장음표시 사용
71쪽
Quarto, dicunt alii hoc prouenire, quia bruta gen
rant o motu coeli, quando ab eo mouentur, id est tempore Opportuno ad eorum generationem, non sic homo,
q ii quandoque arte,& violentia se mouet ad coitum, un-uc oritur quod nascatur in omni constellatione, de aspectu siderum, dc consequenter variabilis fiat. At nos dicimus desectus magis apparere in hominibus, quam in animalibus,quia in hominibus sunt notiores, quam in animalibus. Non enim cognoscunt ur ita de facili infirmitates animalium, sicut hominum, qui illas propria vo-ee aperiunt, & narrant, sed dc multas infirmitates nos- eunt periti in animalit , , dc ilitan maiores, quam in hominibus. Diuersitas autem staturae, dc faciei, praeter in luxum varium stellarum, de ait onem agentium ut supra, potest etiam reduci ad virtutem agentis, varietatem seminis,sortitudinem ina. aginationis, de ad similia, quae tu hominibus ob diuerstatum ciborum, de actionum voluntariatum magis variantur,& multiplicantur, notato
tamen quod etiam in animalibus sunt multae diuersita tes in magnitudine, fortitudine, ac variis aliis accidentibus. . Ad primum ergo in contrarium dicitur, quod cause immediatae bifariam considerari potiunt. Primo, ut nunt formaliter, & sc magis sibi assimilant cilectum. Secundo, ut agunt virtute,& motione coeli ,3 sic dicimus quod diuersias, de desectus in effectibus magis retundat
in coelum , quanam causas immediatas, quia hae non agunt nisi motae, de causae primae magis influunt inest cium, quam secundae. Secundo dicitur, quod similius agunt, non tamen virtuosus, & independentius ut si
Ad secundum dicimus, quod actiones pi mrarum causarum modiscamur in secundis, secundum naturam ipsarum, unde duo consideramus in actione. Primum causa prima mouens, vel absolute, vel in ordine corporalium, ut est coelum. Secundum modus agendi, & appropriatio. Primum cita coelo. Secundum ab inime diatis causis, sed tamen ut diximus ex motione coeli, unde ad ipsum in ordine corporalium incctus icducuntur, ut ad primam cusitam effectiva u.
invariabiles. α ut omnis Philo
sophia testatur. Ergo male dicitur quod ali ua ii qua
Zodiaci sint fixa, aliqua mobilia, dc aliqua communia. In contrarium est assensus omnium Astristogorum. Hi enim dicunt Arietem, Cancrum, Libram, & Capricor Dum elle ligna mobilia, quia mouent tempus, cum haec ligna faciam quatuor tempora principalia anni, seu eo-ium initia, Acies Ver, Cancer astatem , Libra Autumnum , dc Capricornus I remem. Taurum vero, Leo- Idetur quod non . Nam coeli sunt ii
V inalietibiles,&ita Zodiaci signa, vinem, Scorpium, id Aquarium appellant signa fixa, quia
firmant,& filant tempus. verb g. Taulus Vc Leo Est tem, Scorpius Autumnum, Sc Aquarius Hiemem. Nam sole ingrediente Taurum arbores magis florent,dcc.α ingrediente Leone AEstus crescit A ii uis, & ingrediente Scorpionem pluuiae Autumni magis abundam,& nigre- diente Aquariu niues Hyemis masis cretcunt. Coninat, ni a signa fecerunt Geminos, Viiginem, sagittarium, S Pisces, quia non fiunt notabiles mutationes Veris, Eslatis, Autumni,vel Hrennsio his signis. Dicuntur etiam
signa bicorporea, quia duplici corpo te figurantur, dc capropter, quod in medio signi fortat udinem temporis praesciatis ostendunt, & in fine, vim saturi temporis incipiunt.
Ex his deducunt Astrono mi, δοῦ eum eis consentitHis Pocrates, lib.de aere, aqua, &c. quod nati sub signis mobilibus mobilitatem appctunt, ideo hi sunt amantes , de publici boni procuratores lingua, bc manu, diligunt propriam saluam, de quod bene de cis lacatur, icia per ii sunt v niones diligunt, ingenium tribai: tu, liberali tetimpertiuntur,&bonani opinionem. signa vero communia spiritus corruptibiles cinciunt, dc mutabilitatem magnam generant, sunt amantes modo, Sc modo odiente , varii sunt i amoribus, in pronuisionibus , musica in dili-
sunt, itinera, dc propria facta. At ii a fixa inclinant ad
iustitiain, veritatem, firmitatem, labores, fortitudinem, ad amandam nobilitatem, de actiones heroicas. Excot de amant, sua ibrtuna contenti sunt, voluntatem propriam retiae nant, desideriis propria, non obediunt, inimicitias dilli mulant, Cc in omnibus suis decretis,&pr mi ilionibus firmitatem ostendunt.
V:nc omnis mutatio Solis mutationem inducit in animis, quapropter qui sub AEquinoctiali morantur, quoniam gentinii Ver habςnt, duas a states, duos Autumnos, de duas Hyemes leuis mentis sunt. Econtra qui sub septentrionali situ vitam traducunt, quoniam lex menses Estatis, Sc sex Hyemis tenent, ideo firmi is in Ecobstinatissimi in propriis sententiis stant. Illi vero, sui
in media Zona vivunt, inter immutabilitatem, de lixio-Mem reperiuntur, Medii enim sunt. Ad argument una dicitur, quod distinctio lignorum inmobilia ligna, fixa, Ne communia non est sormalis, quasi formali te: sint talis naturae, sed est cauialis, quia ad supradicta operantur causaliter.
An quataor anni tempora pariant in natis diues .
I I Idetur quod non . Nam quatuor anni tempora ma-V gnam mutationem inter se habent, vii de sistas, &Hyems ex opposito stant. Ver vero, de Autumnus con traria generant. Verenim prata, dc arbores ornat, de
Autumnus ista exspoliat.At in hominibus in diuersis an ut quartis imis non reperitur tanta diuo sitas, Sc con-
72쪽
rietas, sea solum aliqualis. Ergo male ab his anni
ictis aestam itur aliqua diuinatio de moribus,& natui ominoin , i ab his quartis natorum. in Coritxtarium fiant omnes Astrologi, qui dicunt diu sa apparere, &estesubquatuor quartis ait ni natis. a Primam igitur quartam, stilicet quo ad vericlit Ptolemarus, quod hoc facit homines niagnae ista- τα, multi Coloris, fortes, oculos habentes temperatos ter caliditatuni,&humiditatem. Addi Leopoldus, cito eo Hali, quod tales erunt calidi, Se humidi, potius rigue S , Quam macri, capillorum pulchroru sunt no-riarii mi, liberales, amantes, laeti, cantores , diuites, ScobiIia o ilicia appetentes. , Haecantem iro fundameno haberit caliditatem , & humiditatem temperatam ae- is , qux ad supradicia agit. Quo ad secundam quartam, stilicet AE statem. Dicit Ptolom xus, quod nati in hac quarta solent liabete co-Iorem mediocrem, dc ita staturam corporis, oculos ni-gtos, capillos crispos,sunt robus ii Sc liti suti. Addit Haliquod hi potius erunt grossi corpore, qualia extenuati, culos habentes magnos, capillos multos,& pilo2 in corpore, Fatidam etalis horum ratio est,quod eum AE itas sit calida, & sicca, semen etiam participat de caliditate, &siccitate,& Linc fit, quod nati ex talibus dispositionibus inclinantur ad supradictos mores, & etiam ad iracundiam,& furorem, propria caliditatis magnae. Quo ad tertiam quatiam, scilicet Autumnum. A sserit Ptolomaeus hos fore capillorum flauorum, & corporis me di ocriter macri, signorum pleni, illorum debilium. Subdit Hali, istorum color erit . t mellis, vox subtilis, capilli molles. Et quoniam haec quarta est frigida, Mik-ca, ideo etiam supra dicta causabit, frigiditati, & siccitati
non extremae propria causiliter.
Quo ad quartam quarta in . scilicet Hyemem. Dici muscum Ptolomaeo, Hali, ac aliis Astrologis, quod nati iub hac quarta inuit nigri, iustae staturae, capillorum asperorain, potius subtiles, quam groili. Et quia in hae quarta multum superabundat humiditas, ideo tales e runt timidi,debiles, misericordes, & phlegmatici, quoniam humiditas ad illa Operatur. Ad argumentum dicitur, quod maius est temperamentum nominum, quam aeris, de sortius, nam aer a solo coelo alteratur, at homo cum qualitates contrarias ad
unam reduxerit, & ab anima haec stabilitas detur, non potest in eo ei lita utanmutat io, sicut in sin plici elemeώ-to aeris cernitur.
DUBIUM XLVI. 7: η Ela imagines stillarum Yarum extra radiacum positarum, ali quid faciant.
videtur quod non . Nam Zodiacus dicitur ab Aristot.. ' causa Generationis, & corruptionis inseriorum. E non ima nes itellarum fixarum, extra Zodiacum
Respondetur: quod ut supta diximus multae aliae sunt
imagines stellariim fixarum in firmamento, quae non solum ad eius ornatum in eo postae sunt, sed etiam aqius uendum iii inseriora cum Scipsae lucidae sint,&eum
firmamento' moueantur , coelum autem agit lumine,& motu. Has autem , ut deeis loquitur vulgus, & locuti sunt poetae, breuiter hic pono, ut opys hoc sit pers
A polo Arctico igitur usque ad Zodiacum prima figura estVis, minoris, uae a vulso dicitur currus minor, quoniam septem eius stellae videntur formare sormam currus,K illa quae in ultimo timonis splendet dieitur tra montana, seu polaris quam nauigantes aspiciunt, quoniam ii a apud nos nunquam occidit. Volunt Poetae hane Visam suisse nutricem Iouis. secunda figura dicitur Vrsae maioris , eomposita exi . stellis. Tradunt Poetae quod haec sit 'Calixtus filia Licaonis Regis Arcad iae, quae a love adamata, α violata, suit a Iuia one in visam conuersa, '& a Ioue in coelo posita, cum Boote, de dicitur currus maior. Tertia est fetura serpentis confecia ex diuersis stellis, quae cum informibus cernuntur. Hic est ille Draeo , quem luno ad cultodiam viridarii posuerat, ne filiae At lantis poma colligerent, qui ab Hercule occisus, alii non e fuit in firmamento collocatua , iacet tuter duasvrfas.
Quarta eis Cephei exii. stellis alie dicitur Rex Itat hiopiae fui ste, cuius gener suit Perseus , qui a patre Ioue obtinuit, ut iise xlo collocaretur, stellis ornatus. Quinta est Bootis, seu Arcturi, qui prope currum i cet, de videtur currere ersus Vrsam maiorem, quoniam, Poetae fabulantur hunc esse Arcadum, qui periequebatur matrem in ursam conuersam, ignorando esse eius matrem, constat ex multis stellis.
Sexta est coronae Borealis, quam aliqui dicunt esse coronam illam lucentem quam Bacchus supra ianuam inferni posuit, ut ei us splenilore moti mater, ex eo exiret, quod factum fuit, unde illa corinna in firmamento collocata fuit. Alii alia dicunt, quae quoniam fabulosa sunt, ideo omino, susticit enim apparuisse quid nominis respectu aliquatum, qui autem curiosus est de istis legat Franciscum Pistarum, es alios. Quo a I particulares autem influxus aliqua die quae notiora sunt,& magis recepta. Tradit ergo Mater- nus quod uatus sub secundo gradu Arietis erit faciei au- aerae, longae barbae, frontis obstinatae, unum habens in visu, & aliud in corde, erit timidus, debilis,& omnis con si eius pauidus.
In sexta parte Tauri pleiades oriuntur, & si tunc quis nascatur, erit pulchrae frontis, & delectabitur in pubchris, & nitidis vestibus. Hi eorpus purgabunt a pilis,d: capillos in Austrum versent, gloriabuntur in pulchritudine, & in fressibns pedes quasi sui pendenr, Erunt ambitiosi, amabunt, vel semper simulabunt amare, erunt luxurios, S. molles, in conuiuiis, ac communibus conuersationibus mordaces, ac variis dictis pungentes a esiorum
73쪽
aliorum vites, de gaudebant multum quod existi mei tur arguti in dictis. sed si hic locus ab aliqua stella maligna inspicietur potenti radio caecitate percutientur, de propter hoc miseri sent. Et si stellae malignae hunc lo cum malo aspectu serient, amara morte morientur, vel ex coitu, vel ex cibo, de qua re vide Manlium in sitis carminibus niti ita de hac positura dicentem. Multa alia de alii, multis stellis fixis dicuntur, praecipue quod omnes stellae fixae primae magnitudinis dant dignitates irrationabiles, id eli ultra conditionem , Ac ita tum nati: Et quod caput Medus e cum Luminaribus capite obtruncandos significat , Formant futuram nominis immortalitatem promittit, Regulus, & Spica Virginis suprema honorum fastigia , Sirion, de Procyon enascenti soli circumstantes, vel eadem ratione cum Sole culminantes magnam dignitatem, cum magno fastu, ta sinulta, quae omittimus, quia non sumus modo Astrologi, sed
Ad argumentum dicitur, quod causa generationis, &corruptionis duplex est. Pruna nota, ta principalis, Mhaec dicitur Sol currens sub signis Zodiaci. Secunda dicitur minus nota, de minus principalis, de talis est omnis planeta,& stella Zodiaci, respective t amen, & secundum magis, vel minus.
D V B I v M XLVII. Vtrum circulus lacteis fit in octauasthera in
s mamento. Idetur qnod non. Primo per Aristot. I. Meteor. c. 8.docentem circulum lacteum non in coelo, sed in aere cile,& probatur primo. Nam humor deductus ad spheram ignis, de sub ea positus accenditur, de fit com ra. Ergo etiam possibile est quod vapores attracti adsupremam acris regionem, substestis multis ac magnis, quod ab his irradiatus viam lacteam faciat, & ostendat. Nec obstat dicere quod hic circulus compareret sub Zodiaco in quo sunt maximae, de splendentillimae uel
l . quia dicitur quod Sol sub Zodiaco pergens hanchalat ionem, attenuat, & tollit sua luce,& calore.
secundo. Circulus lacteus in una parte latior est, in alia constrictior, in una latior, in alia obscurior, in una simplex,in alia seminatus,&c. Haec autem magis pro pria videmur esse exhalationi, quam soderib, 5,qu.c tantam varietatem non siistinent.
Circa praesentem dissicultatem onustis sabulis Poetarum quod via lactea, quae & Galaria dicitur facia susti: ex lacte Iunonis distulo per coetuiri, vel secundum alios ex casu, Ac combustione Phaetontis, vel secundum alios quod sit via animarum ab inseris ad coelos, vel f cundum alios via per quam Dii ad consilium pergunt, vel secundum alios domus illusinum virorum, vel via sancti Iacobi de Galicia de qua re legendi sitiit PlutaI- cbus lib. i. de placiti, cap. i. Macrobius lib.1. in somnuim ς ionis, c. : i. Alberius Magnus i. MN eor. Stoli crinus
in spheram Procli, Manilius lib. Astrononticon, Io a Picus Mirandulanus lib. i. de examine vanitatis cap. 1
Hyginus libi. de coelestiuin signorum historia, de scriptores super Meteor. Aristot. nos luc tantum famosores opiniones tangemus.
Prima igitur opinio fuit Theophrasti qui ei uxhanc viam lacteam esse coniunctionem duorum hemispheriorum, ex quarum coniunctione illa claritas sal licat. Sed hoc stare non potest, cum coelum sit rotunum, nec in diuel si diuis bile per trans etsim, ut via la-
Diodorus vero tenet esse quendam ignem densum, de concretum, qui ri opterea firmet oculum, quod non facit alius innis, qui est subtilis,& ratae naturae. Sed &hoc salium est, quia ignis est clementum, nec suptac lovascendere potest, cum supra eos non habeat sau locum
His succedunt Democritus, de Anaxagoras dicente lacteum circulum non esse nisi lumen quarundam sic larum, quae non illuminantur in die a Sole, quia inter Solem, & eas obiicitui terra, de interponitur, id est umbra terrae, nec possitiat splendore Solis obscuram, de propria luce privari. Hanc opinionem reiicit Aristo t. i. Meteor. Prinio quia non potest fieri, quod Sol quas dat stellas fixas aspiciat, de quas iam non, cum omnes sint supra ipsum. Secundo quia vi abra terrae ut ex perspecimuis habemus, ultra spheram Saturni non transit. Tertio 'quia cum corpus densum luminoso obiicit ut eo maiori tandem post umbram corporis opaci uniuntur, qua de causa non impeditur eorum diffusio. Quarto quia hic circulus semper in eodem situ stat, Sol autem non semper eodem aspectu hunc inspicit, mutat enim aspeculi
dum in diuersis signis collocatur, unde non potest caucausa illius lactei circuli. Post hos successi Arist. de cuius mente bifariam i
qui possumus. Pinno secundum veritatem. Secundo secundum apparentiam verbolum eius. Si primo modo de eius opinione loquamur, dicunt multa testum eius esse corruptum, nam i . Metcororum cap. s. vidctui tenere hunc circulum non elle in coelo octavo, id est fi mamento seduraei et, de non esse nisi ouandam exul,
rantem exhalationem late distuc ira in aere, positam sub quibus ain stellis magnis, qui eam continuo irradiantes causant illam luceam lacteam, unde secundum velitatem censent Aristot. in oris uisita talis sententia, quod tamen multi reiiciunt, dicentes, quod nullam alia Dynquam adduxit opinionem, d talis sutile sententiae docentPl
Sed haec sententia saeti: vete Arist. vel non reiicitur Primo, mirabile est et videre dc inuenire exhalati
nem terrae tam regularem, non ampliorem, non angu- si Orem per sol annorum secula, secundum eandem claritatem, de densitatem Sc raritatem, minime cam mi γ me, dc aestate paucae sint exhalationes.
Secundo, quia cum hic circulus si ei maximis coeli
cum longitudinc sua totum calum cingat, eo in duo
74쪽
DV Aa VM XLVII XLVIII ti XLIX.
Cet , cum inagna latitudine, per Geminos, ε Sagittarim i ra Ut sciandos et, quod dum sol per Geminos, acanitiari iam transiret, & sub se illam exhalationem exite no haberet, illam consumatet , dc dissiparet, quod
ectio, quia sub aliis partibus coeli stelli seris compa
erit similes exhalationes si non tam magnae, parui O- ,α si riori tam frequente aliquando saltem. Quarto , quia non omnibus sub eisdem stellis videre ri , ii Catii ec Cometa, dc alia quae in aere fiunt sub eis dem stellis cernuntur, sicut accidit viae lacteae. Diceridum est ergo, quod hic circulus lacteus est in octaua siphaera, Sc voluit ut eodem motu quo ipsa ab O casu iri Ortiam, per unum gradum, spatio centum ann cum . Causatur autem ex minutis stellis existentibus in illa parte, quae ob suam paruitat em non pollunt bene a nobis figurari , & quia parum distant, inter se lumen resecturi t , de con iungunt, de ita videntur formare lacteum illum circulum, qui in summa non est, nisi lux muli rum stellarum minutarum, quae se percutit,dc simul coni ungit. Non habet autem formam proprie circuli, sed cuiusdam magnae zonae, quasi geminatae,& inaequalitatem habentis. Et ita docet Ptolomaeus lib. s. nragnae constructionis , de consentiunt omnes Astronomi, de
Ad primum erpo argumentum dieitur, quod Cometa ac sii quandoq; sub aliquo sydere generetur, evanescit tamen tandem,&defici circulus autem lacteus nunquam desecit, nec varietatem palliis est. Aa secundum nesamus assiimpium , quia etiam in coelis datur longitudo, latitudo, raritas, de densitas, non quidem ex eisdem principiis. L ex qualitatibus contrariis, sed ex dispositione, α natura ipsorum, ut suo loco
per pol os mungi,& centrum stellae transeunte,unde tanta est declinatio quantus est arcus huius circuli inter aequatorem, dc stellam, nam declinatio stellae est distan tia ab aequatore v. g. Cor leonis distat apri no puncto Arietis ii . gradibus, nam est i . gradu Leonis, gradus autem 1 . Leonis distat a i. gradu Arietis in .grai. Hi ne sequitur longitudo stellae, quae itidem sutimur a principio Arietis secundum successio item signorum ut supra. Altitudo autem meridiana cuiusque stellae est arcus in ridiani circuli interseptus inter Horizontem, Sc stellam in rhetidiano circulo constitutam, dummodo ille arcus quadrantem non superet, sed sit quadrans, vel comi
Ad argumentum qicitur, quod etsi coelum non sit superficies praeelse, habet tamen superficiem.
I Idetur quod non . Nam unus dieitur coluriis soli LV tiorum, Scalter aequinoctiorum. At ista sunt diuerca. c diuidere istitia, de aequinoctia. Ergo si unus illorum dicitur colutus, altet talis dici nequit. Diuersa enim
eodem titulo non dicuntur. In contrarium eii communis consensus Astronomorum.
n , declinatio nem. 7 idetur quod non . Nam superficies est illa quae ha-V bellon itudinem, Sc latitudinem. At firmamentum,non est superficies. Erso non dicendum quod habeat lon uitilinem,&latitud nem. Haec di ficultas parua est, do tantum consistit in explicatione terminorum. scito igitur quod latitudo stellatum differt ab eorundem declinatione, quod latitudo est distantia a linea ecliptica sub qua Sol transit,& ii qua rarum recedunt planet x, dc lixe est duplex. c Se .ptentionalis, &Australis secundum quod stella appro-rinquat arctico, vel antaretico. Haec alitem est tanta, quanta est arcus circuli maximi per polos Zodiaci, docentrum stelli transeuntis,quapropter circulus latitudinis aicitur interseptus inter eclipticam , Ed verum locum si lir. Declinatio vero stellae mensurat ut circulo maximo, Dicendum est ergo, quod in spli aera dantur duo in gni circuli, quorum unus distinguit solstitia, unde coli rus distinguens solstitia transit per polos mundi, & per polos Zoiliaci, quare primus punctus Cancri in quo coturus interiecat Zodiacum, licitur solstitium aestiuale,& tunc sol est in maxima sua altitudine supra caput nostrum, unde dicitur in Zenit h. i. in summa altitudiner spectu nostri. Ex alia vero parte intersecat Zodiacum in primo puncto, scii gradu Capricorni, & tune dicitur facere solstitium hyemale. Ex utraque autem parte sol habet maximam sui declinationem: nam arcus coluriqui cadit inter pulictum solstitit aestiualis, & aequinoctialem dicitur maxima solis declinatio, Sc secundum Ptolomaeum est 23. graduum, de so. minutorum. Et ita primus punctus Capricorni ubi incipit circulum suum coluriis ad aequinoctialem dicitur alia maxima solis declinatio,& est aequalis priori. Secundus autem solii rus dicitur eo Iurus aequinoctiorum de hic transit per polos mundi, dc per prima puncta Arietis, de Librae in quibus sunt duo aequinoctia, unde dicitur eo lurus distinguens aequinoctia. Isti autem duo coluti. s solstitiorum, de aequinoctiorum intersecant sese tu per polos mundi, ad angulos rectos sphaerales, ut in sphaera materiali, qliae prae manibus habenda est, ae sa-elli videri potest. Notandum est autem primo circa etymolo iam hi ius nominis colurus, quod Io. de sacro Bosco dixit, etymologiam lituus nominis trahi a cauda bouis siluestrix quae eiecta facit semicirculum non perfectum. Sed I i veriot
75쪽
ecior interpretatio est, quod a termino Graeco coluros venit, spirificante mutilum,& impei sectum, quia hi ci culi apparent sculper mutili, & impersecti habitantibus
in sphaera obliqua, quia nunquam eoru omnes partes simul videntur, quoniam v na pars ipsorum non oritur supra Horizontem, quia cum in sphaera obliqua unus ex rolis occultetur, ita una pars coluri quae circa polum est Occultatur, quod non accidit albis circulis , quia si una pars illorum iii pra Horirontem ascendit,in.totali reuolutione toti orientur. Accidit tamen quandoq, quod toti occultantur,d quandoq; tot certim ntur.Hinc deducitur,quod quoad hanc partem omnes circuli magni mobiles , qui per polos mundi incedunt,pollunt vocati c luci. id eit, mutili, ac imperfecti, quia nunquam omnes eorum partes supra Horizontem in sphaera quacunque obliqua ascendunt. Secundo. Notandum venit quod hoc nomen solstitium videtur significate statum Solis, quasi quod sol in
initio Cancri, d Capricorni sistat, & non inoucatur, non sic tamen est, cum sol semper moueatur, ideo dicitur ibistiti uim non a stando, sed a paruo,&Pauco motu, tunc e flecto, quoniam Sol tunc tarde mouetur. Tectio. Notandum venit inulta esse officia Solstitio tum. Primum est, quod diuidunt quatuor puncta principalia Zodiaci,ac ostendunt, quae puncta dic uiu Cardinalia,& initia quatuor principalium mutationum anni. s Veris pet Arietem, Astatis per Cancrum, Autumni per Libram,& Hyemis per Capricornum. Secundum est,quod in coluris est finis ascensus,& d scensus Solis, nam in initio Capricorni incipit ascend re,in principio Arietis medium ascentiun consummai it,d in ultimo Gemini, succedente primo Cancri gradu; ascensum suum terminauit, unde in primo gradu Canc incipit descendere, in primo Librae medium descensus terminat, & in ultimo gradu Sagittarii ciccedente dcinde primo gradu Capricorni, dei censum suum :iuit Quare a Principio apricorni vique ad primum gradum
Cancri dicitur ascendens co li, & a principio Cancri, vi- ou ad primum Carricorni exclusiue , dicitur dclccndens corii
Tertium est, quod distinguit duodecim signa Zodiaci in duas partes. i. in signa qu n sphaera obii qua Boreali recte ascendunt, quae sum Cancer, Leo Viigo, Libr , Scorpius,&Sagittarius. Et in ligna quae in cade in sphaera oblique ascendunt, Quaesum Capricornus, Aquarius, Pisces, Aries, Taurus, ta Gemini, ut insta os cu
Quartum est, quod coluriis distinguen solstitia, maximas declinationes solis metitur, quae a ili uectis diue simode obseruatae sunt. Nam Ptolomaeus maxini am de clinationem Solis, vitia quam ab aequatore non deest nat, i d post cani iterum adae natorem reuertitur,dixit et grad. 13, in. si. sec. 2o. Manometes Aratensis grad. 2'. m. 23. Arzael Hilpanus grad. 23. m. t . Prophatius. dxus grad. 2 ni. 32. Ioann monte Regius g . . i. o. o mucus. Matia italus Er. 21. m. i'. Nicolaua Corer
nicus 2'. m. 28. Opinio autem monte Regii magis rec
pia est apud Astrologos. Vide Clauium tit de duobus
coluris, α ab co habebis exempla, S. c.
Quintum. Colutus solstitiorum mensurat quoq; distantiam polorum Zodiaci, a polis mundi,quia tanta endistantia, quantus est arcus coluti solstitiorum iniec duos polos .c polum mundi, & polum Zodiaci, nam haeduae distantiae sunt aequales i. distantia polorum, & maximae Solis declinationis, itaq; tanta etit distantia intechos polos , quanta est maxima declinatio Solis, quoniam utraque fit iii eodem coluro.
Sextum. Coluriis solstitiorum qui secat aequatorem ad angulos rectos ac eclipticam ad angulos obliquos, duo puncta aequinoctialia demonstrat. Sed quoniam quaeda in diuersitas circa ipsos accidit, ideo ad sciendam
veritatem, & causam etiarn, nouae correctionis anni, factae a Gregorio XIII. anno Dominii 182. qui ab anno decem dies demit, L aequinoctium ad diem xi. Martii reduxit, ut ad ipsum fuerat anno Domini 31 . lcmror Concilia Niceni Sciendum est, quod Hipparchus ante Christum natum annis i s. inuenit aequinoctium vernum accidere circa diem 23. Martii. Autumnalem die 16. Septembris, solstitium aestiuum Es. Iunii, & vernale a . Dcccmbris. At Ptolomaeus qui fuit post Christum natum anno Grepetat aequinoctium vernumelle die res Martii, Autumnalcis. Septembris, solstitium aestiuum 11. Iunii, Severnale 23. Decembris. Haec autem diuersitas otia est, quoniam Iulius Caesar quem ecclesia Romana est secuta plus anno tribuit, quam ei esset tribuendum, constituit enim annum Solarem ex diebus 26 . & liotas 6. quae per quatuor annos unitae iaciunt unum, diem bis extialem, additum 18. Februarii, ita ut tunc habeat a'. dies, cum soleat solum habere dies i8. Sed annus solatis v re tantus non est, 'uia isecundum computationes Altiphonii Regis, continet isolum dies 36s. S. bor's. F. M.
9 scc. i6. adeo, ut annus Caesarianus, & Romanus vere superet annum verum m. Io. unius horae, & sec . quo n omni anno co. sere dies tres faciat, non vere amotu Solis factos. Itaque corri endus erat an nus, quias non suisset correctus,contigi ii et ut in fracto annorum: soo. aequinoctia & ibistitia vicissimie permutarent,
ita ut v et incideret in Septemb. Autumnus ita Martium,
Hyems in Iunium, & Astas in Deccmbrem quando
Ad argumentum ergo dicitur, quod nomen genericum pluribus conuenire potest speciebus, de specificum
pluribus indiuiduis, non aut cin nomen unius ire cici, alteri speciei. Modo coluriis est nomen gener: cum, Vnderoicit duobus conuenire coluris. 1.aequa noctiorum, M
DUBIUM L. Dum in caelo δε αν ι iri u in meridisn-
Idetur quod non. Nam meridianus dicitur a me- ii die , Seu medio die. Sed dies non incirit a meri-- die
76쪽
r, sica citi ortu solis secundum illud. Dum sol est super tot comprehendat min. ii cod. & quilibet meridian 'dic alii,aies est. Ergo non meridianus, sed lucidialis dan- per duo minuta ex diametro opposita incedat, in totumi S CT at . crunt in coeli ambitu constituedi 3oo meridiani, Schine Iri cori trarium est communis sententia omnium Α- est,quod si una ciuitas non sit magis Orientalis quam olonorum. lia 36. minutis dicentur habere eundem Meridianum. Sed
No cariclum est ergo primo, quod circuli maiores sunt Cosmographicum Ptolomaeo per polos mundi, &sinc duplici differentia. Nam quidam dicuntur intrinseci, gulos gradus AEquatoris describunt circulos meridia-oia ex ipsis coinponitur sphaera,&mobiles sunt, de qui- nos , qua de re erunt meridiani aso. quoniam quilibet iis dixi iocis. Alii vero dicuntur extrinsec &immobiles, transit per duos gradus oppositos , unde cum gra uia vcre nori sunt in coelo, ted designantur in eo peror- diis coeli sint sso. meridiani , qui Vt diximus transcunt inem ad terram secundum quod sydera occidunt veso- per du's Padus oppositos erunt i o. nam bis 18O.faciunt iurit xiv super terram,&horum unus dicitur meridianus, 3so. Hinc incipiunt primum meridianum ab insulis for- quia quando Sol est meo puncto , in quocunque anni tunatis occidentalibus, quae modo Canariae appellantem pote dicitur tune meridies, seu circulus medii diei, tur, scam ultra eas honexisti triauerint esse terram' dc quia diem diuidit in duas partes aequales. Alter dicitur sunt prope Africam,& Lusitaniaci, & sic deinceps acci- Horiton de quo insta. piendo semper duos oppositos gradus, multiplicant me- Secundo sciendum est , quod Meridianus dicitur cir- ridianos. At Cosmographi utentes mappis mundi solent culus , transiens per polos mundi, Ac per Z illi capitis solum Ἀ.meridianos describere, quoniam terram in L .nolita, cuius inedia pars est super terram,&alia subditus. Partes aequales diuidunt, forsitan ob hanc causam, quod Differt autem a supradictis circulis. inter quoslibet duos proximos intercipiantur gradus Primo, quia supradicti circuli secundum imaginatio qui unani horam ericiunt, unde si una ciuitas in mappanem nostram mouentur cum sphaera, at meridianus in- mundi distet ab alia versius orientem tribus meridianis,
telligitur,ut immobilis. distabit etiam tribus horis, eleuatione Solis. Secundo sunt unus circulus quilibet illorum, at meri- Quarto progrediendum est ulterius , dc pensandum, diani sunt mulci, quoniam quilibet locus baset suum quo omnes meridiani cum deducantur ab Austro in Someridianum, immo i persona quaelibet, quoniam dclo- piciat tionem transeunt per aequinoctialem, transeundocus, de persona habent iuum Zenit h. Imaginandum est de uno puncto, ad aliud punctum ei oppositum. Quo- igitur, quod longitudo coeli ab Occide lite dei umitur, modo autem linea meridialia inueniatur in unoquoque per lineam deducta in Oi iente, i. ad illam pariem in qua loco dicemus alibi. oritur sol dii esti quinoctio, illa enim diei tutoriens, Quinto igitur aestimandum est, quod ossicia meridia& lumina meridies, & illa in qua occumbit occidua, id ni sunt ilia Primum est, quod diem diuidit quo ad meri- est eo tempore quo reperietur in primo puncto Arietis, diem Sc media imi octem in suas partes aequales, liuiden- de Librae, in quibus duos is punctis aequinocti uni facit. do diem in tempus ante meridianum, seu matutinam, Scratitudo vero coeli .iccipitur ab uno polo ad alium po- in pomeridianum siue vespertinum, Scita noctem in holum, cilicet ab Arctico ad Antarcticum. Astronomi ciso ras ante mediam noctem,& post mediam noctem.' .ia Cosmographi inceperunt mensurare longitudinem Secundum est quod omnia astra dum sunt in meridia-
terrae ab insulis fortunatis quae sunt occidentaleς, quo- no, sunt in maiori tua altitudine possibili, unde meridies . niam existimauerunt ultra eas non es. terram, sed tan- dicitur linea medii coeli, Cuspis Resalis, Cardo Regius, . tum aquam Oceani, Sc vetius ori niem lineam direx, medium Coeli,decima domus dignitatum, d c. post Me- um iii longia udine ito gradui: m,dc deinde ab uno polo ridianum enim declinant, de quoniam in Meridiano se- ad alium, aliam direxerunt lincam 3 graduum, tamam rinni terram per minus obliquos angulos, Sc magis dir altin antes elle latitudinem terrae notam. Ex line autem clos: hinc est, quod maiorenounc vim adipiscun tiar, dc longitudine, dc latitudine terrae deduxerunt dictantias vehementius alterant inferiora, ut patet in Sole, qui in inter ciuitates, ta meridianos diuersos, necundum quod meridie magis calefacit. na est altera orientalior, vel minus Oricii talis. Tertium est, quod in meridiano collocatur Zeniti,, . Tertio tamen sciendum quod diuersimode notati sunt seu vertex cuiusque legionis , unde per meridianum demeridiani, nam secvngum Proclum meridianus duplici- facili metimur dillanti ax astrorum , quando suerint ter cunt potes h Primo, Geometrice , do sic quilibet lo- in meridiano, de mensurabimus interualla omnium cus, ualibet persona habet suurn meridianum distin- circul. rum paraliciorum , & a nolito vertice , d in cium, licii altera Oricia talior. Secundo rhy ce, dc lenii- tet se
bit: ter, a sic dici t quod meridiani non variantur, id est Quartum est, quod nobis indieat quanta sit solis,
diu istas ortus. dc occanis Solis , nisi ci uitas illa , vel aliorum syderum altitudo,nam dum sunt in meridiano, soax, dcies dis ictu per 3 oo. stadia , qux iunt millia- sunt in in tori altitudine possibili supra Horizontem,n italica 37. cum dimidio, quia in tanto illacio incipit quae tamen non potest esse maior quadrante, id est,so. scobis e rehendere aliquam differen: iam inter pun- gradibus. o laad Solis ortum , quate cum totus aequa- Quintum est, i MAstronomi a meridiano incipiunr
77쪽
diem naturalem, di non ab ortu Solis ut secerunt olim rum, connumerantium Horizontem inter eirculo: ma Babylonii,& nunc faciunt Insulae Baleares', id est, Ma- iores. lorica, de Minori ea. Nec ab occasu solis ut Athenienses: Pro intelligentia igitur huius quaesti notandum est Nee a media nocte ut AEgyptii, de ecclesia Romana. Ab primo, quod Horizon dicitur circulus masnus, extrina diicitudine igitur Solis in meridiano Astronomi dicin iecus, de immobilis, diuidens in serius Hemisphaerium a 'naturalem incipiunt, quoniam sol, dc Astra semper em superiori. 4em modo se habent respectu meridiani, in quacunque Primo ergo diximus eum esse cireulum magnum, . regione, non sic respectu Horizontis, qui mirum in mo- quare ly circulus ponitur loco generis, quia quidam sunt dum variatur, ratione maioris Eo minoris eleuationis circuli maiores , de quidam minores, ut supra diximus. roli supra Horizontem. Secundo diximus esse circulum extrinsecum , qui Sextum est, quod inuenta altitudine solis meridiana non intelligitur esse in caelo, nisi prout terminat nolitu dae facili deprehenditur eleuatio poli in quacunque visum, quoniam visus videt eam partem quae est supra
gione, nim in Zenith cuiuslibet legionis ad Horizon- terram, & eam vocat Horizontem, id est, terminatoremtem interlicitur quadrantis circuli 0 o. grad. Dato ergo visus, seu circulum Hemisphaerii nostri. quod Sol in punctis aequinoctial. bus cxistat, tunc si au- Tertio diximus, de immobilis,quoniam H cirieton d fetatur ab eo ex so. altitudo meridiana, quod superest e- bet esse rectus ad meridianum in omni climat Hori roririt eleva iopoli, id est, dii fantia inter Zen illi de aequi autem non potest esse rectus ad meridianum si mouea- . noctialem circulum. v. g. altitudo meridiana Vene- tur,de meridianus stet immobilis. Qi Ial ptet sicut metiis tempore aequinoctiorum cernitur esse s. grad. tunc ridiantis est immobilis, ita talis esse debet de Horizon, his detractis ex ' o. remanebunt s. quare altitudo poli de ideo tot erunt Horizontes, quot metidiani. Venetiis erit s. id est distratia ab aequinoctiali. Altitu- Notandum est autem primo, quod duplex est Horido autem meridiana Solis accipitur per Astrolabium Ton. Primus dicitur rationalis, quia ratione deducitur, quadrantem, id annulum, & per umbram alicuius gno- sic. quod dum media pars coeli citius er terram, alia in monis,de qua re vide Clauium est de meridiano circulo, dietas sit sub terra, siue sit oculus qui hoc videat, siue tro, 8c omnes alios Astrologos scribentes super sphaeram Io. conuenit enim coelo mobili circa terram secundum se
desacto bosco. Secundus dicitur sensibilis, quia sensu percipitur. De Septimum est, quod meridianus in omni regione est hoc secundo non loquimur, quoniam potentia nostra veluti Horiton in qualibet sphaera obliqua. id est, meri- visiua non potest ultra quoddam i patium penetrare.
dianus in qualibet sphaera obliqua praestat idem quod Quod spatium dixit Macrobius esse stadiorum iso. id
Horizoniectus in sphaera recta: hinc Astronomi diem a cis, milliariorum 21. cum dimidio. Eratosthenes sta- meridie deducunt, cum meridianus sit regularior quam diorum s so. id est . milliar. sere. Albertus Magnus Horizon. Stad. ioco. i.c. mill . ars. Plocius si ad rooo.id est, milliari Octauit m est, quod habet insignem usum in Cosin iso. Secundum alios stad .so'. i. e. milliar. 62. cum dimi- graphia, quoniam munere eius Cosmographi metit in- dio. Quae tamen non valent absolute, cun stellas videatur longitudines, Sc latitudines ciuitatum. Vide Cla- mus, quae longissimo tractu ab oculis nostris distant, Ecuium ut supra. cum instrumento his nostris temporibus reperto per Ad argumentum ergo dicitur, quod secundum Astro- 3oc. Namplius milliaria in mari videatnus, unde currit nomos dies incipit a meridie, iecundum vulgum vero ab de visu nostro , secundum se aliquid discernente secun- ortu solis, secundum quem sensum locurus est Domi- dum propria eius. nus. Secundo notandum venit, quod duplex datur Hori zon. Primus dicitur rectus , dc hunc habent qui vivunt
D v B I V M LL sub aequinoctiali quia illorum Horizon transit per po-Drum fetur in cilla circulia Ηο,iran- lo mundi, liuidςndoaemi in talem, ad ansulos rectoasphaerales do hi habent suum Zenith in aequinoctiali, detυ- habitant sub aequinoctiali. Secundus dicitur obliquus, detur quod non . Nam Horizon dicitur circulus ma- quia intersecat aequinoctialem ad angulos impares Ecgnus diuidens tum in duas partes aequales, ita ut v- obliquos, ct hunc tenent qui extra aequino ei alem viana semper cadat sub visi nostro. Sed hoc fieri nequiti tam desunt, de ad polos accedunt. His enim Horizon Plinio, quia oculus noster sic videret simul terram im oblique nascitur, ut nobis, ad arcti cuin polum accederi
tam, quod non est factibile. Secundo, quia dato quod tibiis: quare Zenith capitis nostri semper erit polus Ho
hoc esset possibile ex parte potentiae, esset i inpossibile ex rirontis. parte visi, quia terra non est tota plana, sed diuisa in Tertio notandum venit,quod multa sunt osse a H montes, planities, valles, dcc. Ergo salsa est in asinatio rizontis. Priinum est, quod diuidit coelum in duo ii emi Horizontis hoc modo , quod in terra possit media pars sphaeria aequalia, id es, in superum visum,dc inserum oc
caeli videri,quae totam terranoegati cultum.
Iu contrarium est communis consensus Astrologi Secundu est, quod est causa sphaerae rectae,5 obliquae,
78쪽
nam Deit quot habitantes sub aequinoctiali habeant rum, qui praeter enumeratos circulos maximos, alios
Horizontem, & spheram rectam, A. habitantes extra x- quatuor in inores ponunt. S. circulum tropici Cancri,
quinoctialem eam habeant obliquam, tanto magis qui dicitur tropicus aestiualis,&tropicus Capricorni, qui quanto ab aequinoctiali recedunt,&ad polos accedunt, dicitur tropicus hiemalis. Circulus arcticus. id est poliunde niaior eleuatio poli obliquiorem facit Horizon- arctici,& circulus antat icus, i. poli antat iaci. tem. Primus ergo circulus minor dicitur circulus tropici
Tertium est, quod causat inaequalitatem,& aequalita- Cancri, qui aequaliter distat ab aequinoctiali, i. per si tem dierum, S nocti una, nam his qui sub auiuatore sunt, diis L . Imaginandum est ergo quod dum Sol ab Ariete facit, quod perpetuo dies noctibus sint aequales. Illis ve- ad Cancrum pergit, semper ascendit, usque ad primumao qui versus polos morantur causat , quod habeant gradum Cancri, ad quem cum peruenerit incipit retro-δ dies, di noctes inaequales, prater tempus aequinoctio- cedere, id est,aeclinare iteram ad aequinoctialem, sed inrum, quia quanto magis Sol accedit ad polum, tanto signo librae, ad cuius signi pamnum primum cum deus longiores ducit dies, de breuiores facit noctes, de econ- nerit, semper descendendo versus polum an tarcii cum,tra quanto magis sol recedit a proprio polo, id est a po- persit usque ad primuin punctum Capricorni, &tunc Io habitantium tib eo accedendo magis ad oppositum incipit de nouo verius nostrum polum ascendere. Est polum, tanto diuturniores traducit noctes, α abbre- isitur peri sandum , quod dum sol fuerit in primo puli
uiat dies. cio Cancri, mouetur circulariter circa terram. tunc
artum est, quod ostendit motam omnium stella- describit quendam circulum circa polum arcticum, quirum turra, dc subtus Horizontem. Nam iii aequaliter di- est polus noster, de hic ἀicitur circulu, tropici Cancri, idui dat spheram, ut faci habitantibus sub aequinoctiali, est circulus quem facit Sol dum est in primo graduc an- ostendit eis tantum stare stellam supta Hori ontem, cri, quoniam tunc est in maxima altitudine supra Z quantum subtus, id est ra. horas supra, & ii. subtus, Si ni is capitis nostri, Ar amplius non ascendit, nec ulterius vero inaequaliter diuidat spheram , de Horizon conse- elongatur ab aequatore, sed versus eum descendit. Hocquenter iit obliquus stellae, quanto magis ab aequatore idem quod diximus de circulo tropici Cancri, dicendum
recedunt, A. ad polum propri una accedunt, tanto longio- venit de circulo tropici Capricorni,qui ex opposito co rem moram supra terram trahunt, adeo ut quae prope respondet tropico Cancri. Dicamus ergo quod sol dum polum sunt, nunquam his, id est habentibus illum po- est in Ariete,& per Taurum,&Gemini transit ad primum tum pro pioprio occidunt, sicut existentes sub opposito gradum Cancri facit quandam quartam partem cstculi, polo his nunquam oriuntur. Quae vero magis aequato- adeo ut primus gradus Arietis sit initium ascensus, & diari appropinquant, ex una vel altera parte poli, tanto ina- catur punctum aequatoris, inia tunc ς quat dies cum no-gis supra tcrram istant, secundum quod magis ab aequa- ctibus, dc secunda quarta huius circuli incipiat a primo torc reccdun ip Olo proprio apriopinquantibus. gradu Cancri, tunc enim incipit descendere verius Li- Quintum cst, quod multum iuuat Cosmo rapitis, brain, unde primus gradus Cancri erit Solstitium aestiua- quia ait Horizontem reseruntur altitudines poli, dcc. se, dc tropicus Cancri, id est, conuersio sol is versus aequa-Ad argumentum dicitur, quod procedit de Ho et on- torem in signo Librae & medius circulus,& alius medius tessensibili, nos loquimur de iacionali, quare non sensus, aequaliter erit ii Libra ad Capricornum descendendo, d sed ratio postulatui circa hoc. Secundo dicitur, uod Horizon ostendit medietatem coeli dedi iis impedientis montium,valli uin, Ecc. vitae in in no campo, vel in mari vasto postibile crit videre
medictatem cani diriscndo oculum in circulum. iiii ino a Capricorno ad Arietem ascendendo. Secundus ergo circulus minor erit Capricorni tr
picus. qui de Sol ilicium byeniale nuncupatur. Fit enim modo quo supra, quia imaginamur primum punctum
Capricorni ad motum diurnum primi mobilis emeere dato quod quis stando supra montenti excellum videret Quendam circulum sicut omnes alia stellae suo modorlusquam medium coeli, tamen ipsum non vi ocrei lupra inciunt qui secundum omnes suas potes aeque distat a terram, ni :i siccundum mcdictat , xlic secuti. um ii aut polo antarcii co, non distans ab ae uinoctiali amplius dice cur Horizon. quam et .grad. sicut etiam di iam a distare cuculum ir
rici Cancri. Tertius circulus minor dicit ut poli arctici, qui intelligitur distare a polo arctico i . crad. Eo fieri a polo Z diaci dicio arctico ex hoc, propterea quod intelligitur
Ie uolui circa piatum arcti eum, id est, consuleramus in motu cceli clicula liquod circa polum sit quidam circu-
Anpraeter circulos maximos, dentur acii Fatu cirruti minores in caelo.
I Idetur quod non. Nam circulus est figura rotunda. Ius falsius ex circulatione circa ipsam si rum par ium,' accedendo V. g. ab aquatore ad tropicum nam poli sunt secundum se immobiles Exopposito stat C pricorni, non describit circulum,& ita dic de alius. Er- circulus an laici ci poli ex eadem razio , dc motu s male ponunt ut hi circuli minores in coelo. istus, de in sphera materiali de facili conspicitur. tu coauarium ea communis sentcnt..i Actiouorum ossicia autem holum circulorum iunt. Primum
79쪽
ijod tropici includunt viam Solis, quoniam ultra eos Sol non evagatur,sed cum venerit ad eos incipit retroce d reri diximus. secundum est, quod polares circuli determinant distitutam polorum Zodiaci a polis mundi, vi includunt versus polos mundi regiones quae diuturniorem traducunt noctem,Sc diem unam,quam 2 horarum, dc conficitur ex pluribus diebus. Tertium est, quod duo tropici,&duo polares circuli, tam in lo, quam in terra faciunt quinque Zonas, ut
Ad argumentum dicimus,quod circulus magnus camsatur ex motu solis ab eodem pancto,adtilem punctum, sicut probat argumentam, at circuli solstitiorum bifariam considerari possunt. Primo, secundum motum S lis per gradus Zodiaci, & sic non faciunt circulum integrum,ut sui'. Secundo, ut intelliguntur in primo puncto Cancri,&Capricorni moueri a primo mobili circulari motu circa terram,& ite faciuntorculos, ultra quos sol non pr ocedit, sed in ipsis incirit retrocedere.
An dentur quinque Xone in calo.
I Idetur quod non Nania Zonae in coelo consideratae
V accipiuntur per comparationem ad terram , unde
quae sam dicuntur habitabiles, & quaedam inhabitabiales. Sed hoc videtur figmentum, clam terra comparetur coelo, ut punctum, punctumautem non habet latitudi
nem, nec diuisionem, sed in indivisibilicon istit. Ergo vane distinguimus has Zonas. In contrarium est communis animi conceptio Astro
sciendum est ergo primo, quod quatuor circuli minores inter. se sunt palalleli, id est aeque distantes, non quod unus non sit uni vicinio quam alteri; V. g. Propicus Cancri, tropico Capricorni, quam circulo poli antarctici, cum sit ultra Capricornum versus polium, scd
quia tantum distat Antarie usa suo polo, quantum A cticus a sito.&sic tropicus Cancri a tropico Capricorni quantum econtra. Ex his igitur quatuor circulis qirarique Zonae consurgunt, quin intelliguntur diuidere
tum in quinque partes, quae dicuntur Zona , in ordine ad terram, ut habere dicitur diuersas partes sub coelo constitutas.. securido ergo deducimus quod prima Zona dicitur esse inter tropicum Cancri, & tropicum Capricorni &hanc vocant torridam, seu ardentem, quia est sub Sole percurrente semper silper hanc Zonam terrestrem, v de dicunt eam esse inhabitabilem, quod tamen esse falsum piobabimus, cum de elemento terrae dicemus & quaeremus, an sub aequatore detur habitatio, laequator enim est in hae Zona, scilicet inter tropicum Cancri, de Carri corni, nauigatio eni Hispanorum deprctendit hane . part esse hisitabilcm,oc temperatain.
secunda Zona dicitur esse sita inter trop cum Can.
eri , 5 eirculam arcticum,procedendo versus Septentri nem , de haec dicitur habitabilis, & temperata,quia stat inter torridam, de trigidam, id est, inter eam quae versa tui inter tropicum Cancri, & Capricorni, quae torrida dicitur, ex una parte, dc illam suae est sub polo arctico, quae cum maxime a Sole elon etur dicitur si igida, de inhabitabilis. Quare tertia Zona ei hac parte erit illa quae est sub polo arctico, seu eius circulo, quae cum maxime a Sole distet, dicitur esse inhabitabilis, quod tanaenas. firmat esse falsum Olans Cothus, saltem usque ad eius medietatem. Quarta Zona conitituitur inici tropicum Capricorni, & circulum Antarcticum, do haec dicitur temperata, do habitabilis, eadem ratione, qua dixim*ς lixe conuenire secundae Zonae, quias licet mediat in- ter Zonam torridam, de frigidam, constitutam sub polo Antarctico uae ob elongationem Solis etiam ipsa diciatur inhabitabilis. Si quis autem obiiciat sonam sub Arctico existentem esse quidem frigidam, ut venti qui ab ea iri rant B orea, de Aquilo comprobant, non veto Zona sub Atizareiico, quia venti ab ea parte pilantes sunt multum calidi, dicimus, ventos quoque incipi cntes a cuculo A archi esse nigidos secund u se, sed ex medio per quod transeunt calefieri, nam transeunt per Zonam Capricorni. quα magis calet, quam Cancri, de per torridam quae diei tutardere, de ventos calefacere. Compertum est enim quod venti etiam secundum se iligidis transeant per loca ardentia calent, Sc calidi sit ni eant per frigida frigent. , Tertio considerandum venit, quod quaelibet Iona habet suam latitudinem a Borea, in Auitium & habet. suam longitudinem ab occasu in ortum, sed diuersim de. Nani latitudo est semper eadem a quacunque parte incipias; quia continetur inter duos circulos aeque di-- stantes. sed longitudo non est eadem , quia terra circa aequatorem maior est, Sc latior, quam circa polos , cum circa eos paralleli semper fiant minores. Latitudo autem cuiuslibet et onae sic habetur. Tropici etiam distatu ab ae
quatore grad. 2 . seu grad. 23. min. o. quai S 23. Π . 3
ex parte poli arctici,& 23. na. 3 e. ex patier oti an latetici iaciunt isit ni latitudo toruas zonae torridae atropico Caneri, ad Capricorni itopicum erit grad. 7. qui madus faciunt milliaria 1937. unde erit lata tot milliaribus. Quoniam autem uterque circulus potatas recedit a polo mundi vicino grad. Σ3. min. 3 o. ideo tanta erit latitudo. ronae frigidae aristica',& ant arcticae, id est nulliariorum, a c8. Si autcm ex so. quae est . eoeli subtrahas distat
tiam circuli polaias apolo, & tropici ab aequatore, quae in totum eis . grad. habebis quod remanebit latitudo
utriusque zonae grad. 33. qui faciunt nil iliaria 2687. Lon- . situdinem vero reperies perpropori onem aequatoris ad quemcunque parallelum scilicet inueniendo gradus pa- ralleli ex ue 6 o. quos AEquator continet.
Qigario sciendum est etiam, quod de facili sciemus irit qua et ona sit quaelibet ciuit constituta, inspiciendo eu-culos parallelos in mappa mundi Positos, & terram in quinque
80쪽
quinque partibus, seu et onis diuidendo, unde omnes ciuitates exiitentes inter duos tropicos dicentur ei te in zona torrida, existentes inter tropicos, dc circulos polares
ex utraque parte in temperata. 3 sub polis in trigidis sine Marramundi vero scies, quod omnis ciuitas quae
habet minorem latitudinem quam grad.2i. m. Io. est in Tona torrida, dc ultra erit in zonis temperati s usque adgrad ιε. min. o. & vltra erit sub polis usque ad grad.
Ad tigumentum dicitur, quod terra bifariam cons-derati potest. Primo in ordine ad totum coelum , de sic se habet ut quid minimum inordine ad ipsum, dum serei improportionabiliter coelum excedat molem terrae. secundo ut dieit ordinem ad Solem prout directe serit, vel . caput nostium, dc sic dicitur ei te in nostro Zenit b, vel non, de sic dicimus in coelo et te quinque zonas, quibus correspondent quinque terrae partes, a Sole diuersimode inspectas de irradiatas, ex qua irradiatione diuersa confugit, ita quod quaedam zona dicitur torrida, duae temperatae, ec duae in extremo frigidae, Sc lababit talo.
Idetur quod non. Nam oriri, dc occidere conuenit viventibus, qui vitam accipiunt, dc ea priuantur. At
stellae non vivunt. Ergo eis non conuenit nec ortus, nec occasus.
In contrarium est placitum omnium Astronomo rum,& experientia. Patet enim quod quaedam oriuntur supra ictram, dc quaedam occidunt sub terra, id est sub ea absconduntur. Primo ergo notandum venit circa hanc difficultatem, quod diuersimode loquunt ut de ortu, de occasu poetae, de Astronomi. Nam secundum Poetas triplex estorias, dc occasus. Primus dicitur Cosmicus d mundanus, dc hic est stellae cum Sole orientis,& occasus Colinicus ac mundanus est illius stellae, quae, dum bol in oriente consiligit, ipsa in occidente occidit. secundus dicit Chronicus ortus, Ec temporalis,d hic est stellae exorientis , dum Sol sub terra te abscondit Oecasus vero est stellae cum Sole occidentis, de hoc proprie loquendo de Mitu de occasu chronico, dc temporali, nam improprie omne signum, dc stella occidens dum sol est sub terra
dicitur occidere, temporaliter, dc ebronice. Tertia adicitui ortus Heliacus, de hic est signi, vel stellae prius lu-
mineSolis ortui calx, quae deinde primo apparet, cum ab ea recedit, de ita occalus Heliacus, est Oisulcatio stellae, quae cum non multum distet a Sole, eius radiis ad
Loquendo autem de ortu, S occasu stellarum secundum Astrolosos, qui dicuntur asceiisio, de descenso signoruiu, de stet larum, ut hoc melius reicipiatur necesse
in iri auo scire. Piunum cst, quod aeq. unoctialis cu-
culus, secundum omnes suas partes eleuaturum hormiter supra Ho irontem tam rectum, quam obliquum, ii quod in temporibus aequalibus aequales arcus aequatoris ascendant supra Horizontem. Probatur dupliciter. Primo, Q aalis est primus in tus, talis erit & eus tegula. sed motus diurnus est uniformis in omni Horiton- ste, ac regularis. Ergo aequator qui est primi in oti s regu - .la, ac mentura, mouetur circa eosdem polos, circa quos totum coelum circumuertitur, scilicet circa polos mundi , necesse erit ut in quacunque spli aera emergat uni Gmiter supra Horizontem secundum omnes suas partes. Secundo, quia aequato re Horieton faciunt eo leni angulos, cum recto rectos, cum obliquo obliquos. De preliensumque est singuli; horis, dum ndecim gradus aequatoris supra Horizontem ascelidunt, totidem descendunt spatio quatuor minutorum unius horae eleuari, Ec deprimi gradum aequatoris. secundum est, quod Zodiacus alio modo se babet, nam si aequator ascendit uniformit et supra Horiet n-tem, secundu omnes sitas partes, Zodiacus tam in sph: ira recta, quam in obliqua non ascendit uniformiter secundum omnes suas panes supra Horizontem, probatur dupliciter. Primo Zodiacus motu diurno motus,ci ca alienos polos mouetur, a quibus i sis, Ec minus distat, dc consequenter cogitur facere cum Horizonte angulos obliquiores, dc minus obliquos, de illa pars qua rectius ascendit tardius supra Horitontem elevabitur, dc plus temporis consumet, quam illa signa vel stellae, quae ininus rectos angulos cum Horitonte eis ciunt. secundo probatur experientia, quia dum sol est in illis signis qui magis obliquet ascendunt, scilicet in Seorpi ne , sagittario, Capricorno, Aquario, εἰ Piscibus dies facit breues, Sc noctes longas, quia He die ascendunt signa quae magis oblique, dc minus recte oriuntur, quoniam magis appropinquant antarctico, de nocte vero ascendunt signa magis nostro polo proxima, qux in sis rectos angulos faciunt, Sc con sequenter plus temporis consumunt in ascendendo, quare cunis testin eis dies sunt longiores noctibus , Sex enim siῖna aiccndunt de die, Ic sex de nocte semper in quolibet die naturali.
Ortus igitur, secundum A strologos, signorum, i stellarum non erit nisi ascensio gradus aequatoris, oriens eum illa stella vel signo, d ita occasus, non est nisi gradus aequatoris, occidens cum tali stella, vel signo: nam per regulare, dc uni fortire cognoscitur variabile. Motus autem aequatoris invariabilis est, ad Zodiaci V 'riabilis, ideo hic per illum cognoscitur, Unde eum lingulis horisis. gradub aequato is eleuentur, Line si aliquod iis iocleuabitur cum co. gradu aequatoris supra HQrizontem , dicemus quod per quatuor horas Acuatur. E li ocini ruit ad cognoscendam ascensionem, dc aci censi nem cuiuslibet puncti eclipti D, d 'cllae cuiusuis, con
palan to ascensioneina primo gradu A. ..s : un 'um ignotum ordinem usque ad gradum ocu det Iun. . idam eundem ozdinem