De sanctis martyribus Johanne et Paulo, eorumque basilica in urbe Roma vetera monimenta

71쪽

concilia, commorarentur eamque de more Faven

tini nostri episcopi pro sede obtinebant. IX. Sequuntur item plure Neapolitanae urbis antiquistimae aedes sanctorum Martyrum nomini olim aedificatae, quarum vetustior illa fuit, quae ab Alphonso Carras cardinale Neapolitano archiepiscopo societatis Jesu presbyteris traditata, hodie nomini Jesu sacra augustiori forma spectatur. Haec, ut observat Petrus Stephanus in libro de locis sacris Neapolis, antequam Constantinus Magnus Imperator Neapolim advenisset, fertur exstructa , non tamen eo tempore sanctorum Johannis 3 Pauli titulo decorata; ibique lapidea vetus erat inscriptio graecis exarata characteribus, quae latine reddita. haec habet: Theodorus consul, dux a fundamentis hoc templum aedi an , es boc facrum ministerium ex noo perficiens:

bin quartae hujus regni fontis, Conseantini Dei amatorum in regum

boneste vivens. X. Altera est extra portam Capuanarna, quam, ut testatur Engenius Caracciolus in Neapoli sacra, illustris Piscicellorum familia condidit de dotavit illamque inter paroeciales cardinalis Iesualdus archiepiscopus necnon episcopus Ostien

72쪽

sis adscripsit. Vanam olim super hac de in Neapolitano populo irrepsisse superstitionem scribitingenius et quum enim litores atque agricolae aeris serenitatem, aut pluviam Optarent, Vicarium civitatis petebant, qui ordinato clero , ad ecclesiam accedebat, ubi caput erat veteris columnae detectum . Si ergo temporis serenitas optaretur, ad laevam clerus ibat inter ecclesiam de columnam, ubi vicarius Orationem pro aeris serenitate recitabat ,

dc illa hinc sequebatur. Si autem pluvia, cleruS dextrorsum mare versus tendebat, ibique a vicario pro pluvia impetranda oratione habita , mox nube

solvebantur in pluviam. Haec deinde quaeque sit superstitio Hannibalis a Capua archiepiscopi ea politani aetate sublata fuit. Verum quidem est in

hac aede sanctos Martyres Iohannem , Paulum pro obtinenda aut pluvia, aut aeris serenitate plura divinitus olim edidisse miracula, quamobrem a politani cives, litores, atque agricolae ad illam

saepenumero accedere consueverant , unde malo

daemonis astu , ut sanctorum Martyrurn culius deficeret, vana superstitio irrepsit. Huc idcirco facit quod vicesimasexta Junii, qua eorum natalis dies a Romana ecclesia celebratur, habet in ossicio breviarium se Isti sunt olivae, duo candelabra luis centia ante Deum, labent potestatem clauri dere coesum nubibus , aperire portas ejus, quia is linguae eorum claves coeli iactae sunt.

Alia

73쪽

46 DE S. JOHANNE E PAULO , XI. Alia quoque prisca Martyrum ecclesia exstat Neapoli Montaneae sedilis, cujus apud Petrum Stephanum mentio est, cinitia apud Engenium obscura sunt. Vetu tantum marmor Engenius adsert super aram majorem positum, quod hic etiam adserre lubet: Et credo quod edentor meus et ibit,

in in nobilissimo die de terra susci

tabit me, 9 in carne meo bidebo Dominum meum. Postrema Neapoli aedes sanctis Nicolao, ac Johanni, Paulo sacra est in via, quam vocant crucemia Putes albi, eamque, ut indicat antiqua Olmdem superstes inscriptio, Henricus Baru clericu dc Caroli I. Neapolis regis familiaris anno ultra millesimum ducentesimo octogesimoprimo a Christo nato dificavit. Hanc tempori diuturnitate collabentem instaurarunt, multiplici ornamento instruxerunt viri clarisI1mi Antonius anfelicius canonicus sacra eruditione ubique versatuS, designa tius Musiceitola Meliti dux sedilis Montaneae stauritarii. Recens ab ipsis posita epigraphes prostat apud Sigismundum Sicula in vita sancti Aspreni primi episcopi Neapolitani. XII. Quibus additur celeberrima Venetiis basilica, ubi amplissimo cultu sacra faciunt ordinis

74쪽

EORUMQUE IASILICA CAP. IV. t Praedicatorum fratres, quam serenissima respublica singulari prae aliis veneratione prosequitur . Ibi

enim defuncto duci viri senatores lugubri apparatu parentalia celebrant , de funebria exsequiarum per lvunt ossicia . Necnon die vicesimasexta Junii ex voto dux serenissimus d senatores ad eandem celebri pompa ob gratiarum actionem Deo referendam accedunt, qua scilicet die reipublicae navalis classis anno sexcentesimo quinquagesimosexto supra millesimum illustrem contra Turcas Christiani nominis hostes parta fuit victoriam , reipublieae duce Alberto Valerio prudentiar, integritatis laude praestantissimo principe, Sc classis generali praefecto Laurentio Marcello rei bellicae terra marique peritissimo senatore. De hac insigni basilica dc adjuncto coenobio diserte loquitur Johamnes Michael Pio de progenie sancit Dominici in Italia libro secundo capite vicesimo Scsequentibus, cujus mihi copiam perhumaniter fecit in Vallicellana bibliotheca vir religione e doctrina notissimus Iohannes-baptista Conventatus Oratorii Romani presbyter bibliothecae praefectus . Vetera monumenta sepulcrales tabulas, picturas, d simulacra singillatim describit; necnon duces, episcopos, aliosque illustres viros, qui in ea tumulum habuerunt , enumerat. Inter illos Dionysii Naidi Faventini nostri ductoris exercitus sertissimi de Hispanis 3 Florentinis optime meriti, virtute c

75쪽

48 DE S IOHANNE ET PAULO , fide in Venetam rempublicam incomparabilis marmoreum 1adtat pro monumento simulacrum, cui hoc elogium eadem respublica ad posterorum documentum supposuit: Imperatoris, ductoris, equitis, Militisque

Conduntur bi ossa. Hic juniorem Ferdinandum Regno a Gallis pulsum restituit, FIorentinam rempublicam Peditatui praesetius ornamit, Venetis dignitatem Imperii fustinuit Fide ac fortitudine incomparabili.

Inter alios duces Petallum praefectus Patavium seroatit, Moriens nimiis

Vigiliis

Hoc irtutis monumentum,

Clarissimo Laureiano principe , Ex amplis i senatus auctoritate

Meruit. Obiit aetatis anno XLV. Anno DX.

Hujus

76쪽

TORUMQUE BASILICA ΙΡ. IV. GHujus nobilissimae familia laude decora , cui arctissima sanguinis necessitudine ungor, in unum redigere dissicile ellet ac perosum satis nim de illa auctores scripserunt Petrus Benibus in libro septimo Venetae historiar, Leander Albertus, aliique , 5 ex se satis sua nobilitate commendatur. Inter viros, quos ubique clarissimos peperit, Philibertum Naidum memoriae tradimus in Gallia ex Philiberto Naido e Faventina familia oriundo Burdesio in Turonibus equestris ordinis viro, ac totius Galliae regni exaedificationibus praeposito,i ex Maria Gaudinia natum , graece dc latine doctiss1mum, Engolis- mensem primo, mox Antisiodorensem antistitem, Henrici II regis ad Paulum IV. Pontificem, aliorumque regum Francisci II 8 Caroli IX. ad Dium IV oratorem, a quom amplissimum cardinalium ordinem titulo sancti Sixti fuit cooptatus. Haec de Naidorum familia in gratiam dulcissimae patria brevi digressione placuit attigisse de qua tamen aliquando erit Opportunus scribendi locus

quum similiae illustrata Operi Deo auspice iuLfragante, manum admovero , ubi viros aut literis, aut armiS, aut honoribus, morumve sanctimonia illustres, quos omni arvo produxit Emilia, in animo est evulgare.

XΙΙΙ. Pictavis insuper sanctis Fratribus Iohanni Sc Paulo paucos post annos ab eorum, martyrio exstructam suisse basilicam testatur An- dreas

77쪽

o DE S. JoHANNE ET PAULO , dreas ausi us in martyrologio Gallicano ad diem

decimamtertiam Decembri M. Alterius item cCenObii in civitate Lunensi sanctorum Martyrum dicati nomini meminit satactus Pontifex Gregorius Magnus in libro septimo epistolarum epistola sexta ad Venantium episcopum Lunensem Monasterium se Cait ancillarum Dei intra civitatem Lunensem, se quod in honore beati Petri apostolorum princiis is, sanctorum Martyrum obannis in Pauli, is atque Hermae, Sebastiani desideras consecrari. In Juvenacensi quoque urbe basilica iisdem sacrcu Martyribus, apud quam hodie sanctimonialiunta coenobium erectum est , mentionem habet Ughellus in tona septimo Italiae sacrae de Johanne episcopo inter Juvenacenses episcopos Alteram etiam Tuderii aedificatam memorat Honorii ΙΙI. Pontificis epistola decretalis ad priopem es curicos hanc20-rum obannis in Pauli Tudertinae urbis inscripta Cap. Quum inter ad rubricam de verborumsigni catione libro quinto decretalium titulo undecimo.

78쪽

De basilica fanctorum obannis es Pauli,

busque fundatoribus OMPERTUM satis est quanta suerit apud antiquos in sancto Martyres Johannem, Paulum religio ac obsequium , unde eorum nomen ubique locorurn summis laudibus intQta ecclesii meruit decOrari. Hinc operis postulat argumentum ut de Romana iisdem sacra basilica ermonem aggrediar, ejusque monumenta a diuturna vindicem oblivione. Verum praemittendum duxi cujus pietate ac opera tantae molis basilica exstructa sit, cui primordia referat dessundationiS Originem. Itaque repetenda

sunt saepememorata Sanctorum acta, unde basilicae antiquitas exploratur. Utprimum enim Martyrum corpora Joviani Caesaris jussu a Byzantio, Tam- machio perquisita Urbi innotuerunt, aedificandam ibi basilicam prudentissimus princeps Optimo con silio curavit: at quum manifeste eos invenisset, Byzantius cum filio suo Pammachio actorum is sunt verba gratias agens Deo renunciavit Jo-

79쪽

DE S IOHANNE ET PAULO iano Imperatori, quibus gratias agens, ita pra Po tu scribet , cepit dicens ' Deus omnipotens bonum donum, donavit nobis accipe consilium, utere digne, sanctis Domini, da fieri ecclesiam in domo, Sanctorum. Et quum coepisset ByZantius facem re coeperunt daemone sanctam passionem eo-

rum declarare ad laudem Domini nostri Jesu, Christi, qui cum Patre, Spiritu Sancto vivitis S regnat Deus per omnia iacula saeculorum. Amen.

ΙΙ. At licet Byzantius cum filio Pammachio ad basilicae aedificium operam adhibuerit Pammachius duntaxat absolvit, ByZantio patre rebus humanis exempto Id consenat nuphrii Patavinii conjecturae, qui in Fastis basilicae fundationem existimat postquam Paulina Pammachii

uxor fatis concessit. Haec, ut monet Cardinalis Baronius sancti Hieronymi testimonio , anno Christi trecentesimo nonagesimoOctavo mortenta

oppetiit, nimirum Anastasio I. Pontifice , Imperatoribus Honorio, Arcadio quamobrem paullo post , anno videlicet quadringentesimo, ut Pompeii Ugonii in libro de stationibus Urbis opinio est, ByZantio patre jam defuncto basilicae aedificiuri Pammachius perfecit. Praecitato insuper anno trecentesimo nonagesimooctavo basilicae fundationem ponit idem Cardinalis Baronius Inter alia Pam, machius Cad hunc annum inquit sanctis Martyri-

80쪽

EORUMQyc BAsILICA CAP. V. 33, tyribus Paulo atque Johanni, qui hoc feculori tempore Juliani apostata Romae passi sunt D prope clivum Scauri contra Palatinum nobilem, memoriam excitavit, in titulumque erexit, quiri usque hodie nomine dictorum Martyrum dictus, Pammachii titulus perseverat. Idque in notationibus martyrologio ad diem tricesimam Augusti, quo Romana ecclesia Pammachi memoriam colit, illum hujus basilica conditorem esse testatur: D Erexi quoque ait titulum Pammachi dictum, sanctorum Johannis Tauli. Hinc citra dubiuia hest quin hodierna metorum Johannis de Pauli basilica eorum olim uerit domus, quum nulla alibim monte Coelio sanctorum Martyrum nomini fa-cra fuerit ardes, nisi quam Joviani Caesaris justi a Bygantio iammachio constructam fuisse acta lignificant. Quod praeter antiqua ejusdem basilicae

monumenta, eorumque ibidem corporum tranSta-UOile , quibus in f eorum domo sepulta suisse atque inventa fati exploratum habemus, monent

insuper omnes rerum ecclasiasticatam Urbi scri

III. Quantum ergo Vetus haec sanctorum Johannis de Pauli basilica ByZantio patri, clam- machi filio debeat nemo non videt. Idcirco rei dignitas exposcit ut quicquam de illis compendiose subjiciam, unde palam fiat basilicae amplissi ais origo . Quo ad ByZantium omnibus in comiterio est