장음표시 사용
101쪽
Pertius I, 6. arata dixit, pro: arationibus; & eulta Cereris pro praediis ac sativis agrorum, qui coluntur. Et Plautus 3. Asinar. t. Antin tibi verba blanda aurum reret dicta do cta pro datis ic. donariis. Saepissime vero etiam in verbum transit substantivum, positum se. pro casu nominatiνo et g scire tuum scientia tuaὶ nihil est, nisi te seire hoc sciat alter. Iteria Deum timere & colore pro pietate. Sic Cicero I. dς ossic. decipere hoc quidem, non judicare est. Terentius I. Andr 3. Si id peccare est, fateor id quoque. Plaut. 3. Asin. I. Hoccine est pietatem colere , matris imperium minuere. Nonnunquam vero inἀfinitivus loco accusatiνi verbis postponitur Horat. E. Sat. s. Nil sibi legatum praeter plorare. Peri. Sat. ad nostrum istud vivere triste respexi. Plaut. 1 Baeh. a. Hie vereri perdidit. Quin & Cicero I s. ad fam. Is . Ut ipsum vinci contemnerit. .
Simplieis sima qhidem sed maxime etiam illustris variandi ratio est quae fit per Synonyma, quorum 4
bonis autoribus comparanda suppellex , ut in promtu sint &congesta jam reperiantur, talia sunt ensis αgladius, liber & codex, item forma,deςor. pulchri tudo. Ex hoc genere Fero optima & maxime eom moda seligenda sunt; vix enim duci verba repiruntur quae non aliquo dissideant discrimine , sic prorsus idem notare videntur , aeervus, strues , strages, sarcina , fascis . cumulus, eongeries, thesaurus, mundus &c. E quibus, cumulus & congeries sunt
nomisa generaliar apereus rerum minutarum: stru-ς ljgnorum: strages cadaverum: sircina utensilium:
102쪽
fascis rerum gestandarum: thesaurus pretiosarum: mundus muliebrium. Non tantum ergo requiritur in Synonrmis colligendis sedulitast sed m promenis dis quoque & adhibendis judicium. Praestat enim judice Hermogene de Methodo cap.q. uno vocabulo ruti siepius, quam copiam sermonis inepte atque i tempestive ostendere. Neque vero seorsim tantum voees et sed integra simul sententia multis modis hac ratione proferri potest e. g. haec: Pietas ad omnia utilis est h. m. Timor cultusque ille DEi & veneratio supremi numinis humano generi universo ad omnia ua comparanda , perquam idonea & eommda, reobusque omnillus opportuna est. Item s. d. Homo dodius laudandus est h. m. ex parte subjectri. Homo eruditus literatus, literis omnibus perpulchre instruinctus, ingenuarum artium longe callentissimus, omnigena rerum notitia dives , omnibus distiplinis diiciplinis ornatus, Politioris disciplinae longe seientiisimus, multiformi eruditionis supellectile instructus, meliorum literarum studio cum primis in-ρgnis, in nullo doctrinae genere non perpolitus &c. Et ex parte praedicati . nullo non laudum genere est assi Aendus, dignus publicis praeconiis, omnibus lauis di bus celebrandus, omni laudum genere prosequendus, ornandus, houestandus , commendandus, celebrandus, praedicandus, illustrandus, in coelum extollendus &e., Praeeipue vero periphrastos in hac re usiis maximus est; sed si decorum servat; immodica siquidem
gratiam perdit. prout vero ipsa ap. Philosophos deis
103쪽
finitio: ita haec quoque vel nominis est vel rei. Illa nomen sc. evolvit: haec ipsam rem explicat. Isthac ratione heredipetam nominabimus illum, quia alienas. heraeditates captat:parasitum, qui mensas ob ambulat , & iis assentatur, aput quos τονσιτον s frumen. tum panem &victum invenit: locupletem, que plenum locorum quae possidet: philosophum, hominem studiosum sapientiae, & Rhetorem, a cujus oremellae dulcior oratio fluit. Sie Auson. Idyll. a 6. sacra sigillorum nomine dicta, pro Sigillaribus dixit; nam Si gillariorum vox a sigillis dicitur coniale Macrob. I. Salum. eap. 6. Extr. Similiter Lucanus Lib. 2. orbem
signorum dixit pro signifero: Rei autem definitiones vel descriptiones potius, si peculatorem appellem compilatorem aerarij publici: Ebrietatem, Flagitiorum matrem. rixarum nutricem turbationem capi'.
lis, subversione th sensus &e. Mortem, somnium aeternum ditatutionem eorporum, divitum pavorem, Pauperum desiderium, inevitabile satium&c. Thro num Regis, arcembonornm, improborum scopulum, innocentiae propugnaculum, inopiae perfugium Acc. Sic Cie. s. Tuscul. O vitae Philosophia dux, virtutis indagatrix, expultrixque vitionum &c. Comnel. Nep. in Miltiade cap. ult. omnes habentur & dicuntur Tyranni, qui potestate sunt perpetua, in ea civitate, quae libertate usa est. Virgil. iuvenes a. 2Eneid. O vos quibns integer aevi Sanguis adhuc, solidoque suo stant robore vires. Et Iuvenalis Palaestinam Sat. 6. Obs rvant ubi festa mero, pede Sabbat
Reges & vetus indulset senibus clementia porcis. periis
104쪽
Periphrasis rerum vicissim. duplex est, vel earum np. quae nomen habent stroprium , vel quae commune. Illarumvicissim vel mente praeditarum, veIejus expertium. Personarum quidem cum a patria,
ut quando Musae dicuntur Pierides a Pieria regioneap. Virgil. Ed. 3. Pierides vitulam lectori poscite vestro : vel Sicelides a Sicelia Insula ap. eund. ibid.
Sicelides Musae paulo majora canamus. . Pimpleis quoque a Pimpla monte Thraciae ap. Martiat. 1 I. DPigr. 4. Non urbane mea tantum Pimpleide gaudent otia: Aonides ab Λone monte ap. Iuven. Sat. 7.
Cupidus Sylvarum aptusque bibendis Fontibus Α nidum ; Sic quoque Castalides, Aganippides a Cain stalia de Aganippe fontibus. Vel patriae conditore.
Sie Romani a Romulo urbis conditore Romulidae dicuntur ap. Pers. Sat. r. Ecce inter pocula quaerunt Romulidae saturi, quid dia poemata narrent. Trojani a Dardano Rege Dardanidae Virgil. 4. aen. Ecee manus iuvenum interea post terga revinctum pastores magno ad regem clamore trahebant Dardanidae. Athenienses a Cecrope Rege Λthenarum conditore
Cecropidae ad. Virgil. 6. meid. tum pendere paenas Cecropidae jussi. vel a Duce, ut secij aeneae, aeneadaeap. Virg. r. En Defessi AEneadae, quae proxima littora. Cursu Contendunt petere & Libyae vertuntur ad oras r vel ab istu*ri gentis a famiIiae viro quemadmodum majores Timodemia Pindaro Nem. β. appellatis tur Timodemidae: diget majores Pyth. E. AEgeidae,& Emmenis Pyth. si Emmenidae. Vel a parent M, ' g. Mo, it Mercurius ab avo materno Λtlante di.
105쪽
ctus Atlantides ab Ovid. 8. Metam. venit Atlantides positis ea ducifer alis. Etiam a matre, ut Iliae filii dicti Iliadae ab Ovid. 3. Fastor. omnibus agricolis armentorumque magistris Iliadae fratres jura petita dabant. Sic quoque Phillyrae mathis filius dictus Philislyrides a Virgil. sub sin. 3. Georg. Cessere magistri Phillyrides Chiroq. Tum denique. ab adjunciu va. rsis. Cic. de orat. 3. Lib. illud immortalitate dignum ingenium, illa humanitas, illa virtus L. Crassi. ΙΙOxat. 3. οὐ 2I. Virtus Catonis de a. Sat. 1. Virtus Scipiadae & mitis Sapientia Laeli, Prudent. quoque in Hymn. Io. Martis indignabitur offensa virtus pro L. Crasso, Catone, Scipione, Laelio Marte. Sic quoque, Horat. Od. Ia. Nitor Hebri pro Hebro nitente i. Epist ad Iec. Λcumen Stertinij pro, Stertinio acu.' tulo. Viciss. 3. od. s. Mens Reguli pro Regulo sapiente. Sic quoque Auson. Epigr. IEI. Medaeam vellet eum pingere Timomachi mens, pro Timoma.cho artisee. Virgi L etiam . aeneid. Corpus Turni,
dixit pro Turno & Lucret r. Corpora Divum, pro ἔDivis. vicissim Virgil. a. AEn. Fadies Tyndaridis de Lib. 6. Imago Adrasti, pro Adrasto. Rerum dentis,ue periphrasis plerumque fit motione generis, ut urbs Trojae Virgi L i. aen. Elidis 6. ib. 6. Maenia
Lavini I. AEn Amnis Eridani 6. An. Fons Oceani Stat. Theb. &c. nomunquam tamen adjunctis quoqua. . Ijis e. g Aut. ad Herenn. Lib. 4. Scapionis providentiam Cartaginis opes fregisse, de Panegyrista in laudem Constantini circa fili. Facile est vincere timidos & imbelles, quales amaena Graecia dc deliciae orien- . . . ' iis
106쪽
iis educunt. pro : Oriente. & Iuvenal. Sat. II. Pentibus ex illis, quos mittit prota Syenes, pro τ
In Ἀρνllatips quae vocant nominis' miraperiphra. seos est varietas.potissimu vero pro diversa significan ds ratione c.g.per voculam Rei ap. Plaut.2. Amphitr. 2. Satis . parva res est voluptatum sprorparvae volupta- tessuntJ invita atque aetate agenda, prae quod molestum est. O vid. s. Fastor, Ille ubires caeli tenuit i. e. caelum. Terent. in Phorm. Ae si talentum rem reliquisse decem. pro: decem talenta. Hinc Prudenti . contra Symmach. Et res naturae sit publiea promtaque cunctis. & in Apotheosi. Nec saga clangoresoquax & stridula cornix rem docuere dei prot diis vina mysteria. Per vocabulum Nominu ap, Lucan. Libi vidi ego laetantes popularia nomina Drusos si. e. populares. Arnob. sub init. Lib. I. Postquam is men esse interris Christianae religionis occepit. prorpostquam religio Christiana intulit se mundo, prout ipse mox pag. Lq.& Salvian. 3. de Gubern. Dei. Nciis men ingenuum i Ic flagitiorum labe non polluitur. 'pro: ingenui non polluuntur. Petronius etiam pag. Al. .Nomen amicitiae, si quatenus expedit haeret. Porro vocabulo vis copia plerumque rerum describi.
tvr e. g, Livius lib. I. cap. 37. Missis qui magnam vim lignorum s plurima se . ligna j influmen eonjiceo
rem, & eod. ljb cap. si. Servum Turni auro corrupit, ut in diversiorium ejns vim magnam gladiorum inferri elam sineret. Curi. Iib. 3. Magna vis saxorum ad manum erat. Virgil. 7. Iam Furit intus aquaevis., Lucret.
107쪽
' v. I a 2. Iuven. Sat. 6. Verborum tanta cadit vis. Foris madescribitur vocibuss Fometae , maginus νustus, F.
ciri. e. g. 9, AEn V. 3qy. formaoris, pro: ore. & lib. I. forma luporum, pro: lupis. lib. 6. Imago pietatis, pro: pietate. s. aEn. Vultus salis. . Georg. V. ετ facies scelerum. Sic quoque Mura rint unda, globo, rotat falcata, falce eici Lucret. lib. 4. Globus cordis. lib. s. rota solis. Apulej. de Deo Socrat. Falx lunae, pro luna. Et corpora bestiarum voce tergi. Virg. I '. AEn. Terga suum lib. r. Terga ferarum & lib. 2. Terga Iuvencum. Sic quoque ap Senec. in Hippol. Terga hi sontis; quemadmodum vero ap Lucret. lib. 6. Teringum terrae sic quoque ap. eund. Lucret. lib. I .Tegmen caeli. & lib. 3. tegmen corporis, pro P corpore. v cum porro auctus & augminis in iis rebus usus est, quae auger possunt , es g. ap. eund. Lucret. lib. s. Augmen corporis, pro corpore. lib. 6. Augmen guttae, pro gutta. ibid. structus arboris, pror arbore.& Auctus impetus, pro: impetu; Loca idem autot voce, Templi mutare solet lib. r. Templa caeli. lib. s. Templum mundi, & vicillim ibid. templa mentis ;Ioca quoque camporum lib. 2. pro et campis. Tempora dehique designantur Vocabulo Secuti e. g. Λrnob. lib. I. mortalium importata sunt seculis. & vicissim: submovere de seculis. Lucret. lib. a. saeclasanimantum. & lib. s. parit omnia faeela ferarum. lib. c. saecla virorum. etiam lib. 3. saecla seripto.
Per antonomasian quoque ut Rethores voeant
108쪽
commutatio propria inter & communia nomina fieri solet tribus fere modis. Primo quidem prout jam diximus, quando Patronymicum vel Gentile nomen ponitur. Ioco proprii e. g. Anchisi des pro AEnea Λnchisae filio, aut Pelides pro Achille qui patrem Pelea habuit. Sic quoqua Mantigena virgilius dicitura patria Mantua, quam Mincius flumen alluit , &Maeonides vel Maeonius Homerus, a Maeonia, quae& Lydia est, . ubi Homerus natus credebatur. Et ejus modi innumera leguntur ap. Poetas, i ad quos cumprimis Dee loquendi ratio pertinet; quanquam uec caeteris eripienda , modo ne temere adhibeatur. Casaubonus ad polyb. pag. q. I. observat, Graecorum eam consuetudinem fui sse, ut magnos & claros viros aliter, quam propriis nominibus appellarent; equo planum est , eos verum Patronymicorum usium ignorare, qui vulgo se vocant: Petrides, Martini des, Iohannides, Volchmarides elee. quae aflecta in tam quorundam novitatem spirant. Goruel. Nepos
saepius hac loquendi forma usus est sc. in Timoth. cap. a. Aquo cum Laco np. Lysander J pecuniam accepisset. & vicissim in Agesilao, cap. a. Inducias
a Lacone petivit. pariter is Datame cap. 2. Bello praesecit propinquum Paphlagonis. Thyumst. no- tans, de quo in num. praeced. Erat eo tempore Thyus Dynastes Paphlagoniae etc. Sic Hannibal Passim Paenus vocatur n p. ap. eund. Nep. in Annib. cap. i o. init. Sic conservatis rebus suis Paenus e tu. p. Polyb. quoque Liv.6c Florum ut observavitΚirehis
maj. in Ind. Cieero denique hae dicendi ratione
109쪽
stus J capitalis, o teber . acutus, brevis pene pusillius Thucydides ex quibus satis apparet, non solis Poetis transscribendum hoc esse dicendi geniis. - Se
cundus porro Antonomasias modus est . quando
Γ duoniam ultra biennium h. l. operae Typographi in excudendo hoe opusculo cessarunt, amissa sere duo folia iunt , quibus supplendis aliis negotiis Ostrictus Autor Vacare non potuitJ & v. Gell. lib. s.
cap. χω, Graecorum idonei. Horat- i. ad io. superiuDeorum gratus& imis i. e uperis &imis Diis.' Au pul. in apol. lib. i. & STat. lib. r. Thebaid. lecti iuvenum , pro juvenes. sive inseminino : Turpe, α pulchrae sormarum; sive neutro. Plin. lib. I , cap. 3 fAnimalium noxia. Symmach. a. Epist 9 inter votorum snmma constitues, Senec Epim ys. Sancti ora sacrorum & Lucret. lib. q. v. 36I. Saxorum structa. Vel una saltem, ut sc. neutro addatur vicissirri vel Mascuini generis nomen Tacit. I. Anal. ol. se culpa saltuum scrutaretur lib. q. Saeva ventorum item opportuna locorum. Apul. l. Metam. Ardua montium, roscaea cespitum, & globosa eamporum
Minut. Fel. in octav. Quid loquat apte dispositae
recta montium collium flexa, porrecta camporum. vel Reminini. Tacit. a. Λmal. prima Sylvarum. Senec Cpnsol. ad Marc. cap. as. aeterna rerum. ApuL q. tam. singula rerum sentiens. Symmach. lib. t O. Ep. s. interpretationum dubia sustinere. Lucan. lib. l O. T. 464. Cogunt tamen ultima rerum. vet. vicissi
110쪽
Cic. 8. ad Att. Ep. a T. Pompejus: vos hortor, ut . quot cunque millitum contrahere poteritis, contrahatis. Et ibid. ut milium quot haberent ad nos deducerent. Quintil. lib. I 2. Inst. Orat. cap. II. plurimum in eo virtutis , nonnihil vitiorum. vel deniq; adjectivo plurati genitivas singularis. Τac. a. Ann valetudinis adversa rimantes. lib. seq. amaena Asae at- qtie Achaiae. 6c lib. I s. occulta coniurationis. Solin. cap. 48. Interiora Judaeae Virgil. 4 AEn. caeli convexa tueri. Lucret. lib. s. Fundarit caelum ac terram. pontique profunda & Lucan. lib. I o. Mundi devexa secutus. His accedunt formulae ap. Terent. Act.
. Andr. se. 4. nihil loci segnitiae est neque socordiae. Item multum est loci gaudio, , Plurimum loci est
tranquillitati. 1Quaedam praeter haec adjectira seorsim variam comis
mutationem sustinent; exemplo sit primum univerinsalitatis vocula ovinis quae exponitur nonnunquam
per negationem contrarii e. g. 2. Petis. v. 9. Deus 'non vult ullos perire sed omnes ad paenitentiam: converti. Sueton. in Λug. cap. 32. Ad nullius non sceleris societatem coibant. Cie in Brut. de Anton. Nihil non ad lationem tanquam ad artem dirigebat. Et quoniam quae universaliter proponuntur , rarissime solent concedi, & difficultet Probantur, tanquam in re manifesta per interrogarionem proferri solent. Ita Cic. i. de Ossic. Quis est , qui mullio ossicii praeceptis tradendis, philosophupite audeat dicere t pro Arch. Quid horum Graeche infirmari potest i qs. d. omnia eo quo dixi modo se habend