장음표시 사용
21쪽
DI BAE R I. 7ctos, cum Sabini Romanis bellum intulissent, victi sunt, et te his est triumphatum. Quinto anno Valerius ille, Bruti: ttollega et itate consul, sataliter mortuus est, adeo pauper, ut collatis a populo nummis sumptim habuerit sepul-riurae. Quem matronae, sicut Brutum, minum luxemini. cap. XII. II. Nono amio post reges exactos, cum gener aristinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem
collegisset exercitum, nova Romae dignitas est creata, quae dictatura appellatur, maior quam consulatus. Eodem A. in anno etiam magister equitum factus est, qui dictatori obsequeretur. Neque quidquam similius potest dici, quam dictatura antiqua huic imperii potestati, quam nunc tranquillitas vestra habet, maxime cum Augustus quoque Octavianus, de quo postea dicemus, et ante eum Caius Caesar sub dictaturae nomine atque honoro re iverint. Dict tor autem Roma primus fuit Larcius, magister equitum primus Sp. Cassius.
CAP. XIII. XII. Sexto decimo anno post rege exu A. U.ctos seditionem populus Romae fecit, tanquam a senatumst. atque consulibus premeretur. Tum et ipse sibi tribunos plebis, quasi proprios iudices et defensores, croavit, per quos contra senatum et consules tutus esse posset.
CAP. XIV. Sequenti anno Volsci bellum reparo A. runt, et victi acie eum coriolos civitatem, quam habe inii. bant optimam, perdiderunt.
CAp. XV. XIII. Octavo decimo anno post reges A.D. eiectos expulsus ex urbe Q. Marcius, dux Romanorum, M. qui Coriolos ceperat, Volscorum civitatem, ad ipsos Volscos contendit iratus, ct auxilia contra Romanos accepit,
Romanosque saepe vicit. Usque ad quintum miliarium urbis accessit, oppugnaturus etiam patriam sumi, legatis, qui pacem petebant, repudiatis, nisi ad eum mater Wiuria et uxor 6hvmila ex urbe venissent, quarum Diu et deprecatione superatus removit exercitum. Atque hic secundus post Tarquinium suit, qui dux contra patriam suam
22쪽
cois trecenti nobiles homines exFalna familia mali contra Veientes bellum soli susce mihi nutentes senatui et popul per se omine ceri 1en implendum. Itaquprofecti, onino notulas et qui uiguli niam in exercituum duces esse deberent, in proelio conciderunt. Unuomnino superfuit ex tanta lanaIlia, qui Propter aetatem puerilem duci non potuerat ad pugnm. A. D. CAP. XIII. Post haec census in urbe habitus est em inventa sunt civium capita ex II milia cccxix. IV. Sequenti anno, cum in Algido monte, ab urbe duodecimi ferme miliario, Romanus Obsideretur Maercitus, L. Quin
ios Cincinnatus dictator est sactus, qui agrum quatuor iii Aru. m possidens mustibus suis colebat. I, cum in operem et arans esset invenius, sudore deierso togam praeie accepi et caesis hostibus liberavit exercitum. u. AP. VHL XVIM Anno trecenissim, et inero Q urbe condita imperium consulare cessavit et pro duobus
consulibus decem acti sunt, qui summam potestatem haberent, decemviri nominati. Sed cum primo anno bene egissent, secundo unus ex iis, Appius Claudius, Virginii cuiusdam, qui honestis iam stipendiis contra Latinos illmonte Algido militabat, filiam irranem corrumpere Voluit, quam pater Occidit ne stuprum a decemviro sustineret, et regressus ad milites, movit vinultuni Sublata est decemviris potestas ipsique damnati sunt.
A.υ Ap. XIX. XVIIM Almo trecentesimo desimo quinio ab uri, Omlita Fidenates contra Romanos resinflaverunt. Auxilium his praestabant Veientes et rex mensium Tolumius. Quae ambae civitates tam vicinae urbi sunt,
ut Fidenae sexis. imites otii miliario absint. Coniunxerunt se his et Volsci. Sed Mamerco Aemilio die lalore ei L. Quintio Cincinnato magistro equitum victi etiam regem perdiderunt. Fidenae captae et excisae. L. O. CAP. XX. XVIIL Post xx deinde annos Veientanim rebellaverunt. Dictator contra ipsos missus est Furius Camillus, qui primum eos vicit acie, mox etiam civitatem diu
23쪽
osidens cepit, antiquissimam Italiae atque ditissimam. AE V hst eam cepit et Faliscos, non minus nobilem civitatem. ed commota est ei invidia, quasi praedam male divisisset, vi minarusque ob eam caussam ei expulsus civitate ost Sia A min Galli senones ad urbem venerant, et victos Romanos adecimo miliario a Roma apud gumen Alliam secuti etiamrbem Occuparunt. Neque defendi quidquam, nisi capi lium , potuit, quod cum diu obsedissent et lim Romani une laborarent, a Camillo, qui in vicina civitate exulabat, V.
allis superventum est gravissimeque victi sunt. Postea imen accepto etiam auro, ne Capitolium obsiderent, re-esserunt, sed secutus eos Camillus ita cecidit, ut et aurum,
sto iis datum fuerat, et omnia, quae ceperant, militariagna revocaret. Ita tertio triumphans urbem ingressus est A.U. appellatus secundus Romulus, quasi et ipse patriae con βω.
1. Tribuni militares consulari potestate Pro duobus OnSu- us creantur camillus Volscos, Aequos ei Suirinos, .uium is inestinatus Piruenestinos vincii. 3. In locum iridianominuitarium consulari potestate succedunι rursus consules. 4 c illi mors et laus. i. Gallorum in Italiam irruentium laga. Census iterum habetur . . Valerius in singulari certaminethlium vincit. 7. Bellum contra Latinos prospero gestum. 8 9. ariae Samnitium clades, quibus diuturnum illud bellum subium est. 10. Victoria de Gallis illorumque sociis uscis et
UImitibus 11 - 14. Bellum Tarentinum ei eum Pyrrho, piri 'ge, Balis multis sociis. 15. Ptolemaeus Aempii ex legatosorum Mitii. 16. Picentes ineuntur 17. et Sallemini. 1848.ensus ei vium. Bestium Gineum primum eiusque diversae vises.
CAP. I. imo trecenissimo sexagesimo quini abste condita, post captam autem primo, dignitates mul
sunt, et pro duobus consulibus facti tribuni militares a monsulari potestate. Hinc iam coepit Romana res crescere. iam camillus eo anno Volscorum eivitatem, quae per Se
24쪽
pisagitiis antiq.bellum gesserat, vicit, etAequorum urbet et Sutrinonim Omnibus deleus earundem exercitibus tcupavit, et tres simul triumphos egit. a.υ CAP. u. Titus eliam Quintius cincinnatus Praenestiara nos, qui usque ad uictis Romae portas cum bello venerant
persecutus ad flumen Alliam vicit, octo civitates, quae sulipsis agebant, Romanis adiunxit, ipsam Praeli esten aggressus in deditionem accepit. Quae omnia ab eo gesta suis viginti diebus, triumphusque ipsi decretus. CAP. III. Vertim dignita tribunorum militarium no A. V. diu perseveravit. Nam post aliquantum nullos placuit fieri, res non essent. Resumpserunt tamen tribuni militares cotisulari potestate iterum dignitatem et triennio persevenuerunt. Rursus consules facii. A.u AP. IV. H. L. Genues et Q. Sem ili coss. miraso tuus est camillus Honor ei secvndus post Romulum se
latus est. A.m CAP. V. T. Quintius dictator adversus Gallos, qui νμ Italiam venerant, missus est. II ab urbe quarto miliati trans Anienem fluvium consederant. Ibi nobilissimus e senatoribus iuvenis T. Manlius provocantem Gallum ad stagulare certamen progressus occidit, et sublato torque ad reo colloque suo imposito in perpetuum Torquati et illA. U. et posteris cognomen accepit Galli sugati sunt, mox pua' - C. Sulpiciu in dictatorem etiam vieti. Non multo post a tiMarcio Tusci victi sunt viii milia aptiorem ex his iatriumphum ducta lΑ.u CAP. H. III. census uerum habitus est. Et em M. Latini, qui a Romanis subacti erant, milites praestare nialent, ex Romanis tantum tirones lecti sunt, actaeque te gi0nes decem, qui modus sexaginta vel amplius armato rum milia elliciebat Parvis adhuc Romanis rebus, tanta laqmen in re militari virtus erat. Quae cum prosectae esse adversus Gallos duce L. Furio, quidam ex Gallis umini si Romanis, qui esset optimus, provocavit. Tum se M. aurius tribunus militum obtulit, et cum processisset arma
25쪽
, coram ei supra dextram Maesumi sedit Mox coms adversiis Gallum pugna idem cor rus alis et unguli Galli oculos verberavit, ne rectum posset adspicere.
tribuno Valerio interfectus non solum victoriam ei, etiam nomen dedit. Nam postea idem Corvus est di-3. o propter hoc meritum annorum trium et vigintii sui est factus. C A P. VII. Latini, qui noluerant milites dare, hoc quo A. U. a Romanis exigere coeperimi, ut unus consul ex eo i I, alter ex Roman0rum populo crearetur. Quod cum et negatum, bellum contra eos susceptum est, et misi puma superati sunt ac de his perdomitis trium-uum est. Statuas consulibus ob meritum victoriae in A.m stris positae sunt. Eo anno euam Alexandri ab Ale Minidro Macedono condita est. CAP. VIII. Iam Romani potentes esse coeperunt Bela enim in centesimo et tricesimo sere miliario apud Sa-itas gerebatiir, qui medii sunt inter Picenum, Campam, et Apuliam L. Papirius Curg se cum honore dictato A.m ad id bellum prosectus est. Qui cum Romam redisset, Fabio Maximo, magistro equitum, quem apud eXercist reliquit, praecepit, ne se absente pugnaret. Ille occan reperta felicissime dimicavit et Samnitas dolevit. quam rem a dictatore capitis damnatus, quod se vetantegnasset, ingenti favore militum et populi liberatus est, ita Papiri seditione commota, ut paene ipse interfi-retur.e p. IX. Postea Samnites Romanos T. Veturio et Sp. mistumio coss. apud Furculas caudinas angustiis laeorum inclusos ingenii dedecors vicerunt et sub iugum mis ait Pax tamen a senatu et populo soluta est, quae cum
is propter necessitatem facta fuerat. Postea Samnites a. u. et sunt a L. Papirio consule, septem milia eorum sub M. igum missa Papirius de Samnitibus triumphavit. Eo tem-dre Appius Claudius censor Aquam Claudiam induxit et itiam Appiam stravit Samnitos reparato bello Q. Fabium talarimum vicenuit tribus milibus hominum occisis. ο-
26쪽
stea, cum pater ei Fabius Maximus legatus datus fuse Samnitas vicit, et plurima eorum oppida cepit. Di P. Omelim, Rufinus, Manius Curius Dentatus, ambo ei les, contra sanivitas missi ingentibus proeliis eos eicere. Tim bellet cum Samiuibus per asinos novex actum sustulerunt. Neque ullus hostis sui intraliam, qui Romanam virtutem magis fatigaverit. u. CAP. X. Interiectis aliquot annis iterum se Galli
M. copiae contra Romanos Tusci Samnitibusque tumelsed cum Romam tenderent, a Cn. Cornelio Dolabella sule deletae sunt.
A v. CAP. XI. VI. Eodem tempore Tarentinis, qui in ultima Italia sunt, bellum indictum est, quia legatismanorum iniuriam fecissent. Hi Pyrrhum, Epiri reqcontra Romanos auxilium poposcerunt, qui ex ei
Achillis originem trahesint. Is mox ad Italiam venit, ique primum Romani cum transmarin hoste dimicaverressus est contra eum consul P.Valerius Laevinus, qui ' exploratores Proes cepisset, iussit eos per eastra dostendi omnem exercitum, tumque dimitti, ut renuntiarintho, quaecunque a Romanis agerentur commissat pugna, cum iam Pyrrhus fugeret, elephantorum auxilio cit, quos incognitos Romani expaverunt. Sed nonplli finem dedit Laevinus tamen per noctem fugit, rhus Romanos mile octingentos cepit eosque Summon e tractavit, occiso sepelivit. Quos cum adverso
nere et truci vultu etiam mortuos iacere vidisset, tuli ad coelum manus dicitur cum hac voce se toreus ordomanum eras potuisse, si tales sibi milites contigisti
A. U. CAP. XII. VII. Postea Pyrrhus iunctis sibi San ra tibus, Lucanis Brutilisque Romam perrexit, Omnia uignique asiavit, campaniam depopulatus est atque si aenesten venit nullari ab urbe octavo decimo.
terrore exercitus, qui cum consule sequebatur, in caniniam se recepit. Legati ad Pyrritum de redimendis cavis missi ab eo honori lice suscepti sunt captivos sine tio Romam misit. Unum ex legatis Romanorum, a
27쪽
l sic admiratus est, ut cum eum pauperem esse co-
isset, quarta parte roges promissa sollicitare volue-it ad se transire contemptusque a Fabricio est. Quare Pyrrhus ingenii Romanorim admiratione teneretur, tum misit, qui pacem aequis condicionibus peteret, cipuum visum, cineam nomine, ita ui Pyrrhus pariem sto, quam iam armis occupaverat, obtineret. UAP. XIII. Pax displicuit remandatumque Pyrrho atu est, eum cum Romanis, nisi ex Italia recessisset, minahere non posse. um Romani iuggerunt captivos es, quos Pyrrhus reddiderat, infames haberi, quoditi capi potuissent, nec ante eos ad veterem statum re- quam si hinorum hostium Occisorum spoli: retulis. Ita Iegatus Prrrhi reversus est. A quo cum quaere-Zyrrhus, qua inomam comperisset, ineas dixit, in se patrium vidisse scilicet tales illic fere om- quos ureus Pyrrhus apud Epirum et reliquam eri putare tur. VIIIJ Missi sunt contra Pyrrhum .mas P. Sulpicius et Decius Mus consules ceruimine' misso Pyrrhus vulneratus est, eletilianti intersecti, ua caesa hostium, et ex Romanis tantum quinque milia.
hus arentum fugaing. CAP. XIV. Interiecto anno contra Pyrrhum Fabricius A.U.
nissus, qui prius inter legatos sollicitari non potuerat 47 itu parte regni promissa. Tum, cum vicina castra ipse ex haberent, medicus Pyrrhi ad eum nocte venit, pro- .ens se Veneno Pyrrhum occisurum, si sibi aliquid pol-retur, quem Fabricius vinctum reduci iussit ad domii Pyrrhoque dici, quae contra caput eius medicus spo-idisset. Tuno rex admiratus eum dixisse fertur De
bridius, qui dissessius ab honestate, quom sod am suo averti potest. Tum rex ad Siciliam prosectus A. Fabricius victis familibus et Ludanis triumphavit Az asules deinde curius Dentatus et comelius Lentulus
tergus Pyrrhum missi sunt curius contra eum pugna exercitum eius cecidit, ipsum Tarentum fugavit, ca-
cepit. Ea die caesa hostium xxiii milia. Curius in
28쪽
A. U. consulatu triumphavit. Primus Romam elephantos'h478. doexit. 3rrhus etiam a Tarento mox recessit et apugos, Graeciae civitatem, occisus est.
A. D. CAP. XV. IX. C. Fabio Licino et C. Claudi 47s nina coss. amo urbis conditae ecceLx legati AlexanaPtolemaeo missi, Romam venere et a Romanis amici quam petierant, obtinuerunt. A u. AP. XVI. Quinto uinio, C. Fabio Pictore eos as . oenies bellum commovere, et ab insequentibus cm- bus P. Sempronio Appi claudio victi sunt et diriumphatum est conditae a Romanis civitates, Arimi Gallia et Beneventum in Samnio. A.u CAP. XVII. M. Atilio Regulo, L. Iuli 0 Libone 484. Sallentinis in ApuIia bellum indictum est, captique cum civitate simul Brundisini et do his triumphatum
A. u. CAP. XVIII. I. Anno ccccx xxvII. cum iam cl488 urbis Romae nomet esset, arma tamen extra Italiam
non suerant. Ut igitur cogn0sceretur, quae copiae nnorum essent, census est habitus Inventa sunt civiupii ccxcii milia eccxxxiv quanquam a condita urbe quam bella cessassent. Et conira Astos bellum susceest primum Appio claudio, Q. Fulvio e s. hi Siciliatra eos pugnatum est et Appius claudius de Afris ei
Siciliae Hierone triumphavit.,0 CAP. XIX. Insequenti anno Valerio Marco et is cilio coss. in Sicilia a Romanis res magnae gestae Tauromenitani, Catinenses et praeterea quinquaginta tale in fidem acceptae sunt. Tertio anno in Sicilia ciHieronem bellum patratum est. Is cum omni nobilitat racusanorum pacem a Romanis impetravit deditque an u. talenta ducenta Asri in Sicilia victi sunt, et de hii m eundo Romae triumphatum est.
λα A P. XX. Quinis anno belli Punici, quod contra m agebatur, primum mani c. Duili et G. cornelio coss. in mari dimicaverunt paratis navibus resimus, Liburnas vocant consul comesius fraude deceptus Duilius commisso proeli Carthaginiensium ducem
29쪽
XI navos cepit, XI mersit, II milia hostium cepit, Ililia occidit. Neque ulla victoria Romanis gratior fuit, Od invicti terra iam etiam mari plurimum possent. c. A.mluillio Floro, L. Scipione coss. Scipio Corsicam et Saraiam vastavit, multa milia inde captivorum abduxit, imphum egit. CAP. XXI. XI. L. Manlio Vulsone M. Atilio Re A.υ. iis coss. bellum in Africam translatum contra Ha -lcarem, carthaginiensium ducem, in mari pugnarum, sque est. Nam perditis mire navibus retro se reo i Romani xxii amiseriint. sed eum in Africam transis-ni, Primam clypem, Asticae civitatem, in deditionem
operunt consules usque ad carthaginem processe 'nt, multisque vastatis Manlius victor Romam rediit etvII milia captivorum reduxit, Atilius Regulus in Asrica mansit. Is contra Afros aciem instruxit. Contra tres irthaginiensium duces dimicans victor fuit, viii milia istium cecidit, quinque milia cum xvIII elephantis cepit, civitates in fidem accepit. Tum victi Carthaginiens Pacem a Romanis petierunt. Quam cum Regulus noli nisi durissimis condicionibus dare, hi multum a La- daemoniis petierant. Et duce Xanthippo, qui a Laee moniis missus hiemi Romanorum dux, us victus ima penicie. Nam duo milia tantum ex omni Rο- no exercitu relagerunt, quingenii cum imperatore gulo capti sunt, xxx milia occisa, Regulus ipse in castis coniectus.c Ap. XXII. XII. M. Aemilio Paulo, Servio Fulvio A.α0biliore coss. ambo Romani consules ad Asricam profecti Asy-int cum trecentarum navium classe Primum Ahos navalienamine superant. Aemilius consul centum et quatuor
aves hostium demergit, triginta cum pugnatoribus cepit, v milia hostium aut occidit aut cepit, militem suum inenti praeda ditavit. Et subacta Astica tum ruisset, nisi uiri sames suisset, ut diutius exspectare exercitus non sisset consules cum victrici classe redeuntes circa s,
illam naufragium passi sunt. Et iani tempestas fuit, M
30쪽
ex quadringentis sexaginta quatuor navibus octoginta Mvari vix potuerint, neque ullo tempore tanta maritima telpestas audita est Romani tamen statim ducentas naves rparaverunt, neque in aliquo animus his infractus fuit. CAP. XXIII. XIII. Cn. Servilius Caepio et C. Sei pronius Blaesus coss. cum ducentis sexaginta navibus
Africam prosecti sunt. Mitrio civitates ceperunt. Pradam ingentem reducentes nauseagium passi sunt. Italeum continuae calamitates Romanis displiceirent, decret senatus, in marithnis proeliis recederetur et tantum sxaginta naves ad praesidium Italiae salvae essent. CAP. XXIV. L. caecilio Metello, c. Furiorioilaeos Metellus in sicilia Astorum ducem cum cxx elephantis
magnis copiis venientem superavit, xx milia hostium ocidit xxv elephantos cepit, reliquos errantes per Nundas, quos in auxilium habebat, collegit et Romam dedixit ingenti pompa, cum cxxx elephantorum numerus mattinera compleret. CAP. XXV. XIV. Post haec mala Carthaginiensi Regulum ducem, quem ceperant, petierunt, ut Romam prsicisceretur, et pacem a Romanis obtineret, opemuitionem captivorum saceret. Ille Romam cum veniasset, iduetus in senatum nihil quasi Romanus egit, dixitque. eae tua sis, qua in potestatem Afrorum rem bra
manum esse desiisse. Itaque et uxorem a complexu rmovit, et senatui suasit, ne pax cum Poenis fieret: ilhenim fractos is casibus spem nullam habree seu non esse, ut tot milia captinorum propter unum se senem si paucos, qui eae Romanis capti fuerant, res derentur. Itaque obtinuit. Nam Afros pacem petentes notus admisit. Ipse Carthaginem rediit, offerentibusque Rmanis, ut eum Romae tenerent, negavit se in ea urbe masurum, in qua, postquam Afris servierat, dignitatem honsti eivis habere non posset Regressus igitur ad Africa omnibus suppliciis exstinctus est.
cap. XXVI. IV. P. claudio Pulchro, L. Iunio omclaudius innira auspicia pugnavit et a carthaginiensib