est ibi aliqua multiplicitas sicut isti syllugismi quantum ad naturam incomplexorum

quantitatem inualitatem propositionum totaliter assimilantur , mnis canis currit,sidiis caeleste est canis, ergo c. Omne anim)l est

substantia, omo est animal , ergo Homo est Libstantia. Sicut en m in secunda sillogiis major est universalis S minor inde nita;& sicut illud demi non aliud vocatur praedicatuim in majest δε in conclusione, di subjectum in minori di in conclusiones nee e converso ita est in primo in tamen primus est parato ismus non iecundus, pr pter lite solum cuta in primo est aliqua oratio multiplex, & non in securicio Quo posito, Aut ista multiplicitas est ex hoc, quod liqua vox quae non est complexa oratio multipliciter ecipitur, Maene est fallacia equivocationis dico sine hoc quod varietur quantum ad modum proferendi): Aut est multiplicitas ex multiplicitate alicujusvociliquae potest variis modis pronuntiari remanere,vel quae potest esse dictio, vel oratio, propter diversum modum pronuntiandi tunc est accentus. Vel est tota oratio

multiplex ne alicujus partis multiplicitate. Et hoc potest esse duplis citer, vel quia illa oratio in utroque sensu uniformiter pronuntiatur, di tune est ampli bologia. Vel non est uniformiter pronuntiata, ctunc est compositio vel divisio. Si autem tal s discintlas non sit syllogismus propter sulam incongruitatem, tunc est Fallacia curae dictionis. Sicut hie , Omnis horno animal , Omnis Socrates est homo, ergo Omnis Socrates est ar mal. Si enim loco istius termini , Socrates, neretur iste terminus, si is,

cui congrue potest addi signum , esset bonus syllogismus. Si autem in tertio modo fiat paralogismus, adhuc potest ibi assignari salacia figurae dictionis quia si loco illius termini, Socrates, ponereturalius terminus consimilis potens supponere pro omni eodem, do in qualibet propositione, nullus esset defcctus & ita propter similitudinem istius dictionis ad aliam potest aliquis decipi per falliciam figurae di,' oris unde si propter hoc Fod iste hilogismus est bonus, iste dicit hoc falsum, demonstrando hanc topositionem, Iste dicit sillam, ere Falsum dicitur ab isto . deciperetur per falliciam figurae dictionis. autem illogisaeus vocalis non assimilavi quan um ad naturam Bbb a tormi.

565쪽

erminorum,& qualitatem xquamitatem propositions in omnibus verti sillo ismis, vel est ibi defectus praecis propter dissimilem qualitatem vel cuant uitem propositioini praemissarum vel ideo, quia plures ter mini penitntur in conclusione tu In in vero syllogismi vel est ibi de-.sectus propter excedem terminorum incomplexorum. Si primo modo vel secundo , vel e converso, es bonam argumentum vel non. Si sic est fallacia consequentis si non est fallacia accidentit. Si stibi excessus term norum, quia scilicet plura incomplexa ponuntur quam deberent , quia scilicet additur aliquid in praemissa quod non deberet poni, Vel aliquod tale additur in conclusione , tunc vel illud cui additur accipitur tam in praemissa quam in conclusione , tamen in una sibi additurin non in alia , tune os sallacia secundum quid Hsimpliciter : vel additur uni in praemissa , quod non ponitur in cotis elusione di tunc est fallacia secundum ignorantiam lenesii, Haec omnia patere cffunt per exempla posita de istis sallaciis. euibus potest elici quemodo istae lalliciae ab invicem distinguuntur, itieuod quamvis fallaciae multae possunt concurrere in eodem ullogismo, tamen possibile est invenire parat ismos in quibus nullae sallaciae concutriint exeeptis allacia Consequentis intecedentis;quia ubicunque praemis, disponuntur inrigura, si ibi sit fallacia consequentis, erit ibi

etiam fallacia accidenti . . Ad cognoscendum autem fallaciam, utrum in argumento facto lix

sallacia velisci, sunt aliqua documenta unum est illud, scilicet quod Respondens ad nullum argumentrum respondeat nisi Opponens a ouu ex certis terminis pon variatis, nec aliquo modo mutatis, nee ransmutatis, ex certis p opostrionibus qua Respondens diligenter consideret, an aliqua illarum sit multiplex per aliquam sallaciami ductive . Deinde discutiat an ille argamentum per aliauam regulam certamiaevidentem reguletur tunc post respondeat diligenter con-sdritans de quolibet, an si consequens Vel repugnans praeconcesso ves. praenegato ut sic conseque enta cframear. Et lute de fallaciti ad ,riin, diea issiciant.

uaria Pars Tertia Pariis.

566쪽

iNDEX CAPITUM.

LIBER PRIMUS.

Dis simpue bus teminis.

Cap. i. 'E definit e termini Mepis divisi e la generali Pag.3

gorematicos.

vii Idem ostendit per ratio es.

u. De divisione nomi um a lac m ic Uica tim , per Orii primae impositio is , secauda impositionis sive iditentionis in quid utrumque sit. p. disti flendi quid est latestio prima, quid cMiaa talciter distferunt.

567쪽

istiti Debra termino, letificare. p. o. xxxiv. Dei . termiuo Dividi. p. 6 traxV. De bo termiso Totim, O acceptionibus s. p. oaxxxvi. Debo termi io, opposita. p. or xxxvii De hoc vocabulo, Passio. p. 6ὸ xxxviii. ν ιβι terminis, Eas, uvim, O divi*onibus estis. p. Ixxx x. Debo vocabulo, unum, O diυisionibus ejus. p. oxl. De hoc vocabulo Praedicamentum, O acceptionibus ejγs, O de modis quibus dicitur esse aliquid a praedicamento. p. 7 xli. De n eros aeutcainentorum. p. xliis. De precicamert subflaetiae. p. vestiti. De proprietatibus substantiae. p. xliv. De praedictameat quactitatis, O quod quantito non fit res luci. a sub taatia vel qualιtate. p. 84 lv. De quibuJuam obiectionibus eo tra praedictam opinionem. 4. 8 xvi. Me rus quae oaciatur praedicamento quantitatas, secundum ορι--Houem Oaentem quantιtatem no distingui a substantia inqualitaete. p. 9:

xlvii De proprietatibus quantitatis iuxta praedia opinione

xlxii. De proprietatibs quantitatis . seeu dum opinio em pene tenqsa tate rem absolutam, aliam a s bstantia O qualitate. p. 9salix De praedicamento relationis, sive ad aliquid , quod relatis non sit p. I AdaucI aliq as ratioηes aeodentes rela idaean ηθε esse si ieram a re absoluta, vel rebus absolutis. p. Icoll. De illis qtiae post praedicta opinio in reuere relationis. Ioviii. De proprιetatibus quas attribuit praedicta opinio relatiυis. Iossit. Adducit uasuam aliam ostendente praedium opimouem n et liv. Per

568쪽

sri Pertracta de relativis secundis coatrariam opinionem praeredenti. p. II 1 lv. De praeduamento quatitatis. p. malvi Pertram optatoae, quae ponit quod ex et nassim est res distincti a substantia, quautitate, O rebus respectivis ri Diti Depraedicameato Gonis , O de Ulic opinione circa actio

nem.

hJiii. Ost ait si P si dem ma erigiem posse competere tam com plex quam incomplexo. p. I 29bix. De suppositio e perso ali. p. λοLac De divi metopositionis perso in is discretam O DAmuram, de divisiane suppositioni commaris. mi. De regulis ovibus ostenditurqIando terraim, ne uuam δερ- ρο ιtiorem persosalem, ' cado ciam. p. 3 t

LIBER

569쪽

LIBER SECUNDUS.

Cas. i. rizd sitore rapositissum se V erali Pag. ,ri Dei illare νορ umuis in speculi, O de veritate ρ positionis pinsularis , t 'oste di quid requiritur ad veritatem propositionis inde tuta veliv. De veritate raposivistius universilis de hac signo, omnis. . et οDe proposivionibus universalibus de si 'is distribas vis pro duabus. vi. De propositionibus ex siedis stibulisis pro partibi a integri

570쪽

litates. p. I xrix. e convιrgo de proposit Mimadalirκω, hae nou ab i.tibua conceduitur modalas. p. 2IAE iit. De propositionibM Opotheticis, O earum proprietatibus p. a181ixi. De coaditi alib u. p. I9xxxii De copulativis, se ruristatibus ear . p. b d. xxxiii. De diu mUis. p. 216 xxxiv. De causatib is p. a La xxv. De propositionibus temporalibui, p. xi xxxvi. De propositio libus localibiis. p. 123 xxxvii. aliter conjunctiones vel adverbia quandoque pon-Atari ter terminos, quandoq e inter propositioael. p. a 4

De Discursu.

PAR PRIMA.

De Syllogismo.

omni, et dic de natio. p. q. vi Iduomodo praemisiae prima gurae Uutu concludere thres cor-

SEARCH

MENU NAVIGATION