장음표시 사용
71쪽
Nunc illos qui in urbe remanserunt, atque adeo, qui contra urbis salutem, omniumque vestrum, in orbe a Catilina relicti sunt, quanquam sunt hostes, tamen quia nati sunt cives, monitos etiam atque etiam volo.
Mea lenitas adhuc, si cui solutior visa est, hoc expectavit, a) ut id quod latebat erumperet. Quod reliquum est, jam non possim oblivisci a meam hanc esse patriam, me horum esse consulem r 3 mihi aut cum his vivendum aut pro his moriendum esse.
Nullus est portae custos, nullus insidiator viae t αJ si qui exire volunt, consulere sibi possunt.
Qui vero in urbe se commoverit, cujus ego non modo factum, sed inceptum ullum , conatumque contra patriam deprehendero V 2J sentiet in hac urbe esse consules vigilantes, esse egregios magi stratus, esse fortem Senatum, esse arma , esse carcerem: 3J quem vindicem nefariorum ac manifestorum scelerum, maiores nostri esse voluerunt. Atque haec omnia sic agentur, Quirites EJ ut res maximae minimo motu, pericula summa nullo tu. multu, bellum intestinum ac domesticum, post hominum memoriam crudelissimum ac maximum, me
uno togato Duce& Imperatore sedetur; ca) quod ego sic administrabo Quirites, ut si ullo modo fieri poterit, ne improbus quidem quisquam, in hac urbe paenam sui sceleris sufferat. , Sed si vis manifestae audaciae, si impendens patriae Periculum me necessario de hac animi lenitate de-
72쪽
IN PERIODOS DISTRIBUTE. .. . duxerint: DEJ illud profecto perficiam , quod in
tanto & tam insidioso bello vix optandum videtur: 3 ut ne quis bonus intereat, paucorumque paena vos omnes jam salvi esse possitis; inae quidem ego neque mea prudentia, neque hi, manis consiliis fretus polliceor vobis Quirites, a sed multis & non dubiis Deorum immortalium significationibus; 3 quibus ego ducibus in hane spem sum ingressus, qui jam non procul ut quondam solebant, ab extero hoste atque longinquo, sed hic praesentes suo numine atque auxilio tsua templa atque urbis trista defendunt; 'bJ quos vos Quirites precari, venerari atque implorare dea 'betis, 6 ut quam urbem. pulcherrimam florentisi simam potentissimamque esse volucrunt, hanc O .mnibus hostium copiis terra marique superatis, a perditissimorum civium scelere nefario defendant
Quemadmodum in hortis arborum inter se oris
dine implicatarum confusa distinetio, exactaeaa libellam ambulationes amaenissimae, suaveolenistium pulvillorum deseriptiones siexuosie, directi ad normam areolarum ordines, &' collucentium ubique flosculorum ad viridantem regulam odorisera dispositio admodum oculos; ita numerosa atque aptissima mensura ordinata dictio, admodum aures nostras
73쪽
nosta assieit atque permuleel. In his si ' qvidem ut ait Cicero in oratore num- I 3. Omnium longitudinum σ brevitatum insoniae. Mutarum graviumque , vocum judicium nasura colticavit& num. ε77. Aures enim , vel animus aurium nuntio naturalem quandam in se continet vo- eam omnium mensiouem. Itaque s longiora ,
re breviora judicat, re perfecta, ac modera ea semper exspectat: Mutila sentit quadam, est quasi decurtata , quibus , tanquam debito fraudetur, ofenditur et productiora alia , ct quasi immoderasius excurrentia , qua magis e riam aspernantur aures 3 quod cum in plerisque , tum in boc genere nimium quod es , offfendit vehementius, quam id, quod idetur parum. Verbi gratia si quis ita dicat: Credo cum adhue floreret Roma, multos praeclaros viros
fuisse in ea. Sententiam hane respuunt aures , quoniam mutila habetur decurtata, & debito quod1 suo defraudare videtur auditorem;iis vero adlecto unico vocabulo se. urbe vel republica , verboque
satyst Ablecto. satisfieri potuisset. Tum quoque fiquis dicat: Itaque quo me vertam nescio ct ignoro. Vel hoc modo : Non sum eum his, qui
sedent , comparandin aut eonferendus: Aurubus ingrata sententia accidit; quoniam paulo productior est, & immoderatius excurrit. Quemadmodum vero in aliis quoque rebus excessus magis quam deis
74쪽
deiectus reprehendi solet; quoniam qui nimium fa- sit, gravius offendit, quam qui parum; ille si quidem bono saltem destituitur: hic vero vitiosum in medium adducit; pariter in hac quoque causa magis auditorum animos offendunt, qui redundantia & nimi, producta afferunt, quam qui mutilis & decur
Non ergo Mathemati ea quadam demonstratione,
aut conclusionum necessitate cognitus emersit in oratione numerus: sed e seminario naturae prosectus,
amica primum voluptate aurem titiIlavit, & inani. mum illa plus, quodammodo postea se iussit observari; Mens etaim suavibus affecta modis , quid esset quod adeo delectaret, propius inspexit , & eo quod
sortuito exciderat,tanquam regula quadam apposito, rudem materiam in eandem rationem mensuramque
direxit; una demum, altera tertiaque sic expolita, cum haud minus oblectaret atque prima , signatus tandem est locus, & inde porro praeceptorum Orig . Cis loc. cit. n. ι s. Ut igitur Poetiea ct verseuin entus est terminatione aurium,observatione
prudentum d sic in oratione animaritersum es , multo istud quidem serius : sed eadem natura ad insinente, es quosdam urtos curam conclusis
mis verborum. Quo itaque incitatior ferretue periodus, & sine aliquo impedimenso laberetur, nee Claudicaret; non aures aut brevitate nimia defraudaret, aut obrueret piolixitate, Trasymachus Chal-Cedonensis primus, numerum invenisse t Gorgias ι atinus auxisse i Isocrates perseeisse ereditur. Non
75쪽
Non multum ab his dissentit Cicero s. eit. n. IT 3. Neminem in eo genere mentius versatum fDerate
confitendum est : hedstrinios inveniendi fuit
Tirasimachvi, cujus omnia nimis etiam extant scripta numerose. & mox. Gorgiaου primus invenit et sed his est usus intemperantius n. seq.
Horum uterque hpocratem aetate praecurrit, ut eos illi moderatione, non inventione vicerit. Est itaque numerus Oratorius apta quaedam oratimonis modulatio, qua verba certo inter se implexa ordine, quendam quasi concentum essiciunt; datisque sibi velut manibus, Gratiarum in morem circumdu cunt chorum : pendetque is cum a quantitate syllabarum, tum idonea vocum collocatione atque structura; commoda se. verborum & sententiarum dispositione, quae cohaerentem Ieniterque fluentem reddat orationem, ut neque claudicet, neque fluetii et: sed aequaliter constanterque ingrediatur.Differe. a metro poetico, quod aequaliter hic ubique servatur : at Oratorius numerus minus euratur in medio,
magis in initio, maxime in fine, prout infra pluri - . bus dicemus. Poeticus sui similis est: oratorium autem sui dissimilem esse. convenit, ne sui similitu. dine agnitus, fastidium&contemtum pariat, fidemque prorsus abroget orationi: Alios quoque pedes consectatur Poeta, alius Orator; non quod numerus poeticus deterior sit: sed quod nimis manifessus. Quamobrem numerus oratorius quasi metrum imperfectum est , ut pote non adeo conspicu
76쪽
um, sed latens; ita tamen ut suavitatem ejus aures percipiant. Praeterea eertus in Versibus pedum numerus est, ut in pentametris quinque, in hexametris sex&c. in numero autem quot sint omnino pedes, constitutum non est; & nunc singuli collocanture. g. Diximus, o siceimi nunc bini e. g. O me miseram l o me infelicem l aliquando bini.cum Syllabae. g. Testes dare Polumus: Quandoque terni e. g. O scelus incredibile i nonnunquam quaterni e. g. Valeant , νHeavit, inquit, cives mei. Saepe seni, aut septent, duodeni etiam vel plures ; neque sunt continuandi numero pares, ne ligatae similis oratio esse videatu r. Adhaec in versu certi ac definiti pedes sunt, ut Dactylus & Spondatus in heroico vel elegia- eo genere: Iambus in Iambico , & Anapaestus in Anapaestico: in prosa autem constitntum non est, quibus eam deceat pedibus incedere, & licet nunc binas vel ternas in pedem syllabas sumeret nunc has nunc illas, &hoc pacto pro arbitrio metientis varios pedes efficere. e. g. Omittenda sunt omnes vo
luptates s relinquenda sudia desectatiouis, L-dus, jocin , convivium, sermo etiam penὸ omnia νω familiarum deserendus es.
In soluta vero oratione non alii pedes, quam inligata; Varia tantum & diversa eorum est colloca-
uQ. Atque ex his quidem, qui duabusliabu
constant, reeipiuntur hoc loco omnes , Pyrriphius qui constat duabus eorrectis, e. g. DEus. dpon- quoque, qui duabus longis e g. anceps. Iam-
77쪽
brevi e g. doctus. In trigyllabis Molossus qui con'
stat ex omnibus longis e. g. terrores e Tribrachis ex omnibus brevibus e. g. gelidus : Da lin prima lon'ga reliquis brevibus e. g. arbiter. AnapaJus, prio ribus duabu, brevibus, ultima longa e. g. animansssachiis pinna brevi dc reliquis duabus longis e. g. mantes. Palimbachius duabus longis & ultima brevi e. g. audire. Amphimacris media brevi, prima atque ultima longis e. g. colligunt Amphibrachys prima de ultima brevit, media longa g. am-mus. In auadrise Labis : Dichoreus e duobus R. choraeis i. trochaeis compositus e. g. Principalis. Pανη primus prima longa, reliquis tribus correptis e. g. conficere. Fecundus prima brevi, sequenti longa, reliquis iterum brevibus e. g. resolvere. terti. su, primis duabus brevibus, tertia longa dc ultima brevi e. g. Sociare: de quartua, tribus prioribus brevibus ultima longa e. g.Misericors, Dijamtas velDochi
mus prima dc media brevibus, secunda dc ultima longis e. g. amamini ; Sunt quidem in quadrisyllabis longae plures; sed hqs pro instituti ratione enumerasse & novisse lassiciet. Breves ex his pedes, ut tribrachys x paean, celeriter feruntur,: Longi vero ut Spondatus atque Molossius tarde: Temperati, ut Dactylus de Anapaestus mediocritatem retinent. Iambus di Trochaeus celeritati quam tarditati propiores iunt. Vicissim qui pedes a longis in breves deponuntur , volubiliter prodeunt atque jucunde; qui autem a brevibus in lansas as
78쪽
surgunt , aspera percussione aurem seriunt, & in fine subsistunt. Spondatus gravis & tardus :Iambus asper, humili tamen i attemperato sermoni aptus: trochaeus mollior & volubiliori Pyrrichius tenuis & plane demissus et Tribrachys levis, nec qui tquam fere venustatis habet: Molossiis plane gravis r Amphibrachys obscurus nee admodum heroicus et Anapaestus, gravis sed nonnunquam exultans; aptus ergo ad seria atque affectus exprimendos: Dactylus optimus & elegantissimus, rebus amplioribus admodum eonveniens: Creticus temperatus: Bachius severus: Dochimus majestate conspicuus : Dichoreus denique jucundus & clausulis aptissimus. Non negligendas hujus generis Observationes exiis m in Cicero loe . cit n. a18. Creticus inquit quι
es e longa, σ brevi oe longa . oe ejus aqualis paan , qui satis par aes V Laba longior . quam
commodiosime putatur in solutam oratronem Hirari,cumsit duplex am aut e totide Iovis,s' triam servibus , qui numerus in primo viget, , Met in extremo; aut e brevibuι, σ longa. in
quem optime cadere censent veteres idi ego non
planὸ rejicio, sed adios antepono. Ne spondauae quidem funditus es repudiean ου Et si, quod es ὸ longis Aastis, hebesior videtur, ct tardior, i reς tamen bilem quendam, re non expertem nitatis gradum e in incisis vero macto maaσ in membro. Pauc Mum en Pedum
79쪽
gravitatis suae tarditate compensat Sed hos cum in clausulisperis nomino, non loquor de uno pede
extremo e adjungo quod minimum sito proximum siveriorem, sape etiam tertium. Ne jam-bus quidem, qui est e brevi , ct longa, par chorao, qui habet treis breueis, sed spatiostar, non dilabis e aut etiam dactylus , qui est elonga est duobus brevibus est proximus apostremo: sta
ru volubiliter pervenit ad extremum et si es extremus chorain, aut spondeus. Nunquam. enim interes uter sis eorum in pede extremo. Sed isdem hi tres pedes male concludunt, si quis eorum in extremo locatus est , nisi cum pro cretico postrein lmus est dactylus. Nihil enim interest, dactylus sit extremus, an creticus et quia postrema obfaba , brevisοῦ an longa sit, ne in versu quidem refert. uare etiam paeana qui dixit aptiorem, in quo esset longa postrema, vidit starum: quoniam nihil ad rem est, postrema quam longa sit. Jam paean, quod Mureis habeato Labas, quam treo,
numerus a quibusdamnonstes habetur. & n. seq. Dochimru subjungit, quovis loco aptus est, dum hemel ponatur: iteraim vero aut continuatus numerum apertum ct nimis insignem facit. Ex
hac ergo varietate multae quoque nascuntur species
ut ita dicam orationis, haud equidem si pes idem se. mel vel iterum collocetur sed si aut saepius idem
80쪽
aut rationis ejusdem alius misceatur ; quod si quis tamen pluries iterandus veniat , alio quodam pedasnt crjecto iterabitur commodius. . Porro autem in pedibus collocandis tria loeotum genera probe observanda sunt, principia n p. media& postrema sententiarum. Et quoniam periodo circumducta ad extremum quiescit auris, atque a la bore optata numeri jucunditate recreatur, haud ita-
merito, si quid in oratione voluptatis est, apparet id
FINE; in eo autem locum obtinebunt vel Geticiso Dic horaeus e. g. cum exercitu & victoria conferarilis r vel Cchoraus 9 Molossus e. g. maxime laboraret: vel Creticus duplex e. g. in communionem tuorum temporum contulit: vel triplex oeticin. e. g. perpeti turpiter maluit; Creticis o dactruse. g. Mori in
his continet: vel Tribrach ἄρδηd in e. g. jucundita; que sapienti : vel Caborin s Dispondeus e. g. in monumentis majorum suorum sit interfectus rvel Iambis O Distandos e. g. sed etiam gloriam per tales viros infringendam: vel denique, ne longius haec observatio abeat, triplex vox in ea g. H-ctoriae sunt illustratae. Principia verδ etsi vacuas
ingriniuntur aures , numero tamen vacare non
debent ; non enim illud placere potest , quod statim quasi in vestibulo ostendit. A spondas Cicero orditur Milonianam: Etsi vereor Iudice &c. Λ Cretico orationem post reditum ad Quirites et Quod precatus a Iove opt. Max. &e. Ab An pasto orationem pro Cluent. Animadverti Iudices omnem accusatoris orationem &c. Λ Mol . pro