장음표시 사용
81쪽
ortiri antem & oecasus fgnorum , S: stellarum duplex est. Primus dicit ut rect iis, de cit quando maior pars aequatoris oritur, quam sisni, id est, plus quanta sint 3 o.
fradus signi. Et econtra dicetur oriri Oblique, quando minor pari aequatoris consurgit,sci licet minor 3 .grad. Et ita dum descendit aequinoctialis ultra 3 o. gracius si 'gna, dicitur occidere recte, quando ex opposito oblique. Plura alia vide apud scriptores in sphera Ioan . de sacro
Ad argumentum dicitur quod duplex est ortus, &duplex occasus. Primus dicitur 1 roprius,5 hic conuenit viventibus. secundus similitudinari iis, & hic conuenit
signis, stellis, ct planetis, nam dum nobis apparent dicuntur oriri, de dum sub terra se abscondunt dicuntur
Idetur quod non . Nam mirabile videtur quod Sol, & planetae tot diuersitato causent, sicut ponunt Α- duabus horis, post ortum, dum dicitur ei te in rii Et quare in prima dicitur habere quinque dignitates,& i 2. quatuor priuari,S: sic de multis aliis 3
In contrarium stat auctoritas omnium Astronomorum, qui ad sciendas infirmitates, prospera, bc aduersa c- rigunt figuram coelestcni, &eam in ii. domos diuidunt, o patet :pud ipsos.
Ex communi ergo placito A strologorum in erigenda figura coelesti, de diuidenda in ii. domos , ista sunt in ea erecta consideranda, quo ad conceil , cauendo sciri crab actionibus liberis, vi in se con siderant ur, quia si e vir
sapiens dominatur astris. Primo ergo notandum est, lilod reperta hora nati,vel futura mutationis temporis, vel aedificii, cie in tabulas. b altitudine proprii poli reperitur grad. Horoscopi,
seu ascendentis euin omnibus aliis usque ad septimam domum, pro septima autem accipitur gradus signi oppositus prima , pro sexta gradus signi oppositus tr. pro
mors, . Relisio, vel Deus, ro medium coeli, tr bonus Jmon,i i. malus ita mon. Vel exactius, rima domus, quae Hor Oscopus dicitur, & angulus orientalis, signiticat
tam, de constitutionem ac forinam corporis. Secunda
diuitias , facultates, di bona fortunae futura nato. Te tia fratres, rarentes, & breuia itinera. Quarta bona st bilia. Quinta sitos,&gai d a. Sexta famulos, Ze infirmitates. Septima uxorem, & inimicos apertos Octava mortem , dc bae reditatem. Non a Religionem , sacerdotium,& longa itinera. Decima dignita: cs, gradu , L nores, officia, prae eminentias. Vndecima amicos, i licitates , & bona fortunae. Duodecima hostes occultos,
carceres N a filictiones. Ex his ergo primo Astrologi prospera de aduersa pronunciant. Tertio notandum, quod istae . domus constiti titquatuor quadrantcs P imus enim dicitui orientalis, hic includit primam, duodecimam, de undecimam l mum quousque intelligatur sigmina ascendens, stella, vel planeta cile in vertice coeli. Secundus dicitur metis dianus , & hic includ t ro. V. & g. domum, 'uousque ii telligatur stella cile in occiduo terrae eardine. Tertiu ergo dicitur occiduus, ct hic includit 7. 6. dc s. domum, strologi facere,dum diuersas domus ingrediuntur. id vi ue ad imum coeli Q artus dicitur imus cardo corii, enim i-cit quod Sol dum oritur, & dicitur esse in prima & hic includit de 1. domu . Primus autem quadran domo, sortior sit, & maiora promittat,quam ab v na vel dicitur masculinus, orientalis, canguineus, calidus se siccus, quia Sol in eo exi stetis desiccat humiditatem noctu excitatam, Ic ab hoc cardine oriuntur venti subsolani, aridi,& sicci. Secundus quadrans dicitur scemininus, meridianus, cholericus, & recessus, inopterea quod Solineo existens inflammationcs in ea parte conanaouet,& ventos calidos australes educit. Tertius dicit ut masculinus, Orientalis, aduentus , melancholicus,
frigidus, S sccus, quia Sol in eo repertus, cum VI es amittat, litimiditatem iuccrescere sinit, de Fauonii ab hac plaga erumpentes sunt venti humidi. Quartus dicitur foemininus, Septentrionalis, recessiis, pi lcgmaticus, frigidus, humidus, quia cum in eo sol exi stat, ut in opposito nostri meridiani calidi, frigus excitat: & quoniam ab hac parte fiant venti Aquilonares, qui sunt frigidi, & ge
lati. Ex his etiam Astronomi desumunt inclinationes, iudicia. Quarto notandum est etiam secundum Astronomos, in quo situ rcperiant ut planetae in natiuitate, ves alioqui adus oppositus it. pro quarta gradus signi op- principio rei: quoniam domos supradictas diuidunt in rositusio. Pro teri ianradus signi oppositus nonae, pro angulares, succedentes,& cadentes. Angulares sunt, i. s.cunda gradus oppositus s. de sic habebis erectam ii. io. . A quia sunt cardines coeli eo tunc. Succedentes suram coelestem , in qua pones illanetas, de stellas fixas i .e. post ansulctes, s quae&dicuntur anguli, turres, ceu iucundui ligna, in quibus reperientur. V. s. si ascendat ita,&cuspides sequentes sunt 1 1 3 it. Caacntes quae a ra. pradus Leonis, cnus sit inti gradu eiusdem signi Graecis appellantur cataphorae, M apoclimata, Sc a Lati eam et lac ni ad utin Leonas ascendentis collitues,& si eis et nis domus pigrae sunt D. 3 6. de nona, sic dictae, quia cum
ascendente nullam habent familiatitatem. Dant autem A stronomi maximam efficaciam, de sundamentum an- in et .e.i immediate ro si gradum ascendunt collocabis. &sie die de aliis secundo iciendum est, quod i stae r i. domus vocantur sularibus, tam in bono, quam in malo,secundum illuc ab A stronomis , mansiones, hospitia, habitacula, & domicilia: dc primuim domiciliu dicitur vita, α. spes s. Di
sitatem signorum aspectuum , 5c post has collocant, Mn cilia:& primuim domiciliu dicitui vita, i. spes 3. Dea, inspiciunt succedentes, quas temperatas, & mediocri: s. dicunt, sed cadentes debiles inefficaces appellant.
82쪽
Quinto loco ulterius progrediuntur Astrono mi, de
et Onsiderant quasdam sortitudines, de efficacias plancta-runa, ex quibus ventura praedicunt certius, vel minus certe, nam quanto sutura potiores, dc efiicaciores causas habent tanto certius prognosticari potiunt.
Qui mi; igitur dignitates, seu sortitudines planetis, d signis tribuunt in infrascriptis.
Si planeta existat in suo domicilio, id est, propria domo, vel receptione ex domicilio, dc consequentet, dum Saturnus est in Capricorno, vel Aquario, Iuppiter in Piscibus de Sagittario, Mars in Ariere dc Scorpione, Sol in
Leone, venus in Libra, vel in Tauro, Mercurius in G minis, vel Virgine, Sc Luna in Cancro. Quatuor vero dignitates, vel sortitudines eis donant in exaltatione, aut receptione ex exaltatione. Quare has
habet saturnus in Libra, Iuppiter in Cancro, Sol in Ariete, Venus in Capricorno 5 Pistibus, Mercurius in Virgine, Luna in Tauro, caput draconis in Geminis, de cauda in sagittario. Tres autem in triplicitate, id est, quando se inspiciunt ex triplicitate, seu participatione, ideo tribus viribus pollent Sol, & loppitcr in Arietc, Leone, dc sagittario,
Venus ac Luna in Tauro, Virgine 5 Capricorno, Mercurius de Saturnus in Aquario, Libra in Geminis, Venus, Mars de Luna in Cancro dc Scorpione. Duabus vero gaudent in propriis terminis, ut Iuppiter usq; ab 6. gradum Arietis, Venus ad ita Mercurius adio. Mars ad is. & saturnus ad so. In Tauro Venus ad s. Mercurius ad i . Iuppiter adat. Saturnus ad 17. de Mars ad so. In Gemini Mercutius ad K. Iuppiter ad ii. Venus ad 17. Mars ad et . Saturnus ad io. Iii Cancro Mars ad 7. Venus adis. M urius ad i9. Iuppiter ad 16. Saturnus ad so. Iii Leone Iuppiter ad s. Venus ad M. Saturnus ad iῖ.
In Virgine Mercurius ad 7. Venus ad i7. Iurpiter adii. Mars ad 18. Saturnus ad so. In Libra Saturnus ad 6. Mercurius ad i . Iuppiter ad xi. Venus ad 13. Mars ad 3 o. In scorpione Mars ad 7. Venus ad ii. Mercurius adis. Iuppiter ad 2 . Saturnus ad 'o. In Sagittario Iuppiter ad i1. Venus ad 17. Mercurius ad ii. saturnus ad is Mars ad O. In Capricorno Mercuitus ad 7. Iuppiter ad i . Venus ad 21. Saturnus ad 16. Mars ad io. In Aquario Venus ad 7. Mercurius ad i3. Iuppiter adio. M a s ad 1 . Saturn iis ad 3 o. ilia Pisc bus venus ad ii. Iuppiter ad r6. Mercurius ada'. Mars ad 22. Ac saturnus ad so. v nato habent in tuo gaudio, ut Saturnus in Aquario, Iuppiter in sag:ttario, Mars in scorpione, Mercuitus in Virgine,& vcnus in Tauro. Ite. , varias alias sortitu iacet siprodictorum considerant, unde dicunt planetas in ictam i di ima ciuin tu ha
I. dc II. I. In 2. dc '. t. In tertia, unam . si siti ber editi, bustione, &radus s. si directus . Si velox in cursu 1. Si orientalis. i. si partiliter, id est in eodem grad. comunctus cum Ioue, dc Venere, s. cana capite Draconis In aspectu trigono Iouis, vel veneris 3. Commicius curia
Regulo intra distantiam, s. graduum ante vel post, xcleum spica irginis. s. Ex opposito vero amittunt supradictas sortitudines, dc dignitates multipliciter. Prinio si planeta iit in suo det timento, ut saturnus in Cancro, dc Leone, Iuppitet in vir ine, dc Geminis, Mars in Libra, de Tauro, Sol ni Aquario, venus in Ariete, d Scorpione, Mercurius iii sagittario Ac Piscibus, oc Luna in Capricorno. tunc e-tii in dicuntur habere quinque debilitates. Ita in dei ctione, ut Saturnus in Ariete, Iuppiter in Capricorno, Mars in Cancro, Sol in Libra, venus in Vimine, Met curius in Pictibus, Luna in scorpione, caput draconis in Sagittario, S cauda draconis in Geminis.ltem dicunt planetas iustinere in lirmitates, & debilia
tales in domo tr. . In 8. Z Si peregrinus, s. Si con bustus a Sole. s. Si sub radiis solis . Si retrogradus s. si tardas in cursu. i. si Occidentalis. i. Si Luna sit imminuta lumine. Σ. Si sit partiliter coniunctus cum satu no,vel Marte s. Si ob sellas i saturno, vel Marte si sit pastilitet in oppositione Saturni, vel Martis . Si sit in partiti quadrato cum Saturno vel Marte t. Conliderandum igitur erit ad sciendum dominat rem anni, vel nati, vel actionis, quisnam sit ille planeta,
qui in figura coelesti plures habeat dignitates, inspectis,
de computatis debilitatibus, dc sic ille erit, qui mastis fottis reperietur, unde secundum suam naturam operabitur , aequa natura infra agemus,cum de planetis seriai neni habebimus. Sexto loco considerauerunt Astronomi etiam plura alia. Nam Primo vite ius consideraueruiit partem sortunae, a cu lpidis a tinctionem . nam in signo Tauri & Pia sciam, si illi dederunt dignitates. In irgine. 2. In Libra, Sagittario, Leone d Cancro. . In Geminis 3. In finibus Iouis, vel veneris. 1. In trigono Iouis, vel Veii ris . In coniunctione Iouis ac Vencris, vel capitis Draconis. . In Sextili Iouis, vel Venecis. 3. In domo, I, velio. s. in septima, vel φ. In M. vel F. 3. In '. vel 2. t. ln3. i. In coniunctione cum Regulo vel spica virginis
intra s. grad. s. Libet a radiis solis, de combusti
Infirmantur vero, de debilitantur in signis Aquarii, Capricorni,& Scorpionis s. in finibus Martis, ves Satu
ni r. In oppositione Saturni, vel Martis . In coniunctione Saturni, vel caud. x Draconis s. In quadrato Marti . vel Saturni 3. In domo r. vel6 Inii. s. In contui ctione capitis Medulae intra distantiam s. grad. . A S
te combustus s. sub radiis solis Vlterius processerunt ad examitiandum horas rei, de qua dandum ei adiciunt: nam Babylonii longa obier
ii itione, de experientia d prehenderunt planetas singu-
83쪽
dim horis nam in aliis, unde dies ordinauerunt non ab alius Martis: ε sic suissent ordinati dies hebdo in
ordine planetarum. Nam sileba dam incipimus a quod salisim est. A dominio ergo primae horae diei orti Dominica, qui est dies Solis, di in sequens fuisset vene- sunt, & coeperunt enumerare dies, dando postea per ortis, alius Macarit,alius Lunae, alius Saturni, alius Iouis, clinem horas planetis, ut in sequenti tabula.
Lunx l Asic deinceps suo ordine
Post hae consilierant Astronomi directiones oc reti tutiones, Ut ad annos applicent ventura: haec autem ad MOs non pertinent, quoniam ad singular a accomm dantur. Generaliter enim scias quod dilectio, seu deductio, ei linquisitio arcus aequinoctialis inter lignificat x .&pio. iiii brein Mositi, &reuolutio est reditio soli ad ps citi n. quo fuit tempore naziuitatis. Ad argumentum ergo a citur non cite mirabiles istas mutationes in ordine ad corpor i coelestia, quae sunt efiicacissima: nam videmus in io stanti sere coniurget e vent , turbari aerem, pluere, de . Si ergo Sol, dum primo Otitur lucidus est,& post raucum tempti nebulis offui cadur, cur etiam in Horoscopo correli dentc ortui non soccsi bona promittere, &HOL. ad quarta rosior-tumi ibito tran it mala cilicere '
V idetur Quod non . Nana causa univc. falis uniuersa
liter agit, & nauersales effectu, producit. Sed cx.li sint causae uniuersales. Ergo ai lirat univcrsaliter, ianon unum in no efficiunt, & aliud in alio, eadciti Metione
Quoniam hanc quaestionem fuse examinavimus inrt ma pari cliuiusvmuersi sub titulo, An coeli agant initice inferiora, adeo hunc breuibus eam tangemus, pro quanto nos introducit ad sciendos influxus coelorum, Iti Earum fixarbara, ct planetatum, ut sortior ac locupletior sit domina nostri niuersi coelestis. C. ca igitur hanc dissicultatem quamuis plures suerint modi dicendi in particulari, duo tamen. in uniue sali tantum sunt. Primus negat coelos, At stellas ins i- tuere in iniuriora, unde ricus Mirandulanus libro s. contra A at ologos cap. s. dcc. reducit omnes citc ius ad calorem. Et Georgius Agricola lib. .& s en iora sub terr neorum inicium lumen reducit, & comis.
t. tur ad calorem per secifectus tescit,dc ad alias qualit tes per accidens. secundus modus dicendi est Arist &
nati iuna peripateticorum dicentium, coelum, Scostia agere in inseriora, uuiinc, dc motu . iterando ea, do in uendo ad agendum, Operandum,&c. .
Conclusio igitur afflinatiua est. Coelum, stellae fixae, & planetae agunt in haec inferiora, lutuliae, & motu, sc causaliter. Probat ut primo exemplis in intensibilibus. Nam sella potaris magnetem ad se rapit, Luna fluxuri & recturum maris causat, lunariam herbam mutat, MCommentator refert in AEgypto fui ite Taurum si crum, cuius genitalia pro Luna mutatione augebantur, de diminuebantur: ct Cardanus asserit in quadripartiat uni Ptolomaei Leonem X. t nutile lapidem, qui pro v rietate lui iis S in suxus Lunae , ex caeruleo in candibdum trant: t, Ac Clementem septimum, alterum, cuius macula iuxta solis motum, singulo die circumacta orie b rur,ic occidebat. Patet etiam quod omnia humida in plenilunio augentur, Sc macula existi ns in dorso sanathei ae secundum quod Luna crescit, εἰ decrescit, α ipsa hocidem facit. Quod cxoliente canicula calor augetur, canes in rabiem vertuntur, vina in doliis acescunt, od lici ba virgilia cum Vir illis stellis oriatur,& herba iolaris motum Solis observet, semper se ad ipsum v oluendo Quod carnes Lunae expositae citius putrescunt, quam soli: quod lilia, de ro ae noctu tantum calices suos ape
riunt, quod lupinus singulis qitibusque diebus ad solem
ierci lore mutatur, quod teste Cicerone lib. 1. de diuinat. d. Gcli: O lib. 9.ca I. arborum succus, qui antea ad ra
dicea descenderat, iii brumali solstitio furtum ex radice ascendit, quod cxescente Luna stellae, pelles vituli mariani rigescunt, dc decrescente laxantur, quod plena, vel crescente si ligna scinduntur, ineptas abiicis redduntur, quod si stumenta de areis colligantur Luna deficiente, Ni iantur, oua interlunio salii is subi 'asullos ita be . et les, ta praecipui membris affectos 'ac tit, Allium si una sub terris posita ieratur, A. rursu Luna ab ici ralatcie x ullatur,od ii 5 scedit c calet, , c Palladius ici ci
84쪽
Secundo probatur ex variis homin una, de regionum statibus,ut licet legere apud Ptolomxum, Maternum,& alios. Nam nati in f alais r ionibus, ubi parua est Solis mutatio, bona inestiuit pertinaces, obsit nati Se stabiles, unde septentrioualc si uiaticzOccs, pervicaces, agrestes, truculenti, α indomitia trali vero, quini magis icta . feriata restione morantur, lu. t amicitiarum studiosi, bc- giri, anini iv c corporibus tempe ati, nobilium rerum
percupidi, regni olores, libertatis atriatorcs populorum imperio gaude axes, bellaces, legi latorcs. Vnde qaidam auctor dixit loquendo de divcrsis nationibus , quod Graeci sunt leues , scycliae crudules, Galli Floridi, A in . . consulti, Afri subdoli, Asiani veneret, Siculi uti,fabr-
lonii prudentes , Aegyptii sapient , , Arabes suraces, fraudulenti, instabiles, lucri cupidi. Hispani nodiccitatura, macri, sortes, colore inter sulcum S. clarum , vivaces, animosi, laborum patientes, in praelii, audaces,m negotiis versuti & callidi, holioris cupidi, elata, rapaces, in omnibus superiores videri appetentes, furiosi, simulatores, investibus ponato i, litentii, grauita is, de ap-
rarentiae amatores. Periae voraccs, Ninlatiabiles, Lo-xeales Germani proceri, crudeles, xui rini ioci, superbi
ventri indulgentes, vini amatores, mechanicis artibus m. dediti; Britanni proceri, macri, albi, capilli& i auis, oculis caesis, moribus varii: Angli pro ceci , masculosi, flavo
capillo, barbarusa,&sormosi. Sabaudi bulli amatores, . mendacii olores , suo principi is deles , it udas dediti. de' pru entes, ta sic discurrendo, & te inter animaduert do quod ilia sunt vera rion semper, scd ut in pluribus nam inter Scythas na: us est Anacharii, iat': emi liatus A inter Athe ilienses Cato quidam stui illiciatis.
Tertio probatur cx olim ali te occulentalitate Planetarum, diueriliarem comple ciccus causantium iecundulii Ptolos naeum Nam ii natust: abueri Saturnum Orientalem, erit mellini coloris, mediocris cras litudianis, capillis crispus, in pectore pilosus, oculis mediocri - bus, corrore mediae magnitudin ', cum sit iditatis &lia uidua is praedo minio. Si vero lucrit occi acuta iis, e- . rit Digii colocis, parui cori ri , maci; latus, ita uos de raro trabenti capillos. a 'cae composi: C: , Oculis nigris, cum liceitati praedominio. lupi; in natiuitate orientalis sarit infantem albi coloi is, nacdiocris capillatura , oculis mediocribus, mediocras liaturae, moduratae antitatis, cum prae dominio caloris &humi, fitatis. Si ero sit occidentalis, erit natus non aptae albedinis, anteriori parte caluus, capillis planis, oculis N eorporis quantitate mediocris , cum P cado. ninio humiditatis.
Hoc dem pra stat Venus, nisi quod stac: t infantem pulchriorem, i lineae formae similem, oculi, grata oribus, ta splendentibus Marte vero orientali, co oreti albus rubedine mixtus, forma corporis mediocris, carnositas temperata, oculi varii, capilli crispi, complexio calida Asicca. Occidentali, color iubetas, Modurata quanticas, P ui oculi, platii capilli, complexio licca. Mercurio o Iici ' color mellis,ea hilli mediocres, complexio cali
oculi caui, pupillae caprinae, eomplexio seca. sol au'tem facit corpulentum, in Odcratum , colo is caerulei. Luna crines salios, corpus candidum, & maculosum, Haec autem intelligo, quando sunt domini in natiuit te, de sortes. Seditia noli possunt cise a solo calore, cum calor sit unus, non sumciens tot diuersitates causare. Ergo reducenda haec sunt in caelos &e. Quarto piobatur ex morbis occurrentissitis ex ditie sis aspectibus &e. stellarum & planetarum. Nam obseruatum est ab Astronomis, quod in magnis planetarum .c'niunctionibus, in tota aliqua regione Renerales mergunt infirmitates, unde testatur Guido do Cauliaco in z. trach. suae Chirursiae , doctrina 1 cap. t qa anno
domini is s. suit magna p. stilentia Auetiioni in Gallia&e.. , contulictionem saturni, Iouis, de Martis in i . .gradu Aquarii. Item patet experientia, qtiod dies critici
morbos plurimum vari .nt, quod in Imnae exortu morbi recrudescuiu , aegrotantium corpora deterius assiciuntur, nocent pulsationes, & plura similia in morbis reperiuntur, ut quod tot diebus durent, eadem hora ei prope redeant,cu mescant, &ς umto probauir. uniuersale, & primum alterans, ad ' omii sine ius geredebe. , ali er non esset nec primu . nec uniuersale bea extum cum astris. irrimum,&.vni ucriale a tetans, ut millies testatus est Arist. 5 docuerunt omnes plinosoplii. Ergo agit ad omnes elluctus corpo rates inferiores. Ad ais intentum ergo, primo dicitur ad mai re, quod causa vi intercli niuersa iter agere, stat dupliciter. Primo actis ne, ua l. eius actios cita solio salitate &non restingat ad sugulares ei se ius . ia hoc negamus. Se- cundo causalitate, quia scilice euiti omni bius secundis cautis concurrit, ad ycoducendos eorum enectus,&hoc est quod a firmamus. Secundo dicitur ad mitio em, quod caeli fiunt cause uniuersales ii modo, quod in te nitue & extensiue ad omnia inferiora operantur. In
leti sue, quia vi cauila primae secutidas mouent,alterant, , dccoadiuuant. Extensiae, quia quamuis agant lii mine, A motu, his tamen operantur, & agunt etiam ad ei5cientiam contrariarum qualitatum, quia causa uniuei- - .ialis, de eminens potest operari ad contraria in fias
Idetur quod se. Primo. Vis inquendi non vidi ut minor, quam illuminandi , At illuminatio fit in in-.
feci in io. Astronomi in natiuitate non solum quae runt horas,& minuta, sed de secunda,& tot ia&c. At: hoc faciunt ad cognoscendamnat iam influxus in n. . tum. Eiso lignum est, quod reducitur ad instans. Tertio. Tempus est diuisibile in in uiritum. Ergo si pro unoquoque ellat tempus considerandum,sequa titu
85쪽
od esset gi uidendum in infinitum , quod est salti
Circa praesentem dissicultatem duas inuenio opini
nes. Prima est cuius lain Locii Bella iacit, tenentis infi e rias caelestus imprimi in instanti. Secunda est Baran-zani in tua Vranos copia p. t. q.f. dub. i. assirmantis astra in tempore innuere Hoc probat.
Prono. Qualitates diuisibiles , habentes resistentiam in subiecto, non suscipiunta in initanti, sed in tempote. At influentiae terminanti iraliquando ad secunda squali tates diuisibiles, in subiecio resti te Ergo in eo non producuntur nisi in tempore. secundo. Quod applicatur per motum localem, diuisibiliter, de successive seu in tempore applicatur, cum motus localis iit in tempore ex s. e S. Phy. Sed influentiae applicantur ter motum localem caelorum, de Per diuersos aspectus lyderum, qui non iii nisi in tempore. Ergo influentiae sunt in tempore. . Tertio In fluctitiae fa pe contrariantur, unde necesse
est, ut una alteram expellat per victoriam, quae sit in
Respondeo dicendum, quod de influentiis dupliciter
loqui possumus. Primo, quo ad actualem eorum receptionem. secundo quo ad eorum praeparationem, dispositionein, & proportionem. Si de eis secundo modo sit sermo, sic introducuntur in tenas Ore, praecipue quando habent resistentiam in subiecto. si vero de eis loquamur primo modo, bifariam considerari potiunt, Primo quoad receptionem, ac sic quando materia iam est praeparata, e disposita, recit iuntur in instatui. Secundo quoad intensionem, persectionem, de sic pollunt durare,& accrescere in tempore, de per annos durare, menses, dies, horas S e. His istantibus respondeo ad rationes v-triusque opinionis.
Ad primum bellancti dicitur, 'uod illuminatio, de
introductio infitientiae currunt pari pallii, quando i - teria est disposita, non uniuersaliter, quia lux semper habet aerem dispo si tum ad lucem, non se haec inquentia ad seipsam, cum subiectum sit sub contraria. Ad secundum dicimus laborem Ali: ologorum esse optimum, quia in ortunati,influentia inco tunc urget,
cum non inueniat natum sub contraria dispositione. Hoetamen instans non inueniunt , scd propinquum, unde patet, quod influentia patitur latitudinem tem potis.
Ad tertium dicimus quod tempus secundum se eli di uisibile in infinitum , non secundum enumerationem prioris , 5: posterioris prout nostro discursui interint,
scenim in tempore damus initium, medium, dcc.
Ad prini vatillatanetani dicitur, quod probat diuisibilitatem , quando adest indi positio , & i eundum, quando fit piaeparatio, dc utensio , dc duracio, tertium idem piobat quod pri
oci liis. VI detur quod non. Nam dum ad unum pronuncia
dum duo habemus, ad certius de notius reduce dum cstiuauitii. . At quod sint in rc bus mirabile, quidam ci celus, s o ii pro causa habere vim occultam ly-derum , dc etiam qua ociam tympathiam illarum rerum cum corporibus calcitibus, ec haec est notior, quantillavis occulta. Ergo ad tympathiam, de non ad xim occial- tam iiderum sunt reducendi hi mirabiles csscctus. Sccundo. vel hac qualitas εἰ vis est cori oralis, vel spiritualis. Non corporalis,quia est occulta. Non spiria tualis, quia est a coryme. EGO: Respons cocum S. D. sic; contra gentes cap. 9'. Habet homo quod secundum corpus cui ubiectum caelo, secundum intellectum angelis do secundum voluntatem Dco, via de homo ratione caeli dicitur bene natus, rati ne angeli bc ne dirccius, Zc ratiotie Dei bc ne fortun ius. Addit quod caelum in iluit in hominem. Plinio, per modum inspirat onis di inclinationis. Secundo retmodum dispositionis. Tertio per modum passionis, eo modo quo passiones scit si iux, ut odiunt , is mor, de excitant ad aliquid agendum. Quarto per qualitates, quasdam occulias a caelo homini concellas, de quod sic
ut magnes trabit serium ex virtute corporis caelestis, d
lapides quidam, de aliae liet bae alias occultas virtutes habent: sic nillil probibet, quin etiam homo aliquis ha-bcat ex impicilione corporis caelestis , quandam eme eiam in aliquibus corporibus faciendis, quam alius non habet, puta medicus in sanando, dc agricola in plantat do. 5: miles in e pugnando. Conclusio ig. turcii. A caelis quaedam vis occulta imprimitur ut Oribi is humanis, per quam fiunt apta ad
operatione, multas. pi Obatur. P n. O. Malcita corporalis subditur caelo, de omnis motus primo, pcr Aristo . i. de gener. dc S. Physic. Ergo nihil vetat, quod aliquam
vim imprimat in corporibus human s. Aniccedens pra ter Arist. habet experientiam in lapidibus de herbis. Ita videmus fluxum α rc dux una maris causari a Luna Per liquam qualitat in sic mare mouentem. Ita videmus io multis rebus, vi s .ipcta Ora quae itionc ostri. sum est.
Scccndo probatur cx bis quae nouimus ex dictis alio rum, et, quod Sab ilicus in tenebris videret, de quod alia qui metallarii cogi o cant nictalla cuiusuros, ves virgis iureatis apud Georgium Agricolam.
Ad primum ergo dicitur , Primo , quod sympat tria
simpliciter non potest ei e causa mulicti in cilectuum, nam nisi funderi: n aliqua qualitate oc ira, nihil erit, quia similia in aliquo simili conia eniter . cci e ii, sc c sequentin in quadam virtutc activa coir muri .eio,
interioribus qui bii, communi. tur,dere dcoicr a ces Secundo ita triar, quod talia est intuor cipue i tel loci una
86쪽
certius deducentem hoc prouenire ex subalieninioneta seriorum adsureriora.
Ad secundum dieitar,quod spirituale dupliciter sumit ur. Primo, pro spirituali secundum suam naturam, quia nec in se habet materiam, nec ad eam ordinatur,ut ab ea
receptum, S sic illa virtus non dicitur ipiritualis, quia diuisibiliter recipitur in lapidibus, plantas, ac corporibus. Secundo pro spirituali causal a te quia immutat initerceptibili: cr, di occulte, vi iaciunt etiam species leni ibi ich& sic haec vis dicit ut spiritualis, id est occulca.
Videtur quod non. Primo. Quod de una insuentia
dicitur, de alia quoque allirmandum videtur. Sed inquentiae quotidian .c non multum durant. Ergo nec illae quae sunt in natiuitate. Maior patet. quia non vid tur cile nisi or ratio de una quam de alia. Minor constat, quoniam dies transeunt, & iii fluentiae fluunt. Secundo. Si influentia natiuitatis esset Pro tota vita' hominis, ad quid obseruare de anno in annum, &c. Oppositiones planetarum, & alios aspectus, reuolutiones, directiones, &s milia 3Tertio. Si aliqua ratio durationis inquentiae videtur esse, pensanda veniret ex puncto conccptionis, & infusionis alii nix, cum hoc punctum sit initium vitae hominis, & principium omnium actionum eius, & tamen Ailrononia diuinati quem iuinum a puncto natiuitatis,
I in contrarium tamen fiat tota schola Astrologorum, erigentium figuram a puncto ortus. Pro explicatione huius quaestionis Plinio notandum venit, quod duplicit cr pollumus intelligere influentia ccxliiii panno natiuit Misten per durare. Primo inuariabili et ita hoc non a firmamus, cum certum sit quod prospera,& aduersia in varirs annorum temporibus accidati t. Secundo sundamentaliter, A radicaliter, sic tamen et illa influentia varia, & diueri a patiatur, &iecum admittat, & hoc verum est. Volumus en im dicet equod nati sub Marte semper retinebunt de inclinatione ad arma, sub love ad benignitatem, prudentiam.& religi nem, M sic discurrendo,cum hoc tamen quod in ditici sis annis multa,& vatia transibunt,& sustinebui . t. Secundo ergo dicimus, quod sicut in quolibct anno consideratur unus cius dominus, qui tamen in quatitor eius praucipalibus partibus varia inducet, & quod sicut plantae plantatae a plantatione vim tuam ij es inunt, cum Doctamen, quod prosita duratione, quandoque magis, di quandoque minus fructificabunt. ita etiam horicinos uncto ortus sui inclinationem se molem, & initialem ad talem vitam recipiunt, scd cum magna rerum v riet te & inconstantia.
conclusio ergo est. Insuentiae cocti natales cum ho-
mine, ac caeteris retrias radicaliter semper durant. Prcba tur experientia in herbis, & plantis, quae iuxta punctum plantationis fructificant magis, vel minus. & fiant ad v- num magis aptae, quam ad aliud,unde plantae fructi serae uberiores sunt si planteiitui Luna decres ente,&nc is fructiferae, proceriores fiunt plantatae Luna crescente. Item videmus quod nati, ab utero portant quasdam infirmitates perpetuas, & quod ab ortu ad aliquod unani inclinantur, & non ad aliud, quis ad acina,quis ad studia, tuis ad Religionem, dic. Ad primum negatur assumptum, nam duplex est insuentia. Prima dicitur radicatis, quia est veluti radix, ad suam omnes sequentes comparantur, contrarie, vel amicabiliter, & ista consideratur, ut diximus expuncto natiuitatis. Seeunda dicitur communis, & ista non tantum urget, ut prima, sicut nec in planta, vel herba, tantum facit quotidiana influentia, quantum illa plant tionis.
Ad secundum dicimus illa sacere, quoniam sisnitica
tor, & dominus natiuitatis sortiunt ut diuersas dilecti nes, aspectus, &c. in diuersis annis nati. Ad tertium dicimus quod punctus conceptionis quidem magnus eis, & pensandus, sed tamen generaliter inspicitui punctus natiuitatis,quia hic incluait illum conceptionis : nam ex tempore conceptionis deuenitur per determinata tempora ad punctum natiuitatis. Addit ut quod punctus ortus est validus,quia est punctus terminis actionis rei ortae, detuliceonstituitur quasi inpers cto esse, & in suo statu, & dignitate, unde notatur diligenter, non omittendo punctum conceptionis.
An caelum psit aliquam sob antium
producere. Idetur quod non . Primo quod persectiori denega
' tur, minus persecto non conced tur. sed subitantiae separatae non producunt substantias, nulla enim talis ain patet ab eis producta. Ergo nec c lum, quod est intelligentia manus persectam. Secundo. Aguis & patiens, generans & genitum, d bent esse simul, pcr Aris fol. 7. Phy. Sed coelum multum. distat ab inseriolibus genitis. Ergo non potest ea ge
Tertio, Quod aliud producit, debet continere productum, vcl formaliter, vel saltem eminenter. Sed coelum non continet inscriora soritialiter, id eii, substantialiter, ut p. et,cum distinguatur a terrenis formaliter. Nec Gin incit ei, cum non stati ius,inferiora enim, & iuperiora in corporcitate conueniunt. Ergo, &c.
Respondeo, quod citium dicatur producere substantiam aliquam inferiorem, bisariam intelligi potest. Prim O,per se, & immediate, & hoc ne atur : cum eni insit causa 'niuersalis, una a salitei debet agere, & non esse
87쪽
applicatum ad hoc tantum producendum secundo per
causas proprias.& immediatas, concurren O cum eis per suam virtutem xlterativam, Sc motivam inferiorum, uendo per Qualitates activas, Sc cas mouendo, adiuuando,&cliuersimode modificando . de sic dicimus coelum mediante substantia particulari producere substa uiam, v t cum homine hominem,cum Leone Leonem,& se dii
Concluso ergo est. Coelum, dc astra agunt ad productionem substalitiae iusseriorum. Probatur primo Quod inferiori conceditur, superiori non denegatur. Sed clementis, & qualitatibus elem totum conceditur agereat productionein substantiae, quia rea Aristo ubstantia agit per potentiam, dc qualitates alterativas, cuius finis eli generatio, ut dicitur 1. Physdc 8 Et elementa, cum suis qualitatibus sunt inferiora cαlo, ut patet. Ergo coelum,& astra pol sunt asere ad productionem substantiae.
secundo. Quod ordinatur ad medium, ordinatur etiam ad finem. At coelum ordinatur ad medium genet tionis, scilicet ad alterationem, cum per A ristot. 2.de generat. coelum sit causa omnis alterationis. Ergo A gene rationis, quae est finis alterationis.
xltiori modo, do talis continentia eminens est in eoelo respectu interio tuin, quia altiori modo in eo contineritur, id est, ut in altiori, ac nobiliori, dc uniuersaliori
DUBIUM LX LAn caelam positi producere eli: menta, metalla ha-ba, ct planta . V Idetur quod non. Illa substantia 'ux non producit
aliam substantiam suae speciei, videtur esse omnino sterilis.At coelum non producit aliud coelum, nec astrum aliud astrum. Erso nec elementa, nec metalla, doc Maior probatur, aesa est facilior generatio sui similis, quam sui uitlimilis. Minoi est omnium peripateticorum diceritium coelum, de astrum eae ingenerabilia, b sic incox- ruptibilia, α secundum totum, & secundum partem Ad hanc quaestionem Primo dico, quod coetum gen ret elementa, potest duobus modis intellisi. Primo i cundum totum, de sic dico, clementum iecundum t tum, nec genera. i, nec po iste seuerari a ccelo, quia geri Tertio' Patet in productis ex putri materia, qux cum rario unius speci ci ai prima in causam pertinet. Secundo non habeant causam immediatam, ad coeli virtutem referuntur, agentem tamen mediis qualitatibus alteratiuis, ecc. Ad primum negatur minor, nam D.aliomas allerit genita ex putri esse genita . substantia vivente, mouente coelum, d dicimus coelos agere in virtute intelli sentiae moueritis. secundo dicit ut ad maiorem , quod magis persedium, dc minus persectum bifariam considerati possunt. Primo, secundum suam naturam, dc sic non estia cessarium,quod magis persectum habeat id omne quod habet minus persectum, nam ignis est homine minus secundum partem, de sic dico, ccxlum Concurrere ad s. nerationem de corruptionem plurium partium ignis, aeris, aquae, Sc teriae. Nam videmus ignem gigni, non ab alio istae, cum si separatus. Ergo a coelo, ut si in media actis legione, quae est stigidissima; dc tamen ibi generantur virtute coeli fulgura, & speculum concauum, Soli oppositum, ignem concipit, & tela nigra post phialam aqua plenam posita obiecta, comburitur, alba non, dc ex xitro, cristallo, do lapide reicuso sagnitur ignis, Scc. Secundo dico, quod coelum, de astra generant metatita, non quo ad si ciem, tua species metallorum de lapia
perfectus, Sc tamen comburit, quod non facit homo, ac dum, dc olimium rerum luerunt ab initio mundi creata bos est homine imperfectior, bc tamen producit bovem, sed quo ad indiuidua; unde ibi non erant me alla,de no de non homo. Secundo, secundum eandem cani alitatem dicendo,quod causa magis per sccta id omne potest is cere quod causa minus per se a in eodem ordine, bc sic hoc verum est, id concludit pro nobis. Ad secundum dicendum venit ad maiorem, quod esse simul stat dupliciter. Primo, suppositarier, ita ut interuo sunt, de noui lapides scia erantur, non solum pretiosi, ut in India, sed etiam communes, apud omnes partes mundi, concurrente terra, vz causa materiali, de colo,ac astris de causis sormalibus. Quod Georgius Asric la deducit ex experientia : nam inquit quod fluuia procedentes ab oriente in occasum, de alluentes radices ni agens de patiens non cadat medium suppositum, εἰ hoc tium septentrionalium, si a meridie campestris relinqui-
o tqr, ducunt maiorem quantitatem aurita argenti,quam
illi suiui cui currunt ab occidente in ortum, de radices montium septentrionalium lauant , habentes campestrem a meridie: ta ratio est, quia iluuii procedentes abortu in occalii in maiori Solis calore percuriuntur. Qua de causa dicit Cardanus genuaras oracla , esse pulchri non est neces larium. Secundo virtute, ita ut virtus agentis attingat passum, dc hoc est verum, & sic dicimus vit- tutem cocti attingere inferiorum productionem. Ad tertium dicimus coelum bifariam considerari pos- se. Primo, ut eius virtuscausaliter est virtus agentis immediati, quia ab eo causatur, mouetur, de modificatur, Et sic potest dici continere genita sormaliter, sed causali- res, nobiliores,dcpe fcctaores gemmi, occidentalibus, Scier, quomodo dicimus etiam solem esse calefactivum, d udicari diuersae speciei sere, in splendore de exsiccatiuunt formaliter, non inhaerenter,sed causaliter. Secundo, ut secundum se in silio ordine considetatur, ε sic dicitur continere inferiora eminenter. Hac autem continentia duplex est. Prima diuersi ordinis, vi. sunt e tura, ec cicator. Secunda eiusdem ordinis, sed cum duritie, quia oriens calidior est, hiantidior, de pinguior quam sit occi
dens. In montibus au tem potius generantur, quia montes ratione anatoris duritiei diutius conseruant calorem coelestem, εἰ quia rariusilla terra commouct ur,5 a Deom sis disposita est ad producendum seminas, aurum,
88쪽
argentum, serrum, Scalia metalla. Hi ne deridenda erit
opinio Cardani dicentis metallum vivere, A esse plantam sepultam, nascentem sub terra, quia supra terram non pollet vivere, Sc quod ideo terra nostra communis metalla non prodiici , quia traico, si pedibus occiditur. Hoc enim non solum cist contra omnem veram philosophiam , verum etiam contra rationem, quia metalla generantur sine simili. 5c semine, dc unum metallum invenis transmutatur in aliud, Scaurum, bc argentum cum terra miscentur, unde ab ea purgantur. Tettio dico, quod coelum, dc astra producunt herbas, te plantas mediante calore, ac humiditate. Deberbis ergo, ac plantis bifariam loqui possumus. Primo de geni
tis extemine. Secundo de natis sine semine. Primos en .su dico coelum, de astra non producere plantas ac herbas, nisi ut sunt cautae uniuersales, deprimae in ordine eorporalium, unde melius dicuntur coadiuuare eorum generationem, seeundum quod Astronomi dicunt, quod Luna existente in signis tericis Plantae, Sc herbae plantatae, de seminata: firmiores, Sc longiores faciunt radices, in signis aereis longiores ducunt ramos. Et quod 'ux- dam plantae tot annis producunt fructus, quot diebus Luna distat a sole die plantationis. Loquendo vero in seeundo sensu dicimus generari a coelo, dc astris, quia dccoelum, de astra polliant generate etiam sus stantiam viventeiri, de a sortiori angeli, ut patet de genitis ex pulti. Et quando DD dicunt nec anselos, nec daemones, nec astra polle pro ducere substantiam, sed tantum applicare activa pallulis permotum, dicendum est, quod hoc intelligitur de illis substantiis quae habent causas determinatas,dc perfectas, ut Homo, flos, Sc similia. Quae autem ex semine, sc ex putri oriri pollunt, possunt etiam astra, Sc angeli generare, cum a duplici eausa esse possint, scilicet a semine, de coelo', vel intelligentia mouente coelum ad productionem viventis iuxta ea qua docet. s. D. P.p. q. o. at . 3. dc q. I. Imo est tanta virtus e xii in plantis quod pollit facere eas de fructiferis inscuci uoias, sicut dicunt de palma lanuae translata, ibi nullum iacit nucium, imo alii addunt quod quaedam plantae, bc herbae ad diuerias regiones translatae mutant speciem, ut ex India translatae ad Europam, quod tamen non approbo, quia mutatio substantialis ab intrinseco est, de a di neria forma secundum sipeciem, unde erit mutatio ; naccidentibus, de non in iubi antia. Ad ista autem eum nulla alia appareat eausi, dicendum est astra operari, ac
Quarto dico, quod astra generant etiam quaedam an ina asta, ut ea quae nata sunt ex putri, de qua re vide quae diximus in metaphi si ea, nam etiam ibi reperies, an aliquod caluale pollit dati respectit coeli, de quomodo tui stantia non sit immediatum principium productivum, sed per potentiam agat, dc per medias qualitates. Ad argumentum negatur allum 'tuin, quia dii serentia est intcr producere persectius, vel aequc Persectum, vi producere minus periectum, bc dependens ab eo. Primum enim non datur, quando constat ex tota sua re
sectione, de est persectum in specie, ut sunt angeli, ac Mitra. Secundum vero necessarium est ad conscrtiationem
speciei, de ad manutenendum ordinem uniuersi, ut inseriora dependeant a superio: ibus
Videtur quod non. primo. Nam vel omnes partese elisutit similes, et dissimiles. Si primum, una fusificiet agere, sicut unus homo si inicit alium generare. Si secundum, se impedii t. Hoc non. Ergo omnes agunt. Secundo. Quod de animalibus dicitur, de hominibus quo ad corpus non negatur, quia quo ad corpus utriusq; cst aequa conditio. At animalia ratione diuersarum partium subiiciuntur diuersis signis, nam sistra diximus Arietem praesidete capit i, Z c. Ergo idem assii mandum erit de omni ellectu, etiam de homine. Tettio. sphaerae superiores influunt in omnes partes in seriorum sphaerarum. Ergo etiam in subiectis omnibus spi ris, quia non est maior ratio de illis quam de istis. Respon detur, quod vel agimus de partibus inquentliabus principaliter, de directe,vel de agentibus quomod libet. Si primum, dico solum stellas, do Planetas agere.
primo quia teste Aristot. astra agunt motu, dc lumine, iura autem sunt quae lucent, dc ad motum ipsorum in tus suorum orbium ordinatur. Secundo, quia probabile est, quod Deus eas fecerit singulares, de principales,
non solum in lumine, verum etiam in efficientia, de causalite. Si secundum, Probabiliter censeo, non solum coelos per corpora luci .a influere in inferiora,verum etiam per Omnem aliam partem, etiam non lucentem. Moucor ad tenendam hanc opinionem , non solum proptur rationes supcrius tactas, verum etiam quoniam totum corpus coeleste est virtute praeditum, non est autem dicendum , uod illa xirtus in coelo sit otiosa, & ideo tonendum cit, quod insuat quo ad omnem paricitia ii inseriora, quamuis ille influxus non possit obseruari, sicut obseruatur ille qui est partis lucentis in prospectu nostropositae. Qigon: am tamen argumenta petunt quaidam dilucidationes, ideo eis res pol idco.
Ad primum aicendum, quod principales raries sunt
dissimiles . nec tamen se impediunt, quia ordinantur ad diuersos influxus, unde Aries agit circa caput, Taurus circa collum, dc sic discurrendo, Saturnus ad Ggiditatem, Mars ad caliditatem, d c. Secudo dicitur, quod non est inconueniens, quod istae partes diis milares se oppugnent in mixto, sicut etiam faciunt qualitates elenaen tot una, quare potentiori niluxus Iouis insperabi ninus validum influxum Martis, v. alterius plane in natiuitate debilis. Ad secundum admittimus argumentum, cum baci men disparitate, quod influxus erit enicacior in anim si, quam in homine, non quo ad caus ditatem, quia ecelu
Vuo modo secundum se agic , scd quo ad effectuin , iato
89쪽
i a nomine potest ratione moderari, & voluntate impe-giri, ouo ad actiones liberas: non sic in animalibus. quae sunt orbata in tellectu, & voluntate. Ad tertium, nihil dicimus,quia pro nobis concludit
unde excitata cholera, homo de facili in iniurias prxei
pitat, mota melancholia delicatur, & cogitur. Secundo perturbando salinatem, vel adaequationem humorum in homine, unde aeger plura faciet in aegritudine, quae non faceret in sanitate, unde Galenuς dixit. Anima temperamentum corporis sequitur. Tertio corrumpendo.& alterando organa sensuum, ob quam causam quadam furationis priuantur, ut amentes, suriosi, Lunatici; α miles, N. his modis intelliguntur diuersa dicta DD. Vt illud '. I contra Gente, cap. 36. in sine capitis ex D.
Idetur quod se. Primo, omnis motus, &actio est Augusino, quod non solum caelum agit in actiones cor-V a primo motu, ut dictum fuit supra. scd: nicilige e por una Et illud D. Damascen. qui a corpora coelestiadi velle, sunt actiones & motus Ergo subiicium uri' i' aliquo modo attingunt voluntatem. Et illud Ptolonio motui, quic si motus pranii coeli. mai in centi loquio, quod Mercurio existente in aliqua secundo. vel intellectas,&voluntas subiici utitur c in domo Saturni, uatus erit ingeniosus Et tot dicta, licita, lis, vel ca li his potentiis. Non secundum, quoniam culi de dicenda, quod signa Zodiaci, & planetae saciunt bo- sinit superiores in ordine, si aperius aut cin agit inins ' in ines betis sol tu natos, vel male, nisi e morigeratos, vel optime, & ii milia, omnia enim ista intelliguntur inditecte, non vero dilecte. Sed T emo notandum venit, quod alia est ratio de intellectu,& alia de voluntate. Nam intellectus non dicitur liber formalit ci , scis radicaliter, & ideo quo ad simplicem intellectione ni v: sic pota si determinari, dem lacria coelo, Necesse est enim quod pro hoc flatu intonligat pci con i sumem ad illantasmata, & idcop ascio
talo cipi an siti. te, eccli inoi mcllipri. Sed voluntas Ilus,&Done contra. Ergo prunum. Tertio Daemoncs sunt natura nostra vcluntate superiores. At daemone, subiiciunt ui coelis. & virtutibus e
rum in herbis imprcilis, ta lapidi tuis, hiscuim fugantur, di quibusdam odo obii ut sulphure, &c. Ergo. Rei pondeo quos in si rus ccxli agere in intellectum
las rum &actionem: A quia naturarito licctu,&voluii: aliis c si natura po ei malum liberarum, eo dici m s qilod actio coeli modis catur in cauis, liberis libere, ita v liberam agei e d beant, A sic ecia n actio Dernecet tria inciscientia, non tollit libertatem, nec sub trahit contingentiam, flitiam causis nece aliis agit nece ruto,in contius eiii ibas contingenter, & in libin, Ἀ- . bcre, agendo cum litis ad modum ipsorum.
Secund , igitur dicendum vena quod duplex est actio. Ρ cima dicit u diredia, quia immediate, aitectu, α rer se recipitur in lubieeio illi aditoni secunda d ei ut uidi iocia. & per aliud, quia actio immediate non recipitur in subieci sed in alio inos te subiccium V g q od
coelum aga ii voluntatem, dupli iter intellisi potest. Primo per se eluia mouendo Secundo pocaliud, id lia gendo in sensus internos, δἰ e xternos, ct inclinando, α
alterando corpus, ex Cui a te ratione, & motione vi
iuntas inclinatur ad ei gendum sibi utile, delecitabile, ci non Primo modi; dicimus coelum agere voluntatem. sed non faciendo aliud, nisi x t suo modo aga , scit.
libe e. secundo vero modo considerando motion voluntatis asserimus coelum non agere directe, & per c in voluntatem cogendo eam ad actionem, ut docuit S D. p. p.o lis artis. in tertio eontra Sentes cap. s. ct 26. u. Enando xero xtique pios. iiii, 2 , , c n. i , conuertientis,uci non,&ideo adii. dum tu i . . oe dicitur coeli m agere in voluntatem, victi pocci ita libera, secum uia sic considerata. m. iit O v uim tamen venit, Q iod, quamuis dia
eri ius co luna in i recte opera mi voluntatem, tam crine crior accidat, debemus mul os terminos vitare. V Dccxl uiri cc sit, inducit, trahit, & mouet, quia hi te imi vixi cntur duo in. Porta re, sci actio .cm cci. ii, & ellcctum eius nece laraum icit. tractionem, &imrulfuan erus necessarium, quod salsum cli,quia voluntate mollem ut,
luc: non c ilemus agi no sit beri At sunt de his tcrminis, cccliuia, & astra inclinant 3 Rc pol iactur quod ly inclitiant si, per duo cadet epotes . Primo supra id, quod eis
si bauui,ut iit sonsus. Coeli incli at natum ratiCne tem I cI me uti corporis, S hoc verum cst, nec xlla lege vetia tum dicere, unde Sixtus V. o Extra uag. sua Cicat Or cc
li &teriae non tollit Astrologi in quo ad medicinam, 'ux risficit temperanitiarum corporis, quod inclinationcs voluntari sicquutitur, nisi obsit ratio. Secundini p. a vcluntatem, inquam coeli lion agunt,& sic nee est dicendum, coeli inclinant voluntatem , quia inclinant coisus, & non voluntatem, niti inquantum anitui mores sequutitur ilibere tallaco temperam ctitu corpori , . di in boc sensu inhibuit Sirius v. ut supra, dic econos
At primum dictum est, quod primus motus est causa
90쪽
eo turrit eum agentibus liberis libere , eum contingentibus contingenter, & cum necessa iis tantum ne cellario.. Ad secundum dicendum, quod in homine duo fiunt; scit. corpus & anima, quo ad corpus homo subiicitur coelo, quia omnia coipora subticius turri ino corpori, quod est coeleste, quoad animam vero coelum subditur homini, quia voluntas nostra soli Dco in in diate iubiicitur, unde cum separata surrit a corpore, nisi ob it peccatum exaltabitur supra coelo qui ac xlos excellit. Ad tertium negatur quod Daemones subiiciantur cxlis. Et ad moriuuin, quod expellantur hei sis, odoribus, alligςntur in annulis S c. dicitur, quod hoc iii sunt dae
mones. Primo, ut hominem a Deo auertant, ad vana,& superstitiosa conuertant, unde per Idola respondebant, & per py thonii fas, ut induceiem homines ad eos adorandos in idolis,&responsiis quasi diuinis. Secundo uia potest accidere, quod aliquae herbae,& aliqui lapies singulari Dei beo elicio, & gratia, & ob aiquam benedictionem, contra daemones praeualeant, lioc dando
Deus daemonias, ut in paenam peccati ex singulari Dei alia spositione, & imperio subiiciamur quibusdam nitimis
rebus, quibus natura praesunt, dc naturali persectione praecellunt, quare non sunt multae herbae, iace lapides, nec medicamenta spernenda in curatione daemoniacorum, dum modo semper benedicantur, ad tollendum omne sedus implicitum eum daemoniis. Tertio qui apo. tuit interuenire aliquod pactum initum cum aliquo Daemone supelioris ordinis a malefico, quapropter conantur is daemone superiori cedere , curando parum delioc, dummodo animas miserorum lucrentur. Vide multa alia quae de hac materia diximus insuperioribus.
Idetur quod non . Primo. Quod non veri sicatur in
minori, nec verilicatur in nratori, α perfectiori . sed plantae quid minus sunt potentiis sensitivis, patet autem quod plantae in quacunctae e i co stellarione planta x, nisi magna siccitas obsit, vel magnum frigus)vivunt,& crus cui . Eri O lignum est quod vegetabilia a coelis non dependent,&a sortiori,nec sensibi si a. Secundo. Dato, quod Plantae, & omnia vegetabilia si abdantur c clis, non tamen per hoc coini incitur esse idem dicendum de rorent iis sentiti uis, quia hae participant de ratione, non vero vegetabilia. Tertio Temperamentum potentiarum sensitivarum desumitur a cibis. Ergo non a coelis. Probatur antecedens per Galenum dicentem, quod ii parentes volupi generare iii geniolos filios, & sensibus pollentes faciant in ciborum delectione, quae ipse scribit in tribus libris de
natura ciborum &c. in contrarium pono duas conclusiones. Prima est. Cccli aguntici potentias vegetati uas. Probatur Pi in
Vegetabilia maxima. t m perie in algent. At Laec veletit ab elementis, vela propria anima, vel a coelis. Non ab elementis, quia ipsa sunt contraria, & pia nat . coeundum s. a inuicem. Ergo ab anima,&c 'it, . . bamma, extensa PQ virtutem extentam communicatam a coesicut irra.
Secundo probatur experientia. Nam, ut diximus, veget bilia sertiores mittunt radices dum Luna estio lignis terreis, & ramos altiores in lignis aereis, & plantae interiae Luna decrcicente uberiores edunt fructus , Mylantatae a crescente pulchriores in comiς crescunt, α lux am vegetantia lub quadam coeli constellatione nascuntur, dc sub alia nequaquam, ac tot similia E
Secunda conclusio est. sui suse estibus influxibus sub i.icent. Probatur primo. sol potenta a libera ex sua indifferentia, bc libertate eximitur ab iussuribus coeli secumluin ita pra dicta. Ergo non sensus, quae sunt porentiae naturales, ac determinatae. secundo probatur expetientiis, videmus enim iuxta Lunae crementum, vel decrementum phantasiam luna. iici perturbari, potentiam visi uana aliquorum comin ueri, auditiuam confirmari, canes in ortu caniculae in
rabiem de Acili conuerti,& alia similia. Ad primum, prinio dicitur, quod aliud est agere deplantis quo ad ea quae conueniunt illis ex natura sunii eciei, & aliud de eis quae conueniunt illi ab extrinseco, c conseruata incite, fructibus abundare&c. Primum enim potest eis conuenire in quocunque loco, quia hoc
sibi arrogant ex sua nati x secundum autem habent aco is, unde in contraria regi ne nec diu vivent, nec itu-ctus in numero facient. Secundo dicit it quod potest i lis esse regio in qua plant ae fi bico moriari: ur. Ad secundum dicendum, quoa sensus bifariam cop-sigerari pollunt. Primo ut subdunt ar imperio volunt tis, sic maior cli indifferentia iiis insibus, quam: nve- gerativis, Nam voluntas non poterit impedire digessi
nem,uel usi ne iitumpi utarum, impediet vero ne Cculus videat, iacten iovi palpebraee laudantur. Secundo csecundum se considerat iit, & ite tantum cst determina- ta poten: ia censiciua, quantum vegetativa, quia praesei te ubiecto, & ipsa potentia non impedita, & debite approxi irrata, producta suam operatione , visus kisionem, auditus auditionem, &c. quantum nutritiua nutriti nem, &augmentativa augmentationein, sic dicitaui iubat coclis.
Ad tertium dicendum quod unus effectus potest shbere plue res causas diuersorum ordinum, totales, par tiales eiusdem ordinis, unde ut natus sit ingeniosus, morigeratas Jcc. potest primo este ab eius voluntate, quae etiam contra naturalem inclinationem te applicet virtutibus, unde legitur de Socrate,quod cxiiii eius disci puli cuidam excellenti PKysio n0mo eius eis cindetu-l: illant, ut de ea diiudicaret.&dice teipso, illam esset , Ggine fagulosissimi viri, irati discipuli Sociatis recta runt, dc dictam praeceptori suo retulcru ut, quibus in e