장음표시 사용
41쪽
parvis copiis bella gesta eum opulentis Regibus; s; ad hoc saepe fortunae violentiam toleravisse, ) fa eundia Graecos, gloria belli Gallos ante Romaaos fuisse: sn ae mihi multa agitanti constabat, pauco . Tum eivium egregiam virtutem cuncta paraville 6 ;eoque factum, ut divitias paupertas, multitudinem
Sed postquam luxu atque desidia civitas eorrupta est, E)rursus Respublica magnitudine sua Imperat rum atqueMagistratuum vitia sustentabat, 3ὶ aeveluti effaeta parentium, multis tempestatibus , haud sane quisquam Romae virtute magnus fuit. Sed memoria mea, ingenti virtute, diversis moribus fuere viri duo, Marcus Cato, & Cajus Caesar, ca) quos quoniam res obtulerat, silentio praeterire non fuit consilium 3 3 quin utriusque naturam αmores, & quantum ingenio possem, aperirem.
Igitur his genus, aetas, eloquentia, prope aequalia
fuere: r magnitudo animi par, item gloria, 3 in sedi
lia alsi. Caesar benefletis ac munificentia magnus habebais
tur,fa integritate vitae Cato : 3ὶ ille mansuetudiis ne& misericordia clarus factus, huic severitas dignitatem addiderat. Caesar, dando, sublevando ignoscendo, taὶ Caici nihil largiendo gloriam adeptus est in altero mia iseris perfugium erat: n in altero malis pernicies illius facilitas: hujus constantia laudabatur. Postremo Caesar in nimum induxerat laborare.
42쪽
vigilare sa) negotiis amicorum intentus, sua negligere, nihil denegare quod dono dignum esset s) sibi magnum Imperium, exercitum, novum bellum exoptabat ubi virtus enitescere posset. At Catoni studium modestiae, dedecoris, sed maxime severitatis erat. εὶ non divitiis eum divite, ne que factione cum factio , sed eum strenuo virtute, cum modesto θpudore, eum in nocente abstinentia certabat: 3 esse quam videri bonus malebat: ita quo minus gloriam petebat, eo magis illam asseis
Progymn. I. Cap. III. p. m. I 69. Periodi Bimembres. Peccata gravitas maxima.
onta inest peccato vel Jevissimo gravitas, tanta Beditas, tanta pestis DEJ ut omnium mortalium salus& orbis universi conservatio, unico sit, ut ita dicam, mendaciolo posthabenda,
Tanquam a facie colubri fuge peccatum.
Tanquam si immanis horribilisque coluber, hiantiore oculisque igneis, pestem anhelans praesentissimam, toto in te impetu immineret irruens: si J sie
omni contentione mentis ac virium, longe horribilius. immaniusque quovis colubro &Draconemonstrum exhorresce peccatum.
Periodi Trimembres. Initium Sapientiae, Timor Domini. Qui verae laudis incensus desiderio illustrissimum
43쪽
Sapientiae decus ambit, ΓιJ nihil in omni vita antiquius habere debet ac potius s 3 J quam ut aeternae mentis numen, non tam supplicii metu, quam relingione ossicii, nullo plane delicto violanda, easteque.
sancteque revereatur ae timeat.
Tametsi quantum turpissimis in rebus homines seelerati voluptatis hauriunt in hae vita: faJ tantum multoque etiam plus doloris &l cruciatuum non en, sent toleraturi in altera: 3 eorum tamen nefarios m res, exitumque infelicem per horrescere debemus.
Periodi uadrimembres vinum & mulieres apostatare faciunt Sapientes.
Quis hominum suit unquam, aut esse potuit hoe robore animi, atque hae indole virtutis Ae eontinenistiae: faJ quem intemperantia gulae, quem compo lationes immodicae, quem vinum immoderate haustum, de statu naturae non ignominiose dejecerit i J aut quis ea praeditus altitudine mentis, ea judicii maturitate, ae sapientiae laude pereelluit; svi quem farminarum impudicus amor, & ad obseaenas voluptates libidinosa propensio, abductum ab honeis statis officio, rationis usum non spoliaris
Quid laudabilius quam non posse reprehendi p
. so Quid-oro rectissimae legum normae, e mismunique sapilantissimorum hominum vivendi rationi magis eonsentiens tf2J quam siclinstituere vitam di mores temperare, ut nihil reprehensione dignum pPa
44쪽
dabile, sanctissimisque naturae institutis convenientius, s J quam eum vitae cursium tenere ς eamque sequi agendi regulam , ut nihil in factis nostris seu dictis, non dignum & imitatione α admiratione aer-
fi J Si tantum apud te valeret araepti.beneficii grata recordatio; sal quantum apud me valuit, tibi gratificandi studiosa propensio: f3J eandam mihi nunc benevolentiam testaretis, adversante fortuna, meis commodis AJ quam olim, rebus mihi ad voluntatem fluentibus, testabaris. Bona fortunae, mala. i J Si quantis abundent malis fallacia soriunae bona, sal artenta mentis consideratione perpenderes,s3J quo majori hactenus cura sollicitudineque illa venatus es, f4J eo majori deinceps contemtu respu
eres, aspernareris, ax horresceres.
. , ARTICULUS IIE DE HIS QUAE PERIODI AMBU
SIcut verb bimembres Periodi in narrationibus de epistolis: ita trimembres & quadrimembres pluribus incisis exuberantes, in exornativo dieendi gemere frequentiores sunt; Equibus praeeipuὸ quadra- ea figuracorpus . α quae illam mensuram excedunts
45쪽
dunt, spiritus vocari solent. Et corporis quidem fere eiusdem vicissim generis est varietas. Vel enim membrorum numerus est similis, ut ap. Cic. in Orat. ad Brut. Nam negare es, quem undia diligere,
iacuique me charisiimum esse sentirem, praesertim usta petenti, spraeclara cupienti, durum assimodum mili rudebatur : ct suscipere tantam rem, quantam non modo facultate consequi dis eue e et e seaeetiam rogitatione eo oriti, 'vix arbitrabar esse uin, qai veretur reprehensiovem doctorum atquePrudentum Vel dissimilis ille
membrorum numerus , e. g. in Orat. pro Quinct.
Cum tot tantisque dissicultatibus assiectus atque afflictus,in mam C. Aquilis demiaperitatem mire rixordiam, uinctius confugeris,cum adhue ei propter vim adversariora, non jus par,non agenaei potes s eadem, non magistratus aquus repeririρσ-ruerit ρ Cum ei, sis minam per injuriam, omnia inimica atque infesta fuerint ; te C. Aquili vosque, qui in consilio adsis , orat, atque obsecrat, ut intillo injuriis jactatam atque ustatam aqui- ratem , in hae tandem loro consistere σ constrin mari patiamini. . . . . Spiritum vocant Oratores, quando ultra quam tuor membra neAul orationis producitur. Eui enim
46쪽
ille una quidem vocis contentione abselvi debet: tamen propter membrorum tarditatem licet subinde in pronunciando interspirare e.g.Cic. inExor.Orat. pro
Milonei Et si vereor, Iudices, ne turpe sit, profortissmo viro disere incipientem, timeret miniis meque deceat, cum T. Annius Milo ipse , metis de Reip. salute, quam de sua perturbetur e me ad ejus causam,parem animi magnitudMem afferre non posse; tamen haec novijudicii nova forma, terret oculos; qui quocunque inciderint. terem eonsuetudinem fori, eae pristinum morem
jud ciorum minime vident. Effunditur autem nociraro pro vigore Oratoris, ut vix numerum illum setis 'vet: sed fortuito quasi libereque feratur e. g. Cic. . pro domo sua: Suscipere tantos animi dolores, . atque ea, qua castia urbe accidunt victis , sante .urbe, unumsterpreM. etiamse videre disrahia
complex uoru disturbari tecta, diripi fori nas, statria denique causa, patriam striam amitte. reo spoliari populi Rom. beneficiis amplisimis. praecipitari ex amplissimo dignitatis gradu, videre praetextatos inimicos, nondum morte complorata, arbitria petentes funeris: hae omnia μώ- re, conservandorum civium causa, atque ita , tit
dolenter ab sis, non tam sapiens, quam illi, qui 'nihil curant: sed tam amans tuorum , . quam communis humanitas flostulat: ea lauν Eraclara
47쪽
es, atque divina. Hujus ergo mensura est orato ris vigor & laterum pulmonumq; firmitas, pro quorum ic. constitutione vel facilis vel difficilis est respiratio. Duo autem ejus nonnulli constituunt genera Incitatum spiritum dicunt, quando ut sententia absolvitur, ad postremum omnium verbum , a quo reliqua pendent, recurrendum est e. g. Cic. in Orat.
ad Quirites post redit. Ego cum homines, in tribunali Aurelio, patim constribi, centuriarique vivissem: cum inte se erem veteres, adspem cad Catilina , copiaου esse re,oratur eum viderem ex ea ρarte homines , cujuου partis nos vel Principes numerabamur , partim quod mihi inviderent. partim quodsibi timerent, aut proditores esse, aut desertoressalutis mea: cum duo Consules emti, pactione Provἱnciarum, aut orasse inimitas Reipubl. tradidi sint, cum egestatem , avaritiam.
libidines suas viderent expleri non posse, nisi me eonstrictum domesteis hosti s dedissent: etim
Senatus equitesque Romani flere nome, ae mutata veste, vobis seupplicare, edicto atque Imperiis
vetarentur: Cum omnium Provinciarum pamisones, eum omnia cum omnibus federa, Neoneu ationesgratiarum, sanguine meo sancirentur reum omnes boni non recusarent quin vel pro me velisutimperirent et armis decertare pro mea
s ute nolui ι quod F vincere ct vinci luctuosiam
48쪽
. EXCESSU . fore Reipiat putarii. Tardus vero iterum spiritus duplicem modum habet. Vel eiuim ab initis statim ponitur verbum, a quo sensus reliquorum est petendus e. g. in illo Ciceronis pro M. Caelio. In vero judices in isso homine mirabilia fuertim: compresendere ἀuθω a tia, tueri obsequio , cum omnibus communicare, quod habebat servire temporibus morum omnium , Aecunia, ratia labore corporis,scelere etiam, si opus esset, re audacrae versare fluam nat uram es regere ad rem
pus, atque huc re itac torquere , eae flectere.
eum tristibussevere, eum remisit jucunde, eum se Rubus graviter, cumjuventute comiter ,eum facinorosis audacter, eum libidinosis luxura e vivere. Vel denique membris colisque singulis sua verba asduntur. e. g. Cicero in orat. pro Archia emat temporibus istis jucundus Metesio is, Numidieo; re ejus pio filio : audiebatur a CALPAE milior vivebat cum Catulo F Patre oesialno: a L. Crasso eolebatur: Lucustos F Druserere Octavios ct Catonem or totam Hortensiorum
domum, devinctam consuetudine , eum tenere e
fciebatur hummo honore, q-d eum non solum colebant, qui aliquid percipere aut audirestideis ant; verum etiam si qui forte simulabant.
Extensio quam vocant hos limites plane sper nit, & Iibero cursu ultra spiritus anaustias procurrit;3C adeu-
49쪽
adeoque plura orationis membra connectit, quam ut una prolatione quis ea complecti queat. e. g. i. d. auanquam anni complures jam straterierunt νcum primum in celebri Academia randamenta a
micitia jecimus e ct ego quidem humanioribus siteris, tu ver uri civili Ueram dabas et utrosin id serio incaeinbente, ut utili Dautarique δε- Dina instruesi, domum aliquando ornatiores medire posseolus, ct patria aliquid opis atque emolumenti strin.: tamen memoria adhuc teneo,
qua tunc disa s acta inter nos sint . quaeque rude tua disciplina , ego de mea jucunde familiariistraque c ommentat 3 simus, tit isto pacto alter alterum erudiret re acueret: cumfatis nobis constaret, non doctrinam usiam stercipi , nec usum χμου com oscistine et nise crebro exercitationibus repe- tot ars inculcetur e . In narrationibus quidem
prolixior sermonis excursius vix obtinet: reperitur tranen ap. Julium Caesarem lib. a. Comm. debet.
lo Gall. Caesar as decima legionis cohortatione ad dextrum cornu profectus, ubi suos urgeri . mgnisque in unum locum costatis, duodecima legi cinis milites confertos siti ipsis ad pugnam ese impedimento : quarta.eohortis omnibus centurio nibus occissis Igniferoque, interfecto, signo am se, reliquarum cohortium omnibus feri centuri- oniam aut vulneratis aut occisis, ιn bivrims
50쪽
ti P. Sexιio Baculo, fortissimo viro, multisgrais vissimisque vulneribus confecto, ut jam se sustianere non stosset. rei quos esse tardiores,'noma nodiis filmis desertos, stratio excedere , aereia vitare: hostes neque a fronte ex inferiore locosiubeuntes intermittere, ου ab utroque latere instare, ut rem esse in angusto vidit, neque ultam
ese subsidium, quod Abmiti posset, scuto ab novissimis uni militum detracto, quod ste eo sine scuto
venerat, νn primam aciem processi: eenturioniabusque nominatim appestato, reliquos coborta tus milites. signa inferre, manFulos Iaxare
j ii, quo faciliuWgladiis utipossint. In oratisonibus vero Ciceronis frequentior est Tasis,&reporitur ejus notabile exemplum in orat. pro Milone, i
hi clamat reus: Occidi, occidi non Sp. Melium, qui annona leυanda, facturisque rei familiaris, quia nimis amplecti plebem putabaturi in Iussieronem Meldit regni appetendi . non riserium Gyathum quioAegaMagistratam'rsteditionem abrogavit, quorum interfectoreae impleverunt orbem ιerra rum nomini ui gloria hedeam auderet enim cscere, cuis puriam periculo suo Iisera int) equτ nefarium adusterium inparistinaribus sanctu is nostisma famina eo ruenderans r eum euμου supplicio Senatus sed nes religiones expiandusape censuis οῦ eum quem eumforaregermana ne