Senecae philos. Opera L. Annaei Senecae philosophi Tomus primus continens opuscula moralia

11쪽

Habet haec figura manifestius aliquid. Notienim narrari res, sed agi videtur. Ibialem. Nam in totum jurare, nisi ubi necesse esst , ravi viro parum convenit. Et est a Seneca ictum eleganter , Non patronorum hoc

em, sed testium.

Plἰnius Nat. 17. Seneca etiam apud nos tentata Indiae commentatione, hi. amnes ejus prodidit lentes duodeviginti centumque . Par I or sit montes enumerare. p. 13. lib. s. 9Evi piscium memorandum nuper exemplum accepimus I Pausilypum villa est Campaniae, haud procul Neapoli. In ea in Carinsaris piscinis a Ρollione Vedio conjectum apiscem sexagesimum post annum expirasser: scribit Annaeus Seneca, duobus aliis aequalibus eius ex eodem genere etiam tunc xiventibuS. Suetonius Tiberii cap. II. Seneca eum s Tiberium scribit intelleae a defectione, exemptum anulum, quasi alicui traditurum , parumper tenuisse :dein rursus aptasse digito, &c.

. Gellius eap. a. lib. I 2. MEI. Atticarum .

Seneca in lib. xxii. Epistolarum mora . lium

12쪽

Iium quas ad Lucilium composuit, deridiaculos versus Q. Ennium de Cethego antis quo viro fecisse hos dicit.

. -- ollis popularibus olim, sim tum vivebam homines , atque aevum agitabant,

Flos delibatus populi ct svada medulla.

Ac deinde scribit de iisdem versibi u

verba haec : Admiror eloquentissimos viros , & deditos Ennio , pro optimis ridicula laudasse . Cicero certe inter bonos ejus versus & hos refert. Atque id etiam de Cicerone dicit . Non miror, inquit, fuisse qui hos versus scriberet, cum meis rit qui laudaret: nisi forte Cicero sum mus orator agebat causam suam , & vo Iebat hos versus videri bonos . Paulo post . Apud ipsum quoque , inquit Seneca , Ciceronem invenies etiam in prosa oratione quaedam, ex quibus intelligas illum non perdidisse operam , quod Ennium legit. Ponit deinde quae apud Cia ceronem reprehendat - , quasi Enniana ,

quod ita scripserit in libris de Republica, in Menelao Laconi fuit suaviloquens iucunditas; & quod alio in loco dixerit, Breviloquentiam in dicendo colat. Deinde : Non fuit, inquit Seneca , Ciceronis hoc vitium , sed temporis . necesse erae haec dici , cum illa legerentur . Deinde adscribit , Ciceronem haec ipsa interposuisse ad effugiendam infamiam nimis i

scivae orationis de nitidae. . De Virgilio quoque eodem in loco 'verba haec ponit: Virgilius quoque noster non ex alia caiis is duros quosdam versus , & enormes ,

di aliquid supra mensuram trahentes in-

13쪽

FRAGMENTA

terposuit, quam ut Ennianus populus mgnosceret in novo carmine antiquitatis aliquid . Addit non multo post ex seneca : Quidam sunt tam magni sensus Q- Ennii , ut licet scripti sint inter hircosos, possint tamen inter unguentatos placere. Et cum reprehendisset versus quos supra

de Cethego posuimus , Qtii hujusmodi ,

inquit, versus amant, liceat sibi eosdem admirari & Soterici Iedios . . Audias ta men commemorari ac reserri pauca quaedam, quae ipse idem Seneca bene dixerit αquale est illud quod in hominem avarum& avidum dc pecuniae sitientem. dixit , Quid enini refert quantum habeas p mubio illud plus est quod non habes.

Tertullianus de Anima , cap. 42.

Multo coactius Seneca et Post mortem , ait, omnia finiuntur , etiam ipsa. Iactantius disin. instit. lib. I. cap. 4. Annaeus qumne Seneca, qui ex Romanis vel acerrimus Stoicus fuit, quam fmpe summum Deum merita laude prosequitur Nam cum de immatura morte dis sereret, Non intelligis , inquit, auctoriatatem , ac marestatem judicis tui R ctor is orbis terrarum, coelique & deo Tum omnium Deus et a quo ista numina, qtiae singula adoramus dc colimus, suspe in sunt. Item in Exhortationibus r Hic cum prima fundamenta molis pulcherrimae jaceret, de hoc ordiretur , quo ne 'que majus quidquam novit satura, nec

14쪽

melius, ut omnia sub ducibus suis irent. quamvis ipse per totum se corpus intenis derat , tamen ministros regni sui deos genuit . Et quam multa alia de Deo no stris similia locutus est 3 quae nunc di ro , quod aliis locis opportuniora sunt.

p. 7.

. Et est illud verum quod dixisse in Exhortationibus Senecam supra retuli , GO.nuisse regni sui ministros Deum.

Eodem cap. 7.

Quod Seneca vir acutus in Exhortationibus suis vidit. Nos, inquit, aliunde pendemus. Itaque ad aliquem respicimus , cui quod eth optimum in nobis , debe mus . Alius nos edidit, alius instruxit a Deus ipse se fecit.

Eiusdem lib. cap. 16.

Non illepide Seneca, in libris moralis philosophiae, Quid ergo est, inquit, quare apud poetas salacissimus Iupiter desivirit liberos tollere ' Utrum sexagenarius Distus est, & illi lex Papia fibulam imp suity an impetravit ius trium liberorum an tandem illi venit in mentem, Ab alio exspectes , alteri quod seceris, Sc timet, ne quis sibi faciat , quod ipse Saturno 3.

Libri a. cap.

Axiae igitur Senecae in libris Moralibusaa si

15쪽

FRAGMENTA

Sῶmulacra , inquit, deorum venerantur, illis supplicant genu p to: illa adorant illis per totum assident diem, aut adstant; illis stipem iaciunt, viistimas caedunt : dccum haec tantopere suspiciant, fabros , qui illa secere, contemnunt. Musdem lib. eap. 6.'

Merito igitur etiam senum stultitiam Seneca deridet. Non , inquit , bis pueri sumus ut vulgo dicitur 3 sed senUer. V vim hoc interest, quod majora nos lud,

p. s. Melius igitur Seneca , omnium Stoico. Tum acutissimus, qiii vidit nihil aliud esse Naturam, quam Deum. Ergo, inquit , Deum non laudabimus, cujus natural est virtus Nec enim illam didicit ex uti. Io. Immo laudabimus. quamvis enim naturalis illi sit, sibi illam dedit, quoniam

Deus ipse natura est.' Iibri: eap. Eodem ductus errore Seneca quis mnim veram viam teneret, etrante Cic

sone λ ) Philosophia, inquit , nihil aliud

est, quam recta vivendi ratio : vel, honeste vivendi scientia: vel, ars recte viatae agendae . Non errabimus , si dixerimus philosopluam esse legem bene hon steque vivendi. Et qui dixerit illam regu-

vitae, suum illi nomen reddiderit.

16쪽

Ibidem .

Idem Seneca in Exhortationibus: PIGrique, inquit, Philosophorum tales sunt, ut sint diserti in convicium suum. quos si audias in avaritiam, in libidinem, in ambitionem perorantes , professionis indicium putes: adeo redundant in ipsos maledicta in publicum missa. quos non aliter intueri decet, quam medicos, quorum tutuli remedia, tabent, pyxides venena

Faciet sapiens, inquit idem Seneca, etiam quae non probabit, ut etiam ad majora transitum inveniat: nec relinquet bonos mores, sed tempori aptabit et & quibus alii utuntur in gloriam , aut volu Ptatem, utetur agendae rei caussa . Et paullo post: Omnia quae luxuriosi faciunt, quaeque imperiti, faciet & sapiens , sed non eodem modo , eodemque proposito. p. 16. ejusdem libri. Et Senecae Nondum sunt, inquit, milla anni , ex quo initia sapientiae nota sint. Multis ergo saeculis humanum genusta sine ratione:vixit.

Cap. 23.

Fuisse Seneca inter Stoicos ait, qui deliberaret, utrumne Soli quoque suos populos daret : inepte scilicet, qui dubit verit.

17쪽

FRAGMENTA

Platonem quidem redemisse Aniceris quidam traditur sestertiis v III. Itaqne insectatus est conviciis redemptorem Seneca, quod parvo Platonem Elimmerit.

Lib. s. cap. s.

Qui volent scire omnia, Senecae libros in manus sumant, qui morum vitiorumque publicorum & descriptor verissimus ,& accusator acerrimus fuit. Musdem libri cap. 14. Recte igitur Seneca , incongruentiam hominibus objectans , ait: Summa virtus illis videtur magnus animus . & iidem eum, qui contemnit mortem , pro larioso habent. quod est utique summae perversitatis. Lib. 6. eap. II. . Item Senecas in libris Moralis phil laphiae dicentis: Hic est ille homo hon stus, non apice , purpuraVe , non licto rum insignis ministerio , sed nulla re misnor : qui cum mortem. in vicino videt , non sic perturbatur , tamquam rem no vam viderit: qui., sive toto corpore to menta patienda sunt, sive flamma ore re cipienda test , sive extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur

sed quam bene. Qui autem Deum colin hac patitur, nec timst.

18쪽

EX, LIBRIS, SENECAE

Cap. lib. 6. Nec lacrari se quisquam putet, si desi-cti conscium non habebit . scit enim illa omnia , in cujus conspectu vivimus : nec sic univeisos homines celare possumus reui nihil absconditum , nihil potest esse secretum. Exhortationes suas Seneca mirabili sententia terminavit: Magnum, inquit, nescio quid , maiusque quam cogutari potest, numen est, cui vivendo op ram damus, huic nos amrobemus . Nihil prodest inclusam esse conscientiam: patemus Deo. Quid verius dici potest ab eo qui Deum nosset, quam dictum est ab homine verae religionis ignaro r

. Idem in eiusdem operis primo : Quid

agis p inquit . quid machinaris λ quid ab scondis r Custos te tuus sequitur . Alium tibi peregrinatio subduxit c alium mors , alium vaIetudo : haeret hic , quo carere nunquam potes. id locum abditum te. gis, & arbitros removes p Putas tibi comtigisse , ut oculos omnium effugias λ Deumens, quid tibi prodest non habere comstium habenti conscientiam.

Quanto melius & verius Seneca Vultis ne vos, inquit, Deum cogitare magnum N placidum, de majestate leni verendum'

19쪽

sRAGMENTA

molationibus , de sanguine multo coIei dum . quae enim ex trucidatione imm rentium voluptas est sed mente pura . bono honestoque proposito . Non templa illi congestis in altitudinem saxis strue da sunt : In suo cuique consecrandus est

pectore. Lib. 7. cap. I s.

Non inseite Seneca Romanae urbis ten pora distribuit in aetates . Primam enim

dixit infantiam sub rege Romulo fuisse , a quo & genita, & quasi educata sit Roma: deinde pueritiam sub ceteris regibus, a quibus 8c aucta sit, & disciplinis pluriabus , institutisque formata : at vero Ta quinio regnante cum jam quasi adulta esse coepisset, servitium non tulisse, & rej eto superbae dominationis jugo , maluisse Iegibus obtemperare, quam regibus: cumque esset adolescentiat eius fine Punici belli terminata, tum denique confirmatis viribus coepisse juvenescere. Sublata enim

Carthagine , suae inm diu aemula' Enperii fuit , manus.suas in totum orbem terra marique porrexit : donec regibus cunctis.& nationibus imperio subjugatis , cum sem bellorum materia desiseret , viribus suis male uteretur se ipsa co fecit. Haec fuit prima ejus senectus, cum bellis lacerata civilibus , atque intestino malo pressa, rursus ad regimen singularis imperii recidit , quasi ad alteram insa .iam revoluta . Amissa enim libertate , suam Bruto duce & aiustore defenderat ,

ita conscfluit, tamquam sustentarς se ipsa

20쪽

Εx LIBRIS SENECAE .

non valeret, nisi adminiculo regentium

niteretur. d. meronymus admersus Ioviniannm lib. I.

Claudia virgo Vestalis , cum in suspieionem venisset stupri , & simulacium

matris Idaeae in vado Tyberis haereret, ad comprobandam pudicitiam suam fertur cingulo duxisse navem, quam multa milis Ita hominum trahere nequiverant. Melius tamen, inquit Lucani poetae patruuS, cum illa esset actum, si hoc quod evenit, o namentum potius exploratae fuisset pud, citiae, quam dubiae patrocinium.

Eodem libro .

Seripserunt Aristoteles , & Pluta chus,& noster Seneca de matrimonio libros , ex quibus & superiora nonnulla sunt , &illa quae subjicimus . Amor , formae oblivio est, di insaniae Proximus, foedum minimeque conveniens animo sospitisvitium; turbat consilia, altos & generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad humi, limas detrahit: querulos , iracundos , immerarios, dure imperiosos, serviliter blam dos , omnibus inutiles , ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabili flagrat , plura tempora suspicionibus , lacrymis, conquestionibus per

dit , odium sui facit a de ipse novissime sibi

odio est. Paulia