장음표시 사용
81쪽
Sunt ergo ista dissitum ciuili tum naturalis diuersitates plurimi, de ibis omnibG agere si ludeamus,curiosi Θrtasse uideamur,oe circa pues ilia uersu i .at tamen si quam breuissime π non afflicte de praecipuis egerimus,nulli quidem inoletium ut arbitramur ) pluribus autem pratum futuorum exillimamin. Ereo circa ciuiles dies id primum apparet, quod dies quando' nocti σqualis est,quando φ major,quandos minor. aequalis quidem quum sol inaequinoctiali circulo est, quod bis in anno contingit. quo tempore aequinoctium in toto orbe lectatur.maior autemst nocte dies, usim ab aequinoetiali recedit. in ea enim parte is quam siste ipsi transseri, muratorem simper apportat diem,noctem minorem, quod eo usquest, quo sol ad
tropicum peruenit,in quo dies contingit omnium aliarum maxima. inde uesro rediens sensim comminuit diem, donec rusus in aequinoctialem reuesur nocti eum cosquet. in opposta uero parte contraria operatur, ac noctes itolio die maiores producit.
Non est praeterea eorundem dierum quantitas eadem singulis terram is Mentibu ,exceptis σqui ioctii diebus,quippe qui sub aequinoctiali degsnt, aequinoctium simper habent.reliqui omnes istorquales dies habent.qua enim in parte est A,tanto maiorem diem omnes habent,quanto ab aequinoctiali distant magis,noctem minorem. in opposita uero contrarium accidit. Horum
istitur Ribusdam ciuilis dies siemper minor est naturali, quibusdam aquastis quibusdam stemper maior. π enim aliqui sunt, qui duas naturales,duas semper silem in constectu habent. alii tres, al3 quattuor, er ita deinceps. quimmo re quibusdam unus continuus mensis est dies.quibusdam duo mensis,qwibusdam tres,aliis quattuor,alys quisque, ac demum . nonnullissia1nensis d em unum continuum traduc Ant. At uero Er circa dies quis naturales uocant,diuersitates quaedam visuntu .nam primum fissili conues es inter si compares, uades quidem non reperio sed alim longiore alias breuiores. breuiores obstruant, quae I efle in 'tentrionali parte uersiante,longiores,quae in parte australi.breuiores item in utras parte cateris paribus,quum si circa siectiones degit, Ionogiores quum circa tropicos uni ergo naturalium dierum, aliae Iongissimae, ii breuissimae, aliet mediocres . atque in mediocribus obstruant die una pergere flem motu proprio ra. 9 c. 3 ere. in minimis se. ιτ . in maximmis gr. ι.ε. torme. Zd hac breviores o citius ad ortus siues redeo tes uidentur conuersiones irae,quas sol obit a capricorno ad cancrum per
arietem.tardiores uero et productiore quas agit a cancro ad capricornum
per libram .utque haec quidem circa dies tum arti cilles, tum o naturales Deciantur.nwnc de annua diuestate dicamus.
82쪽
λmum autem appellamin id totam tem pin, qγρὸβ perpropriam moν tam absumit,dum ab eodem in idem redit. id autem ad quod redit esse potest mictera aliqua e non errantibin , vel cert-p Itin sediaco defiignatus, qualia aut σquinoctia,aut sistitia unt. Antiqui igitur annum metieban turper reditum solis ad certumsteram,ac tum c completum annum intelligebant,quumsol ad eundemsessum redi si a qua pri s recesserat. Posterios ribin uero uisium est, non asteris annum dimetiendum for Ad aut ab aequi, nemo puncto auisol litio .quod conuenientius iudicatu iccirco si quod annm sequitur proprium solis motum .perastin autem circuIaris motus unus
qui φ,quum circulum per si conficit , quod infle habere locum potest,uel
per aequinoctium punt tum uel per selyitia per reditum autem ad certam stellum lacum non habet.quoniam ut diximus sterie proprium re ipse me tum habent.quare reuertente fle ad punctum in quo stellam reliquit, non tamen illic eam offendet,utpote aliquanto inde digressum, cui si si coni gere debet,pim circulo consciat necesse est. non igitur recte annus is dicio
tur,qui plus circulo continet. cui rei aduersentur,qui trepidationem ista, xere. sicut enim annus recte non is dicitur qui plus circulo continet, ita nee qui minus circulo continet annus recte dicetur.at per ea quorsuprasiunt demonstratus Aptune per trepidationem mouetuo quiluolem redire priu ad aequinoctium purictum,quam ad p ctum eum qui circulumpurist claudit,a quo receFrat prius.qua de cause,. hi annum per certam flessum dis
metiendum noluere,quod certe rectius est i per trepidationem 'Iane mos
Metur,at fi non per trepidationem agitur ectius est ab aequinoctio uel β'tio annum stetiri,rectius etiamnum est ab aequinoctio. quoniam sistitis p-ctum exacte habere disicilius multo est, quando circas Flitium umbra per
tres et amplius,dies nullamsinsibilem mutationem'cit. Sunt autem eriti annuo motu diuerstates non negligendae, tum is mio
anno,tum in pluribus inter si coratis.ac primum in uno anno ea quopis fle is σqualita obstruatur,quam prσdicti cmnes habuere . nam Er ipsi in uina medietate tardior,in alia uelociorfrri consticitur. tardior quidem ies septentrionali,uelocior in australi. Ruide australim perfici diebus. i a s. Bientrionalem. ia fribot . quinimo e plus morir trabere Hem in prima quarta priori ab ariete ad iacrum Ptolemaeus tradit,minus in alia. punctus autem maximae tarditatis Ptolemaei temporibus scribist false ingeminis,maximae uelocitatis insigittario. Verum duo haec nostris annis i mutata uidentur.nam nec punctus maximσ tarditatis ingeminis est d in cancro gr.stre prima,nec prima qssaria tardius obitur,quam fecunda. circa plures autem annos coratos inuicem multa etiamnum Auer'M
83쪽
l tu nitur,di primis se ratione men 2ras' annui temporis , ter te i soria admodum re diuersa diuersis temporibus est obseruata. pristi enim anna
inuenere ex diebus constare. 3ος. re quadrante prscisi, hoc est horis si x. tanto enim tempore ab σquinoctio ad arquinoctium redire flem obseruaue. re. Posteriores uero non pIane eam mensuram comperere.deess enim qκ dranti paululum nescio quid. quod Ptolemarin dixit ess unam tercente adsiet,quaesiunt A. circiter. sec. ia .hors.qllam rem cognouit uidens solem in annis. 3 eo .redire ad aequinoctium Mna die prius,quam computatio facta per quadrantem integrum daret ignum id fiat singulis annis ex is . 3οο. deqsennam tercentesimam diei partem, ac mensiuram per quadrantem Iactum iri annis. 3ορ.wnam diem pIus apportare quam hi re esset .vertim tamet titubo tempore Ptolemaeus inuenit, perpetuum tamen deinceps non fiat. quando Albatenius post ipsium accuratissime annuum tθω metitus uidit tempestate fisa quadranti plus etiam deesse,quam Ptolemoeus animaduerterit. non enim unam tercentesimiam duised imam centesimum deesse , quaesunt m. is ec. ra. hordestre.quod er ip eodem modo cognovi quo re Ptolemaeus,nidensim annis. i eo. anticipari aeqvincctium a sole ura die prius, quam ratio perquadrantem posceret .sed neque hoc etia quod AIbatenius inuenit alum multo postfuit. siquidim ath obstruauere non unam centesimam ,sid unum censi imam trigesimam sextam deesse quadranti. quod singulis .i 36. annis prata
ueniret arquino tium prius una die, quam ratio quadrantis expostularet.
quod quidem neque ipsium diu firmum furit, quando alii aliter etiam depraeshendere. qua in re non fere quidem uariae epiniones, id uariem ms obsteruationes,et diutriis temporibu diuersae annui temporis me urae compertae. Ad haec autem Dr circa tropicos solis,hoc est circa maximam ab aequinos mali declinationem 1 ectatur etiamnum diuersitas sua.quando declinatio nem iram per diuersitates annorum mutari con stat. tradidit PtoIemorus, per ea quaestio tempore obseruauit declinationem filis maximam e*gr. a 3.M. ri . Albutentus uero post ipsium comperit eamgr. 13.ε. 33.Nostris autem ansnis Ioannes e mente Rigio rettulit annotyse filis decIinationem gr. z3.R. as . quod ετ nos quoque diligenti obstruatione comperimus.nes enim eius modi ebstruatio dissici Iis admodum s. quam tropicorum inorquesitatem erantiqui quoque ante PtoIemaum animaduertiss uidentur.
Postremo re illud infle apparet,quod ex ens in si plentrionaei parte et
minor oe remotior uidetur nobis, in australi uero maior repropinquis .
Eclipsi i quoque silis quae funt hi septentrione, maiores multo conlinuno tur,quamquς in meridie .uis haec str/βnt,quae circa flem 1 ectantur.qui, bis ter illud addere dignum est, quod Pomponius Mela de Myrthi restri,
84쪽
de nunc eritur.cMM rei bene erit rationem habere, er ridere ueram ne
Cap. a.der fis diuersitatis Aerum etalium. Horum igitur omnium causistretantes reddere,qusdam qIudem e m
alis communia recipiemus.quordam uero non communia asseremus.
Quemam tur medi- circuivi quae est ecliptica, σquino malem ficat in ρbus illis puncts qus aquis ita uocatur hinc uero ad astita inde hibernam pertingit iculum , necess Iem circulumsuum anno uno totum percurrentem bis in aequinoetiali uideri , bis HAEsιρque in omni parallelo qui intra tropicos cotisetur.is itiis autem tropicis semel in activos mel in hiberno . aequinoctialis a b. tropiscis a laus e biberη- d. ecliptica a e bd. arquisoctium vernum a autumnale b.ergo is aequis creatiquumsI est, aequalim ne
que terram incolantis aequine tialem dissicis duo equalia,transit enim per centrum.quao C B Fre arcus qui sera boriuntem est aequalis estiri, qui sesta. dies autem sit in arcu upra horisentem, nox in arcu infra A CHri ntem. diei ergo nocti aequalis fisit aequinoctialis a b .hortyn rectus e d. ΡI in aequinoctiali ubi a. pdam quod dies erit in tota b a. nox in tota h bsed ch a. aequalis est , b . quia exeunt a centro ad circunstrentiam circali a d b e. dies ego erit aequalis nem. Rursus horis
sn obliquus habitantis ubi g ' es. dies consimiliter erit in toto h a . nox in testah b. quare σσqssales. Sed habet dubitationem quod dictum et Omnem Hripntem sicare aegrinomalem in duo arquata c enim verteret nos e centro terrae uidere. Manaηque ea Ilaea quae per centrum terrae per tranfit Aridere in duo aequaωlia aequinoctialem pete'.quum autem non a centro sid a fle fcie terrae Ibat Asus, non uidetur ridn equisomulem Aridere .p enim per lineam
85쪽
lineo centri asteti fit, ut raper b e. tunc minore 'haerae portionε adebimin ch λ .fi uero sit per Iine secantem centri lineam ut per b f. tam e maiore 'haerae portioneniasticiemus Ib ol. terra jit a b. I inea centri a d. FDicendum assectum nostram feri per
Ilaeum aequidistantem lineae centri ut per b c . sicen:m Astronomica instrumenta nia is n*βιnt, quaquam enim uideatur'r Glasse astetitum eqse debere per lineam sicantem centri lineam utper b f. quoηiam terra mares sybtricasunt, insthaera autem ummus punctiu non impeditur ab Hys,non tamen ita est ut per Iicleam sicantem ut per b f. nideamM.qlioniam non impedirisiummum puristum sensthara Iocum habet in Mathematicas haera, in naturali autem non .quia ne dum terra,sed-ma. re ueluti planum superficiem per multumstat 3 habet. induit,hi non persocantem lineamoid per qui lante uideamin. distantia autem huius lineaea linea centri tanta est,quanta est si diameter terr .sed certe statium hoe semidiametri terrae iri diaco propter immerium distantiam ba in mastra tu nostro non fiscit,neque is oculo angulum . quare neque pars ulla e notis es in uniuerse non gradus,non minutum , non sicin dum, non tertilim,nm denique aliud e nominatu. uam ob caulam quanthm ad uisim attinet,squa Ies dicenda suntlybaraepartes,quas horidn unusquisque secat . atque horresto quinoctium accipiendum est. Ab aequinoctiali nero quum digreditu6οI, in eam partem is qssam disnertit,maiorem semper apportat diem usque ad tropicum. quoniam ebliquus
est iris horidn omnis, disimper deprimitursub recto horisente.maior tur semper e arcus qui supra bori sentem est,quam qui infra. in opposta uero parte en itum it requinoctialis ab e . bo, ri n rectus p q. Obliquus d e. sol in parte sieptentrionali ubi f. palam quod dies erit in tota I g. nox in tota g b. mesor autem est fg. in opposita vero parte dies erit in tota m n. nox in tota no . maior autem est n o. maior item si di , es,qμanto sit magis ab aequinoctiali r e , O C Hdit. sitfflabi i dies enim erit in tota K i. nox in tota K ι. nuior duo
86쪽
, a est motio filis ab aequin bali, maixima etiam omnium auarum dies produci, tur. propter eandem causim er quanto ali longi in 'isiunt ab aequuioctiali,tanto maiorem diem habent, maior est enim diu P
lii qui Antubi i quam qui sunt ubi f.
quoniam his horisen misin ἐπrursus est ut d e . iris depressior ut m n . qui igitur sunt ubi i diem habent in tota K iqui uero ubi f. diem habent in tela g f. major autem est Κ i. quam g f. Ergo quisiub armca circulo des gint iis ciuilis dies aequalis est naturari hunum enim diem habent integrum tabς, D aris .a4. T in opposita parte noctem unam horarum .i .quod iccirco sit, quia borid neorum extrema pdiaci declinationes ut tingit. ut quinoctialissit a b e. aestis Mus circulus e g. hibernus d f. arcti,cus circulus I m. horisen quidem eorum Dit 4 e . sole igitur existente is tropico ubi g . dici illis erit in tota g e. qliare
noctu uix pwnctum habebunt,reliquumqssae ut horae. 14.diem conlisum uidebunt .sole uero existente in aIlo tropico ubi d unum ducent noctem continuam ex horis. a4. diem Rix is pincta ac flem cernent. qui uero intra arctuum circulum . pelum binis D FA p otant,ist dies ciuilissemper maior es natura B,longiorem enim habet omnes diem quam horarum. et . et magisquἄto ad polum propinquiores sunt. sita sticus h I. poluse,nim habitent aliqui ubi h palam quod bo risen eorum erit 1 g. sole wtur existente in tropico ubi o diem semper habebunt, nec flum in tropico ubi O . sed etiam exi, sente ante tropicum ubi p diem habebunt. alis igitur habebimi unius men is continui diem,aIiduerum, a trium,abier plin Uqtie ad pelum Jub quo qui degunt diem uident continuum mens
87쪽
aero ustra quin balem eri tandiu noctem perpetuam sex mensium traducent.at qid intra armura circulam er aequinoctialem uni omnib- ist sinirer minor est ciuilis dies quam naturalis . oc est minor quam horarum. unde omnes dum m noctem habent σοrtum eur occisem fus.quoniam eerum Hridn ultra extremas sediari declinatio, nu protenditur arcum serit diei re noctis in omni paralIela in quo fit soLbes tatis fit ubi f. horisen erit d e. ira quem ubicunque 's' imper arcus dirist, o
arcus noctis , atqui sub aequinoctis i dragunt,ist per aequisoctium habent. quos niam rectus est eorum hortyn ut b λ .μ
cap. s. de cause diuestatis naturalium dierum. Sunt autem re circa naturalis Zer ,filis p conuersiones integra duae etiam diuestates.quarum aliae ex ipsisse μηt,alia restinuinc notium terra m horisentium eorum . quum enim aliis rem horismes sint aliis obliqui.qribus quidem recti An iis Omnes naturaIes dies aequales*nt, quantum ex horisente est . at quibus ebli, quin est horipn, ire dies inorquesessunt, er ortus*ii . thoridn rectus d e. in hoc intur omnes dies ab uno ortu ad aluum quales erist, quantum in horthmee'.tempus autem quod absimit β ab ortu Pad ortum in hoc horisnte Anthorae. a .
hodie oriatur in aequinoctiali ubi b. re quidem in horisente rem redibit β di Ihoris. a. .at ueros redeat ad bori ntem illiquis ubi Κ. breuior restiti reuolutio Alium ortus correptus magis. quodsi redeat ad eisdem horisentem ebliquum ubi h. longior erit reuolatio fili re ortus productior. Ilae de r.usi quum' dii in I is quae oblique oriuntur a capricorno ad eos crum per arietem imper ortus corripiuntur.reuertitur eni H ad horisnim sicluti orsentemsibi,propter depressionem eiu Abre M.tram ut m
88쪽
per Ortus producitur, T rtaesuliosissisterior. quoniam reuertitur ad hos Myntem uelutifigientem prepter eleuation m eiin upra rectam. verum diuersitates hae dierum non esse ipse dependent,sid causa heri sentium et eos rum tum. At uero π ratione lis ac motin eius securi dum si reuον lationestis,oe naturales dies valde diuersae constici tur . causa in uni nesum est,quodsi non aequesiter contra ertur raptui primi orbis Id interedum mus,interdum minus.igitur qgum magis contrastrtur tam minus rapitur. de dies It Iengior re reuelutio solis tardior.quum vero minus contra ertur,tam magis rapi accidit, celarius aerii in occasium. inde re di es m imor Iit, reuolutio citatior. Duabus autem de causis euenit inurqvali
tεν controrrisolem primo orbi. aItera est inequalitas motus fui. diximus enim id haereselim,quod re a 3, ut modo tardior, modo velocior straturis Ara circulo .altera pendet ex obliquitate circuliuem,qui alicubi multum ut rati parum resti habe alicubi multum rem parum later alis.propter causim igitur triaequalitatis metus, insipientrionali parte accidit dies minos res uideri,quoniam in ea parte di tam est tardius moueri stlam, quare misnus contrortur raptui primi orbis. πη de accidit mgis rapi, fur celerius in eccasum uerti er diem breuioremferi. in australi uero parte quod illic 'uelocior stratur magis contrestratur raptui, inde fit ut dies produthersit.propter circuli autem obliquitatem corteris paribus minores circa fictio, ne, facit diesI,quoniam illic multum lateresis parum resti habet circulas,
quare minin contra ertur, de re magis rapitur accitius in occasum. clasca tropices uero maiores producit dies.quoniam illicplas rem habet circuo Ius parum Iaterali inde er m s contra erri accidit, er diem tardari aeruptum. Uerum hec dua causae in siptentrionali parte circa tropicam op peni uidentur. ratione enim tarditatis motus minus contra ertur β, ratio ne uero restitudinis circuli m. s. at in artrali medietate circa tropicumstraque causa concurrit,non resel iric uelociter mouetur,er restituri cistoculi est maxima,qua de re si ex tissime messuarentur dies,in a si qui, dempus adderetur in uelocitatestra medium motum,quam in siptentris
uia demiretur in tarditate. Cap.4.de Ggalitate er inaqualitate herarum.
Non aequalibus igitur existentibus diebuι , necesse est er horas in
quales etiam ipsas es.maeorum enim dierum maiores sunt partes is vanuer er uiginti dius qga horae dicu tur nitiorum Aero minores n
89쪽
Ium autem ιtis sntersi compares,serarquatessuntheris, Ure A eia uritiam die is uesessiunt i exastissime metiaru-ique enim est eadem vela. itas ,σtardita filis mane re uespera,nec eadem rectituri π obsequita circuli. qua de causa it , ut si dies metiaris per aequalis temporis partes. quales sunt horae Horologiorum, statu ipse a Pepercusi aequalia ipse non sat i uero m Arafat per teq*alias alia partes quidem temporis aequales ipsae non re t . fient tamen tam horis horologiorum, quam horas quibu aequaliaspatia percurr turisqualis appellare. uerum non simpliciter squa
am horam assignant ic enim horae. aq. totam explent σquinoctialam in gr. 36o. diu'sem. Est autem π Hiin modus,quo horae quales er insaequales dici consuevere,qui maxime apud εntiquos in Uu erat . diuidebunt enim tum diem,tum noctem omnem,in horis zia. ita ut tot horas contineret nox omnis,quot ετ omnis dies. O semper ηumero horarum par esset nocti dies. unde rebat ut horae irae quantitate temporis ualde inaequales reddes rentur. in activis enim diebus , si nox diuideretur iri tot heris numero quot
die oportebat quidem hor ir noctis usde aN las m breues esse, quum m noctes breuissimae essent,dies uero Iongissimae. quare aestate hora dierum quam Iongissimσ ducebantur,centra hieme dierum horae quam bressissimae,noctium quam ungissimae traiebantur As autem illae uere aquales erant,quae febant sole uigquinoctiali existente . nam pares erant horae dieio noctis non silum numero, sed π temporis quantitate. has igitur solis quales uocabant,qμω er alii σqκinoctialis appellis t.quarum propor tione re nκnc quoque aequinoctia es irae appellantur, quae aequalibus stariiij commensiurandis sunt an ibutα. . iCap. r. cursolis motus fit inaequalis. .
is qualis,expediamus. A ronomi quidem causem in ecentricum orbem rest, runt. nam quemadmotum omnium aliorum planetarum,ita π plis orbem ecentricum statuunt.chius absis noc in cancrogr. i . ingeminis esset. Antablis in cur cor no n ηc,olim in sagittario, muta aut pro
90쪽
.equalia diuidatur a b c. et e d a. ecentri in autem fit e b g f. tii. ii ab is h . fit insipientrione abi d. anto iis . in meridie tibi b. pa,
iam quodpivi mcrae trahet ' in praetereunda medietate Pieri a d e . quam in praetereunda c b a. quoniam priorem medietatem transibit ebiens arcum e b g. secundum per arclim g f e. maior autem est e b g. et plus temporis exposcens. de quo Er supra dictum est. Nos rationem eius inσqualitatis Circi tori orbi damin.nam re sol quem, admodum re praedicti,Cirritorem situm habet, habet autem unum tantum, quoniam insolesecunda νησqualitas non ingenitur, quae retrogradationem sciebat.n quam erum retro ad Volsit id semper directus progrediis. Ergo er in De oportet tarditatem er uelocitatem ineo, si eorum recors damur quae de circitersi ratione dicta Ant*pra. quonia Circitor omnis modo in idem cumstella,modo in Oppositum itur,qua re oe modo citat,modorltardat,tantu si no uelocior sit. Ergo filis circiter proprio quidem motu se
Ie tardior aliquanto est, circunductione autem par. cuius ea est cum eo pro portio, ut tumen Abalternus fit in medietate contraria qulim planeta adgr. a. cancri peruenit,subalternus vero in medietate iuuante quum adgr. r. capricorni.quare hic es punctus maximae ueIocitatis. issic maximae tarditastis. mutabiles autem propter Apianes mclum,uti re in aliis. qua de causa et a Ptolemaei tempore ageminis oe Mittario mutata mi in cancrum re ca, pricornum,re non iam prima quarta tardius Objtur,quam fecunda.quoriam
tarditatis pwnctus in prima quarta tempestate nefra non est. Cap. 6.quomodo in annis pluribus coratis lauicem diuersis etiam fit. φ autem modo er qad caasa fiat, ut re ister plures annos corotos inuicem, inσqualitis etiam ηon parva is ueniatur,tam diceno cum . pradicta enim is ualitas anni qssidem unius partes in ueses inter se 'cit,totos autem annos,nen. quare qusi nihilominus er ipsi anni integri sesquales inter stelint,et alii maioris me urs,cI3 m noris,oper rectu est diuer tutis huius ratione adinvenire.nes enim dicendu est Astronome qui diuersis teperibus diuersem annui temporis mensi ram annotauere,deceptorsis ut diximu Fi mgis id proicoperto constituenta est,diuersa diuerses comperisse, ν'emen aura diligentis me obseruauist. Quoniam iotur supra demonstratum est 'lanes motum inaequalem ad modum esse, ermodo tardiorem,modo ueIociorem pergere,item er illud in obstruatis conasse 'lanes motu reliquos orbes,qui infra fiunt, pariter agi ac rapi, bine
feri nec se' cute fimatatiostm alterationemp aliquam recipiat ab