장음표시 사용
51쪽
. illa, teritum in Macedonia, quartum in Dalmatia. Nam se torius, qui paritanMarianarim fuerat, umens sinu in ce- erorum, qui interempti erant, ad bellum commovit Hispa- nias. Missi sunt contra eum duces u. caecilius Metellus,
filius et iis, qui Iugurtham regem vicit, et L. Domitius prae-t0r. A Sertorii duce Hirtuleio Domitius occisus est. Me tellus vario successu contra Sertorium dimicavit. ostea dum impar pugnae solus Metellus putaretur, Cn. Pompeius ad Hispanias missus est. Ita duobus ducibus adversis Ser-ι0rius sortiina varia saepe pugnavit Octavo demum anno A. in suis occisus est. Et finis ei bello datus est per Cn. Pona 680.
lirium adolescentem et Q. Metellum Pium atque Omnes prope Hispaniae in dicionem populi Romani redactae sunt. cap. II. Ad Macedoniam missus est Appius clau-A.u dius Post consulatum levia proelia habuit contra varias Lgentes, quae Rhodopali provinciam incolebant, atque ibi
morbo mortuus est. Missus ei successor C. Scribonius A. in Curio post consulatum Is Dardanos vicit et usque ad Da M . nubium penetravit, triumphumque meruit et intra trien-A-Vnium sinem bello dedit. CAP. m. Ad Ciliciam et Pamphyliam missus est P. Servilius ex consulo, vir strenuus Is Ciliciam subegit, A. Moiae urbes clarissimas oppugnavit et cepit, in his Pha- ' selidem, inopum, corycum ciliciae Dauros quoque ag- gressus ad decisionem redegit, atque intra triennium bello finem dedit Primus omnium Romanorum in Taumateris
est. Reveriens triumphum accepit et nomen Isaurici meritit. J A P. IV. Ad Birri cum missus est C. Cosconius proconsule Multam partem Dalmatiae subegit, Salonas cepit
et composito bello Romam post biennium rediit. car. V. IVO Iisdes temporibus eo ut M. Aemilius A u. Lepidus, catuli Ollega, bellum civile voluit commovere,
intra tamen unam aestatem motus eius oppressus est. Ita uno tempore multi simul triumphi fuerunt, Metelli ex Hispania, Pompeii secundus ex Hispania, Curionis ex Mace-40nia, Servilii ex Isauria.
52쪽
EUTR0 PII. C A P. VI. V. Anno urbis conditae sex xxvi L. Licicinio Lucullo et M. Aurelio cotta coss. mortuus est Nicocimedes, rex Bithyniae, et per testamentum populum Roamanum sedit heredem. Miuiridates pace rupta diuinii ciet Asiam rursus voluit invadere. Adversus eum ambo con lsules missi variam habuere fortunam. Cotta apud Chalcedonem victus ab eo acie, etiam intra oppidum coactus est et obsessus. Sed cum se inde Mithridates Cyzicum trans utulisset, ut Cyetico capta totam Asiam invaderet, Lucullus dei alter consul occurrit. Ac dum Mithridates in obsidione dcygici commoratur, ipse eum a tergo obsedit, fameque qconsumpsit, et multis proeliis vicit, postremo Byzantium aquae nunc constantinopolis est, fugavit. Navali quoqued proelio duces eius Lucullus oppressit. Ita una hiemes aestui a Luculi centum sero milia reos exstincta mitra A.u. AP HI. M. Anno urbis Romae vexoviii Macerisso Oniam provinciam M. Licinius Lucillius accepit, cons
Minus Luculli, qui contra mihi daren binum gerebat. dA.D. Et in Italia novum bellum gubito commotum est. Septua- φν ginta enim quatuor gladiatores ducibus Spartaco, Crix let enomao, effracto Capuae ludo, effugerunt, et per Ilaraliam vagantes paene non levius bellum in ea, quam Hanni IA.u bal moVerat, paraverunt. Nam multis ducibus et duobus 680. simul Romanumim consulibus victi sexaginta sere milium armatorum exercitum congregaverunt, victique sunt a A. U. Apulia a M. Licinio Crasso proconsule, et post multas ea
lamitates Italiae tertio anno bello huic finis impositus es A u. CAP. VIII. VII. Sexcentesimo 'ctogesimo primo i urbis conduae anno, P. Corneli Lentula et n. Aufidis oreste coss. duo tantum gravia bella in imperi Romam erant, Mithridaticum et Maesdonicum. Haec duo Luculi agebant, L. Lucullus et M. Lucullus L. ergo Lucullus, ,
pugnam cyzicenam, qua vicerat Mithridaten, et navalem,
qua duces eius oppresserat, persecutus est eum, et rece
pta Paphlagonia atque Bithynia etiam regnum eius invasit, Sinopen et Amison, civitates Ponti nobilissimas cepit. Secundo proelio apud Cabira civitatem, quo ingente cu'
53쪽
LIBER M. 39pias ex omni regno adduxerat Mithridates, num xxx milia
lectissima regis a quinque milibus Romanorum vastata essent, Mithridates fugatus est et castra eius direpta Armenia quoque minor, quam tenuerat, eidem sublata est. Sug-eeptus tamen est Mithridates post fugam a Tigrane, Armeniae rege, qui tum ingenii gloria imperabat, Persas saepe vicerat, Mesopotamiam occupaverat e Srriam et Phoenices partem.
CAP. D. Ergo Lucullus repetens hostem sugatumesiam regnum Timanis, qui Ar iis in linrabat, ingressus est. Tigranoceris, civitatem Aramenae, nobilissimam re A.meni Armeniaci oepti, ipsum regem eum sexcentis milibus clibanariorum et demum milibus saluariorum ei armaiorum venientem xviii milia militum halens ita vicit, ut m
gnam partem Armeniorum deleverit. Inde Nisibin pro- v. se eius eam quoque civitatem cum regis Datre cepit. Sed Lil, quos in Ponto Lugullus reliquerat cum exerinus parte, ut regiones victas et iam Romanorum tuerentur, negligenter se et avare agentes occasionem iterum Mithridati in Pontum irrumpendi dederunt, atque ita bellum renovatum est. Lucullo paranti capta Nisibi contra Persas expeditio A.u.
CAP. X. VIII. Alter autem Lucullus, qui Macedo A.maiam administrabat, Bessis trimus Romanorum intulit bes Ossium atque eos ingenii proeΠ in Haemo monte superavit. 0ppidum Uscudamam, quod Bessi habitabant, eodem die, quo aggressus est, vicit, abylen cepit, usque Danubium penetravit. Inde multas supra Pontum positas civitates aggressus est. Illic Apolloniam evertit, calatin, Parthenopolin, Tomos, Histrum, uretiaonem cepit belloque o
lecto Romam rediit. Ambo tum triumphaverunt, Lucullus, qui contra Mithridaten pugnaverat, maiori gloria, cum tan-i0rum regnorum victor redisset. CAp. XI. IX. consecto bello Macedonico, manente Mithridatico, quod recedente Lucullo rex .collectis auxiliis reparaverat, bellum Creticum ortum est. Ad id missus A.
d. Caecilius Metellus ingensibus proeliis intra triennium H -
54쪽
omnem provinciam cepit, appellatusque est creticus algia a.s ex insula triumphavit. Quo tempore Libya quoque Rod656. mano imperi per testamentum Apionis, qui rex eius Iudrat, accessit, in qua inclutae civitates erant Bereniaee, lemais et Cyrene id C A P. XII. X. Dum haec geruntur, piratae omnia madria infestabant ita, ut Romanis, tot orbe victoribus, soldnavigatis tui non esset. Quare id bellum Cn. Pomp Α.u decretum est. Quod intra paucos menses ingenii, m sis citate et celeritate consedit vix ei delatuin bellum eis contra reεem Mithridaten et Tigranen uu suscepto
thridaten in Armenia minore nocturno proelio vicit, castra ldiripuit, quadraginta milibus eius Occisis viginti tantum de lexercitu suo perdiu et duos centuriones Mithridates tam uxore fugit et duobus comitibus. Neque multo post, eliminanos saeviret, Pharnacis, filii sui, apud milites sedilidae ad mortem coactus enenum harisit. Hunc finem habitae u Mithridates. Periit autem apis Bosporum, vir ingeniis l- industriae .consiliique. Regnarit annis sexaginta, vixit selytuaginta duobus, contra manos bellum habuit annis quiqdraginta. A u. I. M. Tigrani deinde Pompeius bellum MMO . tulit. Ille se ei dedit, et in castra Pompeii seruirdecim
miliari ab Artaxata venit, aediadema suum, cum procidbuisset ad genua Pompeii, in manibus ipsi colloea si
Quod ei Pompeius reposuit, honorificeque eum habitussi regni tamen parte multavit et grandi pecunia. Adenapta est ei Syria, Phoenice Sophene, sex milia praeterea ia lentorum argenti, quae populo Romano daret, quia biblum sine caussa Romanis commovisset.
C A P. XIV. Pompeius mox etiam Albanis bellum intolit, et eorum regem roden ter vicit, postremo per episto las et munera rogatus veniam ei ad pacem dedit Iberiae
quoque regem oden vicit acto et in deditionem acceptu Armeniam minorem Deiotaro, Galatiae regi, donarii, M socius besti Mithridatici sierat Attalo et Pylaemeniphlagoniam reddidit Aristarinum coictis regem imposuit
55쪽
vix Iturae et Arabas vicit. Et cum venisset in sinani, Seleuciam, vicinam Antiochiae civitatem, liberint Onavit, quod regem Tigranen non recepisset Antiochensibus obsides reddidit Aliquantum agrorum Daphnensibus dedit, quo lucus ibi spatiosior fieret, delectatus loci amoenitate et aquarum abundantia. Inde ad Iudaeam transgres A. v. sus Hierosolyma caput gentis, tertio mense cepit, duo 689. decim nailibus Iudaeorum occiSis, ceteris in fidem acceptis. is gestis in Asiam se recepit et finem antiquissimo bello dedit. CAP. XV. XII. M. Tullio cicerans Malore et C.
Antonio coss. anno ab urbe condita DcLx IX. L. Sergius, v.
Catilina, nobilissimi generis vir, sed ingenii pravissimi, sis ad delendam mitriam coniuravit eum mictus hun, claris quidem sed audacibus viris. Cicerone uicte inpulsus est socii eius deprehensi in carcere strangulati sunt. Ab Lalanio Pallem remstilo ciuilina ipse praesio ,--
interfectus. C p. XVI. XIII. Sexcenterim nonagesimo anno V. ab urbe condita D. Iunio Silano et L. Murena coss. Metel--lus de Creta triumphavit, Pompeius de bello piratio et I
Mithridatico. Nulla unquam pompa triumphi similis fuit. Ducti sunt ante eius currum filii Mithridatis, filius Tigranis et Aristobulus, rex Iudaeorum, praelata est ingens pecunia, auri atque argenti insinitum. Hoc tempore nub lum per orbem terrarum grave bellum erat. CAp. XVII. XIV. Anno urbis conditae ncxciii. c. A.U.
Iuli is caesar, qui postea imperavit, cum L. Bibulo con sui est sacrus Decreta es ei Gallia et Idricum cum logionibus decem. Dirim vidit Helvetios, qui nunc Sequani appellantur, deinde vincendo per bella gravissima usque ad conum Britannicum processit. Domuit autem
annis novem sere omnem Galliam, quae inter Alpes, flumen Rhodanum, Rhenum et Oceanum est et circuitu patet ad bis et tricies centena milia passuum Britanni mox A.α bellum intulit, quibus ante eum ne nomen quidem Roma M Urum cognitum erat, et eos quoque victos 'bsidibus a
56쪽
ceptis stipendiarios secit. Galliae autem tributi nomine annuum imperavit sestertium quadi ingenties, Gerinanosque trans Rhenum aggressus immanissimis proeliis vicit. Inter tot successus ter male pugnavit, apud Arvernos semel praesens et absens in Germania bis. Nam legati eius duo, Titurius et Aurunculeius, per insidias ines sunt cari VIII FV. circa eadem tempora, anno im
v bis conditae nexcuti M. Licinius crassus, collega Cn. P-sset pei Magni in consulatu secundo, contra Parthos missus
est, et cum circa Carras contra omina et auspicia dimicasset, a Surena, Orodis regis duce, victus ad postremum intersectus est cum silio, clarissimo et praestantissimo iuvene. Reliquiae exercitus per C. Cassium quaestorem servatae gunt, qui singulari animo perditas res tanta virtute restituit, ut Persas rediens trans Euphratem crebris prodiliis vinceret' Ap. XIX. XVI. Hine iamdissilum civile su essit exsecrandum et lacrimabile, quo praeier calamitates, quae in proeliis aeciderunt, etiam populi Romani fortuna, flata est.. caesar enim rediens ex Gallia victor coepitio lscere alterum consulatum atque ita, ut sine dubietale ei aliqua deserretur contraditum est a Marcello consule, i, a Bibulo, a Pompeio, a Catone, iussusque dimissis exer-
1 o citibus ad urbem redire. Propter quam iniuriam ab Arimi Vno, ubi milites congregatos habebat, adversum patrianicum exercitu venit. Consules cum Pompeio senatusque omnis atque universa nobilitas ex urbe sugit et in Graecia transiit. Apud pirum, Macedoniam, Athaiam Pompei duce senatus contra Caesarem bellum paravit. CAP. XX. Caesar vacuam urbem ingressus dictatorem se fecit. Inde Hispanias petiit. Ibi Pompeii exercitus validissimos et sortissimos cum iribus ducibus, L. Afranio, M. Petreio, M. Varrone superavit. Inde regressu in Graeciam transiit, adversum Pompeium dimicavit. mo proelio victus est et lagatus, evasit amen, quia i sit inierveniente Pompeius sequi noluit, dixitque caesar,
nec Pompeium scire vincere, et illo tantum die Sesso
57쪽
uisse stiperari. Deinde in Τliessalia apud Palaeopharsa- una productis utrimque ingentibus copos dimicaverunt. tompeii acies habuit, milia peditum, equites in sinistrodornu sexcentos, in dextro quingenios, micterea totius drientis altilia, istam nobilitatem, innumeros senatores,
tractorios, consulares et qui magnorum iam bellorum ictores fuissent caesar in acie sua habuit pedum non integra xxx milia, equites mile. C Ap. XXI. Nunquam adhuc Romanae copiae in unum
.equo maiores, neque melioribus ducibus convenerant, lotum errarum orbem diei te subacturae, si contra barbatos ducerentur. Pugnatum tamen est ingenti contentione, pictusque ad postremum Pompeius et castra eius direpta sunt. Ipse sugatus Alexandriam petiit, ut a rege Aerapti, eui tutor a senatu datus suerat propter iuvenilem eius aetatem, acciperet auxilia. ur sortunam magis quam amici A. D.
:tim secutus occidit Pompeium, caput eius et anulum Cae 7M. i misit. Quo conspecto caesar etiam lacrimas sudisse licitur, tanti viri intuens caput et generi quondam sui.
Car. XXIL XVn. Mox Caesar Alexandriam v sit. Ipsi quoque molemaeus parare voluit insidias, quariussa regi bellum inarum est Victus in Nilo periit invenumque est corpus eius cum lorica aurea caesar Alexam iri politus regnum leopatrae dedit, inlemaei sorori,
tum qua consuetudinem stupri habuerat. Rediens inde eaesar Pharnacem, Mittiridatis Magni silium, qui Pompeio in auxilium apud Thessaliam fuerat, rebellantem in Ponto atque multas populi Romani provincias occupantem, Vicit A.U. Reie, postea ad mortem coεgit. CAp. XXIII. XVIII. Inde Romam regressus tertio .v. se consulem fecit cum M. Aemilio Lepido, qui ei magister M. equitum dictatori ante annum suerat. Inde in Africam prosectus est, ubi infinita nobilitas cum Iuba Mauretaniae rege, bellum reparaverat. Duces autem Romani erant P.
somelius Scipio, ex genere antiquissimo Scipionis Asriciniolo etiam socer Pompei Magni suom, M. Petreius, d. Varus, M. Porcius cato, L. cornelius Fausius, sussae
58쪽
dictatoris filius contra hos commisso proelio post rias dimicationes victor fuit caesar Cato, Scipio, Petre
Iuba, ipsi se Occiderem pausius, Pompeii gener, a csare interfectus est. A. D. C A P. XXIV. XIX. Post annum caesar Romam 7'7 gressus quarto se consulem secit et statim ad Hispanias prosectus, ubi Pompeii filii, naeus et Sextus, ingens llum reparaverant. Multa proelia suerunt, ultimum alMundam civitatem, in quo adeo caesar paene victus ut sugientibus suis se voluerit occidere, ne post tantam militaris gloriam in potestatem adulescentium natus anisex et quinquaginta veniret. Denique reparatis suis
est. Ex Pompeii filiis maior occisus est, minor fugit. A P. XXV. XX. Inde caesar bellis civilibus
orbe compositis Romam rediit. Agere insolentius ede
contra cunεuetudiney Rhmanae libertatis cum ei et honores ex sua voluntate praestaret, qui a populo te deserebantur, nec senatui ad se venienti assurgeraliaque regia ac paene tyrannica sacerct, coniuratum in eum a Lx Vel amplius senatoribiis equitibusque Romai Praecipui fuerant inter coniuratos duo Bruti, ex eo genBruti, qui primus Romae consul suerat et reges expulea C. Cassius et Servilius casca. Ergo caesae', cum sena die inter ceteros venisset ad curiam, xxiii vulneribus e lassus est.
I. Interfecto Iulio Caesare bella civilia reparantur remblicam turbante Antonio. I. Antonius fugatus confugit adpidum, quo operam dante Octaviano, alterius partis duci, eonciliatur. Illorum triumviratus. Cicero occiditur. 3. Bella Britto et Cassio, Caesaris pereussoribus, motum illorum Diuitia ' Corale
59쪽
des. Divisio rei publicae inter A ntonium et Octavianum. ionii reser Lucius, novur, belli civilis auctor, opprimitur.
Bellum viri Sexto Pompeio pace componitur. 5. Agridii Aquitania res prospere gerit Venusii Bassus do ami, qui in Syriam irruperant, victis trivi linii agi L . sexti vetus rupta pace bellum instaurat et victus interficiunt.
lonius Cleopatram, Aegypti reginam, in matrimonium du- et vanam in Parilios expeditionem suscipit. 7. Bellum rictavianum et Antonium et huius post pugnam inser apud Actium cum Cleopatra interitus Aegyptus Ro-- imperio adiicitur. 8. octavianus Augusti nomine n
to inde solus rem publicam obtinet et egregio modo . s. D. Augusti bina, ridiorige, iis, mores, usque a Romano imperio obitus. 11. Tiberius, Augusti successor,
vitam pessime actam cum summo omnium gaudio mori-12. Caligula, sceleratus princeps, bello contra Germanos ave gesto occiditur. 13. Claudius parum sibi in vitae mo-atione constans Britanniam devincit. 14. Neronis luxuria, do et crudelitas praeter alia crimina memorantur Britan-
paene amittitur, Armenia a Pariliis eripitur, Pontus tamen emissaeus ei Alpes coitia Romano imperio accedunt. 15.
omnibus exsecrabilis hostisque a senatu iudicatus ipse interficit. 16. Galba senex post breve imperium occiditur. Otho cum a Vitellio imperii aemulo, urgeretur, ad evitani belli civilis calamitatem voluntaria morte obit. 18. Vitel- , Neronis imitator ingluvie maxime notabilis, ignomini sol. I9 20. Vespasiani virtutes et res in bellis gestae, qui- Romano imperio accesserunt Vecia insula situstaeque prosiae Actiata, resa, Rhodus, Samus, Thracia, cilicia, o Noe l. 22. vii principis optimi, laetissimum imperium.
Domitianus, diversis moribus laedus, contra Sarmatas, ea et Dacos bella gerit et triumphos multis calamitatibus re-iptos agit. Cum Romae multa opera fecisset, ob scelera
CAP. I. Anno Urbis septingentesimo sere ac nono intecto Caesare bella civilia reparata sunt. Percussoribus A V
in caesaris senatus favebat. Antonius consul partiumrsaris civilibus bellis opprimere eos conabatur. Ergo baia re publica multa Antonius scelera committens a xv. at hostis iudicatus est. Missi ad eum persequendum consules, Pansa et Hirtius, ei mimianus adolescens, is x et viri natus, caesaris nepos, quem ille testamento 'edem reliquerat et nomen suum ferre iusserat. Hic
60쪽
est, qui postea Augustus est dictus et rerum potitus. Quat prosecti contra Antoni uni tres duces vicerunt eum. Eventamen, ut Victores consules ambo morerentur, Quare tra erinus uni Caesari Augusto paruerint.
cap. IL Fugatus Antonius amisso exercitu consiti ad Lepidum, qui caesari magister equitum hierat et is
copias militum grandes habebat quo susceptus est Mox Lepido operam dante Caesar cum Antonio paceni secit et quasi vindicaturus patris sui mortem, a quo per listamentum fuerat adoptatus, Romam cum exercitu prosectus extor sit, ut sibi xx. anno consulatus daretur. Sena tum proscripsit cum Antonio et Lepido et rem publicanarmis tenere coepit. Per hos etiam cicer orator occisat
Ap. ΙΙL II. Interea Brutus et cassius , interfectu A,m res Caesaris, ingens bellum moverunt. Erant enim et Macedoniam et Orienteni multi exercitus, quos occupave rant. Profecti sunt igitur contra eos Caesar Octavi sis Augustus et M. Antonius remanserat enim ad defendest
dam taliam Lepidus). Apud Philippos, Macedoniae urbessi, contra eos pugnaverunt. Primo proelio victi sunt Nil inius et caesar, periit tamen dux nobilitatis cassius, ei cundo Brutum et infinitam nobilitatem, quae eum illis beylum gesserat, victam interfecerunt. Ac sic inter eos disia est res publica, ut Augustus Hispanias, Gallias et haliis teneret, Antonius Asiam, Ponium, inientem. Sed alia lia L. Antonius consul bellum ci iis commovit, frater eius,
qui cum Caesare contra Brutum Cassiumque dimicaverat. A.U. Is apud Perusiam, Tusciae civitatem, victus et captus e li7la neque occisus.
A.U A P. IV. III. Interim a Sexto Pompeio, Cn. Pomyin' pei Magni filio, ingens bellum in Sicilia commotum es, iis, qui supersti erant ex partibus Bruti cassiique ad emconfluentibus Bellatum per caesarem Augustumsolavist MU. num et M. Antonium adversus Sextum Pompeium O