장음표시 사용
341쪽
illaru qualibet qd simpliciter ens est illud ee: caeterii illius c5municatione in entiti numero censeri sed uim significat diuersitatis in rebus omnibus dissipata. Demsi no de ea diuersitate in praesentia nobis agit qua simpliciter non ens a simpliciter ente dirimit. cui nec cotrariti obstat,nec de quo praeditti aliud quid pia c5 trarietate pcaedicari idoneu est: sed de oppositione illa tu cotrariorti, tu infinitorti nominu aut uerbolii ad finita,que in particularibus inest entibus Ex uocibus nanq; simplicibus eas que cli nega tiua particula Pseruntur,infinitorum nominum uerborumq; infinitorum uocabulo nuncupamus: quonia uere de quouis praedi cantur tam quod est tu no est,eo duntaxat excepto qd a finito indicatur. quapp an negativis quoq; orationibus similia nece fleest contingant. Verum ne digna quidem memoratu forsitan sunt haec stiuola nugamenta sed ad sequentia pergamus.
bonum est putat,et enim necesse est forsta a pariter ne idem ip
Quarta breuibus expositu arguments hoi sensit obtinet, simplex inquit opinio est illa in qua aliud quidqua in sep intelligere nequaqua cogimur. no simplex in qua & aliud quid opinari est necessc .Est ergo simplex opinio que qd bonii est id esse bonii sta.tuit.qsio & que ipsum no bonii ene siilp:cat. haud .n. alia necesse est in eari; utralibet opinion E quapia inuehi. no simplex uero illa est que malu id ed qd bonu est credit. na & alia simul cii hac necesse est inseratur opinio que ipsum fio esse bonii putet. Itaq; si simplici opinio no cύposita seci simplex opponeda est,negatio no dicemus affirmationi opposita:no affirmatione cotrarii. Haec vero et solvemus:dicemusq; ob id ipsum opinione illa que qd bonu est esse malu dicit plurimu ab ea recessisse que ipm bonii esse arbitrat: quonia P no boni spacia confecto itinere ad extremit puenit. Est.n .primus a bono egressus,non bonu: extremus elapsus inalsi,qua obre que hoc affirmat, pugnatius opposita est: ceu quenegatione quoq; boni cotineat. An uero et negatio coposita est boni quippe necesse pland est ipm n5 bonu , si inter ea que sunt reponat, aliud et quid sit,sed infinita .quocirca neq; contrarium bacroae suerit. est .n unu uni cottat tu:&finitu finito. Porro isos
342쪽
adverbiu uel P pariter a Graecis adiectu est. eade nanq; intelligetiaqd bonii est,id dc maluee,d: no bonu dicimus .uel P fortita et ut hoc argumetii ueris mile quide,no in necessat tu esse oste latur primu sane,quonia utrunq; contrariti, ipmp se spectabile,species uult simplex esse.dein quonia qd no bonis,introducat, coplicata existimet,erit hec quoq; coposita que qd bonit e,id bonu elle inquit: isi no malu inferat. Q d si que no bonii esse ait, non una ex iis est propositionibus que inter se conserunt,nihil refert . Nam si inplex compositumq;,non relatione ad definitas quasdam propolitiones,sed ad suam cuiusq; uim contemplamur,
I ΤΕ ΜJ similiter uel in abiis res sese habeat oportet,res iste hac quos ratione Actiu uidebitur .na aut ubiq; aut nusqua
contradictionis repugnantiae dabitur locus. Q bus aut no ex
tui cotraria uisu de his est ea q uerae aduersatur uerbi gratia
riae negatio es hae sut,eriit aliae quos illis q sat contradictionis.
Perspicua quinti huiusce argumeti tum sententia,tum locutio estique animaduertere nos iubet, utra ex collatis inuice Epositionibus utilis eu ad id queat,ut uniuersali regula una proposuio ne quapiam inuenias cum proposita quavis affirmatione decertantem:esseq; hanc illi proprie opponiam dicas: ob idqi decernerem c5 tradictionis pugnam praestare .Facile e. n. affirmationis omnis negatione inuenire,quodcunq; in affirmatione pi aedicat usu erit fer i uero no por ut affirmationem cotrarii deprehendas, nisi φ praedicatum in affirmatione est,cotrari uiri habeat.nanque huic Socrates est homo quaenam contraria stamimatio' at hare Socrates homo non est salsa negatio illam oppugnat uerum alseretem. Quemadmodum igit solam in his negationem affirmatio . ni aduersim e e confitemur, sic in iis quoque in quibus affirma tionem inuem re contrarii licet,negationem esse illam centet quemaxime obnitatur. Dicendum est aut ubi minus oepositio suppetit,contrarii, nos uel lola priuationis negationisque oppositione esse contentos .in quibus aut contratii copia suppeditari et pol, in iis longius a se inuicem abesse contrarias affit mationes quam
negationem ab affirmatione arbitrari. Porid ab initio ncbis ex-
343쪽
plicatu est,uideri ab ea quae nuc pdit disputatione, Ppter commnitatem hac quae uel in omnia porrigitur oppositionein extol lit sic contradictionis:ut quae caeteras non rerum solum coprei, farum numero,sed oppositionis quoque exuperet uehementia.
PRAETEREA smili modos e boni habet opinio,bo, num id essἰ:ρο non bon i,dse no bonu ad has quo p/oni, non ef
fe boni' Ο bonii ee,non boni , quaena igitur contraria si erit pbonii non e se id bona non esse uere opinanti haud clibane quae malu et se arbitraturi quide uera interdu e fici ut vera esl nun qua uerae contraria.na quodda on bonu malu est. quare timidueras esse contingit. Neq; ea rursus qliae lion maliι ee alit limat,
quandoquide uera haec quopol. imul nantespem haec posssunt. Reylat igitur ut non boni opinio bonu id e e contraria illi sit quae qJbona non est, non bona ee id censet, est. n. haec Lyb. O uapp quae quod bonum est,id bonum credit non et hosnnm 6se quod bonum ol a Gentienti erit contraria.
Postremu hoc allatu ad Problema nec consulatu facilius est argumetu:qd adducit illic in modii, Cotradictiones has duas capit boni altera finito utete subiecto,altera infinito boni; est bonu bonti no est bonumon bonii bonii est,non bonii bonu non est censetq; no iecus vera affirmatione ad opposita salsam negatione sese habere atque uera inficiatio ad opposita salsam affirmationε .i. ut haec non bonum non est bonum ad illam habet non bonum bonum est,sic illam quoque bonu est bonii illi, bonum bonum noest ruspondere. Deinde propositionibus ambabus eius c5tradictionisq malu de eodem pdicat subiecto.i.non bono , nimirum illis non bonti malu est,' non bonii non est malum uera collata negatione,neutri ipsam illarsi contrariam ese comonstrat. siquidε
in prauo habitu consonans est illi si qJ bonti no est , id malit esse
affirmat. non malum aut ecqd no est bonu dicenti,tu in medio,tii In neutrius ex sui natura extremorti participe:ut lapide ne i lignonaque in his es no bonu uer i est,& no malum. fieri aut nequit ut contrariae si ut q concordat: quemadmodum nec uetu simul asserat q liant contrariae:ut partim ex euidentia copet tum est:partim ab
344쪽
ipso ab huiusce finem tractatus probabit. Ergo si opinioni si noesse bomam qd bonii non est uere fater,nec ea q qcy qomsi no est malu esse inint,cotraria est,nec q no malisi esse qdno bonii e dicit, uerum sola corradices illi q bonu esse ait qd no est bonii, affirmationi quoque sonu esse qd bonu est Pserenti neque ea rapugnat,q in alii id esse qd est bonit phlbet,nec quae qd bonu est esse non
malu sed soli huic quoque erit cotraria q ipsi contradicit,bonsiq; iudicat bonu non esse. hoc aut fuit O demonstrare Pposuerat. Porro ad hoc quoqueargumentu dicendu in ficile esset qd bonunon est id non esse honii Pnuncianti,cum negatio sit, praedicatu-q; ob ib infinitum obtineat,propositionc reperire q p contradi Glouem repugnet: coperire aut 'l c5trarium ali id affirmer, fieri nequaqu a m posse. nihil nanque est cotrariti inlinsto. sis de cotraria si sunt,ea species esse opportet maximo a se inuice interuallo disiunctas .no oonti aut & non albii priuationes qda, nec species sunt .itaque czi deest illa q affirmare cius corratisi pol. opponere cotradictorie ipsi repugnatem solemus. At ei q bonu esse qd bonsi est prodit non solum eius negatione,sed cotrarii quoque afirmationem refragari quandoquide & cii ipso bono de albo, no bonum & non album,ut cum habitibus priuationes. mali; aurem 6c nigru ut cotraria coflictant. N 5 igit haec pinde sese liabeti omnibus 4 id bonii no est no esse bonit,ad illa q bonisi esse qd no e bonum declarat, atque ea q qd bonum est bonum eo, ad illa q no bonii esse qdebonii decernit.siquide huic nύ e bonii qdbonii no e so
Ia eius obluctatur affirmatio: reliquae simul uerae esse possunt.fieri uero nequaqua psit,ut huic est bonum qd bonum eii uerum csi illa profiteatur malit e qd e bonii. Caeterii manifesta sunt auctori
uerba ex iis q ydulimus: pletu; qd illud. EST ENIM HA ECF ALSA. scribi et incit Alexander HAEC ENlM EST V Ea RA.qd fi est.n.haec fallis scribaε ,de illa dictu erit q bonii ee id memorat qd bonu n5 est sin haec. n.est vera de illa si bonu no e e fidno bonu cret :q; uera quoq; ce ante comouit,pinde atque si diceret ,haec .n .salsa e nunq p spicula casit prioria lectione pilain.
C O N S ΣΑΤ aut nihil relatu ire uel si uniuersaliter
affirmatione ponamus aram contraria erit liniuersalis negatis lit
345쪽
praedicatum, nest cit articulo subiectum proserant: ideq; se dicere uniuersali existimeta haud uero et in quibus no omni: dicuntin. hoanthropos .i .ho animal est,aut bipes. no in ho ant, pos albus est. aut iustus. Caetersi meminisse ea couenitit nos de his antea disseruimus, a pfinitione inqua omnis repraesentati illorii multitudine q sub uniuersale subiectu reserunt .a sngulari aute articulo una ipsius naturam moltitudine ipse ita. Ex dualibus autε aris
riculis pluralibusq; siquid de iis quoque dicedii est, habet ab omnis p finitione duales pspicua differetia .neque. n.de solis duobus praedicat omnis neque Illi dici de pluribus ualci. prooemiuq; tractationis de Coelo huiusce rei cam docebit. Quonia vero plurales articuli nihil plate differre ab eo uidetur, ut mortalis est omnisho,& mortales hae anthropoe sunt. i. homines,discernere hos quoque sortasse poterimux. si in quibas omnis uerit e,in iis pluralem quoque articulii plan. uerum fore assirmemus. Nanque illi omnis mortalis hoc uidelicet omnis mortales idem siguificat, in hoc uero hoe Graeconi articulus necesse e plate coprehedatur, quo fit ut omnes quoque omissa praesinitione, uerti sit iis asserturus, qui haeanthropoe hoc est homines dicit mortales. No tame reciprocabitro,ut velimus ubi pluralibus articulis,y tendis uetu nouelamus,
ibi omnis quoque diceda praefinitione utinus uerti fateri. Vult n haec plermissum nihil ex iis facere 'i sub uniuersa It cotinetur.uiri aute assertore ee plorale articulti arbitramur, uel si solum in plurimis p dica tum uersi sit. Magis igit uersi eum fecocedimus qui, quasi noe atticulo substantivis singulis addito, pietes, dicat,sunt Athenienses: Lacedaemonii tolerantes: calui Myconii, quam illa qui oεs i finitione horti singulis appositi. Ac,demsi si pter articu lii psereda ε ipfinitione,enunciatione seri ducimus plane comu-nἴ,neque illa flustra addimus,no statim ergo a pronunciato solo articulo,sub comuni cocipi uniuersa censemus, Quare nec apud Homerii Iupiter simpliciter Graecos in plium educere AgamEnon ipsomnum iussit: sed adverbist illud passydie hoc est cum omni exercitu adiecit ql cum minus ille animaduertisset. sbi ipse auctor e Ytitit ut spe frustraretur, 3c Demosthenes cit pcibus patere se a Diis deabusq; dixisset omnibus. subdidit: cu absolutur εοIs numinis comprehensionem auditione illa feri posse existimaret. Sed ad te redeamus: dicamusq; siue finitus siue infinitus subiectus sit uniuertatis,iunctum illi singularem articulii uniuerbiis ps
346쪽
nitionis uim habitur u . idcirco ipse quoque illud adiecit. SIMILITER ET IN NON BONO. Quibns uetbis, aut illis claquit infinito Bbiecto p ditis ippositionibus pcipua in contradice
tibus ppositionibus, i sunt e bonu qcr bonii no.e,& bonti no e qilno est bonia pucta spectat. Nam ut ante ipditu est,no pol affirmatio c5trarii cu harii uera decertare. nihiloq; magis arguincta cael αra quadrabunt omnia finitu subiecti; si infinitii habentibus: siue plintriones uniuei sales subiecti. siue articulum harum loco obtineat,n5.n .nobis desubiectorii sed pdietator si differentia tractatur. Aut si Ppius et spectes. posse argum citi sextum ait vel in iis adicere Spolitionibus. qpfinitiones ibi de uniuersales obrinent:ut antei in m ostendebat i articulos p finitionum loco haberent .rone colligere qde statuetibus nobis, hanc omne bonia, bonu est huici magis,nultu bona est bonu u illi oe bonis malu est repugnare ad butulce uero ipbatione sumet ib. ut hec sese nullsi no bono boni; Euere negatio ad illa ce no bonu, bonii est saliam a Trinatione habet, ita omne bonii ee bonis affirmatio praedicat uera, ad salsam illam habere negatione q nullsi bonum csse bonum dicit. demonstrantibusq; cum hac nullum non bonum bonum est neq; ilillam q nullum n5 bonu ee mal si pronunciat,totam praeliari meq; eam fi nullsi non bonum non malum esse consentit . falsa. n tota harum neutra ,seduluadantenus utraq; est, solam autem hanc ipsi ec cotrariam oe non bonum bonum est . quoniam & altera tota uera estialtera tota mentitur. atq; ob id censentibus huic ct oe bonum est bonum solam proprie contrariam illa, nullii bonii bonii est negationem esse merum non affirmatione cotrarii,q mal si esse id quod bonum est uniuersum statuit. Enimuero , quae aduersus haec quoq; proferre oporteat dilucet. namq; haec omne bonum est malum tum ex se tota mendax est tum per seipsam rotam citilla omnem bonum bonum est pugnat potissimum. Potior tamehabenda est prior expositio:ut quae hanc quoque tu seipsa comps ehendat. IX.
QUOCIRCA si sc habet res i opinione quae aute uoce pro eruntur si seirmationes negationes bigno ni eorti quae animo cocipiutur patet o Ormationi quos negasionem quae Mu
347쪽
lam bonam esse dicit uel nullum hominem. contradictorie uero oppositam quae non omne 6se,uel non omnem.
Cum enunciationes quae pronunciatiua oratione exprimuntur conferre inuice,quo mo expositum est,ab initio constituisset sese ab opiniones recepit:censuitin in his meditandum eo theorema: ceu que principii rone ad prolatilius propositiones liabant. Iraq; cst qa se tanti uerti pollicitus fuerat demostraturum, id in opinionibus subducta rone collegerit uult eadem & in propositionibus dictione cosistentibus eduenire atque contrarie uniuersalem ne gatione uniuersali affirmationi, particularem uniuersali contradictori e ee opposita haru autem utranq; oppositionu pugna coirariarum inter se affirmationum uehementiorem esse. . X.
ILLUD vero etia liquet fieriviraqvagna poyse, limer erue cuti aria nes opinio necly cotradititiosit. Na cotrariae quide eae sunt quae circa opposita uersantur. at eunde circa eade lieruesbe contingit. mini me aut e licet silmni in eoese inesse cotrartu.i Cum hoc in sexta argumctationeta quari manifestu usurpaverit simul uerti asserentes opiniones ppositionesq; non esse cotra rias,ipsum hoc in presentia, euidens sit,p secundam figura a Dserit,his ascitis sumptionibus,quae simul uerum profitentur opiniones propositionesq; simul in eode ee ueras hoc nanq; est simul uerti profiteri contraria uero simul in eodem uera ee nequaquam posse colligitq; ueri simul conscias opiniones ac Ppositiones noesse cotrarias.Negativa alit gropositione pparatoria ratiocinatione confirmat sic.n. P syllogismu interpreter) qua in prima texit figura medioq; utit termino,haudquaqua fieri posse ut oppositis contraria opposita uera simul in eodem sint . itaq; concedit nullo pacto,ut ucrum simul dicant contraria. Ipse uero tum imaiore propositionem praeparatoriae ratiocinationis propter breui ratem omisit, iii principalis problematis coclusione. haec igitur vis
est probationis. Quod aute ad uel ba attinet, illud. N E V ECONTRADICTI O, perinde e ac si dixisset, neq; propositio ex qua corradictio oritur:hoc est neutiqua seri ut quq in ue
348쪽
Theorema de vi oppositarum propositio.
ro consentiunt,contradictionem uel in animo inditis uel in uoce pronunciatis,ut uocant,orationibus pariat. Illud quoq; NAM
CONTRARIAE QN IDEM EAE SUNT Que AE
CIRCA OPPOSlTA VERSANTUR, in Graeca oratione
sic pote habente, ἰναν Hau μέν--ΠΤρι τα αντικρο ρ ενα minus congrue dictum videtur.quippe subiecto. i.contrariis addito articulo cosetanea erat.H χναντ ωιάν - ι ταἰαντικε μενα.dicere. Quod autem sequitur, AT EUNDEM CIRCA EADEM VERUM ES SE CONTINGIT, Afirmativa propositio est syllogismi, significatq; per hoc circa eadem
uersi esse quomodo simul uetae esse id genus inpositionee dicatur nimirum eo quod circa eadem concurrant.intelligit autem subiecta communia propositionum earum quae simul uerum perhibentur fateri. Per uerbum autem contingit modum declarat in his positae ueritatis,hoc est uerum dicere es non dicere posse Ppostiones illas quq eodem utuntur subiecto. quae uero non ex materia sed ex ipla ,ppositionum ut simiai uerum exponunt,ut impraefinitae particularesq;.necesse plane esse ut eodem hq siabiecto utantur,atque eodem tempore uerum decernat. Postremo illud, MI
NIME AUTEM LICET SIMUL IN EODEM INESSE
CONTRARIA Gnclusio quidem preparatoriae uult esse raciocinationisve autem Iera conclusionis continet causam. Nam conclusio uera haec est,ut simul uera contraria sinr, fieri nullo modo poste,quo autem minus apta sint uero inter se enunciando id esse in causa s eidem simul inesse illa minime liceat. FINIS.
VENETHS Ex officina Francisci Bindoni, es Maphei Pasini. Anno a virSinis partu.