장음표시 사용
491쪽
sus biliumn RJpse prorsus damnat lib.,capri I. Sciendum Uitur vobis est balneum solummodo conuenire post solutis nem ven tris di euacuationem materismin cuna cura, tum, strahhpari, stu es patiens' dies aliqamimedicarirentis quieueriti bie enim is ni harum balneum vacuat excremerat tertiae coctionis, nec vi Ium in liminineti cupitis, quae damna impendeat,si bala in viarpem corpore, verutri atavit repletis IdmcAvicenna noxium cise licit diu mora iacete iiii thaeo, ante Libi corioctionem. Galenus vero damu
pore op es potissitaturi ver sectione tali urbatheum corpus illi,d exinaniretion poteri An balneum
incalescat caput eius' 'e excrementa fundantum quae dehinc disesus in cerebri unus Epileptici casus viat causae i. Aurelianus vero Avicenna consulimi de temperat. neci, quoi tantum coquantur,temperenturque inutilas a surci non etiam irinadad caput e Sub inanitione; dei repletione corri prahelida l&i Venus , de cuius usui in Epilepticis aliqua breuitis himedium adducenda sunt. Concubitus ergo videturi damnandus m ijs qui Epilapsia sunt 'obnoxii uia,ut dicebat Democritiis apud Galen. q. Epid. Sect. . tex. q. parua quaedam est Epilepsia, quandum id A. Gellius lib.
I9. cap. a. Macrobiusita. 3. Satur. in .fino Hippocrati referunt acceptumi Aretaeus etiam dicit venerem prouo re hunc anuetu. Epicuri quoque sententia fuit, quam rcfert Gal. ri Ar. mcd. c. 8 erivenerisiplane nullum esse usum salubrem. Ad haec dicebat Gal. 6 De sanita tuen. cap. n. venerem aduersam rem esse iis etiam, qui supra siccitatem figidi quoque sunt. Ex altera parte refert Areistaeus ipse Medicos quosdam videntes curari hunc, orbum eo te pore si quo hominea incipiunt Venerem exercere, lauda selini susum aEpilepticu, inur quos fuit: lepiades . Huc secit quod
dixille ferunt Scribonium Largum curari mulicres ab Epilapsia, quo tempore deuirginantur, de viros quo tempore uti venere incipiunt. Insuper dicebat Hipp. 6 Epid.Sec . . tex. 24. Venus pituitosis costri morbi . At morbus a pituita genitus est comitialis.
Accedit quod Epilepsia soboles est plenitudinis. At venus ex va.
492쪽
tuatione non sinit plethoram subalii Epid Seca. 2. comm . Di catis cum eodem Hippocrate Epid.Seαε tex. . Labor, ciburi potus, somnus , venus , omnia mediocria. Pro diuinitate pariter ubiectorum quoad aetnem in multo magis quoad temperamen. tum res hec diffrienda est timoria prorsus venus his esse fertur, qui calidi sunt, humidiq; ut qui genitura naturaliter abundant, dummodo tamen mediocritatis limites non transcendant. Tunc
enim venerem neruos, ct cerebrum laedere, virtutemq; tum exsolvere tum imbecillam reddere legimus6 Epid. Sech. 3.com. παε 7.Quared Alexander ille Magnus prudenter dixisse iuriduabus potillimum re hus sese niortalitatem suam intelligere,coitu nimirum,ac somno. Quare Democriti, in Aretaei dictum aliqui putant intelligendum de venere modum excedente, in viris ambe cillioribus . Epicurum alioqui de grege porcum abunde refellit Galenus o citato Bibens. Venereorum iuxta Epicuri sententia
eorum vita Bdeatur, ut resolutio sentiatur aliqua, ipleio seipso quodammodo leuior factus, ac spirare melius videatur. Reliqua videatis apud ipsum Calenum Existimo tamen ego sit. Hhanc non ita generice definire velimus,in Epilepticis usum veneris potius esse damnandum, quam secus, licet in aliquibus magis, in aliquibus minus pro varia aetatis, ac temperamenti ration . Semper enim venus caput totum reddit imbecillum, ideoq; coiturientes eadem perpeti videntur,quae cadendo Epileptici. In coitu insuper cerebrum impense retrigeratur per consumptionem spirituum, caloris imati.Propterea iuremerito Asesepiades a Caelio reprenenditur, de nos ad Scribonium dicere possumus illud ipsum
non tam reterendum in coitus beneficium,quam in maris,ac temperamenti mutationem . Quaedam leguntur de eviratione, seu
castratione Epilepticorum apud Heurnium, quae meam confirmae sententiam . Remanent cibus, solus, de quibua dissuae agam insequentia
493쪽
A CT E, V S audivistis sere omnia , quae ad
Dietam Epilepticorum spectant, prout nim irum huiusmodi vocabulum generali significatu a Medicis usurpatur, pro omnium rerum non na turalium administratione,sicut ex lib. De diaeta salubri item Deiat victus in morb.acui. 4 GMeth. cap. II. liquet, describitur etiam lib. Desin. medic. Nunc vero de ipsemet Dialta , sed magis specialiter sumpta, pro consilio cibi, tu' sumendi, prout scilicet definitur lib. De introduct aut Med. cap. 8. agendum a me est. Iuxta quem sensum accepit mulio ante Plato 3 de Rep. dicens tempore Troiani belli Medicos illos solitos fuisse curare' tantum vulnera, morbosq; intemperi aeris, pro anni tempore aliter, atque aliter incidentes,non item, qui ob luxum in victu fiunt, quales sunt flatus,atque Catarrhi. Ad intemperant iam enim in cibo, sotu sol ununodo respexit Sciant itaque in uniuersum quod moderata fames, Itis hoc in at sectumultum conserre solet, eo quod pituitosa materia morbum est Τακ ciens minuitur, inciliusq; per halitvm digeritur, ac superatur; con tra satietas cum cibi, tum potus perpetuo damnosa, di ideo per omnem vitae cursum,quoad fieri pctes sugicnda;qua in re memoria tenendum Socratis praeceptum, Ut eos caueamus cibos,qui no
esurientes denuo ad edendum invitent, cauendosa se potus, qui non sitientes ad bibendum illectent. Sic ego dicere solitus sum vi. na optima, palato amica,esse omnium pessima, quia scilicet in maiori, quam conueniat, copia, quantitate bibuntur. Non sint Praeterea cibi,& potus, qui ventrem cohibeant, ct halitus, ac vapores in cerebrum naittant,qui disticile concoquantur,quiq; pituitosum succum in venis pariant. In primis vero non ignorent Epi-leptici, qui Epilepticis medicinam faciunt attenuante victus, ltione uti oportere, quae, ut dicebam supra ex Galeno, comitialeslcasus paruos quidem, di incipientes penitus sanit, in ueteratos a
494쪽
tem iuuat non mediocriter Cauendum insener in hoc malitene. re quod minae,mbendit tmincorarium, titam viti , Ut plures,& diuet si cibi diis militer apparati simul ingerantur, qui
diuersa va tritum ciborum facultates actiones Ventriculi pertur bant,malamq; coctionem sticiunt, quam corruptionem comitari dicis G1L niis 3.de wmpt.caus cap. I. Vnde inam dicebat Aut centra' primi. doctr. a.cap. . nihil deterius esse,quam diuersa nutrientia sit nul adiungere.Tandem videtur hic lisum habere quod scribebat Paulus A sineta lib.3.cap. I 8.&in eandem sententiam Aetius F.Tetra sei m. 2.cap. 27. Curandum est,inquit,' taccipiat cibos quotidis quidem,Verum Paucos, ac b ues, ac calidos,&e
terseris ii praeuith , pler tuli cum molle diue alia oo obsecrestim videamus quidna in specie sub cibbilitelligi d beat. Primina ergo erit panis,quo assidue vestimul; quis debet esse fac ira ex optimo frumento, exactu contusa, mediocriter tertinentatus,' quod miror Romae negligil modice salitus, qui si etiam conditus sit seminibus msi, i laus, ominiue Valde molio erit. με si
tem aut nivis recens, aut nimis verestus, non calidus, sed actu fri gidas. Nam l Iippocri s. Devicta acui. tex. . . sic loquitur.Calidus panis in seitus sitim inducit & iubitans pleni-IM m ob siccandi m vim,&tardum transitum.& post eum Avicenis lib. a. tract. 1.cap. 37 a. dicit. Panli calidus non comedatur invia non est apud nati ram bene receptibili sitim facit sua caliditate,&natat m ventri culo superhe propter humiditatem tui vaporosam satiat, lo--iter propter liust,& in velocise estionis , tards descensionis. ted AuehEoar inquies: Calor patiis inritas insumsitur stomacho, di ipsis corrum , revid hum difficilior Eddigerenduin deoque vult id in Auenkoar non est com ndum paneirri qui licanio
pertranseatidiari liquod alae uis obijdiat omnem caliditaten i arare coctionem &ire plei pareris ictualetnaealtae eidem qu N;
D' esse debere, nec ullo pacto praepedire concuctioni tri in cn-
nem,eo quod singulorum ni robiorum,1 Irtiumue naturalis calor tanthm id facere videtu Panis autem cald astativus istinc ven--ulo natiiralis, aut ingenitus . Vcis oties dicatis allata enim responsio non affatim latis facit quod panis calor cli quidam calor
495쪽
vaporosus conturbatis,atque debilitans ventriculum, sursumqtia
pores in caput emittens, quo propterea cerebrum magnopere laeditur'. Verum sicut panis admodum recens comedi non debet, ita nec triduo multum vetustior concedendus, quod tunc amiserie humiditatem suam, leuitatem,pauloq; dui or euasitit,cli siccior, unde ventriculo in manu affert, ventrem constipat, crassiorestgJgnit humores, qui in venis quasi gluten impasti haerent, multos sic, illhic pari hi obstructiones. Ad hoc respiciebat Avicen
nas. primi.dOcur. 2.cap. 7. quando dicebat Scire debes quod impedimentum panis,cum non digeritur vi multum. are cum omnis repletio vitanda, tum praesertim panis, quae pellima est. Sc:mus enim etiam ex Hiepocr. Im Dd, eo quod alimenta; quanto sunt meliora,& accommodatiora,si tripterccisjam torrumpantur,
rum corruptela muli σε st deterior, quam illorPm ciborum, qυidei minus nutriunt,& deteriores sunt . Secundum locum obtinet carnes3imor quas maci me to ueniunt', quae a perdicitus,ac starnis, phasianis,capis non aginatis,sed libere educatis,gallinaeeis,galia lini que tenellis, vitulis non amplius lactentibus desumuntur ;eolumbi item gregatilis turdique, et aruin, ominium auicu- . Iaruin maemsitanae sunt ac in dumetis versantur. Auem Oes Lb. I.
Cellac. si trinis irae veletis columbi maris comitiali malo, nitruorum resolutioni perpulchre subuenire. Caput &c 'rebri imici in laudat Avicerna imo earnem totam Galenus , si re dipue intelli tur de Epilepsia i tu tota Aviunt aquatilium i palustrium ona tum carnes vitandae, veluti poreinae, agninar&consimiles iusto haenidi es Dubiima en totainetoturnicum
hariton ' pro coturnicibus partiae illae potissimum.&rusticae ricvCcinn perdices accipiuntur, quae a vocis sono qualea vulgo dicuntur. De quibuni verba facitis Gai 6. Epit'. S c . . tex. Limo eas vidctur admodum damnare ι' lanis lase liquit Athenis vidissi omnes cui cotur, icibus veste rei Mur, conuulsos ca ratio-
nutrirent in Pliniuit o.cap. 13 . scribit; veneni semen coturoiciabus gratissimis cinus qua Nob caiisarii eas damnauere mensae, si-ῶ
496쪽
ter hallucinatus est Plinius Avicenna quoque addit, non tantum quod veratri semine alantur, conuulsionem parere,neruisque o este , verum propria quadam, atque insita facultate illud id c . praestare. Contra Rhasis, in uerroes coturnices laudant tanqua ex sui natura probi succi,imo Auerroc lib. llec. I. cap. 32. con uulsionem haudquaquam parere literis mandauit . Addatis quod esu coturnicum verisimile fit,eum, qui comitiali morbo sit obnoxius, liberatu iri potius,quam inde in Epilepsia casurum. Sic legi tur de Hercule, qui huiusmodi morbo exintrabile detinebatur, ut ex Aristotele in Probi. alijs colligitur de quo extat versiculua apud Pierium in Coturnice. Forum coturni Upitauit Herculem Ela nimirum coturnicis factus est ab hac affectione liber, immunis, non ob causas ab eodem Pierio allatas, sed magis propter effatu dignam peccantis humoris meIancholici evacuationem inde subsecutam, veratri, quo illud animal vescitur, ratione ob quasi mi I iter causam, qui illis auibus multum, frequenter turitur,
conuulsiones ex inanitione, ut reor, incurrint, licet reuera in Italia hactenus ego non audiuerim coturnices, in ualeas hoc mali genus interre,sive' eueniat, quod veratri semine non vescantur, siue quod nonfrequens admodum sit earum usus. Scribit enim . Galenus se eos, qui assidue coturnicibus Athenis vescerentur, conuulsione captos vidisse . Tandem si ex veratri semine coturnices tam belle nutriuntur, Ut ex eo magis magisq; pinguescant, unde Lucretius
Praeterea nobis veratrum ea aere venenum
At apris adipes, O coturnicibus auget.
Ego quidem non video,quomodo ex hoc semine in comitiala
malum incidant,vi ob hoc ipsas esitantibus communicetur. Quare crediderim, si coturnices, di earum usus vim aliquam habent in Epilepitco producendo morbo, id totum propriae cuidam, atque insitae facultati acceptum reserendum esse, veluti existimasse videtur Avicenna. Interim dum haec controuersa sunt, nec in genere
auium desunt nobis inimita aliae,quae tutius, di absque ullo prorsus dubio concedi possunt Epilepticis, ablegentur coturnices,qualem di omne perdicum genus. Quod pariter de haedina carne facile
497쪽
rio ciauerim, quam Galenus in Consilio illo improbat, Iice
Phasis, Avicenna, Mesue commendetit,& Clemens Alexandrinus Strom. .auxiliari Epileptieis creditum Disse tradat. Nam ca-Pra, ut supra ex Hippocrate dictum est. aborat Epilepsia; quinimo
caro caprae dicitur etiam excitare comitiale malum eo modo,quod coturnicibus tradit Auiemna, non quidem facultate manis fia,sed occulta,& substantiali, quae semper communicatur a parentibus Ideo mutarchus in fine Qua st. Roman scribit Iouis sacerdotes abstinuisse ab esu caprae,quod illa cum laboret Epilepsia tan sentibus,& vescentibus malum communicet. Non est ergo cur periclitemur in re non necessaria, cum multae alia sim carnes probi undiq; succi,di extenuantes,quibus tuto uti licet, quae iam significatae sunt,& a GaIeno ponuntur lib.De vic attenuante Dei M.
at T. De cibis boni,& mali succi,& alibi. Qui pisces concedendi, de qui prohibendi, satis superq; demonstratum in Catarrho,ubi pari ter de casei usu loquuti sumus,sed tam carnes, quam pisces assentur potius,quam elixentur, quoniam morbus iste calidiorem, sicciorem victus lationem potissimum exigit, Massata siccius praestant alimentum,ut quae elixa sunt multam ab aqua humiditate rufiigiditatemq; obtinent Nec terreat vos Aristotelis sintentiata Meteor.vbi tradit assas carnes elixis humidiores csse,magisque propterea nutrire, quoniam diuersa ratione assa humectare creduntur,& elixa. Has enim ab externa aque humiditate, illa pro pria,sibique insita humectare putantur,sed hoc in morbo humiditas illa propria, quae in asis reperitur,non est aspernenda,quando minus neruos tentat, quam quae ab aqua in elixis aquiritur.Si tamen elixis etiam uti aliquando volueritis, incoquatis simul aliquote simplicibus alserendis, praecipue vero piperitim maiorana,sal- Diam,satureiam, rorem marinum,& similia; lic enim iratiora , utiliora euadet Lac, caseus,4 Omnia sercula ex lacte non probantur. Inter olera non displicent,quae sequuntur:Brassica, quoniarisi succum parit melancholicum, propria tamen facultate Epit plicos iuuare creditur; Hinc Dioscorides lib. a. cap. 33. tremor a iliari scripsit,nihilq hac magis neruos tueri Erasistrati stetiit res astirmabant. Sane Galenus ipse ebrietatem eia ratione aut erre
dici qua vapores cerebrum impetere prohibet, quod ante eur .stripse.
498쪽
Fructus cmnes denegandi essent Epilepticis, sed quia hoc est impossibile praesertim pueris,ideo concedantur quidem,sed leuiter,&qui minus noxij creduntur. Concedantur ergo ficus recentes maturae, veluti tuae, sed quae suerint insolatae ic aridae,passaeque; Ficus aridae, cum humores ad cutim propellant, a neruitq; eos retrahant,& attenuandi vim habeant,calefaciendi, Iccandi,Epi-lepticis aptissimae iudicatur, velut pistacia, nuclei pinei, migdalae,passulae.Nuces uel lanae, iuglandes,dactyliq; prohibeatur, quia caput aggravant,linguamq; grauiorem efficiunt, auctore Avicenna lib. 2.can. I. Inter fugaces fructus pyra, malaq; olea, appia, quae prius fuerint adseruata, pauca, raro oblata non damnantur, ut nec pruna syriaca,massiliensia, hyhetica tum recentia , tum exsiccata, inque iure, vel mellicrato, vel vino subdulai dcc cta,& in prima mensa deuorata Aluum enim lubricam seruant. In
fine mensa cydonitis , cui aliquantum piperis albi, gingiberis
additum sit, admodum idonea existimatur. In potu me breuiter expediam Tempore,quo instant accessiones, a vino penitus censeo abstinendum,quia in caput evaporat, illudq; replet, praecipue si sit antiquum. Huiusmodi vinum puto esse quod in Epilepsia peressentiam damnant Celsus, Alexander,& Avicenna. Alioqui in affectu diuturno,& vltra puerilem aetatem assii gente, potest etiam vinum concedi,sed pauciserum, subasti ingens, medicatum, non ovetustum, moderata copia sumptum Aurelianus vini abstinentiam exactam negligebat hoc in mali genere, qui, ni fallor, devino intelligebat, ut nuper ego dicebam Aqua Epileptici non nisi decocta, tantur, ut praecipit Celsus. Mulsa loco vini a multis praescribitur, ab alijs aqua,in qua passulae, modicum cinnamomi sit decoctum Galenus Consilio pro puero Epileptico exhibet oxymel aqua dilutum,hyeme calidum, aestate frigidum. Respiciebat enim ad Epilepsiam peressentiam. Idem tamen lib. . De loc aff. cap. 6 in Epilepsia per consensum ab ore ventriculi, dicit; ii pa- ticns sitibundus sit,panem esse exhibendum, cum vino diluto, al-ho, subastringente, quod quidem ventriculum roborat,n caput
minime petit. Quae dicta sufficiant de Cibo, Potu.
499쪽
48 De Oilepsia, seu Comitiali morbo
Te Prandio ct Coena hoc ende triniaque quantitate in F lepticis, O de Epite si per consevum ortae curatione LeeP. XLVII. vltima Vm ictu Epilepticorum comprehenditur quaestio illa iam pridem inter Medicos agitata,de
quantitate prandij, coeilae, de qua supra etiai Catarrho non aspernenda attulimus, quae ad rem praesintem pariter sacere aliis hidebuntur;Verum, ut propius ad comitiales, de quibus hic sermo, accedamus, nonnulla alia dc hac eadem materia nunc adducenda sunt Galenus, Aetius maior m coenam commendant, Avicenna,& Actuarius uberius prandium. Erecentioribus autem hic istis, hic vero illis gaudet .Quidam volunt, ut est Paternus, Avicennae textUm corruptum esse, quidam alij, ut est Vallesius,in Galei ci potiust cum m. ndum irrepsisse putant, ct etiam deceptum fuisse Galenum, cuius sententia mani ritissima est in Consilio pro puero Epibilico Aetius cap. de Inflatione haec habet verba. Cibus autem ipsorum diuidatur, ita ut in prandio tertiam, in coena vero res quas dua' accipiant partes Rhasis quoque eiusdem est opinionis,qui lib. I. Contin. cap 8. Cenam ampliorem prandio comitiali malo allatatis exhibendam esse tracit. Avicennae
verba par. 3. tract. . cap. t. ita liguntur. Et ille cuius consuetudo
non tolerat,vt s. mes reficiatur, diuidat cibum suum, qui sit minor saturitate sua, i a partes tres, sumat duas tertias in prandio in tertiam eius in coena post exercitium subtile Actuarius est cunia Avicenna, ut patet et. De actionibus, 4isectionibus animalis piritus cap. Io Hieronymus Capi uaccius brcuitsi me respondet, nec putat, ut elicitur ex eius Verbis, Avicennae locum mendum continere, terr pore Galenieli titisse consuetudincm, ut homines cubitum nisi irent, nisi poli multas a coena horas Insuper ait respiacere Galenum ad pueros, qui interdiu dormiunt. Cum Galeni tempestate dies,quicunque ille fuisset,aut aestitius, aut hybernus in duodecim horas diuidcretur, ad cuius tertiam viri illi prandebant, coenabant ad nonam, ita ut horae diei tres superessent,post coena
500쪽
ante Solis occasum, non temere, non absque ratione lautius coe nabant . Haud enim verendi erant vapores, qui a copiosiore coena efferuntur in cerebrum, quia antequam dormitum irent, iam omnino fere discussit erant, si verum est, quod horae quatuor ventriculo ad chylificationem sufficiunt. Nostro hoc aeuo alius mos, diversia consuetudo, quam arbitror etiam tuisse tempore Avicennae, Actuarii, ideoque aliter res haec dis inienda, videlicet breuiorem cenam ex ulu magis esse, cum vix per horam,vel ad summum duas a somno abstineamus LVnde caput facile multis vaporibus repletur. Maior enim coena tunc esse potest, quando interstiti tantum ab ipsa ad somnum intercesserit, ut vapores ab uberiore cibo elati dissipentur, atque resoluantur, ut eueniebat Galeni aetate.Alioqui coena debet esse tenuis,& parca nostris pra: s rtim temporibus, in quibus fere statim a coena cubitum imus . Nuper ego medicinam feci iuueni cuidam studioso Mediolanensi, quc in Vna mecum aliqui vestrum inuiserunt; qui quidem interdiu nunquam,noctu vero haud infrequenter comitiali corripiebatur accestione. Ubi vel sine ulla prorsus coena,vel cum tenuissima dormitum ire incepit, valde rarius,& longe minus ab hoc saeuo morbo infestari visus est. Patet ergo ex hactenus adductis, quomodores haec cotrouersa sedanda sit,nec Setia intelligenda,absq; quo Galeni, in uicenna loca mendum in se habere dicamus, ut perpera viri alioqui docii sitim existimasse videntur. Remanet curatio Epilepsiae per cosensu ortae a partibus, membris suo loco enumeratis, quam nunc brei iter iuxta scopos propositos expediam Frequens admodum Epilepsiae generatio est a ventriculo, non rara etiam , quae ab utero in mulieribus, vel a semine retento, corrupto, vel secundinis restitantibus, vel a suppressis mensibus, vel ab aliqua putri materia,tempore,quo utero geritur, O tum habet, quae similiter ab interaneis in pueris propter lilia; bricos enascitur persaepe insurgit;quar a splene,testibus, alijs huiuimodi partibus vix semel visa est . Illa certe denique Epitcpsiae genera
tio decantata ab omnibus est, quae ab externa aliqua particula , media quadam maligna, ac venenata aura sursum in caput expirante,oritur. Proptet ea quantum spectat ad curationem Epilepsia per conseatum a ventriculo, diligenter attendendum,quali narro