De sanctis martyribus Johanne et Paulo, eorumque basilica in urbe Roma vetera monimenta

61쪽

3 DE S IOHANNE ET PAULO, M subvertere nitebatur, 'uod in domo propter se nobilitatem generi occulte sepulti, divina ta- , men virtute patefacti sunt, narrat euangelium. A De gloriatione eorum in Domino, dicit fr- se torium. Et quod a Juliano apostata tanquam, aurum probati sunt, dicit communio . pistolausi Hi sunt tiri misericordiae Eccl. qq. Sequentiari non dicitur , etiamsi venerit in Dominica, quod si de in ceteris festis trium lectionum observabitur, is excepticiis, quae cadunt infra octavas sollemnes. Euangelium: Attendit a fermento Pharseo D rum Luc. cap. I 2. Ceterum Gelasius Pontifex, teste Iohanne Diacono, primus codicem de missa rum sollemnibus composuit, eumque deinde Gregorius Magnus in unius libri volumen redegit

reformavit.

III. Huc item spectat officium , quod pro prium habent sancti Martyros in Roman breviario, cujus antiquitatem ad tempora usque sancti Hieronymi referri puto. Quum enim per Hieronymum Theodosii Imperatoris aevo , Damasi Pontificis rogatu officia ecclesiastica primum eo modo, quo nos ea nunc habemus componi atque digeri coeperint, ut notat Schultingius, ideoque Lectionarius fuerit ordinatus, quem Hieroum Comitem vocant, atque in illo lectiones etiam pro officio sanctorum Johannis de Pauli indicatae sint, propterea Hieronymum primum ejusdem officii auctoren fuisse

62쪽

EORUMQUE BASILICA. CAP. IV. 31suisse conjectura auguramur. Hinc Vero Gregorius, qui in suo antiphonario sanctorum Martyrui timeminit, necnon in libro sacramentorum, illud, ut arbitror , meliori ordine diges11t cui accedit Micro logi auctoritas de ecclesiasticis observationibus capite vicesimoprimo, omnia pene ecclesiastica ossicia a sancto Pontifice profluxisse testantis Pius; propior saeculo, ut scribit Bartholomaeus Gavantus in thesauro sacrorum rituum tomo altero sectione septima capite octavo euangelium mutavit, addidit homiliam. In secundis Vesperis peculiarem adesseritum idern auctor animadvertit contra rubricam generalem de concurrentia officii numero quarto:

qui tamen ibidem significatur his verbis : Nis aliter signetur, c caussam in medium profert, quia nimirum nobiles Romani fuerunt ri Vespera igiis tur secundae cavantus inquit erunt integra de v, Sanctis, cur non primae nobiliores secundis ita is placuit majOxibus nostris

IV. Antiquam legi de sanctis Martyribus prίefationem, quam pro sua ecclesia Mediolanensi

sanctus Ambrosius ordinaverat in missa recitandam, apud Schultingium loco supra citato , ubi post verba Omnipotens sempiterne Deus, haec addita sunt se Beati etenim Martyres tui Johannes Paulus, quorum festa praedicamuS, veraciteris impleverunt, quod Davidica voce dicitur : Ecce, quam bonum in quam jucundum abitareta

63쪽

36 DE S IOHANNE ET PAULO, - fratres in unum, nascendi sorte consertes, fidei

si societate conjuncti, passionis aequalitate consi- is miles, in uno semper Domino gloriosi. Alia etiam praefatio propria legitur in sacramentario Gregoriano, quae post verba diis Per Christum Dori minum nostrum, sic procedit Pro cujus amore si gloriosi Martyres Johannesi Paulus martyrium se non sunt cunctati subire quos in nascendi legeis unxit germanitas , in gremio matris ecclesiae si fidei unitas, in passionis acerbitate ferenda se unius fidei societas Per quem nos petimuS Ο- is rum precibus adjuvari, quorum festa noscimur

, Venerari.

V. His omnibus adnectere placet Veterem hymnum elegiaco metro in sanctorum Fratrum natali die confectum, ubi Julianus etsi in Persarum

bello occupatus auctor eorum necis Xponitur , quem abillonius in torno primo Analectorunia inter poetica publicum fecit, cujus auctor, ut

quoque idem Mabillonius existimat, Pontifex Damasus fuit: Iohannis Paulique diem si attulit orbi Lui rubra martyrii serta cruore gerunt. Unicus bos sanguis germano foedere junxit, Unica mox fratres morsque fidesque parit. Olim Romulei feroantes moenia regni, Tarbaricui siparant sepe mucrone globos.

Nunc

64쪽

Nunc otium Christi puris a septa tuentes,

Daemonicas arcent vi precibusque minas

Hos morti addixit acra pro lege orannus Contemptor Christi Julianus rabidus. Unius ille Dei cultum prius ore ferebat, Donec ad culmen scanderet Imperii. ubi conoaluit fero terrena potestas , Idolum vero praetulit ille Deo. Tu amulo Chrsi lanians insanguine pastu Innocuo, horrendisseῬit ubique modis.

Verum ubi coe i prospexit Christus ab arce, Auditisque pii sanguinis ille preces ;Confestim misero cladem exitialibus bore Desinet, bsili hostis ut ense ruat

Vasata ecclesiPefas in bella ocarat, Ac multis septus millibus ibat atrox Acuum subito arentes deserti ruris in agros Devenit , E cunctos perdit ubique tuos. st a neq ictω eγat, nec 's iecfluminis unda, Caumate sed nimio tot acebatiumus. Dumqfremens montis, malles amposq;peragrat

Sicubi is modico stilia liquoresuat Incidit adversas condigno erroresbalanget, Perfususque atra cuspidepectus obit. Sed rabidus semper is in ipsa morte rebellis Infremit insummum bactoce lacessiterum: Ebibe nunc nostru,quem quaeris,Cbriste,cruorem, Atque aῬidus letbo amsatiare meo.

Ille

65쪽

, 8 DEIS IOHANNE ET PAULO,

Ille quidem talea usi sub judice poenas

Exsoletit, psbae Tartara coeca petens. At Domini testes facrato sanguine loti. Vertice laurigero odera celsa petunt. Ωuos toga pacifico sit praefulgida cultu , Regalique ambit purpura clara peplo Hos ceu seu tiferassorens paradisus olitas Irriguo itue jugiter amne rigat. Hi sunt aeterno candelabra fulgida templo, Progenies lucis inpietatis bonos. Sidereo Regi sublimi semper in aula Adpantes populis, qui pia oota ferunt. uorum propitius precibus nos respice brφη , Et purga obscurum quicquid inesse videt. VI. Hic quoque illud memoriae consignan dum est, quod Mathias de Michovi scripsit in

chronicis Polonorum libro ecundo capite duodecimo de quodam agricola in Poloniae regem fan- cstorum Martyrum opera , ut ferunt, divinitus adlecto. I ait Michovias' in civitate Crusvichiensi

nomine Pyast , eo quod statura erat non alta , sed robusta, habuit uxorem RZepycZa nuncupatam, kfilium unicum nondum nominatum, homo multae hospitalitatis de peregrinorum amator . Rege Pompilio circa annum salutis octingentesimur quadragesimum secundum duo hospites vultu ia-bitu venerandi advenerunt, qui quum regis aulam

66쪽

Potio melle cvino condita.

EoχυM E BAsILICA CAP. IV. 39 ingredi voluissent, ab illa pulsi sunt, ab ingressu prohibiti. Discedentes ergo, ad tugurium Pyast

advenarum parentis declinaverunt, qui eos summa animi alacritate una cum uxore in domum suam excepit: forcum saginatum occidit, quem pro tondenda caesarie. filii nominatione, sicut Gentilium fuit consuetudo, servabat obtulit Na me- donis , quod etiam 1ervabat, dumque potus ducillaretur mirabile dictui augebatur, cin altum svasi Murire-esiluebat. Consilio itaque ac jussu duorum hospi 'tum, quos Iohannem Sc Paulum Martyres Romanos fuisse auctorum plures tradiderunt, vasa quo dc quantacunque habere potuit, a vicinis mutuavit, eaque implevit. Sed, carnes porci in tantum auctae sunt, ut decem lintres implerent. Jubent demum praelati hospites supplicatum ire regemque Pompilium imitare, ejusque militiam adtondendum nominandumque filium iisque coram bini hospites filium totonderunt, nomenque ei noVum

aptantes, SemoVitum vocarunt. Refectio hinc copiosa adposita est, Deo cuncta per hospitum ministerium agente, qui post refectionem statim disparuerunt: donec secunda conventio Crusvictiensis collecta , ob votorum disparitatem fere in omnibus ex longa nimis diuturnitate temporis defecit. Tunc iterum duo advenae ad Pyast hospitatum redierunt, qui ab eo, ejusque uxore perhumaniter excepti,

praedixerunt illum post triduum in regem Poloniae

67쪽

o DE S. IOHANNE ET PAULO , eligendum . Interea a medonis ante tuguriunta exponendum persuaserunt, cunctis urbis proceribus ac ignobilibus confluentibus Inguli enim victualibus carebant biberunt de illo vase nedum ad saturitatem , Verum etiam abunde, Deo maximo suffragante. Altero die conssilio inito, cunctis regni proceribus Sc populis quadam quasi religione concorditer in animo insedit Pyast eligendum in regem, tota nobilium multitudo cum plebe ad ostium tugurii Pyast descendens, eum ad regnum suscipiendum coegit. Haec habet Michovia de viro agricola sanctorum Johannis 5 Pauli opera suffragio, ut communior opinio fert, in regem electo. Huic etiam accedit Alexandri Guagnini Veronensis testimonium in compendio chronicorum Polonia ad praecitatum annum octingentosi inum quadragesimumsecundum. VII. Plures huc pertinent appendicis locos anctorum Martyrum nomini sacra: basilicae cmonasteria, quae inter notam meretur illud, quod olim in Vaticano exstructuna suisse nonnulli rerum

Vrbi auctores testantiar jus memoriam plerique sacrae antiquitatis studiosi viri summo honori habuerunt, Sc ab originis excellentiam, quam sanctissimo Pontifici Leoni Magno debet, & ob vetera monumenta, quibus undequaque venerabile fuit,d tota in Urbe celeberrimum. Prae scriptoribus, qui de illo meminerunt primum obtinet locurria

68쪽

Anastasius Bibliothecarius in vita Leonis , ubi de magno Pontifice hujus monasterii fundator sic

ait: si Hic constituit monasterium apud beatum, Petrum apostolum, quod nuncupatur sanctorum, Johannis lauti illud nanque sanctus Pontifex

prope Vaticanam basilicam sinistro e latere aedificavit in loco, ubi nunc absis ad septentrionem erigitur seu sacellum exstat sanctorum Proces 1 dc Martiniani, atque , ut tradit Floravantes Marti- nellus in sua Roma sacra , ubi antiquitus sui ejusdem basilicae canonica. Hujus monachi, ut scribit Augustinus Lubinius in notitia abbatiarum Italiae, in eadem basilica divinas laudes per vices suas diu noctuque canebant. Olim enim circa illam, ut Onuphrius anuinius monet in opusculo de septem Urbis ecclesiis, quatuor fuerunt monasteria, quorum monachi alternatim diuturnae psalmodiae Vacabant a dextro latere nimirum sanci Martini, cujus initia obscura sunt ac incerta, sancti Stephani minoris , quod Pontife Hadrianus I exstruxit a sinistro alterum sancti Stephani imajori hodie

duntaxati superstes , cujus ecclesiam diuturna aetate fatiscentem excelsi animi Pontifex CLEM Amri XI. Princeps sacrae antiquitatis amantis simus elegantiori structura restituita ejusque proximam domum , quae nonnullis ab hinc saeculis Eugenii IV., ut ferunt, concessione Christianorum

Ethiopum hospitio cessit, pene labentem ingenti

69쪽

44. DE S IOHANNE E PAULO, sumptu magnifice instauravit ac alterum sanctorum Iohannis, Pauli, quod Leo Magnus erexit. De tribus ex hisce monasteriis Gregorium ΙΙΙ. Constitutum edidisse memorat Anastasius in ejus vita , ut etiam diserte notavit abillonius in erudito suo

commentario ad ordinem Romanum in om secundo Muse Italici Monasterii item sanctorum Johannis clauii in Vaticano meminerunt Iohannis XIX. Sc Benedicti ΙX Romanorum Pontificum diplomata, quae prostant in tomo primo Italiae sacrae apud Ferdinandum Ughellum . Illud ipsunta Leo III de Leoci C., teste Anastasio, pretiosis muneribu cumularunt. Quo ad primum , Ipse es almificus Praesul Cait fecit in monasterio san- , ctorum Johannis, Pauli, qui ponitur juxta

se beatum Petrum apostolum canistrum ex argen D O pensans libras tres. De altero se Similiteris idem inquit in monasterio sanctorum Johannis, S Pauli fecit aliam lucernam argenteam simiis liter supradictas pensantem libras vigintiduas

, dimidiam , quae Dominicis vel festis diebus juxta

se lectorium consistentibus ad legendum sacras le- , ctiones magno luminis splendore lucescat. Haec de veteri monasterio prope Vaticanum cui accedit celeberrimum a mari in agro Verulano CenObium in superioribus memoratum, quod nunc silentio praeterimus, dum alibi uberior erit de illo dicendi locus.

70쪽

VIII. Proxime sequitur vetustissima Raavennae basilica, cujus cum laude meminit Paulus Diaconus in libro secundo capite nono de gestis Langobardorum, ibique editi praeclarissimi mira culi, quod contigit Venantio Fortunat, deindae Pictavensi episcopo, quodque carminibus scripsit idem Fortunatus prope finem libri quarti vitae sancti Martini. Simile aliud notat Ughellus in omo quinto inter episcopos Bellunenses de Felice episcopo, qui anno quingentesimo quadragesimos exto suffragium tulit in concilio Romano . Nullum de hac basilica superstes est dignae notae monumentum, praeter quoddam marmoreum peribolum seu pulpitum, ubi vetus haec exstat inscriptio :De donis Dei em sanctorum obannis es Pauli Adeodatus Prim Strator in L. D. Templi mn Vrb. Mariniau.

Ar . eps fecit. Ind. XV.

Hodie aedes est pax cladis ratae antiqllioribus iasi

gnis, atque, ut tradit lectissimae eruditionis scriptor Hieronymus de Rubeis in historia Ravennate libro quinto, necnon Hieronymus Faber sacrarum Ravennae antiquitatum illustrator parte prima , inter ecclesias olim enumerari consueverat, quaSarchiepiscopi Ravennates provincialibus episcopis adsignabant, ut apud illas, donec celebrabantur ij On-