장음표시 사용
311쪽
stitia sub iis quae ex transpositione nominatur,sed ordine, quemadmodum inquit, obuersoria imitum obuersione illa circa solum qualitatis ordine specta da: propterea quonia cosequetes illarum sunt affirmationibus negationes impossibilis nom im possibile, in qua esse simplex negatio,& transpossitia negatio non impossibile nil esse.affirmationes negationibus,tu affirmatio simplex haec impossibile ee tu affirmatio illa ex traspositione impossibile nocsse. Quauis .n.quibusda cii priuatiue enuncietur ad speciem dea clinare uideantur negationum,tamen totum hoc eas esse priuatiuas affirmationes confitemur. ideoq; solum hoc uoluit in iis Aristotes annotasse. Propositiones ergo impossibilis iusto, id ς, dirimus ordine expositas ait: minime uero illas necessarii.quippe corradictionem facientes in eo propositiones ut necesse esse simplicem affirmationem & non neces te esse simplicc negatione separatim neque recta inter se oppgatione expositas esse: cum simplex haec affirmatio necesse esse infra in secunda pagella sub transposititia impossibilis affirmati oec5stituta sit,eius uero negatio parte'prrme pagellae superiore sub simplici negatione impossibilis: rursus haec affirmatio necesse non esse parte superiore secundae pagellar,negatio illius in fine primae exponatur:quar autem recta sibi obstant inuicem non ab iis contradictione etiam fieririd quod
modorum omnium aliorum eodem inter se . uersu oppositae propositiones habent. Namque hae non necesse esse & necesse noncsse que simplicibus possibilis propositionibus sent consequctes, simul mutuo sunt in materia neces laria mendaces . quae uero transposititiis nempe hae n5necesse non esse & necesse esse i impossibili. quo factum etiam est, ut contrarias ea S appellauerit, qua ratione modo caretes quoque cu inter se comentiuntur,contrarias nuncupamus. Falsum igitur eae sibi inuicem in proditis nunciant materiis quae e regione sunt expositae necessarii propositiones. dccontra,verq simul este in aliis videtur nonnullis. Nam rursus eae
quae simplices comitantur,verum inter se produnt in impossibili materia: quod Aristoteles inquit cum ait, QUOD NON ES
SE EST NECESSE, ID NON NECESSE FST ESSE.
quae uero transposititias, in necessaria.
ENIM VERO in cause id e quo minus perinde atque
312쪽
CVM MODO CONIUNCTIS . a 3ς aliae nece Harii equas quod ide valens imposse bile, cotra ac nescessurin reddit. Nam qs' se limpostibile,id necuse oi non quide esse 'erti no es e .gruat non e se impossibile est nece seide se. innamobrem ii illus iliter possibile ipssm π no postibile haec e cotrario sequuntur. qua doquide no idesignificat nescessurin atque impossibile: d obuerso uti dictim est, ordine. i
Coseques sane erat ut inpositioni; Pscriptionis prius correctione traderet posthac alse redarpperaq; sese i tabella supra exposita habere de trostraret negatiora necessarii. Neque.n. simplice aliors modorus inplicibus esse ppositionibus , sed tra posititiis ex aduerso sitae ipsius affirmationi lucta oportuit,neque traisposititiis illa qex tras positi5e appelLt: veru simplicibus hac quoqie directo sue comite a mimationis: atq; ita quar p hec dicunt, adiiceret co tradictione trasposititia necessariitu sub simplici possibilis atque impossibilis costituta esse cotradictione i sub trasposititia simplice .Couenit.n. re esse prius intelligas, qua cur illa sit quaeras. Verti forte Aristoteles post illegitimu factae ab initio pscriptionis indicatu Ordine necessar ii a positionii quasi i spicacioribus c5 sequete illaru expositione rinus intelligetibus,causa phe creddex iustς ipsarii cosequetiae uoluit. Sed qua esse causa dicit,ut simplicibus possibilis impossibilisqi propositionibus trasposititiae subiectae sint necessarii traspsotitiis simplices QS O N I A MIDEM. inquit, VALENS IMI OSSIBILE CONTRA AC NECESSARIUM REDDITUR,atq; ide ea ualere quide ait
quonia eode semper modo habet sese utrunq; illor i ne'; est ca pax cotrarii:cu alter usit semper, alteris semperno sit .cotra autereddi, Ppterea in cu ipsum esse horti alteri adhibemus mΘdorii, ppositionemq; facimus simplicem, alteri ipsum apponimus nouesse ac transposititia propositione constituimus . Nam quod esse necesse est, id no esse est impossibile:& quod ed impossibile est, id necesse est noee. Has igit impossibilis ppositiones si Ppositionibus,inquit, possibilis & cotingentis cosequentes ee simplicitate illis,uel transpositione similes diximus,succedere ipsis eas accidet necessarii quae, ut ipse ait, econtrario in his sese habe nr,
hoc est transposititias simplicibus: & transposititiis simpli-
313쪽
136 SECTIO IIII. DE PROPOSITIO N.
tes. His hunc in modum enunciatis,repetit ea quae de necessarii atque impossibilis communitate di differentia prodidit, eaq; nobis uult in depromptu haberi, nempe idem inter se ordine obuerm valere.Nanque ipsum nectae esse impossibile dixeris ad non esset re esse impossibile,necessatium rursus ad non esse.
A N feri nequit ut dis ostue fini hoc pacto necessarii constradictiones. Nam quod necesse est esse id e se pusebile est, in
minus,negatis consequetur, quippe cu aut affirmare necesse sit,
aut neRare. quomobresi possibile e ge nequaqua est impos ibi Iee s ese. ergo id ee es impossibile quod necesse est esse:quod efflabsurdu. At vero ex hoc possbile est e se illud sequitur non impossbile esse ex hoc uero illud non nece sse est esse quo sit ut
quod neces e ol, id non sit nece sJ e: qaod minime conuenit. Atriqui neque hoc necese e t ese neque hoc nece sse no Ube, illi posyibile est e sbe consequentia si ni ambo nanque accidere illi poψα
sunt: horum utrumuis verum fuerit, non uera etia erunt illa. nam
mul pos bile est Ube re non esse quod si esse uel non esse nes
cesse sit, non erit utrimque poisibile. Reliqua e si igitur ut hoc non necesse non Ube ex illa prisbile est esse proueniat id in . uel de hoc,nece se est e se, uerum est. Etenim it haec cotradictio ex hoc non pollibile e t 6fe, consequenti quippe hoc , impossibile est esse, nece se inύ esse,illi cosequens et cuius haec est in sciatio, no nece sse es no esse laque hae quo modo diximus
c tradictioes sequutumni hila: accidit incomodi sic collocatibus.
Proscriptio supradicta p haec contat necessarii negationisi, ex quisitusq; adeo traditur ordo illaru in descripta modii admittetiumpositionu tabella,ut nihil discrepet,nihil no suo loco postsi sit zses ordinε legitimu obtineat tota descriptio. Primu vero quaeri tur quaena ex quatuor necessarii ppositionibus , duabus simplicibus . transposititiis reliquis simplice sequi die da sit possibilis affirmation&Atq; ne cot ante dicebamus,negatione simplice ne Pe
314쪽
hac no necesse esse nec utrauis affirmationii ceu cosequete demostrat illi subnectit oportere sed sola hac no necesse no ee trasposititia negationem:quae ad rectu suae ipsius affirmationi obiacebit. Colligiturq; ex his couenire ut simplex negatio sub traspositiria possibilis affirmatione statuatur,recta quide & ipsa Ppriae affirmationi occursura quasi tres aliae sint necessarii xpositiones iam suis locis in tabella p ordiue desitae.Sic.n. sese his habetibus, non amplius q sibi mutuo cύtradic sit a se inuice seorsum descriptasee,ut prius, accidit,c5petet eq; sibiipsis locu sortietur cotradictiones necessarii:quae pariter cisi impossibilis co tradictionibus porriguntur:cotra vero assignatur atque ille: id qd proxime *ditu est.
FIERI igitur inquit Aristoteles, NEQUIT UT DISPOSI
TAE SlNT HOC P ICTO NECESSARII CONTRA
DICTIONES. qd perinde est ac si dicat: fieri nequit ut eo modo dispositae integra ad alias obtineat cosequetia, Hac porro nonecesse esse simplice negatione simplici illi affirmationi possibile ee no recte a nobis,velut eic5sequete fuisse subiuncta, praerepta uelut sumptiuncula demostrat. ea est huic simplici necesse est essecosequetε illa esse necessario possibile est esse. Dbatq; id abductione utens ad impossibile huc in modis.Nam si haec, inquit possbile ee ex illa neces 'e ee nequaqua sequit,haec no possibile esse eius negatio cosequet. quippe uera ee in Oibus vel affirmatione
uel negatione necesse est. Versi si haec no possibile ee illa sequere necesse est esse quonia tu huic,tu ei tantii de va leti, quae est no continges esse conseque te illa impossibile ce dicebamus:fieret ut hae necesse esse ct impossibile esse uerum inter se conserent :quod a ratione plane abhorret. haec igitur possibile esse illa necesse ense oportet sequatur. Itaque hoc praesumpto iacile ostenditur non
recte a nobis iditu, ianc no necesse eε sequi ex illa possibile esse. Na si huic necesse esse coleques illa est possibile esse ut sumptiscula demostrauit:huius aut possibile esse illa no necesse esse consectatrice esse albitraremur,ut initio in tabella des ipsimus, ex hac igitur necesse esse Mueniret eius negatio,no necesse esse quod fieri nequit. Non ergo sub hoc possibile esse collocada haec e non necesse ee simplex negatio necessarii.Veru neque utra uis illius affirmationu, ues haec,necesse esse uel illa necesse no esse.siquide ex iis utraque natura quada finita declarat:alicta,nimi tu simplexi
315쪽
13s s ECTIO IIII. DE PROPOSITIO M
illa quae semper smaltera hoc est trasposititia, illa quae semperno sit. Atee possibile ancipite obtinet natura: atque in ipsum noec cadit noniiqna.qd.n. possibile est e e pol id qua doque & nore ec. quocirca neque harti uitalibet cit illa possibile esse simul erit. Itaque tribus explosis necessarii ppositionibus uelut illa seq possibile ec,nequeuntibus. haec no necesse no ec,rras posititia negatio sola relinquit.quaobre haec illi comes adiudica da est: quead modis sint plici illi negationi,no possibile ee cosequcte ee illa dicebamus necesse no e e trasposititia affirmatione. Patetq; simplice huc negatione no necesse ee in est locii que in superiore tabella haec n5 necesse no ec,obtrnebat,a nobis tr aspositu iri: quo sit ut ppositiones omnes Oibus co senas reddamus. Caeterii nequis quo pacto illa,no necesse ee, tequi no posse ex hac,possibile eo hoc psumpto ostedebamus possibile ec illi necesse ee, succedere,eode modo neq; illano necessse rici ee ex ea ingredi demostrari posse aibittet illud ad
dit ID ENIM VEL UE HOC NECESSE EST ESSE
VERUM EST. Haud .n .amplius absurditas cotingeri. si ex hoc necesse esse illud possibile esse sequi dicamus. ex hoc uero possibile ee illud no nece δε no ec,quippe has ob res usu ueniet ut hoc no necesse no esse, illi,necesse ee cosequus sit:qd no solii absurdum non est sed etia uerti.Nam quod existentia habet necessariam,nequit hoc necessariam quoque priuationem habere existendi.
modum adhibentium propositionum consequentiae.
Possbile esse. Contingens esse. Non impos sibile esse.
Non contingens esse. Impossibile esse. Neccsse non esse.
Possibile non esse. Contingens non esse. Non impossibile notaee. Non necesse es te. Non possibile non esse. Non contingens non esse. Impossibile non esse. Necesse esse.
316쪽
Verum his ita proditis, iure per ea quae sequuntur quaerit Ari stoteles utrum haec possibile esse, sequi illam necesse esse anno sequi,dici conueniat: propterea quonia haec ambo vera esse non possiunt. Horum autem uidetur utrunq; communire: alterum abductione ad impossibile.alterum recta.dicitq;. VI a
CR ΤERVM quae inerit qui j jam an huic necesse sisecoi sequens illud sit possibille etc.nsi enim sequatur , contra sis itio no pos)ibile re coseque vr.A6i quis no hac ee contradictio. nem putet,illud necese es fateatur possibile non e see: quorum utrunque de hoc nece se e i 6se ni um pronuntiat. At vero contra pollibile e sed idem sicari Hidetur ρο non securi : π e sem non es e,qua propter quod necelsse est esse id continget non
e se,quo is seni et .Conjlat igitur non quidquid po sibile est vel esse uel ambulare:opposta etia poste ed ese in quibus ue
rum non sit:primum quidem in ist quae non per rationem possunt:ut ignis calefactorius est:pote1latemq; obtinet rationis expertem.Compotes igitur rationis multates eaedem plurium atque contrariorum sunt. ratione carentes, non omnes: sed quems admodum diximus,calefacere non potest ignis π non calefacere:nec quaecunque alia semper agant. Possunt tamen nonnulla
quoque irrationalibus praedita ficultatibus opposita mulsusscipere.Verum hoc illius gratia prodidimus , quod oppostorunon omnis capax uis est:nec quaesub eadem specie dicuntur. Sunt vero quaedam aequi uoce potesates Nam po libile nonsimpliciter appetantur ed alterum quia nerum est, ceu quod actu exigiat: ut posssibile e si quenquam ambulare,quoniam ambulatr
ac demam po sibile ol e se,quoniam id actu iam est quod possi
bile ese perhibetur alteram uero propterea quoniam geret: ut ambulare posse bile huc e se,quoniam ambularet. Atque haec
quidem in solii mobilibus his inbiussu uel in bi quae nequaqua
317쪽
molientur.Vtrunque autem potes ambulare aut esse, tum quod
arai at iam atque agit,tum quod gressie est uere dixeri s. Itaq e quod possibile hi hoc modo, minime veru id de neces' ario
impliciter nominare:uerum aurem est alterum. Q uamobrem
quoniam particulari conseques uniuersute es ipsum esses posse
ex eo quod ex necessitate essesequetur:lierum non omne. Cum.n. ex quatuor necetarii P positionibus hac sola no necesse no et posse ex li ac te qui .pbaret possibile esse ex aliis nulla, primu quide hanc no necesse esse no sequi ex ea pussi demostrabattallumebatq; huic necessi esse coseques esse illud possibile essendus
per abductione ad impossibile asserebat: qua nuc ct nobis tenta ἔad memoria reuocare:adducitq; illa maiore studio: cu ex cautione abundate adiiciat,tametsi quis huius possibile esse non it c nopossibile esse,vetu illa possibile non esse negationε esὸ arbitretur nihil tamen ob id plus illi accessuris. Dieri. n. cogetur is,quod necesse dicimus bese, hoc ut possibile sit non esse fore nonnunquaquod a ratione planissime abest. Tum deinde cis ad affirmationes ransiret necessarii cosutandas,quasi illi consonans esse neq; harta utra libet possit,contrarit 7xime dictis P nunciabat, quod ipsum quoque D haec repetit:nimiru quod necesse,est esse, id ut quandoque no sit,esse impossibile: quo modo quod necessὸ est no essi, impossibile esse ut aliquando sit. quod vero possibile est esse,ex eo- . tum quae alia 3 sunt,alias no sunt numero censeri .eoq; fieri ut rursus non hoc etiam possibile esse ex illo,necesse esse has ob res c ἔ: equatur. Que stione igitur solueda, in causa esse affirmat possibilis aequi uocatione ut ration si appareat cotrarietas: qua sequi popossibile ex necessario rursusq; alio sensu atque alio no sequi collo 't. Nanque possibile partim esse inquit, quod actu ia est: ut cuambulare dirimus posse,ambul. a te: Soleq; illustrare posse uel moueri .parturi per facultate atque aptitudine duntaxat:ceu cum ambulare sedente posse, ambula id posse dicimus n5 ambulare. Sed eius quod actu constat,altersi cognatii esse ac natura insitum reique i p. um Posse phibit, eius ii, specificilialtersi ad uetitio, nec semper prisens subiecto. A tquc natura quide . insiti, sormaq; subie-CIis, uti di Xιinus largi cris,aeternu hoc esse atque in aeternis rebus
318쪽
subsistere:ut coetu in orbe moueri vel terra in medio sita esse uniuerstiuel Deu bonii esse .illud nO quide aeternit,neque in lubiectis aeternis colpectabile:quod tame donec fuerinr subiecta cit illis existit: velut cis huc igne posse dicimus calefacere r& niue hac refri- 'eterare:cu reliquii videlicet eius quod actu est significatu,nepe in subiectis no natura coditi 1 iis cosideret quae ex potestate in actu trasiere: quomodo sedetem ambulare posse dicebamus. Rursus eius quod in sempiternis dicitur rebus,altetu in substantiis a materia prorsus abstractis inquit,spectari:ut deorum bonitate in tetile ct ionemqualterum pxime ab illo pendere.atq; existere incorporibus quide,verum i implicibus,&quae nihil habet cotrarii aemperq; solo circulari motu agitantur suntque ab omni molestia mortaliti reru excepta. Eius vero rursus quod a facultare emanat, alterum id esse affirmatio quod mutari potest in actu: sicut cu puerum in Imperatore diximus posse euadere:nisi externa re aliqua impediatur alterii quod nunquam ad actu emouebitur: sed linsum esse in hoc solum obtinet φ facultate hir velut in magnitudinia omnitiq; absolute continuoru sectione in infinitu progressuisq; numeroru in ampliore multitudine um igitur tot euariet differentiis possibile,significata sequi eius ex necessario quςdam attralia no sequi. Nam quae praedicata de actu existentibus possibilia in iis quae subiectis siue tempiternis: siue corruptibilibus ex sui natura insunt,dicuntur, haec in iis etia quae ex necessitate sunt uera fateri. propterea quonia sunt & ipsa ex necessitate equasi non aniacipiti illa costent natura ut esse ac non esse possint. haud enim potest ignis calidus non esse: nec coelii non in ambitu moveri QSod autem a potestat: in actum migrauit,ut in ambulare verbo dicebamus,quodq; in aptitudine vel natura comparata in actum mutari,vel neq; idonea ,sed ipsum esse in eo duntaxat i semper possi obtinete spectatur,no etia conuenire necessario. Quapropterct sequi ex necessat lo possibit e,& no sequi asserentes,recte dicimus, alio nimiru,Vt ante de ipso mi dimus , alioq; metis conceptu. Quanqua. n. non distincte huiusmodi possibile ut unica species illa actu existentis. verum simpliciter possibile ex necessario sequi Pnunciabamus,nihil tamen comemorabanaus absurdi .Na quomodo terestre tame simpliciter etia canem nominamus .& Aiacε
Telamonis absolute quoque Aiacem, sic& id genus possibile, Ammo .in Periher. α
319쪽
simpliciter etiam possibile appellamus. siquidem necesse quoq; est cuiq; conlequentes eorum quae ab ipsis indicantur esse aequi- uocas uoces:ut genera speciebus. Sed tradit nobis haec post Arustotelensolutionemq; promit dubitationis absolutissimam. In rimis uero omnium aduersus eam rationem uerba facit quae coequens esse negat possibile propterea necessario, 9, idem eis: POsse atque no esse uideatur, ac PLANUM EST ITAQUE
ait, NON QVlDQUID POSSIBILE EST VEL ESSE, VEL AMBULARE, OPPOSITA ETIAM POSSE: hoc
est non esse,& non ambulare non Q, in ambobus his ipsis si sunt exempli loco accepta, id quod dicitur intelligendum existimer nam contrarium ipsum manifestum plane est, ambulandi facultatem non huiusce duntaxat, veruin oppositi quoque esse) sed ostendere nobis uelit, unicam esse in quibusdam quae possibilia dicuntur,facultatem,minimeq; ancipite. in quibus non etiam res illi succedet qui hoc possibile else,ex illo necesse esse, consequi negar.additq; qualia sint ea quae hoc pacto sese habent, nempe
ex iis nonnulla quae rationali carent essentia:uelut inanima: quae suis effectricibus agunt facultatibus. Itaque cum calefaciat ignis, non potest & non calefacere:& gleba cum in praeceps feratur,noferri etiam nequit:nisi quis eam per uim extrinsecus vetet . uod autem dictum hoc uelit non in omnia rationalis expertia facultatis extendi, ut brutis etiam competat animantibus,declarat cu
deinceps addit, POSSUNT TAMEN NONNULLA. IOQUE IRRATIONALIBUS PRAEDlTA F ACULTATIBUS, OPPOSITA SIMUL SUSCIPERE. Nam
ct passiuae inanimatorum facultates aperib ambigua natura prς ditae sunt rut uestis & secari & non secari similiter potest.& effectrices rationis expertium animalium non unicae coactaeq; sunt: ut in igne ac niue dicebamus. Nam canis uerbi gratia,cum ambulate queat: potest & non ambulare: cii obuenientes sibi uisiones sequatur. Quoniam uero ea ratio quae possibile non sequi ex net cessario astruebat,ab iis promouebatur facultatibus quae in generatione atque interitu sunt,quasi minus aptum ex sui natura necessarium sit ut utroque pertineat:hae uero non solii esse, sed noesse et possint,ob id occurre di principiti ab his ipsis sumens, P RI
MVΜ QUIDEM,inquit IN IIS QVAE NON PER RA
320쪽
TIONEM POSSUNT. Quae enim in sempiternis uis inestrea potissimum ambiguitatem effligit , consonaq; est necessarior de qua deinceps disputat:atque ea qua conuenit diligentia difficultatem soluit. Sunt uero & generascentiu corruptibiliumq; facultates nonnullae quae, si subiecta seruetur,non utroque vergant sed existant cum iis & non existant. Quo fit ut is qui posse quod possibile est esse, id omne etia non esse pronunciat:uel ex his solis,ut ais,quae semper agiit consuletur: siemper nunc intelligendo adverbio non ad teporis infinitudine, sed quoad suerit lubiectu.
Itaque sermonem ilium qui posse quod esse possibile est id omne
etia non esse dicit, non in solis uerum esse facultatibus ratione carentibus, quae eiusdem esse inter se speciei hoc ipso quod irrationale esse perhibentur ex ante dictis conspicuum eH. Quoniauero contrariorum esse facultates eas, inquit,uniuersas quae rationis compotes habentur,compertum in hominibus id quidem est siue artis capias siue uoluntatis rationem .nam qui potest sanareis non sanare etiam potest. planiusq; in iis etiamnu quae ex praeelectrice uoluntate fui. inter quas locus etiam consiliis datur. Ergo qui lauari potest uel ambulare , potest is quoque non lauari nec ambulare. quippe praeelectio nostra, ut pluribus ante assertum est rationibus,nostrae est dominationis.& quae sunt conlauto,quaelibet agere atque non agere nobis est integrum:In diis autein quid nam dicemus quam Alexander quoque difficultatem proponit, A ut enim participes rationis esse illorum facultates negabimus: si definitae sint, semperq; eodem pacto sese habeant ab
omni mutatione exceptae taut niti ratione uacent,eas quoque DP
positorum esse confitebimur. Recte igitur ille nodum soluit:cogitatricemq; hoc loco acceptam rationem esse ait, quae ab imperfecto ad persectum,a propositionibusq; ad conclusionem progreditui .qualis nostra est:uerum non intellectualem,quaeq; actu un simplici cuncta semperq; stante intuetur: qualem ipse esse affirmat deorum mente:quae abortini prorsus exempta materia est, actumq; obtinet ipsi substatiae concorrentem. An uero nec serre in illis conuenit huiusce rationis nomen nam mentem Aristoteles ipse censet uocandam,ostenditq; quodam loco digniorem ue Iipsa mente naturam obtinere. Sed haec in prima responsione, ut saepe commemorauimus,qua iis occurritur qui contingens nos